B-4.6 Memo B&W inzake besluit minister BZK herindeling Barneveld Scherpenzeel d.d. 12-10-21.pdf

Raadsmemo

Datum:

Onderwerp:

Ter attentie van: Afzender: Portefeuillehouder: Mail behandelaar

12 oktober 2021 besluit BZK inzake herindelingsadvies De gemeenteraad College van Burgemeester en Wethouders H. van Daalen h.vansteden@barneveld.nl

Aanleiding Op 7 oktober 2021 hebben wij van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een brief ontvangen waarin zij aangeeft het herindelingsadvies Barneveld-Scherpenzeel niet om te zetten in een wetsvoorstel. In de brief geeft zij onder andere aan dat zij begin november met Barneveld, Scherpenzeel en de provincie in gesprek wil gaan over het vervolg. Deze brief, alsmede de daarbij gevoegde brief aan Provinciale Staten, hebben wij diezelfde dag aan u doorgestuurd. Duiding brief minister Het is niet aan ons om inhoudelijk een oordeel te geven over het besluit en de argumentatie van de minister. Belangrijk voor ons is dat er nu duidelijkheid is. In de brief die de minister aan Provinciale Staten heeft gestuurd staat dat het in de ogen van de minister voor de gemeente Scherpenzeel noodzakelijk is om intensiever te gaan samenwerken met gemeenten in de regio. Dit preciseert zij met de zin: “zeer waarschijnlijk vergt deze versterking een intensievere vorm van samenwerking met Barneveld.” In het afrondend stadium van het open overleg, dat onderdeel was van de arhiprocedure, hebben wij in het bestuurlijk overleg van 15 december 2020 onze positie aangegeven (zie bijlage).

Kort samengevat: van de 3 varianten voor oplossing van het door de provincie benoemde bestuurskrachtprobleem bij de gemeente Scherpenzeel, zijn wat betreft Barneveld alleen de varianten 1 (zelfstandigheid) en 3 (herindeling met Barneveld) een optie. Optie 2 (duurzame samenwerking met Barneveld) werd door ons al onbegaanbare variant benoemd. Gelet hierop duiden wij de hiervoor door de minister geschetste samenwerking als samenwerking in het kader van variant 1. Voor de in dat kader gewenste samenwerking met Barneveld zal dit dus in operationele zin zijn. Wij spreken ons

uiteraard niet uit over de inhoud van door Scherpenzeel gewenste samenwerking met andere gemeenten.

Vervolg Wij hebben inmiddels met Scherpenzeel contact om een afspraak te maken voor een gesprek over de afhechting van het proces. Daarbij zullen wij afspraken maken over inmiddels opgepakte dossiers. Vanuit de provincie en van de minister hebben wij verzoeken gehad voor een gesprek. Uiteraard zullen wij ingaan op de uitnodigingen die volgen. Inzet gesprekken Zoals ook direct na de bekendwording van het standpunt van de minister door ons als college is aangegeven, gaat de gemeente Barneveld zich nu volledig richten op haar eigen ontwikkelopgave voor Barneveld en de regio. Eventuele samenwerkingsverzoeken van en met de gemeente Scherpenzeel zullen wij beoordelen op basis van haalbaarheid en wenselijkheid. Op 31 maart 2021 hebben wij een brief aan Scherpenzeel gestuurd waarin wij antwoord hebben gegeven op het verzoek van het college van Scherpenzeel om de samenwerking te bestendigen en op korte termijn uit te breiden. Hoewel de context toen anders was dan op dit moment, immers er is geen sprake meer van een voorbereiding op een mogelijke fusie, is de duiding en inhoud ervan nog steeds actueel en wat ons betreft nog van toepassing. Zowel deze brief als het door u in de gemeenteraad van 21 april 2021 aangenomen amendement betreffende duurzame samenwerking zijn voor ons in deze leidend. Beide stukken zijn als bijlage opgenomen.

Bijlagen: 1. Brief BZK van 7 oktober 2021 aan gemeente Barneveld; 2. Brief BZK van 7 oktober 2021 aan Provinciale Staten van Gelderland; 3. Bijlage bij verslag bestuurlijk overleg 15 december 2020 (Barneveldse positionering); 4. Brief College Barneveld van 31 maart 2021 aan Scherpenzeel; 5. Aangenomen amendement gemeenteraad Barneveld van 21 april 2021 betreffende duurzame samenwerking.

Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Gemeente Barneveld

-p g y

www.rijksoverheid.nl

www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk

POStbUS 63

www.linkedin.com/company/

3770 AB Barneveld

ministerie-van-bzk Kenmerk

2021-0000467267 Uw kenmerk

Datum Betreft

0 7 OKI 2021 Besluitvorming over herindelingsadvies BarneveldScherpenzee!

Geachte college.

Op 7 juli jl. hebben Provlnciale Staten van Gelderland mij het herindelingsadvies Barneveld- Scherpenzeel toegezonden. Vandaag heb Ik Provlnciale Staten per brief geinformeerd dat ik heb besloten om het herindelingsadvies niet om te zetten in een wetsvoorstel, waarmee het herindelingsproces eindigt. Ik concludeer dat het herindelingsadvies niet voldoende aansluit bij het Beleidskader gemeentelijke herindeling 2018. Om de voorgestelde vergaande opiossing te legitimeren is er in onvoldoende mate sprake van evidente bestuurskrachtproblematiek waarvoor de gemeente Scherpenzeel zelf geen opiossing weet te bereiken. Hierbij speelt mee dat er beperkt draagvlak voor de opiossing is.

Deze afweging doet geen afbreuk aan het feit dat de opgave voor de gemeente Scherpenzeel niet eenvoudig is. Het initiatief vanuit de provincie heeft Scherpenzeel gestimuleerd haar bestuurskrachtopgave met meer urgentie op te pakken. Voor een verdere onderbouwing van mijn besluit verwijs ik u graag naar het bijgevoegde afschrift van de brief die ik aan Provlnciale Staten heb gezonden. Graag ga ik begin november nader met u in gesprek over het vervolg zoals ik dat voor ogen heb. In dat gesprek wil ik - samen met de gemeente Scherpenzeel en de provincie Gelderland - met u doorpraten over het vervolg en wat er voor u nodig is om een bijdrage te leveren aan de duurzame versterking van de bestuurskracht van Scherpenzeel. Op grond van artikel 21 van de Wet arhi staan de gemeenten Barneveld en Scherpenzeel op dit moment onder preventief toezicht. Als gevolg van mijn besluit eindigt het provinciaal financieel toezicht op beide gemeenten per heden.

