B-4.3 Besluit B&W Gesprek belastingen, leges en heffingen d.d. 1-10-24
Tekst van het document
Aandachtsgebied: Dienstverlening Team Financiën, control en administratie Behandelaar: J. Lambooij Telefoonnummer: Onderwerp:
Voorstelnr. 3725 Barneveld, 27 september 2024 Portefeuillehouder: W. Oosterwijk
Gesprek Belastingen, leges & heffingen
Gevraagde beslissing: In te stemmen met: 1. Het toezenden van bijgevoegd plan van aanpak (bijlage 1) naar de raad; 2. het toezenden van bijgevoegde openbare raadsmemo (bijlage 2) naar de raad; 3. het toezenden van bijgevoegde presentatie (bijlage 3) voor de commissie Bestuur van 08 oktober 2024 naar de raad.
1. Inleiding In de memo aan de auditcommissie dd. 18 juni 2024 met als onderwerp “aanbevelingen Rekenkamerrapport heffingen en leges” wordt de behoefte van de raad aangegeven om te spreken over: 1. De gemeentelijke belastingen (en als onderdeel daarvan de Nota Lokaal Belastinggebied Barneveld); 2. waarover de raad wel/geen leges wil heffen; 3. inzicht hebben in de uitgangspunten die gehanteerd worden bij belastingen; 4. keuzemogelijkheden qua o.a. kostendekkingspercentage. Om invulling te geven aan deze behoefte volgt op 8 oktober 2024 in de commissievergadering Bestuur een nadere toelichting (presentatie) om te spreken over bovenstaand genoemde punten. De inhoud van deze toelichting vindt u in bijlage 3.
2. Argumenten 1. 2. 3.
Opvolging van de aanbevelingen vanuit de rekenkamer. Informatiepositie van raadsleden optimaliseren. Invulling geven aan de behoefte van de raad om het gesprek over bovenstaand te voeren.
3. Bijlagen -
Bijlage 1 Plan van Aanpak Bijlage 2 Memo Bijlage 3 Presentatie
Raadsmemo Leges en Heffingen
Datum: Onderwerp: Ter attentie van: Afzender: Portefeuillehouder
24-09-2024
Plan van aanpak Rekenkameronderzoek Leges & Heffingen De Raad College van Burgemeester en Wethouders W. Oosterwijk
Toelichting De rekenkamer heeft een onderzoek uitgevoerd naar de heffingen en leges binnen de gemeente Barneveld. Naar aanleiding van het rapport heeft het college toegezegd een plan van aanpak op te stellen waaruit blijkt hoe de vier aanbevelingen van de rekenkamer worden opgevolgd. In deze memo treft u per aanbeveling een update. Aanbeveling 1 - Voer in de raad het debat over de inhoud van de nota
gemeentelijke belastingen, en bepaal de diensten waarover de raad wel/geen leges wil heffen. Vraag hiervoor het college om een voorzet te doen vooractualisatie van de nota gemeentelijke belastingen, waarin helder gemaakt is welke uitgangspunten gehanteerd worden bij de heffing van belastingen, waarom dat zo is en welke keuzes er te maken zijn. De rekenkamer adviseert om de geactualiseerde nota gemeentelijke belastingen elke vier jaar te herijken. In februari 2024 is er een raadsinformatiebijeenkomst gehouden over belastingen (leges, heffingen, belastingen). Aan de raad is toegelicht welke uitgangspunten worden gehanteerd en welke keuzes er te maken zijn. Daarnaast is gesproken over de “onbenutte” belastingcapaciteit (mogelijkheden die we tot dusver niet benutten). De nota Lokaal Belastinggebied Barneveld is, volgens planning, eveneens herzien. De nota is op 28 mei 2024 door het college vastgesteld (B-4.4 op LIS van 3 juli). Tevens zal de nota op 13 november ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd. Op 8 oktober 2024 wordt er in de commissievergadering een nadere toelichting gegeven met betrekking tot de uitgangspunten als genoemd in de nota en daarnaast in het algemeen over belastingen, leges en heffingen.
