B-4.5 Memo B&W over terugblik 2022-2026 gemeente Barneveld, d.d. 16 december 2025

Strategische Personeelsplanning (SPP) is ingevoerd, zodat de organisatie nu en in de toekomst beschikt over de juiste mensen en vaardigheden. Ook is er gewerkt aan De bedrijfsvoering ontwikkelde zich stap voor stap via de managementcyclus. We werkten met concernplannen, teamplannen en programmajaarplannen, en binnen de P&Ccyclus werd het Meerjaren Investeringsplan (MIP) opgezet. Tegelijkertijd verbeterden we meerdere bedrijfsprocessen: van administratie en contractmanagement tot de digitale werkomgeving en interne communicatie.

24 | Terugblikmemo Bestuursperiode 2022 - 2026 • december 2025

inhoud

De organisatie heeft het ICT-fundament verder verstevigd en gewerkt aan een toekomstbestendige informatiehuishouding en Datavoorziening. Met het oog op de toekomst is een aanpak ontwikkeld om de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie (AI) en andere automatiseringsoplossingen actief te kunnen omarmen.

5.4 Financieel perspectief en uitgangspunten De groei van de gemeente, maatschappelijke ontwikkelingen en een veranderende financiering vanuit het Rijk vroegen om een financieel beleid dat wendbaar, realistisch en toekomstgericht was. Financieel hebben we een omslag gemaakt: van denken in het ‘hier en nu’ naar ‘vooruitkijken’. We zijn meer in control gekomen en hebben instrumenten zoals het MIP ingezet om toekomstbestendig te plannen. Het doel: zorgen dat Barneveld zich de komende 20 jaar kan ontwikkelen, mét oog voor inwoners. Gedurende deze bestuursperiode veranderde de financiering vanuit het Rijk zichtbaar. Structurele bijdragen maakten steeds vaker plaats voor incidentele en fluctuerende middelen, terwijl gemeenten juist meer structurele taken kregen. Daarnaast werd een verandering in de systematiek van de groei van het gemeentefonds aangekondigd: niet langer gebaseerd op de groei van de uitgaven van de Rijksoverheid, maar op basis van de groei van het bruto binnenlands product. Dit zou leiden tot structureel minder middelen voor gemeenten vanaf 2026, het zogenaamde ‘ravijnjaar’. Dit vergde een andere manier van begroten en plannen. De gemeente Barneveld heeft hierop geanticipeerd door het begrotingsproces aan te scherpen en meer nadruk te leggen op realistisch begroten en tijdige bijsturing (invoering en verbetering van tussenrapportages).

Hoewel het Rijk voor de komende jaren de gemeenten voor de kosten en taakstelling jeugdzorg gedeeltelijk tegemoet komt, past zij vanaf 2028 een verhoging van de taakstelling Hervormingsagenda Jeugd toe (indexatie). Feitelijk is hiermee het ravijnjaar verschoven naar 2028, een goed voorbeeld van de fluctuerende rijksinkomsten. In ieder geval is hiermee duidelijk geworden dat de gemeente Barneveld vol moet blijven inzetten op het invullen van de taakstelling. De gemeente Barneveld groeide gestaag door. Deze groei bracht kansen, maar vroeg – mede gezien de beschikbare overheidsfinanciën

– om scherpe keuzes. Alleen zo konden we de noodzakelijke investeringen doen in woningbouw, infrastructuur, onderwijshuisvesting en maatschappelijke voorzieningen, nu én in de toekomst. Daarvoor is het Meerjaren Investeringsplan (MIP) ingericht, waarmee we meerjarig inzicht hebben opgebouwd in onze investeringsopgaven. Dit resulteerde onder meer in plannen voor onderwijshuisvesting en beheer van wegen en riolering. Daarmee zijn we er echter nog niet. De doorontwikkeling van het MIP is gestart om, net als bij onderwijshuisvesting, ook te komen tot een integrale meerjarenplanning voor sport en ander maatschappelijk vastgoed. Om uitvoering van het MIP mogelijk te maken, is structureel extra financiële ruimte gecreëerd. Daarnaast zijn de maatschappelijke opgaven in het Sociaal Domein en de Leefomgeving steeds complexer geworden. Ook hiervoor zijn middelen vrijgemaakt om deze via gerichte beleidsimpulsen gericht aan te kunnen pakken. Het tijdig aanpakken van de complexe opgaven en het doen van de nodige investeringen zijn nodig om als gemeente verantwoord te groeien. Deze koers is door ons ingezet en hiervoor zijn de komende jaren extra financiële middelen gereserveerd. Dat laat onverlet dat er ook nog steeds ongedekte ambities zijn. De komende periode moeten er verdere keuzes worden gemaakt over wat wel en niet.