Pagina 1 van 2

Datum

Kenmerk 2021-0000467267

Met vriendelijke greet, De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

drs. K.H

Dlloncire

Pagina 2 van 2

AFSCHRIFT Ministerie van Binnenlandse Zaken en

Koninkrijksrelaties

Provinciale Staten van Gelderland

dgbrw/bfr

POStbUS 9090 6800 GX Arnhem

Ministerie BZK www.linkedm.com/company/ ministerie-van-bzk

Kenmerk 2021-0000467210 Uw kenmerk

Datum Betreft

07 0KT 2021 Besluitvorming over herindelingsadvies BarneveldScherpenzeel

Geachte Staten, Inhoud

Met deze brief Informeer Ik u over mijn besluit over uw herindelingsadvies voor de gemeenten Barneveid en Scherpenzeel. Ik wil mijn waardering uitspreken voor het feit dat u zich verantwoordelijk heeft gevoeld voor het bevorderen yan de kwaliteit van het lokaal bestuur in uw provincie en daar veel tijd en energie aan heeft besteed. Het initiatief vanuit uw provincie heeft de gemeente Scherpenzeel gestimuleerd haar uitdagingen met meer urgentie op te pakken. Mijn besluit is dat ik het advies niet overneem en omzet in een wetsvoorstel. Ik zai dat hieronder toelichten.

Aanleiding/achtergrond

Op 6 juli 2021 heeft u geadviseerd de gemeenten Barneveid en Scherpenzeel per 1 januari 2023 samen te voegen tot de nieuwe gemeente Barneveid. Dit herindelingsadvies ontving ik op 7 juli 2021 met het verzoek om dit advies om te zetten in een wetsvoorstel.

Ik concludeer dat het herindelingsadvies niet voldoende aansluit bij het Beleidskader gemeentelijke herindeling 2018, wat geldt als toetsingskader voor

uw advies. Om de vergaande opiossing die u voorstelt te legitimeren, zou er in de gemeente Scherpenzeel sprake moeten zijn van evidente bestuurskrachtproblematiek waarvoor de gemeente Scherpenzeel zelf geen opiossing weet te bereiken. Maar daar is op dit moment onvoldoende sprake van. Hierbij speelt mee dat er beperkt draagvlak voor een herindeling is.

Dit laat onverlet dat de opgave voor Scherpenzeel niet eenvoudig is. Dankzij het initiatief vanuit uw provincie heeft Scherpenzeel de bestuurskrachtproblemen met meer urgentie aangepakt. Ik heb daardoor voldoende vertrouwen dat de gemeente Scherpenzeel zelfstandig tot de benodigde versterking kan komen. Desalniettemin ben ik van mening dat de complexiteit van de maatschappelijke opgaven en de positie van Scherpenzeel hierin het noodzakelijk maken om intensiever samen te werken met gemeenten in deze regio. Initiatieven om tot een samenwerkingsagenda te komen ondersteun ik van harte.

Pagina 1 van 10

DGBRW/BFR Ministerie BZK

Datum

In het vervolg van deze brief zai ik mijn besluit vender toelichten. Achtereenvolgens ga ik (beknopt) in op de bestuurskrachtopgave van Scherpenzeel, op de wijze waarop ik uw initiatief beoordeel in het licht van het Beleidskader gemeentetijke herindeling en op de vervolgstappen zoals ik die voor

Kenmerk

2021-0000467210

me zie.

Vooraf

Gemeenten hebben te maken met veel maatschappelijke uitdagingen die veranderingen in de bestuurlijke organisatie teweeg (kunnen) brengen. Het kabinet hecht sterk aan draagvlak voor dit type veranderingen, zoals een gemeentelijke herindeling. Daarom heeft het kabinet een voorkeur voor herindelingsinitiatieven die vanuit gemeenten zelf komen. Deze voorkeur is expliciet opgenomen in het Beleidskader gemeentelijke herindeling 2018 (Beleidskader). Dat hanteer ik - naast de bepalingen in de Wet algemene regels herindeling (Wet arhi) - als toetsingskader bij het beoordelen van herindelingsadviezen en daarmee ook voor uw herindelingsadvies. In het Beleidskader staat ook dat een provinciaal herindelingsinitiatief(wat impliceert dat er bij betrokken gemeenten geen unaniem draagvlak is) mogelijk is bij "evidente bestuurskrachtproblematiek waarvoor gemeenten zelf geen opiossing weten te bereiken". Aangezien het herindelingsadvies op uw initiatief tot stand is gekomen heb ik, op basis van het herindelingsadvies, de bijbehorende stukken die u mij hebt aangereikt en de aanvullende ambtelijke gesprekken, de volgende aspecten beoordeeld: 1. of er sprake is van evidente bestuurskrachtproblematiek waarvoor de gemeente Scherpenzeel zelf geen opiossing weet te bereiken; 2. of de door u voorgestelde opiossing past binnen de inhoudelijke beoordelingscriteria zoals benoemd in het Beleidskader; 3.

of het herindelingsproces dat u hebt doorlopen, zorgvuldig en volgens de daarvoor geldende regels is uitgevoerd. Bestuurskrachtopgave Scherpenzeel De gemeente Scherpenzeel had eind 2020 ca. 10.000 inwoners. Qua inwoneraantal behoort de gemeente Scherpenzeel tot de 15 kleinste gemeenten van Nederland en de op een na kleinste gemeente van Gelderland (voor Rozendaal). De meeste gemeenten van deze omvang zijn klein vanwege hun geografische kenmerken (denk aan de Waddeneilanden), of hebben vergaande samenwerkingsafspraken gemaakt om zelfstandig de benodigde slagkracht te organiseren (denk aan Rozendaal en Renswoude). U constateert dat de gemeente Scherpenzeel al lange tijd kwetsbaar is in de uitoefening van haar taken. Al ruim vijftien jaar wordt in deze gemeente gesproken over het versterken van de bestuurskracht, zonder dat een structurele opiossing is bereikt. Al eerder was

Scherpenzeel betrokken bij een voorgenomen herindeling. Maar het wetsvoorstel dat een destijds door Scherpenzeel gewenste herindeling met Renswoude en Woudenberg (beide provincie Utrecht) regelde, werd in 2011 ingetrokken, mede omdat Renswoude zich tegen deze herindeling verzette. De kwetsbaarheden in Scherpenzeel bleven, zoals ook de door provincie Gelderland en de VNG Gelderland ingestelde commissie Sterk Bestuur in 2015

