B-4.3 Memo B&W over Jaarverslag Functionaris Gegevensbescherming 2025, d.d. 3 februari 2026
Tekst van het document
Organisatieonderdeel: Dienstverlening Behandelaar: S. Beekman Telefoonnummer: Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:
Onderwerp:
Voorstelnr. 4513 Barneveld, 13 januari 2026 Portefeuillehouder: W. Oosterwijk Op overzicht Bestaand beleid (website)
Jaarverslag Functionaris Gegevensbescherming 2025
Gevraagde beslissing: 1. Het bijgevoegde Jaarverslag FG 2025 vast te stellen; 2. De memo en het Jaarverslag FG 2025 via rubriek B ter kennisname te doen toekomen aan de gemeenteraad; 3. Ter voldoening aan de verplichte registratie en publicatie het Jaarverslag FG 2025 op de website van de gemeente te plaatsen.
1. Inleiding Het jaarverslag Functionaris Gegevensbescherming 2025 – dat mede in samenwerking met de Privacy Officer (PO) en de Chief Information Security Officer (CISO) – door de Functionaris Gegevensbescherming (FG) is opgesteld, geeft weer wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet Politiegegevens (Wpg) te voldoen. 2. Beoogd effect De bestuursorganen van de gemeente en de inwoners worden geïnformeerd over wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de AVG en de Wpg te voldoen. 3. Argumenten 1.1. De rapportage geeft een goed inzicht in wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de AVG en de Wpg te voldoen In 2025 zijn de volgende zaken gerealiseerd: • • • •
• •
Het register van verwerkingen voor AVG en voor Wpg is volledig geactualiseerd. Er zijn nieuwe of geactualiseerde verwerkersovereenkomsten afgesloten met verwerkers. Ook zijn er intern veel adviezen gegeven en workshops gehouden over privacy en informatieveiligheid. De komst van Artificiële Intelligentie (AI) wordt sinds Q4 2024 ook meegenomen in de workshops, omdat dit impact heeft op de werkwijze in verschillende processen van de gemeente. Ook zijn er in 2025 meerdere AI-trainingen gegeven om aan de AI geletterdheid te kunnen voldoen. Daarbij is uitgelegd wat AI is en hoe de gemeente daarmee om moet gaan. Er is gekeken wat de (on)mogelijkheden, kansen en bedreigingen van het gebruik van AI voor de gemeente (kunnen) zijn. In Q1 2025 is het Toezichtplan FG 2025-2026 opgesteld. Dit toezichtplan geeft een helder overzicht van alle verschillende onderdelen waarop toezicht gehouden wordt en welke taken uitgevoerd moeten worden. Sinds 2022 wordt jaarlijks een interne en vierjaarlijks een externe audit uitgevoerd voor de Wpg. In 2025 is zowel een interne als een externe audit uitgevoerd.
2.1. Conform het Privacybeleid wordt de gemeenteraad geïnformeerd De AVG, de Wpg en het Privacybeleid van de Gemeente Barneveld schrijven voor dat de FG jaarlijks voor 1 maart verslag uitbrengt aan de bestuursorganen. Het onderhavige verslag wordt dan ook uitgebracht aan het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester en de gemeenteraad van Barneveld. 3.1 Publicatie van het jaarverslag op de website geeft openheid
-2Met het publiceren van het Jaarverslag FG 2025 voldoet het college aan de in de AVG, Wpg en het Privacybeleid opgenomen verplichting. Hiermee geeft uw college aan de inwoners en andere belangstellenden opening van zaken over wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de AVG en de Wpg te voldoen. In het verslagjaar wordt toegelicht welke werkzaamheden in 2025 zijn uitgevoerd en wat de acties voor 2026 zijn. 4. Kanttekeningen n.v.t. 5. Financiën n.v.t. 6. Participatie en communicatie n.v.t. 7. Uitvoering n.v.t. 8. Bijlagen 1. Jaarverslag FG 2025 2. Memo aan raad
Raadsmemo Jaarverslag FG 2025
Datum: Onderwerp: Ter attentie van: Afzender:
3 februari 2026 Jaarverslag Functionaris Gegevensbescherming 2025 De Raad College van Burgemeester en Wethouders
Portefeuillehouder
W. Oosterwijk
Mail behandelaar
fg@barneveld.nl Telefoonnummer (0342) 495 381 / 06 2165 7166 Samenvatting Het jaarverslag Functionaris Gegevensbescherming 2025 – dat mede in samenwerking met de Privacy Officer (PO) en de Chief Information Security Officer (CISO) – door de Functionaris Gegevensbescherming (FG) is opgesteld, geeft weer wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet Politiegegevens (Wpg) te voldoen. Doel Het doel van de memo is om de raad te informeren over het jaarverslag. De AVG, de Wpg en het Privacybeleid van de Gemeente Barneveld schrijven voor dat de FG jaarlijks voor 1 maart verslag uitbrengt aan de bestuursorganen. Het onderhavige verslag wordt dan ook uitgebracht aan het college van burgemeester en wethouders, de burgemeester en de gemeenteraad van Barneveld. Inhoud memo In 2025 zijn de volgende zaken gerealiseerd: • • • •
Het register van verwerkingen voor AVG en voor Wpg is volledig geactualiseerd. Er zijn nieuwe of geactualiseerde verwerkersovereenkomsten afgesloten met verwerkers. Ook zijn er intern veel adviezen gegeven en workshops gehouden over privacy en informatieveiligheid. De komst van Artificiële Intelligentie (AI) wordt sinds Q4 2024 ook meegenomen in de workshops, omdat dit impact heeft op de werkwijze in verschillende processen van de gemeente. Ook zijn er in 2025 meerdere AI-trainingen gegeven om aan de AI geletterdheid te kunnen voldoen. Daarbij is uitgelegd wat AI is en hoe de gemeente daarmee om moet gaan. Er is gekeken wat de (on)mogelijkheden, kansen en bedreigingen van het gebruik van AI voor de gemeente (kunnen) zijn.
•
•
In Q1 2025 is het Toezichtplan FG 2025-2026 opgesteld. Dit toezichtplan geeft een helder overzicht van alle verschillende onderdelen waarop toezicht gehouden wordt en welke taken uitgevoerd moeten worden. Sinds 2022 wordt jaarlijks een interne en vierjaarlijks een externe audit uitgevoerd voor de Wpg. In 2025 is zowel een interne als een externe audit uitgevoerd.
Vervolg Met het publiceren van het Jaarverslag FG 2025 op de website van de gemeente voldoet het college aan de in de AVG, Wpg en het Privacybeleid opgenomen informatieverplichting. Hiermee geeft het college aan uw raad en aan de inwoners en andere belangstellenden opening van zaken over wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de AVG en de Wpg te voldoen. In het jaarverslag wordt toegelicht welke werkzaamheden in 2025 zijn uitgevoerd en wat de acties voor 2026 zijn.
Jaarverslag Functionaris Gegevensbescherming 2025
Opdrachtgever:
gemeente Barneveld Bestuursondersteuning
Auteur:
Sascha Beekman, Functionaris Gegevensbescherming
Datum:
21 januari 2026
Inhoud 1. Managementsamenvatting ................................................................................ 4 2.
Wettelijk kader .............................................................................................. 4 2.1
AVG Algemeen ........................................................................................ 4
2.2
Wet politiegegevens ................................................................................ 5
2.3
Toezichtskader AP: ontwikkelingen en gevolgen .............................................. 5
2.3.1. Samenvatting Jaarplan 2025 AP .................................................................... 5 2.3.2 inspectie AP ............................................................................................ 6 3.
4.
Governance .................................................................................................. 6 3.1
Governance algemeen .............................................................................. 6
3.2
Verantwoording Functionaris gegevensbescherming ........................................ 6
3.3
Verantwoording Privacy Officer................................................................... 7
3.4
Verantwoording CISO ............................................................................... 8
3.5
Borging ................................................................................................ 8
Werkzaamheden en bevindingen ...................................................................... 10 4.1
Privacybeleid ....................................................................................... 10
4.2
Thuiswerken ........................................................................................ 10
4.3
Wpg- audit .......................................................................................... 10
4.3.1
Audits over 2021 tot en met 2024 ........................................................... 10
4.3.2
Interne audit over 2025 ....................................................................... 11
4.3.3.