Aanbeveling 2 - Beschrijf het werkproces van het opstellen van belastingverordeningen, het bepalen van de tarieven en de kostendekkingsberekeningen. Leg hierbij vast welke functionaris welke rol hierin heeft. Leg de coördinatie en eindverantwoordelijkheid bij de heffingsambtenaar In de verantwoordelijke teams (Finance & Control en Belastingen) zijn afspraken gemaakt over de rol en taakverdeling aangaande dit thema. In het proces Programmabegroting 2025 zal gewerkt worden aan de hand van deze rol en taakverdeling.
Aanbeveling 3 - Herzie de opzet van de paragraaf lokale heffingen in de begroting en jaarrekening en zorg dat deze voldoet aan de eisen van het BBV. De paragraaf lokale heffingen wordt in de nieuwe begroting conform BBV opgesteld. De jaarrekening over jaar 2024 zal eveneens conform BBV worden opgesteld.
Aanbeveling 4 - Stel jaarlijks een voorstel voor de raad op met de tarieven voor de relevante heffingen. Maak hierbij niet uitsluitend gebruik van een indexatie van de bestaande tarieven. Controleer minimaal eens in de vier jaar het kostendekkingspercentage. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst op 14 februari 2024 is gesproken over het kostendekkingspercentage, indexatie en het toepassen van overhead op de tarieven. De relevante heffingen en het kostendekkingspercentage daarvan zijn onderdeel van het begrotingsproces. Dit onderwerp, en een toelichting daarop, staat tevens geagendeerd voor de commissievergadering van 8 oktober 2024. Kadernota, programmabegroting & nota belastingen In de kadernota 2025 is een aantal scenario’s opgenomen. Een cluster daarvan heeft betrekking op belastingen. Zo wordt onder andere het verhogen van de OZB specifiek benoemd. Daarnaast is, als gevolg van de conclusies van de rekenkamer, in de kadernota opgenomen om de kostendekkendheid van betreffende belastingen te herzien. Dit als onderdeel van het taakstellende Basispakket Plus. Na de vaststelling van de programmabegroting worden eventuele wijzigingen aangepast in de betreffende verordeningen.
Memo Datum: 27 september 2024 Onderwerp: Ter attentie van: Afzender:
Gesprek over belastingen, heffingen en leges Raad W. Oosterwijk
Aanleiding In de memo aan de auditcommissie dd. 18 juni 2024 met als onderwerp “aanbevelingen Rekenkamerrapport heffingen en leges” wordt de behoefte van de raad aangegeven om te spreken over: 1. De gemeentelijke belastingen; 2. waarover de raad wel/geen leges wil heffen; 3. inzicht hebben in de uitgangspunten die gehanteerd worden bij belastingen; 4. keuzemogelijkheden qua o.a. kostendekkingspercentage. Dit n.a.v. raadsbesluit 13 december 2023. Nota lokaal Belastinggebied Barneveld In de memo wordt een koppeling gelegd met de nota Lokaal Belastinggebied Barneveld (nota Belastingen). Deze nota Belastingen wordt voor de raadsvergadering in november aan u voorgelegd. De aard van deze nota is echter vooral technisch van aard en kan hoogstens enigszins gekoppeld worden aan de uitgangspunten onder punt 3 hierboven genoemd. Voor de overige punten is andere informatie nodig om tot een gesprek te komen. Informatieavond Op 14 februari 2024 heeft een informatieavond plaatsgevonden over belastingen, heffingen en leges waarin inzicht is gegeven in de mogelijkheden en de effecten van verschillende soorten van maatregelen. Daarbij is onder andere gesproken over de zogenoemde onbenutte belastingcapaciteit en tevens over het overheadpercentage.
Een meer richtinggevend vervolggesprek over de wenselijkheid van de diverse mogelijke maatregelen op het gebied van belastingen en leges past binnen de behoefte van de raad, zoals verwoord in de memo van 18 juni 2024 en hierboven samengevat weergegeven. Vervolg Voorstel is om op 08 oktober 2024 een richtinggevende discussie met de raad te voeren (openbaar) over welke belastingen, heffingen en leges er worden geheven. Over de kostendekkendheid en transparantie van de leges en heffingen en over de toerekening van overheadkosten. Dit aan de hand van een presentatie over dit onderwerp. Uiteraard verdisconteren we hierin de reeds genomen besluiten over belastingen, heffingen en leges in de Kadernota 2025-2028. De effecten van deze discussie kunnen eventueel nog ingebracht worden bij de bespreking van de Programmabegroting 2025, maar zullen naar verwachting vooral betrekking hebben op de jaren na 2025.