Paglna 2 van 10

DGBRW/BFR Mjnisterie BZK

Datum

constateerde. Om de bestuurskracht te versterken, begon Scherpenzeel in 2018 een interactief traject om een toekomstvisie op te stellen. Die visie zou tevens een basis bieden voor verdere bezinning op de bestuurlijke toekomst van de

Kenmerk

2021-0000467210

gemeente. Inwoners van Scherpenzeel bleken trots op en tevreden met(de voorzieningen van) hun dorp en vonden dat er weinig hoefde te veranderen. Maar het behouden van deze kwaliteiten vereist we! inzet. De toekomstvisie werpt daarom ook de vraag op wat de consequenties van de ambities zijn voor bestuur en organisatie. De noodzaak om stappen te zetten was evident en niet langer vrijblijvend.

Om de visie van Scherpenzeel waar te maken, zijn organisatieontwikkeling en een actievere regionale samenwerking noodzakelijk. Om de kwaliteit te verbeteren, kwetsbaarheid te verminderen en een robuuste en kostenefficiente bedrijfsvoering te waarborgen, moet Scherpenzeel hoogwaardig invulling geven aan de partnerrol in de regio. Verder moet het meer medewerkers met een strategisch denkvermogen aan zich binden en inhoudelijk meer gaan doen met bovengemeentelijke vraagstukken, aldus de onderzoekers.

Het in 2019, in opdracht van de gemeente, uitgevoerde vervolgonderzoek naar de realisatiekracht van Scherpenzeel ('Zelfbewust Scherpenzeel'), concludeerde dat de gemeente Scherpenzeel meer wil dan ze waar kan maken. Om die reden werd een fusie met een sterke buurgemeente (in dit geval Barneveld) geadviseerd. Andere opties (zelfstandigheid, ambtelijke fusie, regiegemeente) werden als onwenselijk en (mogelijk) onhaalbaar gekwalificeerd. In juni 2019 onderschreef de gemeenteraad van Scherpenzeel unaniem de noodzaak de ambtelijke en bestuurlijke realisatiekracht te versterken. Ook besloot de raad op een later moment een afweging te maken tussen zelfstandigheid of een fusie met de gemeente Barneveld. Een stuurgroep uit de gemeenteraad maakte in het najaar van 2019 een analyse ter onderbouwing van deze keuze. Maar het college van Gedeputeerde Staten van Gelderland (hierna: GS) vond dat de variant waarin Scherpenzeel en Barneveld zouden worden samengevoegd, onvoldoende was uitgewerkt. Daardoor konden GS geen zorgvuldige afweging maken tussen beide opties. In december 2019 koos de gemeenteraad in meerderheid voor de optie zelfstandigheid. De hiervoor benodigde investeringen werden in de Kadernota 2021 uitgewerkt. GS van Gelderland vonden die inzet van Scherpenzeel ontoereikend voor het opiossen van de bestuurskrachtopgave.

Ook vonden GS dat Scherpenzeel daarmee Net zien niet in staat te zijn zelf met een adequate opiossing voor haar bestuurskrachtproblemen te komen. GS vond het daarom noodzakelijk zelf het initiatief te nemen om de bestuurskracht te versterken via een procedure ex artikel 8 Wet arhi. In mijn brief van 10 juli 2020 heb ik aan GS en de gemeente Scherpenzeel laten weten begrip te hebben voor dit initiatief. Immers: het vraagstuk sleepte al langere tijd voort en Scherpenzeel was niet bereid reele alternatieven zorgvuldig af te wegen, noch om voor de eigen voorkeursoplossing de nodige maatregelen te treffen. Daarom vond ik dat er op dat moment sprake was van een situatie waarin GS op goede grond tot hun oordeel konden komen.

Pagina 3 van 10

DGBRW/BFR Mlnisterie BZK

Datum

Kort samengevat vond de provincie Gelderland, op basis van het Beleidskader en net eigen programma Sterk Bestuur, het nodig cm in te grijpen. De provincie Wilde anticiperen en daarmee voorkomen dat een gemeente haar taken niet meer

KsnmcrK

2021-0000467210

goed kan uitvoeren (in de wetenschap dat het tijd kost om een opiossing te reaiiseren). Ook wilde de provincie Gelderland invulling geven aan haar verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het openbaar bestuur in de provincie. De gemeente Scherpenzeel wilde zelf beslissen over de bestuurlijke toekomst en zelfstandig blijven, zo lang het kan en verantwoord is. Zo lang burgers en bedrijven geen essentiele dienstverlening missen en zo lang de gemeente ook financieel solide is, was er voor Scherpenzeel geen reden om te tornen aan de gemeentelijke autonomie. Het recht van zelfbeschikking woog zwaar voor Scherpenzeel. Beide invalshoeken zijn vanuit ieders rol legitiem en navolgbaar en heb ik betrokken in mijn uiteindelijke afweging.

Beoordeling aan het Beleidskader gemeentelijke herindeling In het Beleidskader worden vier inhoudelijke criteria genoemd waaraan een herindelingsadvies wordt beoordeeld. Die beoordeling is geen wiskundige formule. Per geval wordt bekeken weike onderdelen in de desbetreffende kwestie het zwaarst wegen en weIke aspecten tegen elkaar moeten worden afgewogen. Draaavlak'

Het streven van gemeenten en provincies moet zijn gericht op herindelingen die op een zo groot mogelijk draagvlak kunnen rekenen. Dit betekent evenwel niet dat unanimiteit bij gemeentebesturen of steun onder een meerderheid van de inwoners altijd een vereiste is. Het kan voorkomen dat bij evidente bestuurskrachtproblemen een herindeling door de provincie noodzakelijk wordt geacht om de lokale en regionale opgaven adequaat het hoofd te kunnen bieden en om de dienstverlening aan de inwoners te kunnen garanderen. Draagvlak is een complex begrip en kent meerdere dimensies. De provincie Gelderland heeft in het herindelingsadvies gepoogd die nuances weer te geven, het begrip draagvlak te bekijken vanuit verschillende invalshoeken. De provincie heeft ook geprobeerd het draagvlak bij de gemeenten te vergroten. Deels door actief te communiceren, deels door feitelijke informatie te verschaffen en door in het herindelingsadvies een variant te presenteren die aan de bezwaren van tegenstanders tegemoet moest komen. Toch bleef het merendeel van de inwoners van Scherpenzeel en een meerderheid van de gemeenteraad tegen deze herindeling. Dat de voorgestelde opiossing niet breed werd gesteund in de gemeente en op grote weerstand stuitte, woog zwaar. Bestuurskracht

Het kabinet vraagt in het herindelingsadvies onderbouwd uiteen te zetten weIke opgaven ten aanzien van bestuurskracht bij de bestaande gemeenten spelen en hoe de voorgestelde herindeling tegemoet komt aan het gericht versterken van de bestuurskracht.