Externe audit over 2024 ....................................................................... 19
4.4
Register van verwerkingen ...................................................................... 20
4.5
Meldingen datalekken ............................................................................ 20
4.5.1
Cijfers AVG ....................................................................................... 20
4.5.2
Cijfers Wpg ...................................................................................... 20
4.6
Rechten van betrokkenen ....................................................................... 20
4.6.1
AVG verzoeken .................................................................................. 20
4.6.2
Wpg verzoeken ................................................................................. 20
4.7
Bewaartermijnen .................................................................................. 20
4.8
Verwerkers en verwerkersovereenkomsten .................................................. 20
4.9
Privacy in het Sociaal Domein .................................................................. 21
4.10
Informatieveiligheid .............................................................................. 21
4.11
Data Protection Impact Assessments .......................................................... 21
Jaarverslag FG 2025
-2-
4.12
Bewustwording .................................................................................... 24
4.13
Overige zaken ...................................................................................... 24
4.14
Te verwachten ontwikkelingen wet- en regelgeving ........................................ 24
4.15
Evaluatie Toezichtplan 2025-2026 .............................................................. 26
5. Aanbevelingen en acties.................................................................................... 28 5.1 Aanbevelingen ............................................................................................ 28 5.2 Acties voor 2026.......................................................................................... 29 BIJLAGE
Autoriteit Persoonsgegevens Jaarplan 2025 ........................................... 30
Jaarverslag FG 2025
-3-
1.
MANAGEMENTSAMENVATTING
Dit jaarverslag – dat mede in samenwerking met de Privacy Officer (PO) en de Chief Information Security Officer (CISO) – door de Functionaris Gegevensbescherming (FG) is opgesteld, geeft weer wat de Gemeente Barneveld in 2025 heeft ondernomen om aan de vereisten van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet Politiegegevens (Wpg) te voldoen. Het register van verwerkingen bevat zowel de AVG verwerkingen als de Wpg verwerkingen en is in 2025 volledig geactualiseerd. Daarnaast zijn er nieuwe of geactualiseerde verwerkersovereenkomsten afgesloten met verwerkers. Ook zijn er intern veel adviezen gegeven en workshops gehouden over privacy en informatieveiligheid, omdat deze onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn en het belangrijk is dat het bewustzijn bij de medewerkers aanwezig is en dat ook blijft. Daarbij is niet alleen aandacht besteed aan de grondslag en doelbinding die aanwezig moet zijn voordat gegevens verwerkt mogen worden, welke gegevens verwerkt mogen worden en hoe lang deze bewaard mogen worden, maar ook is het belang onderstreept van een zorgvuldige verwerking en deling van gegevens door bijvoorbeeld gebruik te maken van beveiligd e-mailen. Voor de risico’s die thuiswerken met zich meebrengt is regelmatig aandacht gevraagd.
De komst van Artificiële Intelligentie (AI) wordt sinds Q4 2024 ook meegenomen in de workshops, omdat dit impact heeft op de werkwijze in verschillende processen van de gemeente. Ook zijn er specifieke basis trainingen gegeven aan alle medewerkers om te voldoen aan de per 1 februari 2025 verplicht gestelde AI geletterdheid. Daarbij is uitgelegd wat AI is en hoe de gemeente daarmee om moet gaan. Er is gekeken wat de (on)mogelijkheden, kansen en bedreigingen van het gebruik van AI voor de gemeente (kunnen) zijn. Er wordt daarbij benadrukt dat er geen persoonsgegevens in AI gebruikt mogen worden. In 2025 is er een projectgroep ingericht die zich bezig houdt met het in kaart brengen van AI kansen, mogelijkheden, risico’s en bedreigingen. Er lopen een aantal pilots om te beoordelen hoe AI in het werk gebruikt kan worden en wat wel en niet kan of mag met AI, zodat de dienstverlening geoptimaliseerd kan worden, waarbij de menselijke factor altijd aanwezig moet blijven. In het Jaarverslag over 2024 is opgenomen dat er een Toezichtplan FG komt. Dat is in het eerste kwartaal van 2025 opgesteld voor de jaren 2025 en 2026. Dit toezichtplan geeft een helder overzicht van alle verschillende onderdelen waarop toezicht gehouden wordt en welke taken uitgevoerd moeten worden.
Zoals aandacht hebben voor bewustwording, opleiding, en training, maar ook de jaarlijks uit te voeren periodieke controles, audits enzovoorts. Verderop wordt daar dieper op ingegaan. Gedetailleerde bevindingen, conclusies en aanbevelingen zijn beschreven in hoofdstuk 4. 2.
WETTELIJK KADER
2.1 AVG Algemeen In de AVG zijn regels vastgelegd voor het verwerken van persoonsgegevens. Deze verordening voor de verwerking van persoonsgegevens kent een rechtstreekse werking voor de lidstaten van de Europese Unie. In de AVG worden de rechten van burgers versterkt en de AVG legt de nadruk op de eigen verantwoordingsplicht van organisaties die persoonsgegevens verwerken. Dit betekent dat organisaties bijvoorbeeld goed moeten vastleggen welke gegevens zij verwerken, met welk doel, hoe lang zij die gegevens bewaren, dat zij de gegevens goed beveiligen en met wie ze gegevens delen. De rechtstreekse werking van de AVG zorgt ervoor dat de regels voor bescherming van persoonsgegevens uniform zijn binnen de Europese Unie.
Jaarverslag FG 2025
-4-
De AVG geeft een overkoepelend kader voor het verwerken van persoonsgegevens en is nader uitgewerkt in de Nederlandse Uitvoeringswet AVG. Daarnaast zijn er in materiewetgeving, zoals de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Wet Basisregistratie personen specifieke regels te vinden voor het verwerken van persoonsgegevens. De AVG hangt daar altijd als een paraplu boven. Dat betekent dat als persoonsgegevens verwerkt mogen worden op grond van de materiewetgeving, de bepalingen van de AVG daarboven blijven hangen. Er moet bijvoorbeeld altijd een rechtmatige grondslag zijn voor het verwerken van persoonsgegevens en persoonsgegevens mogen alleen worden verwerkt voor het doel waarvoor ze zijn verzameld. 2.2 Wet politiegegevens Buitengewone opsporingsambtenaren (boa’s) die voor hun opsporingstaak persoonsgegevens verwerken, vallen onder de Wpg. Boa’s verwerken de politiegegevens onder beheer van hun werkgever en daarmee is de werkgever van de boa’s de verwerkingsverantwoordelijke. Voor de gemeente Barneveld geldt dat zij als werkgever boa’s openbare ruimte en leerplichtambtenaren in dienst heeft die bij het uitvoeren van hun taken politiegegevens verwerken. De Gemeente Barneveld is daarom verantwoordelijk voor het toezicht op de naleving van de Wpg. In de Wpg is ook een auditverplichting opgenomen voor werkgevers van boa’s. • Interne Wpg-audit: elk jaar.
Dat betekent dat de werkgever van die boa’s verplicht is om elk jaar een interne Wpg-audit uit te voeren. De Gemeente Barneveld heeft in 2023 de privacy officer laten opleiden als interne auditor. • Externe Wpg-audit: elke vier jaar. De werkgever moet elke vier jaar een externe Wpgaudit laten uitvoeren en de resultaten daarvan aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) doen toekomen. 2.3 Toezichtskader AP: ontwikkelingen en gevolgen De AP heeft eind december 2023 haar toezichtkader voor het jaar 2024 gepubliceerd. In het ‘Jaarplan 2024’1 geeft de AP haar prioriteiten aan voor de komende jaren, zodat dit ook van toepassing is voor het jaar 2025. Begin 2025 heeft de AP, nadat het Jaarverslag FG over 2024 al was vastgesteld, waardoor dit niet meer meegenomen kon worden, het Jaarplan 2025 gepubliceerd. Van dat jaarplan is in de volgende paragraaf een samenvatting opgenomen. het volledige jaarplan is opgenomen in de bijlage. 2.3.1. Samenvatting Jaarplan 2025 AP In 2025 besteedde de AP, net als in 2024, extra aandacht aan onderstaande vijf thema's: Algoritmes & AI Onze wereld wordt steeds digitaler en de mogelijkheden van algoritmes en artificiële intelligentie (AI) nemen snel toe. Dit biedt een hoop kansen, maar kan ook leiden tot onrechtmatige verwerking van gegevens, discriminatie, willekeur, gebrek aan transparantie of misleiding en manipulatie.