Voor een duurzaam verantwoorde financiële situatie van gemeente Barneveld moet de schuldquote beheersbaar en betaalbaar blijven. De financiële resultaten over de jaren waren overwegend positief, maar hadden vaak een incidenteel karakter. Meevallers ontstonden onder andere door doorgeschoven werkzaamheden, incidenteel hogere rijksbijdragen en ontwikkelingen in grondexploitaties. Tegelijkertijd werd erkend dat deze ruimte niet vanzelfsprekend is. Daarom is een deel van de middelen gereserveerd voor toekomstige opgaven, onder andere via de bestemmingsreserve ‘Verantwoord groeien’. Om de begroting structureel in balans te houden én ruimte te creëren voor nieuwe ambities, zijn gerichte stappen gezet om verantwoord te blijven groeien. Er is onder de noemer van ‘realistisch begroten’ kritisch gekeken naar bestaand beleid, en waar mogelijk is oud beleid vervangen door nieuw. Ook is een pakket ombuigingen als taakstelling in de Programmabegroting 2026 doorgevoerd en daarnaast is vanaf 2025 gekozen voor het verhogen van inkomsten. Deze keuzes zijn steeds in samenhang gemaakt, met oog voor de maatschappelijke impact.

25 | Terugblikmemo Bestuursperiode 2022 - 2026 • december 2025

inhoud

6

Tot slot

inhoud

6. Tot slot De afgelopen bestuursperiode was een periode van bouwen aan een sterke, samenwerkende gemeente. We hebben niet alleen veel gedaan en bereikt, maar vooral ook anders gewerkt: slimmer, samenhangender en met meer impact. We zijn er zeker nog niet, maar de weg is nadrukkelijk in geslagen. De omslag naar integraliteit en partnerschap is ingezet en oplossingsgericht werken vanuit de bedoeling is verankerd.

De koers voor de toekomst is duidelijk: niet terugtreden, maar verbinden. Niet alles zelf doen, maar partnerschap centraal stellen. Samen met inwoners, ondernemers en organisaties maken we de stap van vooruitkijken naar vooruitgaan. Het accent ligt op concrete resultaten die Barneveld klaarstomen voor een toekomst waarin kwaliteit van leven, duurzaamheid en sociale samenhang voorop staan.

Met stevige visies en uitvoeringsplannen – zoals de Omgevingsvisie, de Visie Sociaal Domein, programmatische aanpakken en het Meerjaren Investeringsplan – is een fundament gelegd. Maar deze visies zijn geen eindpunt; ze vormen het startschot voor de volgende fase: uitvoering. De uitdagingen blijven groot: zoals ondermeer bij woningbouw, houdbare zorg, het meer verbinden van buiten naar binnen, en het versterken van een weerbare samenleving.

Deze terugblik vormt de bestuurlijke eindbalans van vier jaar werken. Wat nodig is voor de toekomst, krijgt u te zien in het ambtelijke overdrachtsdocument dat direct na 18 maart aan de nieuw gekozen gemeenteraad wordt verstrekt. Daarmee sluiten we deze periode af met vertrouwen in het fundament dat is gelegd.

Foto: website Buurthuis Bronveld | Bewegen voor ouderen

27 | Terugblikmemo Bestuursperiode 2022 - 2026 • december 2025