^ Cursieve passages zijn passages uit het Beleidskader gemeentelijke herindeling

Pagina 4 van 10

DGBRW/BFR Ministerie BZK

Datum

Kenmerk

Uit het herindelingsadvies blijkt dat er ook anno 2021 nog sprake is van een forse bestuurskrachtopgave in de gemeente Scherpenzeel. De ambities zijn onverkort

2021-0000467210

hoog, maar de omstandigheden om die te realiseren zijn er niet eenvoudiger op geworden. Deels komt dit door factoren van buiten (zoals COVID-19, tekorten in het sociaal domein, invoering Omgevingswet), deels wordt dit veroorzaakt door

de zware wissei die een herindelingsprocedure op alle betrokkenen trekt. Het legt een beslag op capaciteit, zet verhoudingen op scherp en belemmert het maken van de keuzes die juist nodig zijn om met de bestuurskrachtopgave aan de slag te gaan.

Ook blijkt uit het advies dat de bestuurskrachtopgave al langere tijd sleept. Zowel in het traject rond de toekomstvisie als in het bestuurskrachtonderzoek is dit aan de orde gekomen. Zeker in het licht van toekomstige opgaven kan er een moment komen dat de gemeente haar taken niet meer goed kan uitvoeren, in het bijzonder het onvermogen om in een partnerschap samen te werken. Tegelijkertijd vertaalt de bestuurskrachtopgave zich nog niet in acute problemen.

De basisdienstverlening is op orde, het voorzieningenniveau op peil, inwoners zijn tevreden en de financiele positie is behoorlijk robuust. De provincie onderschrijft dat ook. Maar de provincie voorziet problemen in de toekomst en wil die met deze interventie voor zijn.

De gemeenteraad van Scherpenzeel heeft de toekomstvisie 2030 unaniem vastgesteld. De gemeenteraad heeft daarmee een richting aangegeven voor de toekomst en heeft aangegeven dat er veel nodig is om de ambities ook waar te maken. Dat betekent investeren in de eigen organisatie om de basis op orde te krijgen, investeren om de ambities inhoudelijk vorm te geven, werken aan politiek-bestuurlijk samenspel en werken aan een strategische positie in de regio, waarbij de gemeente zowel haalt als brengt. Uit het herindelingsadvies en het onderliggende dossier blijkt dat de gemeente op enkele van deze terreinen actie heeft ondernomen. Zo is er voor het eerst sinds jaren structureel extra geld beschikbaar voor de ambtelijke organisatie en heeft de gemeente een samenwerkingsstrategie uitgewerkt. Daarbij gaat de voorkeur uit naar een "preferred supplier"(het liefst Barneveld). Hiermee is de bestuurskrachtopgave nog niet van tafel en is ook nog niet gezegd dat Scherpenzeel zelf een duurzame opiossing weet te realiseren. In het herindelingsadvies is aannemelijk gemaakt dat een herindeling van Barneveld een belangrijke versterking van de bestuurskracht in Scherpenzeel kan zijn. Ik ben er echter niet van overtuigd dat Scherpenzeel die versterking op dit moment niet op eigen kracht teweeg kan brengen.

Zeer waarschijniijk vergt deze versterking een intensievere vorm van samenwerking met Barneveld, maar niet noodzakelijk een herindeling. Ik weet dat in het open overleg beide partijen elkaar niet helemaal konden vinden op dat vlak. Toch constateer ik dat het door Gelderland in gang gezette proces wel heeft bijgedragen aan een gevoel van urgentie en enige toenadering tussen partijen.

Pagina 5 van 10

DGBRW/BFR Ministerie BZK

Datum

Interne samenhana en nabiiheid van bestuur

Gemeenten hebben te maken met een zogenaamde dubbelopgave wanneer een herindeling wordt overwogen. De ideate schaalgrootte van een gemeente bestaat niet. Het is juist van belang dat de schaal van beieidsontwikkeiing goed aansluit bij de schaal waarop (nieuwe) opgaven en kansen zlch voordoen. Omdat iedere opgave een eigen schaal kent(meerschaligheid), is het van belang dat gemeenten hierop kunnen Inspelen en bier flexibel mee kunnen omgaan. Belangrijk is dat het lokale bestuur ook in de toekomst responsief, nabij, betrokken en benaderbaar blijft. Van de nieuwe gemeente wordt daarom verwacht dat zij zich inzet am zoveel mogelijk de nabijheid van bestuur en betrokkenheid van inwoners te borgen en versterken.

Kenmerk 2021-0000467210

De gemeente Barneveld heeft veel verschillende dorpskernen. Deze kernen zijn Barneveld, Voorthuizen, Kootwijkerbroek, Garderen, Stroe, Terschuur, Zwartebroek, De Glind, Kootwijk en Harselaar. De kernen Barneveld en Voorthuizen zijn het grootst in inwoneraantal. Scherpenzeel zou qua omvang de derde kern van de nieuwe gemeente worden. Barneveld heeft een actief dorpenen kernenbeleid dat op dit moment wordt geactualiseerd. Het herindelingsadvies gaat ook uit van een innovatieve doorontwikkeling van dit beleid in de nieuwe gemeente. In het herindelingsadvies wordt een plus-variant geadviseerd. Daarbij krijgen de inwoners van Scherpenzeel veel zeggenschap over hun eigen voorzieningen. Dit is een belangrijk element van het advies om te komen tot voldoende draagvlak en draagt tevens bij aan de nabijheid van bestuur in de nieuwe gemeente.