De AP wil deze risico’s voorkomen door onze grondrechten goed en proactief te beschermen. In 2025 verwacht de AP een intensivering van haar werkzaamheden op het gebied van algoritmes en AI. Hieraan werkt onder meer de Directie Coördinatie Algoritmes. Big Tech Grote techbedrijven gebruiken de gegevens van hun gebruikers als brandstof. En dat is vaak niet in lijn met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Persoonsgegevens worden gebruikt om gericht reclames te kunnen aanbieden, AI-modellen te trainen en om gepersonaliseerde inhoud aan te bieden zodat gebruikers langer online blijven. Daarom is het van groot belang om hier scherp toezicht op te blijven houden. Burgers moeten de regie kunnen
1
https://www.autoriteitpersoonsgegevens.nl/documenten/ap-jaarplan-2024
Jaarverslag FG 2025
-5-
houden over hun persoonsgegevens. De AP blijft hier in 2025 aan werken, samen met andere (internationale) toezichthouders. Vrijheid & veiligheid De AP wil bijdragen aan een verdedigbare balans tussen vrijheid en veiligheid. Het zijn twee kanten van dezelfde medaille, waarbij veiligheid de vrijheid bevordert. Om de veiligheid te bewaken worden soms maatregelen genomen die de vrijheid inperken, zoals het delen van gegevens voor opsporing van strafbare feiten. Datahandel Slimme producten en diensten genereren bergen waardevolle data, wat kan leiden tot de ongeoorloofde doorverkoop van persoonsgegevens. Dat gebeurt niet alleen in Nederland, maar ook internationaal. Dat mag niet en de AP wil dat een halt toe roepen. Digitale overheid Centrale en lokale overheden, uitvoeringsorganisaties en politie en justitie beschikken over grote hoeveelheden - vaak gevoelige en bijzondere - persoonsgegevens van Nederlanders en maken hier veel gebruik van. Het risico dat burgers in de knel komen is groot als de overheid verkeerd omgaat met persoonsgegevens. Vooral omdat het vaak verplicht is om gegevens af te staan aan de overheid. Bovendien heeft de overheid een voorbeeldfunctie als het gaat om de verantwoorde omgang met persoonsgegevens. Daarom ziet de AP hier komend jaar extra op toe.
2.3.2 inspectie AP In mei 2025 heeft de AP aangekondigd steekproefsgewijs bij gemeentes op inspectie te gaan en vooral na te gaan of voldaan is aan de vereisten uit de AVG voor wat betreft het register van verwerkingen, de positie en onafhankelijkheid van de FG en uitvoering van DPIA’s. Een privacy ‘apk’ werd geadviseerd, zodat met gemeentesecretaris, CIO, concerndirecteur, CISO, FG en PO de bedoelde onderwerpen doorgenomen zijn. Daarbij is geconstateerd dat voldaan wordt aan de AVG, Wpg, actualiteit en volledigheid van het register en de DPIA’s. Ook heeft de FG binnen de organisatie voldoende draagvlak en autoriteit. Verder is afgesproken om jaarlijks een privacy ‘apk’ te doen. Dit wordt vanaf 2026 opgenomen in de P&C cyclus. In 2025 is de AP overigens niet op inspectie gekomen bij de gemeente Barneveld, maar als dat bijvoorbeeld het komende jaar wel het geval is, kan mede aan de hand van dit jaarverslag aangetoond worden in welke mate de gemeente voldoet aan de AVG en de Wpg. 3.
GOVERNANCE
3.1 Governance algemeen Er is een duidelijke structuur aangaande de governance aanwezig wat betreft de uitvoering van de AVG. Er zijn een Chief Information Security Officer (CISO), een Privacy Officer (PO) en een Functionaris Gegevensbescherming (FG) aangewezen door het college. Deze onderlinge relaties en verantwoordingen blijken uit het door het college vastgestelde en op 1 mei 2023 in werking getreden herziene Privacybeleid. Hiermee wordt voldaan aan artikel 5 lid 2 van de AVG dat bepaalt dat een organisatie dient aan te kunnen tonen ‘in control’ te zijn aangaande de uitvoering van de AVG. 3.2 Verantwoording Functionaris gegevensbescherming Overzicht uitgevoerde werkzaamheden in 2025: • In 2025 zijn de uit de in 2024 uitgevoerde Data Protection Impact Assessments (DPIA’s) voortvloeiende acties opgepakt en uitgevoerd.
Jaarverslag FG 2025
-6-
• •
•
Het Register van Verwerkingen is zowel voor AVG als voor Wpg in 2025 volledig geactualiseerd. De voorgaande jaren is aan de hand van het IBD borgingsdocument de borging van privacy en informatiebeveiliging beoordeeld en zijn de resultaten geëvalueerd ten opzichte van het jaar daarvoor. In oktober 2024 is een nieuwe applicatie aangeschaft, waarin alle normenkaders verwerkt zijn die op de gemeente van toepassing (kunnen) zijn. In 2025 is de borging uitgevoerd in de nieuwe applicatie waarna een beoordeling kan plaatsvinden. De daaruit voortkomende acties worden vervolgens in 2026 verder opgepakt [Zie verder bij 3.5]. Voor de Wpg is een interne audit uitgevoerd. Ook is een externe audit uitgevoerd in 2025 [zie verder bij 4.3].
3.3 Verantwoording Privacy Officer Overzicht uitgevoerde werkzaamheden in 2025: DPIA’s
Bewustwording privacy en informatiebeveiliging
In 2025 zijn een aantal DPIA’s uitgevoerd op risicovolle processen, zoals de verwerking van persoonsgegevens bij de uitvoering van de Wvggz en de Wet zorg en dwang, de verwerking van persoonsgegevens bij het tijdelijk huisverbod, de overgang naar de applicatie ZorgNed, en hebben herijkingen plaatsgevonden van de DPIA’s cameratoezicht, schuldhulpverlening en vroegsignalering. - Er zijn trainingen voor (nieuwe) medewerkers verzorgd. - Periodiek is een nieuwsbericht op intranet gezet. - Er is een project in gang gezet voor verplichte training en bewustwording voor alle medewerkers van de gemeente Barneveld. Het verplicht stellen van de training is langs de Ondernemingsraad geweest en de training zal begin 2026 ingevoerd worden.
Wet politiegegevens
Door de PO is, in samenwerking met de inhoudelijke collega’s een interne audit uitgevoerd op de verwerking van politiegegevens.
Privacy en Publiekszaken
In overleg met Publiekszaken is ondersteuning geboden bij privacyvraagstukken (verstrekken gegevens uit de BRP).
Actualisering register van verwerkingen
Nieuwe processen worden toegevoegd en wijzigingen in processen worden in het register doorgevoerd. Daarnaast is het register in 2025 volledig gecontroleerd en geactualiseerd.
Ondersteunen bij ontwikkelingen in de organisatie
Bij ontwikkelingen in de organisatie is de privacyregelgeving meegenomen en neemt waar nodig de PO deel aan (implementatie) projecten.
Inzageverzoeken
De meeste inzageverzoeken hebben betrekking op het sociaal domein en publiekszaken en zijn door de Privacy Officer afgehandeld in samenwerking met een betrokken collega.
Datalekken
Inbreuken in verband met privacy zijn geregistreerd. Datalekken zijn gemeld bij de AP.