Ook de nieuwe gemeente Barneveld wordt in staat geacht om te zorgen voor voldoende nabijheid van bestuur. Het is de vraag of de inwoners van Scherpenzeel dit ook als zodanig zullen ervaren en of partijen elkaar in aanloop naar een herindeling daarop zullen gaan vinden. Het risico dat er ook na de herindeling weerstand in de samenieving blijft, is dan ook reeel. Op dit vlak zou er na een herindeling dus ook een opgave liggen om voldoende nabij te blijven en snel te kunnen reageren. Een innovatief dorpen- en kernenbeleid kan daarvoor een opiossing bieden, maar het feit dat Scherpenzeel dit beschouwt als minder

optimaal (ten opzichte van zelfstandigheid), maakt de opgave eerder groter dan kleiner. Reaionale samenhana

Alle gemeenten maken deel uit van diverse samenwerkingsverbanden en ook na een herindeling blijft samenwerking op tal van terreinen zinvol en nodig. Daarom vraagt het kabinet aan gemeenten om in het herindelingsadvies in te gaan op de gevolgen van de herindeling voor de samenwerkingsrelaties en eventuele andere bestuurlijke ontwikkelingen in de regio. Met het oog op de duurzaamheid van de herindeling zai tevens afgewogen moeten worden of andere gemeenten in de

regio bij de herindeling betrokken zouden moeten worden. De gemeenten Scherpenzeel en Barneveld maken onderdeel uit van de Regio Foodvalley. Deze regio ligt in de provincies Utrecht en Gelderland, tussen de Veluwe en de Randstad. De Regio Foodvalley is in Nederland een centrum van

Paglna 6 van 10

DGBRW/BFR Ministerie BZK

Datum

innovatie en kennis op het gebied over voedselgezondheid en voedselconsumptie en -productie. De bedrijven en onderwijsinstellingen in deze reglo zijn toonaangevend met ontwikkelingen op het gebied van agrarische levensmiddelen. Deze herindeling verandert de regionale verhoudingen niet substantieel. Er zijn geen andere gemeenten die logischerwijs bij deze herindeling betrokken zouden kunnen worden. De overige buurgemeenten van Scherpenzeel liggen in de

Kenmerk

2021-0000457210

provincie Utrecht.

Het samenvoegen van beide gemeenten zai vanuit het perspectief van de gemeente Scherpenzeel we! bijdragen aan beter regionaal samenspel. Een groot deel van de bestuurskrachtopgaven van Scherpenzeel betreft immers het meedoen aan de regionale samenwerkingsverbanden die Scherpenzeel nodig heeft voor het realiseren van haartaken. Ook voor andere regionale opgaven, waaraan Scherpenzeel een bijdrage moet leveren, kunnen na de samenvoeging effectiever worden gerealiseerd. Maar naar mijn oordeel zijn er geen regionale opgaven die een samenvoeging van Barneveld en Scherpenzeel op dit moment noodzakelijk maken. Samenvattend

Dit alles brengt mij tot de conclusie dat het herindelingsadvies niet voldoende aansluit bij het Beleidskader gemeentelijke herindeling 2018, wat als toetsingskader geldt voor uw advies. Om de voorgestelde vergaande opiossing te legitimeren is er in onvoldoende mate sprake van evidente bestuurkrachtproblematiek waarvoor de gemeente Scherpenzeel zelf geen opiossing weet te bereiken. Hierbij speelt mee dat er beperkt draagvlak voor de herindeling is. De opgave voor Scherpenzeel is overigens geen eenvoudige en het initiatief vanuit uw provincie heeft Scherpenzeel gestimuleerd om haar bestuurskrachtopgave met meer urgentie op te pakken. Desalniettemin ben Ik van mening dat de complexiteit van de maatschappelijke opgaven en de positie van Scherpenzeel hierin het noodzakelijk maken om intensiever samen te werken met gemeenten in deze regio. Zorgvuldigheid herindeiingsproces De procedure is verlopen conform de uitgangspunten uit de Wet arhi. De provincie heeft gebruik gemaakt van een bevoegdheid die zij heeft op grond van artikel 8 van de wet. De wettelijke termijnen zijn in acht genomen en iedereen heeft de mogelijkheid gehad een zienswijze in te dienen op het herindelingsontwerp. Daarmee is voldaan aan de formele vereisten van een zorgvuldige herindelingsprocedure.

Daarnaast heeft de provincie zich naar mijn oordeel ook ingespannen om het proces zodanig vorm te geven dat er - binnen de kaders van de Wet arhi - ook daadwerkelijk een zorgvuldige afweging van opiossingen en belangen mogelijk was. GS hebben - in overleg met de gemeenten - meerdere opiossingen uitgewerkt en hebben naar mijn oordeel zich ingespannen om het proces en overleg zoveel als mogelijk open vorm te geven. Ik ga hier specifieker op in, omdat op verschillende momenten verschillende betrokkenen hier vraagtekens bij hebben geplaatst.

Pagina 7 van 10

DGBRW/BFR Ministerie BZK

Datum

Spiegelgroep Uit de eerste gesprekken, in de zomer van 2020, met beide gemeenten over een door GS opgestelde Startnotltie voor de herlndelingsprocedure, kwam bij GS het idee op een spiegelgroep in te stellen. De spiegelgroep had tot taak kritisch mee te denken over het proces. Daartoe heeft deze spiegelgroep met GS en de beide gemeenten (zowel gemeenteraad als B&W) gesproken en een spiegel voorgehouden over hun rol in het proces en met name over het open karakter van het overleg in deze fase. De provincie heeft de inzichten van de spiegelgroep benut om de zorgvuldigheid van het proces te vergoten.

Kenmerk

2021-0000467210

Openheid open overleg De spiegelgroep heeft gewezen op de potentieel moeilijke situatie voor GS. Het wettelijk kader (Wet arhi) en het bijbehorende Beleidskader zijn volgens de spiegelgroep niet eenduidig: de tekst van de wet gaat uit van een voornemen tot herindeling bij het begin van het overleg, terwiji het Beleidskader juist de opdracht geeft om in deze fase ook andere opiossingen dan herindeling te verkennen. De spiegelgroep constateert dat hierdoor het beeld van vooringenomenheid is ontstaan. De potentieel lastige combinatie om een arhi-procedure te doorlopen en tegelijkertijd wel meerdere varianten te onderzoeken, is ook door experts Frissen en Elzinga benoemd. Met overigens niet dezelfde conclusies. Waar Frissen van mening was dat de context van een arhi-procedure te veel voorsorteerde op herindeling, vond Elzinga het open overleg nog te open, omdat er ook andere dan herindelingsopties op tafel lagen. De onderzoekers constateren dat het open overleg er niet voor heeft gezorgd dat er een goede dialoog met elkaar is gevoerd over de bestuurlijke toekomst van de gemeente. Frissen zette vraagtekens bij de reikwijdte van het open karakter van dit overleg en hield een pleidooi voor het tijdelijk stopzetten van het proces.