Jaarverslag FG 2025
-7-
Overige werkzaamheden
Naast de hierboven genoemde werkzaamheden zijn door de PO de volgende werkzaamheden verricht: - Toetsen/ opstellen verwerkersovereenkomsten - Toetsen/ opstellen convenanten - Behandelen privacyvraagstukken - Signaleringsfunctie in organisatie - Sparringpartner voor de organisatie
3.4 Verantwoording CISO Overzicht van uitgevoerde werkzaamheden in 2025: Bewustwording privacy en informatiebeveiliging
Zelfevaluatie BRP/PNIK Zelfevaluatie ENSIA
BIO TISO
Informatiebeveiligingsbeleid
Cyberbeveiligingswet (Cbw / NIS2)
Samen met de PO zijn maandelijks workshops voor nieuwe medewerkers verzorgd. - Op verzoek zijn de CISO of PO bij teamoverleggen aanwezig geweest. - De CISO neemt periodiek deel aan afdelingsoverleggen binnen en buiten I&A. - Ter versterking van bewustwording wordt tooling ingericht die alle medewerkers bereikt, niet alleen nieuwe medewerkers. De gemeente heeft de jaarlijkse verantwoording afgerond over informatiebeveiliging rond BRP / Pnik. De gemeente heeft verantwoording afgedragen over informatiebeveiliging door middel van ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit). Hierin vallen onder andere BAG, BGT, DigiD, Suwinet. Daarbij worden DigiD, Suwinet en de ENSIA-verantwoording getoetst door een externe RE/RA auditor. Controleren en evalueren van de huidige set maatregelen. Voorbereidingen getroffen voor de invoering van BIO-2. Er is per 2026 structureel formatie toegevoegd voor een Technical Information Security Officer ter ondersteuning van de CISO. Het informatiebeveiligingsbeleid uit 2024 wordt gecontinueerd tot aan de invoering van de Cyberbeveiligingswet. In 2026 zal een nieuw informatiebeveiligingsbeleid worden geschreven dat aansluit bij de nieuwe wetgeving. Medio 2026 wordt de nieuwe Cyberbeveiligingswet van kracht. Implementatie van extra maatregelen (technisch en organisatorisch) wordt voorbereid. -
3.5 Borging Sinds 2021 is het borgingsdocument van de VNG jaarlijks gebruikt om te beoordelen of wat betreft privacy en security voldaan wordt aan de gestelde normenkaders, die voornamelijk uit de BIO (Baseline Informatieveiligheid Overheid) voortkomen. In oktober 2024 is een nieuwe applicatie aangeschaft waarin alle normenkaders opgenomen zijn die op de gemeente van toepassing (kunnen) zijn.
Jaarverslag FG 2025
-8-
Q4 2024 en Q1 2025 zijn gebruikt om de controle op borging in die nieuwe applicatie te verwerken. De basis die gebruikt is, is het resultaat van de laatstelijk uitgevoerde controle op de borging uit Q1 2024. Ook al was het nodig de applicatie eenmalig in te richten, betekent dat niet dat er geen beeld is van de stand van zaken en welke zaken opgepakt moeten gaan worden om (nog) beter te voldoen aan de voor privacy en security gestelde normen. In Q1 van 2026 zal de borging wederom beoordeeld worden op stand van zaken, actualiteit en volledigheid, waaruit de actiepunten voor 2026 zullen voortkomen. Deze actiepunten kunnen dan vanaf Q2 2026 opgepakt worden.
Jaarverslag FG 2025
-9-
4.
WERKZAAMHEDEN EN BEVINDINGEN
4.1 Privacybeleid Op 1 april 2018 is het Privacybeleid in werking getreden. Op 30 mei 2018 is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. Dit beleid implementeert de uitgangspunten en verplichtingen uit de AVG. De uitgangspunten rechtmatigheid, behoorlijkheid, transparantie, doelbinding, subsidiariteit, proportionaliteit, dataminimalisatie en vertrouwelijkheid worden omgezet in alle werkprocessen waarbinnen persoonsgegevens worden verwerkt. Er is beleid gevormd op hoe om te gaan met de rechten van betrokkenen, meldplicht datalekken, de functies van FG, PO en CISO en de gegevensuitwisseling tussen verschillende domeinen en teams. Zowel in 2021, 2022 als in 2023 heeft een herziening plaatsgevonden van het privacybeleid, waarbij in de beleidsherziening in 2023 ook de Wpg is opgenomen. Het nieuwe (herziene) privacybeleid is op 18 april 2023 vastgesteld door het college en is op 1 mei 2023 in werking getreden. De raad is hierover geïnformeerd en ook op de website van de Gemeente Barneveld is hier aandacht aan besteed. In 2025 is het privacybeleid beoordeeld, waarbij is geconcludeerd dat geen actualisatie nodig was in 2025. In 2026 zal dit opnieuw beoordeeld worden. 4.2 Thuiswerken In de jaren 2020 tot en met 2022 waren er landelijk maatregelen afgekondigd ter bestrijding van Covid-19.
Het thuiswerken heeft vanaf dat moment een enorme vlucht genomen en sinds 2023 wordt het hybride werken (deels thuis en deels op kantoor werken) veel toegepast. Dat zal ook de komende jaren zo blijven, omdat gebleken is dat dit goed werkt. Ook in 2025 is regelmatig aandacht gevraagd voor de risico’s die thuiswerken met zich meebrengt, aangezien thuiswerken niet alleen nieuwe mogelijkheden biedt, maar ook risico’s met zich meebrengt op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Er is benadrukt dat de regels van privacy en informatiebeveiliging in acht genomen moeten worden. Vanuit privacy is aangegeven dat het ongewenst en ook strijdig met het privacybeleid is dat medewerkers fysieke documenten meenemen met daarop persoonsgegevens of andere vertrouwelijke gegevens. Via de beveiligde netwerkomgeving zijn alle documenten beschikbaar. Vanuit informatieveiligheid/-beveiliging zijn de regels voor thuiswerken nogmaals onder de aandacht gebracht, ook middels de verplichte workshops. Daarbij zijn medewerkers erop geattendeerd dat ze met vertrouwelijke gegevens en informatie werken. De thuiswerkregeling is in 2023 geactualiseerd en onder de aandacht gebracht van alle medewerkers. 4.3
Wpg- audit
4.3.1 Audits over 2021 tot en met 2024 Op grond van de Wpg moet elk jaar een interne audit worden uitgevoerd en één keer per vier jaar een externe audit. In 2022 is er een interne audit uitgevoerd voor de Wpg over het jaar 2021. In 2022 is ook een externe audit uitgevoerd voor de Wpg over de jaren 2019-2021. De audits hebben betrekking op de verwerking van politiegegevens door de buitengewone opsporingsambtenaren openbare ruimte en de leerplichtambtenaren. Uit de audits zijn een aantal verbeterpunten naar voren gekomen, die binnen een jaar doorgevoerd moeten worden. Hiervoor is begin 2023 een verbeterplan opgesteld en de actiepunten daarin zijn opgepakt en uitgevoerd. De externe audit over de hercontrole heeft eind 2023 plaatsgevonden en had een positief resultaat. In 2024 zijn de nog openstaande zaken verder opgepakt. In januari 2025 is de interne audit over 2024 uitgevoerd, waarbij onderstaande normen zijn beoordeeld:
Jaarverslag FG 2025
-10-
2. Doelbinding 3. Noodzakelijkheid & rechtmatigheid, vermelding herkomst 4. Juistheid en volledigheid politiegegevens 5. Onderscheid feiten en persoonlijk oordeel 6. Gegevensbescherming door beveiliging en ontwerp 7. Gegevensbescherming door standaard-instellingen 9. Bijzondere categorieën van politiegegevens 12. Onderscheid tussen verschillende categorieën van betrokkenen 15. Geautomatiseerde individuele besluitvorming 16. Uitvoering van de dagelijkse politietaak 17. Ter beschikking stellen van politiegegevens binnen het WPG-domein 18. Geautomatiseerd vergelijken en in combinatie zoeken 20. Bewaartermijnen, verwijderen en vernietigen Daarnaast zijn periodieke controles uitgevoerd op autorisaties, loggingen, het monitoren van loggingen en het verwerken van politiegegevens. De verwerkingen zijn steekproefsgewijs uitgevoerd. 4.3.2 Interne audit over 2025 Begin 2026 zal de interne audit over 2025 uitgevoerd worden, waarbij onderstaande normen worden beoordeeld: 21. Verstrekking van politiegegevens aan anderen dan politie en Koninklijke Marechaussee 23. Verstrekking aan derden structureel voor samenwerkingsverbanden 24. Rechtstreekse verstrekking 25. Informatie aan de betrokkene, recht op inzage, rectificatie en verwijdering. Ook zijn in 2025 periodieke controles uitgevoerd op autorisaties, loggingen, het monitoren van loggingen en het verwerken van politiegegevens.
De verwerkingen zijn steekproefsgewijs uitgevoerd. Daarvan zijn hieronder de uitgangspunten nader toegelicht en in de navolgende paragrafen zijn de controles verder uitgewerkt, waarbij de resultaten per controle zijn opgenomen. Uitgangspunten autorisatie controle Alleen daartoe bevoegde (en beëdigde) medewerkers mogen politiegegevens verwerken in de applicatie, waarbij een onderscheid is gemaakt in rollen en rechten tussen de verschillende functionarissen. Dit is van belang voor een rechtmatige verwerking en om het vier-ogenprincipe op een correcte wijze in de applicatie uit te kunnen voeren. Dit wordt bij de controles beoordeeld. Uitgangspunten logging controle In tegenstelling tot de AVG kent de Wpg een verplichte logging. Dit volgt uit de EU-Richtlijn 2016/680. Artikel 25 uit de EU-Richtlijn is met ingang van 1 juli 2025 geïmplementeerd in artikel 32a in de Wpg, waarmee bepaald is dat verplicht gelogd wordt. De achterliggende gedachte is dat in het strafrecht de gegevens doorgaans gevoelig zijn en dat het grote gevolgen kan hebben als deze gegevens in de verkeerde handen terecht komen. Logging houdt dan ook in dat wordt vastgelegd wie toegang heeft gehad tot bestanden met politiegegevens en dat dit regelmatig wordt gecontroleerd. Zo kan worden nagegaan of iemand toegang heeft gehad tot politiegegevens, terwijl diegene daartoe onbevoegd was.
De verwerkingsverantwoordelijke (werkgever van de boa) (en de verwerker) moeten het verzamelen, wijzigen, raadplegen, verstrekken en het vernietigen van politiegegevens vastleggen.
Jaarverslag FG 2025
-11-
Uitgangspunten steekproef controle verwerking politiegegevens In de Wet politiegegevens (Wpg) is bepaald dat jaarlijks een controle moet plaatsvinden op de verwerking van politiegegevens. De wijze van controle en de criteria aan de hand waarvan de controle plaatsvindt, zijn bepaald in het Controleprotocol. Er worden jaarlijks veel processen-verbaal en halt-verwijzingen uitgeschreven. Om te kunnen beoordelen of dat op een zorgvuldige en rechtmatige wijze gebeurt, vindt door middel van een steekproef een controle plaats op het vastgestelde percentage te beoordelen zaken. In 2024 en voorgaande jaren is dat eenmaal in het jaar gedaan, maar vanaf 2025 wordt dat voor domein I tweemaal per jaar gedaan. Voor domein III blijft dat eenmaal per jaar, waarbij zaken uit het afgeronde voorgaande schooljaar worden beoordeeld. 4.3.2.1. Domein I (Openbare ruimte) controles april/mei 2025 Controle autorisaties Op 12 mei 2025 is door Privacy Officer, samen met de BOA/bevoegd functionaris, de periodieke controle op de autorisaties in Citycontrol uitgevoerd. Daarbij is getoetst of de autorisatiematrix actueel is en of de in de applicatie toegekende rollen en rechten kloppen met de functies die medewerkers uitvoeren. Vastgesteld is: 1. De gebruikers in Citycontrol komen overeen met de medewerkers die de werkzaamheden uitvoeren. 2.
De geïmplementeerde autorisaties komen overeen met de toegekende autorisaties. 3. De aan de gebruikers toegekende rollen komen overeen met de toegekende autorisaties in Citycontrol. Toegang tot Wpg-gegevens is alleen ingesteld voor de specifieke rollen die deze toegang nodig hebben. Er is geen opvolging omdat er geen onrechtmatigheden zijn geconstateerd. Loggingen applicatie CityControl In CityControl zijn alle Loggingen per zaak te zien, waarbij door vermelding van naam en tijd na te gaan is wie wat heeft gedaan. Daarbij is zichtbaar onder welk tabblad is gewerkt, maar niet wat daar is ingevoerd. Tevens is zichtbaar wat de zaakstatus is, als dit is aangepast. Uitgevoerde controle op de logging Uitgangspunt is dat de rechten en rollen van de verschillende medewerkers goed gescheiden zijn. Op 9 april 2025 is de controle op de logging uitgevoerd door de CISO, FG, BOA-coördinator en BOA/Bevoegd Functionaris op het HVC over de periode van 1 oktober 2024 tot en met 31 maart 2025. Tijdens de controle zijn met de BOA-coördinator en BOA/Bevoegd Functionaris de bevindingen van de vorige controle en welke opvolging hieraan is gegeven besproken. Daarnaast heeft de Bevoegd Functionaris inzicht gegeven in CityControl: • De rollen en bevoegdheden per collega; • Rol AdminProfile; • Aantal zaken over de periode van 1 oktober 2024 tot en met 31 maart 2025.
Bevindingen Er zijn en aantal bevindingen naar voren gekomen uit de controle waarop aanbevelingen gedaan zijn voor verbetering om nog beter aan de Wpg te voldoen. Het controlemoment daarna zal de stand van zaken daarvan aan de orde komen. Het gaat om de volgende bevindingen: 1. De rollen en bevoegdheden per collega: werkwijze in- en uitdiensttreding en langdurige afwezigheid opnemen in werkprocesbeschrijving. De werkprocesbeschrijvingen zijn op 1 februari 2025 in gebruik genomen. Daarmee is deze bevinding afgerond. 2. Rol AdminProfile: leverancier geen toegang geven tot zaken. Daarin is geen verandering.
Jaarverslag FG 2025
-12-
3. 4. 5. 6.
Casuïstiek bespreken in team overleggen: wanneer is sprake van AVG en wanneer van Wpg. Dit wordt opgepakt, zodat bij het volgende controlemoment de gang van zaken besproken kan worden. Gebruik maken van 2f authenticatie bij inloggen op pc en handheld. Dit is geregeld en daarmee is deze bevinding afgerond. Verwerkingen handheld zijn niet zichtbaar in loggingen. Hierover wordt nogmaals navraag gedaan bij de leverancier, zodat bij het volgende controlemoment de gang van zaken besproken kan worden. Er wordt over nagedacht om ondermijningszaken extra af te schermen. In Q1 2025 is daar een besluit over genomen. Zodra dit in de applicatie is ingericht wordt de nieuwe werkwijze in een teamoverleg besproken. Is men mee bezig, zodat bij het volgende controlemoment de gang van zaken besproken kan worden.
Controle verwerking politiegegevens Ieder proces-verbaal wordt door de boa zelf nagelopen op juistheid, volledigheid en rechtmatigheid. Daarnaast controleert de boa-coördinator maandelijks 10 processen-verbaal. Tweemaal per jaar controleert de FG 5% random gekozen processen-verbaal, uitgaande van 1000 processen-verbaal per jaar. Controleperiode Q4 2024 tot en met Q1 2025: van 1 oktober 2024 tot en met 31 maart 2025. Omvang Steekproef In het controleprotocol is de omvang van de steekproef bepaald op 50 processen-verbaal, waarbij als uitgangspunt ongeveer 1000 processen-verbaal per jaar geldt. Dat is 5%. Nu over de controleperiode 588 processen-verbaal zijn uitgeschreven, is er voor gekozen om 30 processen-verbaal in de steekproef mee te nemen (uitgaande van gemiddeld 1000 processenverbaal over een jaar tijd). De steekproef is random geselecteerd. De controle is uitgevoerd op 16 april 2025, in bijzijn van BOA/Bevoegd Functionaris en BOA coördinator/Bevoegd Functionaris, omdat toegang tot CityControl nodig was om de documenten te kunnen inzien/controleren. Bevindingen Doordat foutieve parkeersituaties snel en vaak aangetroffen worden tijdens surveillancerondes komen dat soort bekeuringen/processen-verbaal het meest voor. In nagenoeg alle zaken zijn alleen de noodzakelijke gegevens verwerkt.