Het is de vraag of het tijdelijk stopzetten van het open overleg tot rust zou hebben geleid (en daarmee ruimte voor reflectie), omdat de onduidelijkheid over de toekomst Scherpenzeel dan nog langer boven de markt zou blijven hangen. Ik kan mij inleven in de vragen die gesteld zijn over de mate van openheid die de Wet arhi verlangt, dan wel mogelijk maakt in die eerste fase van (open) overleg. In de wet wordt expliciet gesproken over een voornemen tot wijziging van de gemeentelijke indeling, dus een herindeling. De wet is immers alleen van toepassing op herindelingen. Dit sluit volgens mij niet uit dat daarin ook andere opties voor bestuurskrachtversterking worden verkend. Verder speelt mee dat in de herindelingspraktijk zoals wij die nu kennen,

doorgaans al in de fase voor de formele arhi-procedure verschillende opties en varianten worden afgewogen. Daarmee is het aantal realistische opties die in de formele procedure kunnen worden betrokken, doorgaans al behoorlijk gereduceerd. Mogelijk zullen partijen ook al een standpunt of voorkeur hebben. Ik vind dan ook dat het in theorie mogelijk is om met een standpunt een open

overleg in te gaan, mits partijen ook open staan voor meerdere uitkomsten.

Pagina 8 van 10

DGBRW/BFR MInisterle BZK

Datum

De herindelingsprocedure ex artikel 8 Wet arhi was ook het juiste kader om tot de noodzakelijke vergelijking van opties te komen. Scherpenzeel was hier in een eerder stadium niet zonder meer toe bereid. Een meer constructieve opstelling van Scherpenzeel had er mogelijk toe geleid dat er een ander proces doorlopen had kunnen worden, met een andere uitkomst tot gevolg. Door eerder, serieuzer, met meer vertrouwen in de bestuurlijke partners, het gesprek aan te gaan.

Kenmerk

2021-0000467210

Dat er in een traject als dit achteraf gezien altijd zaken beter kunnen, is inherent aan dit type processen. Tegelijkertijd heb ik geen aanwijzingen dat de provincie met een dubbele agenda, zonder de benodigde zorgvuldigheid heeft gehandeid. Laat staan dat er sprake zou zijn van andere integriteitsschendingen. Vervolg Eerlijk en open zijn is belangrijk in het openbaar bestuur. Tegelijkertijd maakt het ook kwetsbaar. Gemeenten moeten open kunnen zijn over hun bestuurskrachtproblemen, zonder dat dit automatisch leidt tot een discussie over hun gemeentelijke autonomie. Provincies moeten eerlijk kunnen zijn over hun zorgen, zonder dat dit automatisch leidt tot het verwijt regentesk en vooringenomen te zijn. Alleen in een open dialoog, redenerend vanuit de inhoudelijke opgave en met onderling respect en wederzijds vertrouwen, kunnen bestuurlijk complexe processen als deze tot een goed einde worden gebracht. De afgelopen twee jaar heeft het daar in deze procedure regelmatig aan ontbroken. Te vaak was er gedoe, conflict en onenigheid, met alle negatieve gevolgen voor personen en instituties van dien.

Over een belangrijk element was er wel steeds overeenstemming tussen partijen, namelijk dat duidelijkheid nodig is als basis voor het vervolg. Nu die duidelijkheid over het beeindigen van de herindelingsprocedure er is, ga ik met betrokken partijen in gesprek over wat er nodig is om te zorgen voor een herstel van de normale bestuurlijke verhoudingen. Zowel in de gemeente Scherpenzeel en in de verhouding tussen Barneveld en Scherpenzeel als tussen Scherpenzeel en de provincie. Ook ga ik in gesprek over de totstandkoming van een - voor Scherpenzeel noodzakelijke - samenwerkingsagenda. Ik nodig betrokken besturen uit om te bekijken wat er voor nodig is om dit proces op gang te krijgen en concreet aan te geven weike bijdrage ik of mijn departement hieraan kunnen leveren. Barneveld en Scherpenzeel blijven buurgemeenten in de provincie Gelderland en daarmee blijven de afhankelijkheden bestaan. De gemeente Scherpenzeel heeft in-mijn ogen een serieuze stap in de goede richting gezet, maar het is van belang dat dit een structurele beweging wordt. De gemeente Scherpenzeel moet zo snel mogelijk een gemeente worden waarmee het goed samenwerken is. Scherpenzeel is afhankelijk van samenwerking en van goede relaties in de regio. Het vergt de nodige inzet en ontwikkeling van vaardigheden om een betrouwbare partner te zijn.

Ik hoop dat de gemeenteraad hierin ook een rol ziet voor een nieuwe door de kroon benoemde burgemeester en op zoek gaat naar een burgemeester die Scherpenzeel positioneert als een gemeente die wil en moet samenwerken om zelfstandig te kunnen blijven. Uiteraard vraagt dit ook het nodige van gemeenteraad en de overige leden van het college. Paglna 9 van 10

DGBRW/BFR Ministerie BZK

Datum

Kenmerk

Ook ben ik mij ervan bewust dat de uitgangspunten uit het Beleidskader in combinatle met bepalingen uit de Wet arhi leiden tot een complexe rol voor de provincie. Het open karakter van het open overleg komt in deze opzet niet goed tot uiting. Op korte termijn zai ik - in een al aan de Tweede Kamer toegezegde brief - reflecteren op de vraag wat de rol van de provincies is en kan zijn bij het versterken van de bestuurskracht van gemeenten.

2021-0000467210

Alles bij eikaar zie ik onvoldoende aanleiding om tegemoet te komen aan het verzoek van PS om het advies om te zetten in een wet. Met dit besluit eindigt de Arhi-procedure. Op grond \<an artikel 21 van de Wet arhi staan de gemeenten Barneveld en Scherpenzeel op dit moment onder preventief toezicht. Als gevolg van mijn besluit eindigt het provinciaai financieel toezicht op beide gemeenten per direct.