In veel gevallen waren er wel voertuiggegevens, kenteken, foto, locatie en aangetroffen overtreden situatie bekend, maar was er geen persoon aangetroffen, waardoor er geen persoonsgegevens verwerkt konden worden. Het CJIB heeft echter voldoende aan de hiervoor genoemde gegevens, waarmee het CJIB de kenteken/ voertuighouder eraan kan koppelen en die persoon of dat bedrijf een bekeuring kan sturen. Door de boa’s worden daarom de persoonsgegevens niet opgevraagd via het kenteken, zodat zij niet meer persoon-/politiegegevens verwerken dan noodzakelijk. In de meeste zaken wordt een korte maar duidelijke omschrijving van de aangetroffen situatie vermeld [de ‘reden van wetenschap’] en is sprake van een vrij kort of summier verhoor, indien er een persoon is aangetroffen of staande gehouden. Slechts in een van de gecontroleerde processen-verbaal is niet vermeld hoe de persoonsgegevens zijn vastgesteld, maar deze waren wel compleet. Bij parkeren op laad- en losplekken is steeds tussen 5 tot 10 minuten gepost om te kunnen beoordelen of de bestuurder van het aangetroffen voertuig inderdaad bezig was met laad- en losactiviteiten.
Jaarverslag FG 2025
-13-
Tijdens de controles van de processen-verbaal zijn geen onrechtmatige verwerkingen aangetroffen. 4.3.2.2. Domein III (Leerplicht) april, mei 2025 Controle autorisaties Op 27 mei 2025 is door de privacy officer, samen met de functioneel beheerders de periodieke controle op de autorisaties in de applicatie Carel uitgevoerd. Daarbij is getoetst of de autorisatiematrix actueel is en of de in de applicatie toegekende rollen en rechten kloppen met de functies die medewerkers uitvoeren. Vastgesteld is: 1. De gebruikers in Carel komen overeen met de medewerkers die de werkzaamheden uitvoeren. 2. De geïmplementeerde autorisaties komen overeen met de toegekende autorisaties. 3. De aan de gebruikers toegekende rollen komen overeen met de toegekende autorisaties in Carel. Toegang tot Wpg-gegevens is alleen ingesteld voor de specifieke rollen die deze toegang nodig hebben. Er is geen opvolging omdat er geen onrechtmatigheden zijn geconstateerd. Controle logging De Gemeente Barneveld gebruikt sinds 2021 de applicatie Carel. In Carel worden standaard kolomnamen bij de Wpg logging gebruikt. Dit betreft één logbestand dat is gegenereerd. Onderstaande kolommen zijn zichtbaar in het logbestand. Gebruiker
Tijdstip
Toegangsreden
Verstrekking
Verstrekking aan
Persoonsnummer
Casus omschrijving
Begindatum casus
Documentnaam
Op 17 april 2025 is door FG en de CISO de logging over Q4 2024 en Q1 2025 beoordeeld. Daarnaast zijn met de leerplichtambtenaar aan de hand van een steekproef een aantal loggingen gecontroleerd. Tevens is bij deze controle inhoudelijk beoordeeld of de Halt- verwijzingen en Processen- verbaal voldoen aan de vereisten van juistheid, volledigheid, doelbinding, noodzaak en rechtmatigheid. Bevindingen Gebleken is dat alleen door bevoegde medewerkers Wpg zaken worden behandeld en verwerkt in de applicatie Carel. Geconstateerd is dat er enkele verwerkingen gedaan zijn buiten kantoortijden. Uit navraag bij de leerplichtambtenaar/boa blijkt dat er geen afspraken gemaakt zijn over tijdsblokken waarbinnen wel of niet in de applicatie gewerkt mag worden. Bij deze en bij eerdere controles is geconstateerd dat zaken voor eigen gebruik of intern gebruik geraadpleegd wordt. Dat wordt gedaan om op uniforme wijze te werken, omdat de formats nog niet gereed zijn. In april 2025 werd aangegeven dat de formats worden gebouwd en vervolgens in Teams worden gehangen. Tijdens de controle is ook geconstateerd dat aan de vereisten van juistheid, volledigheid, doelbinding, noodzaak en rechtmatigheid wordt voldaan.
Conclusie Geconcludeerd kan worden dat – voor zover dat aan de hand van de gegevens inzichtelijk is – op de juiste wijze gewerkt wordt in de applicatie Carel en dat de vijf daartoe bevoegde medewerkers die daarin Wpg-zaken behandelen daar voldoende bewust en zorgvuldig mee omgaan. Hier wordt zakelijk mee omgegaan. Een belangrijk punt van aandacht is dat er afspraken gemaakt moeten worden over de tijdsblokken waarbinnen in de applicatie Carel
Jaarverslag FG 2025
-14-
persoons-/politiegegevens verwerkt mogen worden. De kolommen waarop gemonitord wordt, zijn voldoende om een goede beoordeling te kunnen maken. Meer of minder kolommen zijn niet nodig voor de monitoring. 4.3.2.3. Domein I (Openbare ruimte) november 2025 Controle autorisaties Op 27 november 2025 is door de privacy officer, samen met de BOA/bevoegd functionaris, de periodieke controle op de autorisaties in de applicatie Citycontrol uitgevoerd. Daarbij is getoetst of de autorisatiematrix actueel is en of de in de applicatie toegekende rollen en rechten kloppen met de functies die medewerkers uitvoeren. Vastgesteld is: 1. De gebruikers in Citycontrol komen overeen met de medewerkers die de werkzaamheden uitvoeren. 2. De geïmplementeerde autorisaties komen overeen met de toegekende autorisaties. 3. De aan de gebruikers toegekende rollen komen overeen met de toegekende autorisaties in Citycontrol. Toegang tot Wpg-gegevens is alleen ingesteld voor de specifieke rollen die deze toegang nodig hebben. Er is geen opvolging omdat er geen onrechtmatigheden zijn geconstateerd. Loggingen applicatie CityControl In CityControl zijn alle Loggingen per zaak te zien, waarbij door vermelding van naam en tijd na te gaan is wie wat heeft gedaan. Daarbij is zichtbaar onder welk tabblad is gewerkt, maar niet wat daar is ingevoerd. Tevens is zichtbaar wat de zaakstatus is, als dit is aangepast.
Uitgevoerde controle op de logging Uitgangspunt is dat de rechten en rollen van de verschillende medewerkers goed gescheiden zijn. Op 26 november 2025 is de controle op de logging uitgevoerd door de CISO, FG en BOA/Bevoegd Functionaris op het HVC over de periode van 1 april tot en met 30 september 2025. Tijdens de controle zijn met de BOA/Bevoegd Functionaris de bevindingen van de vorige controle en welke opvolging hieraan is gegeven besproken. Daarnaast heeft de Bevoegd Functionaris inzicht gegeven in CityControl: • De rollen en bevoegdheden per collega; • Rol AdminProfile; • Aantal zaken over de periode van 1 april tot en met 30 september 2024. Stand van zaken bevindingen 1. De concept werkinstructies/werkprocessen zijn besproken. Daarmee is deze bevinding afgerond. 2. Definitief geen toegang. Afgerond. 3. Afgesproken is dat vanaf 1 januari 2025 3 keer per jaar (dus iedere 4 maanden) in een teamoverleg casuïstiek besproken wordt over wanneer er sprake is van AVG of Wpg. Wordt opgevolgd. Daarmee is deze bevinding afgerond. 4. Is ingesteld en daarmee is deze bevinding afgerond. 5. Logging / monitoring is mogelijk op verwerkingen in de backoffice (PC). Ook kunnen er rapportages gedraaid worden. Dit is nog niet mogelijk op frontoffice verwerkingen (handheld). Dit wordt nogmaals nagevraagd bij de leverancier (staat nog niet op hun planning).
Heeft geen prioriteit bij leverancier, dus alert op blijven. 6. Er wordt over nagedacht om ondermijningszaken extra af te schermen. In Q1 2025 is daar een besluit over genomen worden. Nadat de applicatie is ingericht, wordt de nieuwe werkwijze in een teamoverleg besproken. Bij de controle in november 2025 is gebleken dat er een afzonderlijke applicatie gebruikt wordt voor ondermijningszaken. Dat is Pgax en alleen de boa’s met aandachtsgebied ondermijning kunnen daarin zaken
Jaarverslag FG 2025
-15-
verwerken. De andere boa’s kunnen deze niet inzien. Begin januari 2026 is afgesproken dat uiterlijk 1 april 2026 er geen gebruik meer gemaakt wordt van gewone mail en alle correspondentie, vergaderingen en documenten in pgax plaatsvinden. Bij een volgende controle wordt dit geëvalueerd. Controle verwerkingen politiegegevens Ieder proces-verbaal wordt door de boa zelf nagelopen op juistheid, volledigheid en rechtmatigheid. Daarnaast controleert de BOA-Bevoegd Functionaris maandelijks 10 processenverbaal. Tweemaal per jaar controleert de FG 5% random gekozen processen-verbaal, uitgaande van 1000 processen-verbaal per jaar. Controleperiode Q2 en Q3 2025: van 1 april tot en met 30 september 2025. Omvang Steekproef In het controleprotocol is de omvang van de steekproef bepaald op 50 processen-verbaal, waarbij als uitgangspunt ongeveer 1000 processen-verbaal per jaar geldt. Dat is 5%. Nu over de controleperiode 1016 processen-verbaal zijn uitgeschreven, is er voor gekozen om 51 processen-verbaal in de steekproef mee te nemen (uitgaande van gemiddeld 1000 processenverbaal over een jaar tijd). De steekproef is random geselecteerd. Bevindingen Doordat foutieve parkeersituaties snel en vaak aangetroffen worden tijdens surveillancerondes komen dat soort bekeuringen/processen-verbaal het meest voor. In nagenoeg alle zaken zijn alleen de noodzakelijke gegevens verwerkt.
In veel gevallen waren er wel voertuiggegevens, kenteken, foto, locatie en aangetroffen overtreden situatie bekend, maar was er geen persoon aangetroffen, waardoor er geen persoonsgegevens verwerkt konden worden. Het CJIB heeft echter voldoende aan de hiervoor genoemde gegevens, waarmee het CJIB de kenteken/voertuighouder eraan kan koppelen en die persoon of dat bedrijf een bekeuring kan sturen. In de meeste zaken wordt een korte maar duidelijke omschrijving van de aangetroffen situatie vermeld [de ‘reden van wetenschap’] en is sprake van een vrij kort of summier verhoor, indien er een persoon is aangetroffen of staande gehouden. Bij parkeren op laad- en losplekken is steeds tussen 5 tot 10 minuten gepost om te kunnen beoordelen of de bestuurder van het aangetroffen voertuig inderdaad bezig was met laad- en losactiviteiten In een enkel proces verbaal is een verkeerde feitcode ingevoerd, waarbij het boetebedrag gelijk is aan een vergelijkbare situatie die bijna hetzelfde is. Daarbij gaat het vaak om een minimaal verschil, zodat de boete wel terecht is opgelegd. Hier zal in 2026 nog beter op gelet gaan worden. Tijdens de controles van de processen-verbaal zijn geen onrechtmatige verwerkingen aangetroffen.
Jaarverslag FG 2025
-16-
4.3.2.4. Domein III (Leerplicht) november 2025 Controle autorisaties Op 10 november 2025 is door de privacy officer, samen met de functioneel beheerder, de periodieke controle op de autorisaties in de applicatie Carel uitgevoerd. Daarbij is getoetst of de autorisatiematrix actueel is en of de in de applicatie toegekende rollen en rechten kloppen met de functies die medewerkers uitvoeren. Vastgesteld is: 1. De gebruikers in Carel komen overeen met de medewerkers die de werkzaamheden uitvoeren. Er staat nog één medewerker in Carel die op actief staat, maar niet meer bij de gemeente werkzaam is. De reden hiervoor is dat een aantal processen/taken nog overgedragen moeten worden. Deze medewerker heeft geen toegang meer tot Carel, omdat zij niet meer kan inloggen in de gemeentelijke omgeving. 2. De geïmplementeerde autorisaties komen overeen met de toegekende autorisaties. 3. De aan de gebruikers toegekende rollen komen overeen met de toegekende autorisaties in Carel. Toegang tot Wpg-gegevens is alleen ingesteld voor de specifieke rollen die deze toegang nodig hebben. Er is geen opvolging omdat er geen onrechtmatigheden zijn geconstateerd. Controle logging Op 3 november 2025 is door FG samen met de CISO de logging over Q2 en Q3 2025 beoordeeld.
Vervolgens is op 27 november 2025 door de FG met de leerplichtambtenaar aan de hand van een steekproef inhoudelijk beoordeeld of 10% van de Haltverwijzingen en Processen- verbaal over schooljaar 2024/2025 voldoen aan de vereisten van juistheid, volledigheid, doelbinding, noodzaak en rechtmatigheid. Over schooljaar 2024/2025 zijn twee random geselecteerde Haltverwijzingen en vier random geselecteerde processen-verbaal opgenomen in de inhoudelijke beoordeling. Bevindingen Er zijn in Q2 2025 zes medewerkers en in Q3 2025 vijf medewerkers die bevoegd zijn om Wpg zaken te behandelen en te verwerken in de applicatie Carel. Een medewerker is in augustus vertrokken vanwege een andere baan. In de loggingen van Q2 komt een enkele maal de naam van de applicatiebeheerder voor. Dat heeft te maken gehad met nieuwe bugs in de applicatie. Geconstateerd is dat er enkele verwerkingen gedaan zijn buiten kantoortijden. Uit navraag bij de leerplichtambtenaar/boa blijkt dat er geen afspraken gemaakt zijn over tijdsblokken waarbinnen wel of niet in de applicatie gewerkt mag worden. De hiervoor in paragraaf 4.3.2.2. genoemde kolommen geven de meest noodzakelijke zaken aan waar bij een logging op gemonitord kan worden. Deze loggegevens geven duidelijk aan door wie, wanneer en waarom een bepaald dossier is geopend en om wat voor soort zaak het gaat.
Omdat het om Wpg-gegevens gaat, kan slechts sprake zijn van drie soorten zaken, namelijk Relatief verzuim, Halt-verwijzing en Proces-verbaal. Bij 24 verwerkingen is “Halt negatief afloopbericht” ingevuld als soort zaak. Dit is een niet eerder geconstateerde soort zaak. Uit navraag bij de leerplichtambtenaar/boa blijkt dat in afloopberichten vermeld wordt of een halt traject positief of negatief is geëindigd. Verder valt op dat bij alle loggingen is aangegeven ‘voor eigen gebruik’. De opmerking ‘intern gebruik’ is niet aangetroffen zoals bij eerdere controlemomenten wel het geval was. Geconcludeerd wordt dat de raadplegingen ‘voor eigen gebruik’, zodra de formats in gebruik zijn, zullen blijven voorkomen, maar minder vaak. Op 16 oktober 2025 heeft de leerplichtambtenaar/boa medegedeeld dat er op dat moment de laatste hand gelegd wordt aan
Jaarverslag FG 2025
-17-
de preventieve route waar deze documenten en formats deel van uitmaken. Naar verwachting zijn deze eind 2025 gereed. Bij de vorige controle is geconstateerd dat wanneer er meer terugkoppeling aan Halt gaat worden gevraagd bij een negatief resultaat het wenselijk is dit ook vast te leggen in de werkinstructie (met daarbij een onderbouwing welke informatie wordt gevraagd en wat hiervan de noodzaak is). Uit de op 16 oktober 2025 ontvangen nadere toelichting blijkt dat op basis van herhaald licht school verzuim Halt overwogen wordt. Als Halt traject start, wordt in het kader van dat proces, daar het verzuim gemeld, als dat er is. Dit is niet nader omschreven maar vloeit voort uit de Leerplichtwet. Tijdens de controle is ook geconstateerd dat aan de vereisten van juistheid, volledigheid, doelbinding, noodzaak en rechtmatigheid wordt voldaan. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat – voor zover dat aan de hand van de gegevens inzichtelijk is – op de juiste wijze gewerkt wordt in de applicatie Carel en dat de zes/vijf daartoe bevoegde medewerkers die daarin Wpg-zaken behandelen daar voldoende bewust en zorgvuldig mee omgaan. Hier wordt zakelijk mee omgegaan. Een belangrijk punt van aandacht is dat er afspraken gemaakt moeten worden over de tijdsblokken waarbinnen in de applicatie Carel persoons-/politiegegevens verwerkt mogen worden.