De minister vai Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

drs. K.H. Oil

gr

Pagina 10 van 10

Bijlage bij verslag BO 15 dec. 2020 Barneveldse positionering 1. Het College van BenW heeft kennisgenomen van de documenten die nu zijn voorgelegd. Vooraf willen we benadrukken dat een keuze in deze ARHI procedure over de toekomst van onze buurgemeente Scherpenzeel door het college van GS genomen wordt. Het college van Barneveld matigt zich geen oordeel aan over het bestuurskrachtvraagstuk dat hieraan ten grondslag ligt. 2. Vanuit die optiek hebben wij ons als college van BenW beraden over de drie varianten, de analyse en beoordeling daarvan in het afwegingsdocument. Wij zien dat in alle drie de varianten de gemeente Barneveld onderdeel is in het versterken van de bestuurskracht van onze buren. In lichte samenwerking, duurzaam partnerschap en in een bestuurlijke fusie. 3. Als de toekomst van Scherpenzeel er dan een zal zijn met Barneveld, in welke vorm dan ook, dan: • zoeken wij naar een oplossing die ons wederzijds de beste toekomstkansen geeft op een bestendig en slagvaardig bestuur; • Hebben wij een voorkeur voor een bestuursvorm die zo min mogelijk coördinatievraagstukken vergt of interne energie opslokt en zich zo veel mogelijk gezamenlijk kan richten op de dienstverleningen aan onze inwoners, bedrijven en instellingen; • Staan wij een oplossing voor die de uitvoering van onze ambities en positie in de regio ondersteunt en versterkt. 1.

Van hieruit komt ons college met de huidige kennis tot een voorlopige waardering van de drie varianten en is het nu aan het college van GS knopen te gaan doorhakken. 2. Als de provincie zou kiezen voor variant 1, zelfstandigheid, dan zal Scherpenzeel op deelterreinen, domeinen of dossiers ad hoc samenwerkingsverbanden willen aangaan met andere gemeenten, w.o. Barneveld. Wij wachten in die variant de voorstellen hiertoe van Scherpenzeel af. Men is welkom om dit dan samen te verkennen. Onze insteek zal pragmatisch en realistisch moeten zijn: ook voor Barneveld zal dit een aantoonbaar voordeel moeten meebrengen. 3. Als de provincie zou kiezen voor variant 3 spreken wij volmondig uit dat Scherpenzeel hartelijk welkom is om met provincie en ons verdere uitwerking te geven en zullen wij ons uiterste best zullen doen om samen een nieuwe, krachtige en saamhorige gemeente te worden waarin het unieke karakter van Scherpenzeel en de tien Barneveldse kernen zich verder kunnen ontwikkelen. Als we de handen ineen slaan en ruimte geven voor de bijzondere identiteit kunnen we samen een mooie nieuwe toekomst schrijven. 4. Bij variant 2 gaat het om een duurzaam partnerschap. Daarvoor moet je een gezamenlijke ambitie formuleren, je strategie ontwikkelen en een goed uitvoeringsprogramma als basis hebben. Dat kan alleen als er vertrouwen in elkaar is en een intrinsieke wil om samen te werken.

En samenwerken is dan een werkwoord. Een bestuurlijke constructie ontwerpen is echter nog geen samenwerken. Het college van Barneveld heeft in de afgelopen tijd niet ervaren dat die vertrouwensbasis er over en weer is. Ook leest ze in alle stukken van Scherpenzeel dat Scherpenzeel juist zelf haar eigen beleid wil kunnen ontwikkelen en niet op zoek is naar een echt duurzaam partnerschap van beleid tot uitvoering. Het college ziet in deze variant geen heil.

1

5. Het college van Barneveld erkent de complexiteit van het keuzevraagstuk dat voorligt. Ook voor onze buren zal het een moeilijke tijd zijn. Soms is het dan beter om door de zure appel heen te bijten en de toekomst vanuit meerdere opties onder ogen te zien en vooral de kansen dan voorop te stellen. Weet in elk geval dat Barneveld niet bijt en Scherpenzeel welkom is om de gesprekken verder voort te zetten. Ons college wacht de besluitvorming van GS nu met belangstelling af.

2

Raadhuisplein 2 Postbus 63 3770 AB Barneveld Telefoon 14 0342 Fax (0342) 495 376 E-mail info@barneveld.nl Internet www.barneveld.nl

College van burgemeester en wethouders van Gemeente Scherpenzeel

Geacht college, Datum: 31 maart 2021

Ons kenmerk 1163854:

Behandeld door: Gemeentesecretaris W. Wieringa Doorkiesnummer: (0342) 495 321 email: w.wieringa@barneveld.nl

Dank voor uw brief van 5 maart 2021. U geeft in deze brief de concrete punten aan waarop u de huidige samenwerking tussen onze gemeenten wilt bestendigen en op korte termijn wilt uitbreiden. Zoals we met elkaar hebben afgesproken in onze collegeontmoeting van 9 februari 2021, is het belangrijk om duidelijkheid te krijgen over de wederzijdse verwachtingen en wat we daarin voor elkaar kunnen betekenen. Hierbij zijn de geformuleerde uitgangspunten, zoals ook in uw brief verwoord, leidend. Context Voordat wij ingaan op de concrete thema’s, willen wij benadrukken dat onze inspanning primair gericht is op de voorbereiding en toekomst van de nieuwe gemeente. Wij vinden dat, samen met u, van belang voor onze inwoners en medewerkers. Wij begrijpen dat u vanuit uw eigen verantwoordelijkheid voorlopig daarnaast ook een andere koers kiest voor het behoud van zelfstandigheid van Scherpenzeel. Dit zogeheten tweesporenbeleid maakt ons echter wel kritischer en terughoudender in het oppakken van nieuwe taken. Vooral omdat een mogelijke uitkomst van de Arhi-procedure onzeker is. Binnen die context zoeken wij uiteraard naar wat wel kan. In dat licht hebben wij er behoefte aan om duiding te geven aan de bespreking van de samenwerkingsstrategie in uw raadsvergadering van 25 maart 2021.

In het raadsvoorstel en -besluit over de samenwerkingsstrategie van 25 maart geeft u aan dat er wat u betreft ook een scenario denkbaar is van een bredere en duurzame samenwerking. U prefereert hierin een samenwerking die in gezamenlijkheid wordt vormgegeven boven de basisvariant van zakelijke dvo’s. Tevens stelt u daarin dat operationele samenwerking genoeg ruimte moet bieden voor eigen beleidsaccenten. Dit is strijdig met de afspraak om geen twee kapiteins op één schip te hebben. Wij willen er geen misverstand over laten bestaan dat dat dit voor Barneveld op geen enkele manier een begaanbaar scenario is. Mondeling heeft u ons laten weten dat dit ook voor u geen optie is. Daarom hechten wij er aan om dit ook schriftelijk aan u te bevestigen. Een herindeling is per definitie al een complex traject. Een tweesporenbeleid vraagt extra bestuurlijke en ambtelijke lenigheid waarin geen enkele onduidelijkheid mag bestaan over interpretaties en verwachtingen. Onze regelmatige gesprekken dragen daar goed aan bij, maar de situatie vraagt een continue alertheid. Ook de wijze waarop nu op ambtelijk niveau gezamenlijk constructief wordt gewerkt om te komen tot het plan van aanpak op weg naar de herindeling is daarin ondersteunend.

Op die manier ontstaat duidelijkheid over tijdsplanning, welke stappen er aan de orde zijn in het herindelingsspoor en op welke wijze er duidelijkheid gegeven kan worden aan al onze medewerkers.

Laten we er daarom voor zorgen dat we elkaar steeds goed op de hoogte houden van alle ontwikkelingen en stappen die ons gezamenlijk traject kunnen beïnvloeden. Uw verzoek. In uw brief gaat u in op een tweetal onderdelen: 1. Bestendiging van de huidige samenwerking 2. Uitbreiden operationele samenwerking op korte termijn Bestendiging van de huidige samenwerking Bestaande afspraken willen we waar mogelijk continueren. Op onderdelen vraagt dat wel een herijking van die afspraken. Blad 2

Sociaal domein. Wij voeren een groot aantal taken voor u uit die vooral gebaseerd is op een inkooprelatie. Dat willen we blijven doen. De contracten en dvo’s die hier aan ten grondslag liggen, vragen wel om vernieuwing. Wij zullen daar een voorstel voor doen. Wij zien op dit moment geen ruimte voor een uitbreiding van de afspraken. Openbare orde en veiligheid. Op dit terrein wordt al jaren samengewerkt en voeren wij taken voor u uit. Deze willen we continueren. Omdat we in dezelfde bestuurlijke en ambtelijke (regio) overleggen zitten, zien wij met u een meerwaarde om werkzaamheden efficiënt af te stemmen. Op het gebied van APV, evenementen en de BOA’s zijn er op dit moment personele wisselingen. Wij stellen voor om via een nieuwe detachering- en dienstverleningsovereenkomst deze taken voor u uit te blijven voeren. Wij zullen dan de vacatures openstellen en geschikte kandidaten in overleg met u werven. Functionaris gegevensbescherming. Wij continueren het reeds bestaande beleid en de detachering. Vertrouwenspersoon. Wij hebben inmiddels een nieuwe interne vertrouwenspersoon. Rond de zomer zullen we met haar een tussenevaluatie doen ten aanzien van urenbesteding, daarin zullen we ook de huidige afspraak met u betrekken en zo mogelijk continueren. BGT De afspraken voor de Basisregistratie Grootschalige Topografie zijn zoals u aangeeft voor dit jaar verlengd.

In die verlenging is ook de mogelijkheid opgenomen om deze afspraken nog maximaal voor twee jaar te verlengen. Naar onze mening biedt dat vooralsnog voldoende continuïteit voor de BGT. Afhankelijk van de uitkomst van het lopende herindelingsproces kunnen we deze afspraken op een later moment eventueel opnieuw bezien. Uitbreiden operationele samenwerking op korte termijn. Zoals wij in het begin van onze brief stelden zijn we kritisch en terughoudend in het oppakken van nieuwe taken. Het onderwerp belastingen en BAG is niet nieuw. Al langer is dit onderwerp van gesprek. Wij stellen voor om hierop een verdere verdieping uit te voeren op basis van een business case. Aan de hand hiervan kunnen wij u vervolgens een voorstel doen om deze taken voor u uit te voeren. Dit willen wij op korte termijn starten.

Ten aanzien van samenwerking groenvoorziening en milieustraat willen wij op dit moment nog geen verdere afspraken maken. Dat heeft te maken met de onzekerheid van de Arhi-procedure , maar zeker ook de complexiteit van het tweesporenbeleid. Beide organisaties hebben de handen vol om alle eigen opgaven en taken kwalitatief goed uit te voeren. Wat ons betreft kunnen de beide gemeentesecretarissen vorm en inhoud geven aan alle genoemde afspraken en zullen wij de voortgang hiervan net als de voortgang op het plan van aanpak regelmatig bespreken in onze gezamenlijke collegeontmoetingen. Wij stellen voor om deze brief in onze eerstvolgende collegeontmoeting op 8 april a.s. nader toe te lichten. Blad 3

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders,

W. Wieringa secretaris

J.J. Luteijn burgemeester

AMENDEMENT 2 Voorstel nr.: 1313 Zienswijze herindelingsontwerp Onderwerp: Geen bredere en duurzame samenwerking De raad van de gemeente Barneveld in vergadering bijeen d.d. 21 april 2021 Ondergetekende(n) stelt/stellen het volgende amendement voor: In het raadsvoorstel onder punt 1, na het 2e aandachtspunt, een aandachtspunt toe te voegen dat luidt: -

Een scenario van bredere en duurzame samenwerking met Scherpenzeel is voor Barneveld geen optie.

Met als nadere duiding, toe te voegen aan de zienswijzebrief (na de 2e zin onder het kopje “Fusie is kans voor verdere versteviging regionale positie”): Een bredere en duurzame samenwerking is voor Barneveld op geen enkele manier een begaanbaar scenario. Het ruimte bieden voor eigen beleidsaccenten van Scherpenzeel belemmert Barneveld in haar ontwikkeling. Dit heeft uiteindelijk een negatief effect op haar burgers. Toelichting: Door dit aandachtspunt toe te voegen wordt duidelijk aangegeven dat wanneer Scherpenzeel zelfstandig blijft en Barneveld diensten zal verlenen aan Scherpenzeel dit op basis van dienstverleningsovereenkomsten zal plaatsvinden. Indieners: SGP CU BI CDA VVD J. van der Tang L.J. Scheijgrond J. v.d. Wildenberg D. de Vries T. Bos L. de Knegt H.W. Wiesenekker S. Lasscher M. Schipper S. Reemst

Pro’98 A. Korevaar F. van der Lubbe