De kolommen waarop gemonitord wordt, zijn voldoende om een goede beoordeling te kunnen maken. Meer of minder kolommen zijn niet nodig voor de monitoring. Controle verwerking politiegegevens De interne controle op de naleving van de Leerplichtwet 1969, in Barneveld, ziet op twee handhavingsmaatregelen: • Verwijzing naar Bureau Halt (Haltafdoening), gericht op de jongere tussen 12 en 18 jaar; • Proces-verbaal voor openbaar ministerie, gericht op de jongere tussen 12 en 18 jaar en/of ouders-verzorgers. Op deze handhavingsmaatregelen vindt toetsing plaats. Deze toetsing kent een ‘drietrapsmodel’. De eerste toetsing wordt uitgevoerd door de leerplichtambtenaar (tevens Boa), de tweede toetsing wordt uitgevoerd door een collega-leerplichtambtenaar (4-ogenprincipe) en in de derde toetsing wordt de voorgaande toetsing, steekproefsgewijs getoetst door de functionaris gegevensbescherming. Dit wordt gedaan aan de hand van een vragenformulier, waarin de vragen verduidelijkt en verbeterd zijn naar aanleiding van de vorige controle. De toetsing richt zich op de volgende elementen en aspecten: - Persoonsgegevens - Verzuim - Handhaving - Haltafdoening - Rechtmatigheid, noodzaak en doelbinding Controleperiode Schooljaar 2024/2025 Omvang Steekproef In het controleprotocol is de omvang van de steekproef bepaald op 10%.
In schooljaar 2024/2025 zijn 7 Halt-verwijzingen uitgeschreven, waarvan er twee zijn opgenomen in de
Jaarverslag FG 2025
-18-
controle. In schooljaar 2024/2025 zijn 38 processen-verbaal uitgeschreven, waarvan er vier in de controle zijn opgenomen. De steekproef is random geselecteerd. Controledatum Halt-verwijzingen: deze beoordeling is uitgevoerd op 27 november 2025 in bijzijn van BOA/leerplichtambtenaar, omdat toegang tot Carel nodig was om de documenten te kunnen inzien/controleren. Processen-verbaal: deze beoordeling is uitgevoerd 27 november 2027 in bijzijn van BOA/leerplichtambtenaar, omdat toegang tot Carel nodig was om de documenten te kunnen inzien/controleren. Bevindingen Verificatie identiteit Tijdens de uitvoering van de controle is gebleken dat de uit de vorige controle voortgekomen aanbeveling over de Verificatie van de identiteit van de verdachte of jongere onvoldoende wordt toegepast. Dat geldt zowel voor Halt-verwijzingen als voor processen-verbaal. Bij de controle op 27 november 2025 is gebleken dat het aangepaste formulier gaandeweg het vorige schooljaar is toegepast, waardoor nu in alle zaken is opgenomen dat er controle heeft plaatsgevonden van de identiteit van de verdachte of jongere en dat daarbij vermeld wordt op welke wijze dat is gedaan. Dit kan aan de hand van de oproepbrief zijn gecontroleerd of aan de hand van een identiteitsbewijs, waarbij alleen het soort document wordt vermeld. Daarmee is deze aanbeveling afgerond.
Indiening halt-verwijzing Bij Halt-verwijzingen blijkt uit het formulier wel dat aan de jongere en diens ouder/voogd uitgelegd is wat een Halt-traject inhoudt en wat de consequenties zijn bij het niet positief afsluiten van een traject of in geval van recidive. Er blijkt echter niet uit of de Halt-verwijzing ingediend is bij Openbaar Ministerie en/of Bureau Halt Oost-Nederland. Eerder is aanbevolen dat dit verduidelijkt moet worden door het formulier Halt-verwijzing aan te passen en deze vraag daarin op te nemen. Bij de controle op 27 november 2025 is gebleken dat het formulier is aangepast. Daarmee is deze aanbeveling afgerond. 4.3.2.5. Domein I en III de technische en organisatorische maatregelen Wpg De in november/december geplande jaarlijkse controle op de technische en organisatorische maatregelen Wpg is uitgesteld naar februari/maart 2026, omdat de Third Party Memoranda (TPM’s) nog opgevraagd moesten worden en de leveranciers daarvoor een auditor moet inschakelen. De verwachting is dat de TPM voor Carel (Domein III) in februari 2026 beschikbaar komt. De TPM voor Sigmax (Domein I) is in december 2025 ontvangen. 4.3.3. Externe audit over 2024 In november 2025 is de vierjaarlijkse externe audit op de Wpg uitgevoerd door een auditor, waarbij de verwerking van Wpg-gegevens over de jaren 2022 t/m 2024 is beoordeeld.
Eind november 2025 is het concept rapport ontvangen, waaruit wat verbeterpunten naar voren zijn gekomen. Omdat er wat onduidelijkheden in het rapport zitten en er een ander beoordelingskader is toegepast dan in voorgaande jaren is een verzoek tot verduidelijking gestuurd. In januari 2026 heeft een gesprek met de auditor plaatsgevonden, waarna het definitieve rapport in februari 2026 te verwachten is. De verbeterpunten worden daarna opgenomen in een verbeterplan en in het toezichtplan, zodat op de uitvoering daarvan toegezien kan worden.
Jaarverslag FG 2025
-19-
4.4 Register van verwerkingen In 2025 is het register van verwerkingen zowel voor de AVG als voor de Wpg volledig geactualiseerd. 4.5
Meldingen datalekken
4.5.1 Cijfers AVG In totaal zijn er in 2025 30 AVG beveiligingsincidenten geregistreerd bij de Gemeente Barneveld. Hiervan zijn 2 incidenten gemeld bij de AP. De AP registreert alle meldingen die door gemeenten gedaan worden. De AP reageert alleen in gevallen dat zij ‘nader onderzoek’ willen doen naar een door de gemeente gedane melding. In 2025 is daarvan geen sprake geweest. Ook heeft de AP geen waarschuwing gedaan of een dwangsom opgelegd aan de Gemeente Barneveld. In een aantal gevallen is de betrokkene wiens gegevens zijn gelekt op de hoogte gesteld van het datalek. Uit een analyse van de datalekken is gebleken dat het van belang is om alert te blijven op het gebruik van de juiste contactgegevens van betrokkenen en mogelijke phishing, spoofing en hacks. Waar nodig zijn er technische maatregelen getroffen om de gebruikers te ondersteunen. 4.5.2 Cijfers Wpg In 2025 zijn er geen Wpg beveiligingsincidenten gemeld bij de Gemeente Barneveld. De procedure meldplicht datalekken is in 2023 geactualiseerd en de Wpg is daar ook in opgenomen, omdat de procedure voorheen alleen zag op de AVG. 4.6
Rechten van betrokkenen
4.6.1 AVG verzoeken Er zijn in 2025 18 verzoeken van betrokkenen op grond van de AVG binnengekomen. Er waren 2 verzoeken om verwijdering. De andere 16 verzoeken waren verzoeken tot inzage. De meeste verzoeken zijn toegewezen en 14 verzoeken hebben betrekking op het Sociaal Domein en Publiekszaken. 4.6.2 Wpg verzoeken Er zijn in 2025 geen verzoeken gedaan op grond van de Wpg waarin betrokkenen een beroep op hun rechten deden. 4.7 Bewaartermijnen In 2019 zijn digitale bezemdagen georganiseerd in verschillende teams en zijn teams actief gewezen op het opschonen van mappen op netwerkschrijven en in e-mailboxen. Door de coronapandemie is er door de meeste medewerkers veel thuis gewerkt, waardoor het goed beveiligd thuiswerken meer prioriteit heeft gekregen dan het digitaal bezemen. Inmiddels is iedereen gewend geraakt aan het thuiswerken en weet men met welke privacy- en informatiebeveiligingsaspecten rekening gehouden moet worden. Eind 2021 is het digitaal bezemen weer door enkele teams opgepakt en het was de bedoeling om dit in 2023 en 2024 voort te zetten, maar dat is niet gedaan. Het digitaal bezemen is daarom doorgeschoven naar 2025. In 2025 is dit echter beperkt opgepakt, omdat dit in 2026 in een breder verband, namelijk samen met de implementatie en de verdere uitrol van de actieve openbaarmakingsverplichtingen uit de Wet open overheid, opgepakt gaat worden.