Commissie Bestuur Belastingen
08 oktober 2024
Programma • De nota Lokaal Belastinggebied Barneveld (nota Belastingen) •
Huidige belastingen
•
Onbenutte belastingen
• De opbouw van tarieven •
Kostendekkendheid (KDH)
•
Toerekening van de overhead
• Ontwikkelingen per tarief •
Knoppen om aan te draaien
De nota Lokaal Belastinggebied Barneveld (nota Belastingen) 1. Huidige belastingen
2.
Onbenutte belastingen
Belastingen die momenteel worden geheven:
Belastingen en rechten die niet geheven worden:
1.
De onroerende zaakbelastingen van eigenaren van woningen;
1. Belastingen op roerende woon- en bedrijfsruimten (woon en bedrijfsboten);
2.
De onroerende zaakbelastingen van eigenaren en gebruikers van de niet-woningen;
2. Baatbelasting;
3.
De hondenbelasting;
4.
De forensenbelasting;
4. Vermakelijkheidsretributie.
5.
De toeristenbelasting;
Daarnaast bestaan de volgende mogelijkheden:
6.
De parkeerbelastingen;
1. Huwelijksvoltrekking of registratie in bijzonder huis;
7.
De reclamebelasting.
2. Abonnementsvorm voor verstekken van gegevens en bestuursstukken;
(Bestemmings-)heffingen die momenteel worden geheven:
1.
De rioolheffing;
2.
De afvalstoffenheffing;
3.
De BIZ-heffing.
Rechten die momenteel worden geheven:
1.
(Gebruiks)rechten: lijkbezorgingsrechten, marktgelden;
2.
(Genots)rechten: leges.
3. Precariobelasting;
3. Informatie uit registers; 4. Gemeentegarantie; 5. Leegstandswet; 6. Organiseren evenement.
De opbouw van tarieven 1. Kostendekkendheid als uitgangspunt 1.
Totaal van kosten toe te rekenen aan een product, uitgedrukt in een percentage;
2.
Er is geen ondergrens, wel een bovengrens: niet meer dan 100%;
3.
Wordt gebruikt bij heffingen en leges, niet bij belastingen;
4.
De raad bepaald het “streefpercentage”.
2. Toerekening van de overhead 1.
Wat is overhead;
2.
Welke kosten vallen onder overhead;
3.
Wat schrijft de BBV voor (financiële verordening);
4.
Meer overhead toerekenen aan producten betekent dekking voor concernlasten (ruimte in begroting);
Ontwikkelingen per tarief Knoppen om aan te draaien •
In bijgevoegde tabel wordt weergegeven wat de invloed is op het tarief bij het toepassen van een hoger percentage overhead (huidig is 50%).
•
In bijgevoegde tabel wordt eveneens weergegeven wat de invloed is op het tarief bij een hoger streefpercentage kostendekkendheid (2024 is huidig).
•
Genoemde tariefontwikkeling is puur indicatief en bedoeld om een beeld te schetsen van de mogelijke tariefontwikkeling bij het aanpassen van overhead en KDH, basis is de begroting 2024.
•
De tariefontwikkeling is zonder de inflatiecorrectie van gemiddeld 2% tot 4%.
•
Er wordt per jaar 1 vast overheadpercentage toegepast op alle belastingen.
•
Het streefpercentage KDH kan per belasting worden vastgesteld.
•
Bij OZB, honden-, toeristen- en forensenbelasting is er geen sprake van overhead en KDH.
2024 Afvalstoffenheffing: Rioolheffing: Leges omgevingsvergunning: Grafleges:
Overhead KDH Tariefontwikkeling 50% 99% Huidig 50% 100% Huidig 50% 49% Huidig 50% 53% Huidig
2025 Afvalstoffenheffing: Rioolheffing: Leges omgevingsvergunning: Grafleges:
Overhead KDH Tariefontwikkeling 60% 99% 3% 60% 100% 4% 60% 48% 0% 60% 65% 29%
2026 Afvalstoffenheffing: Rioolheffing: Leges omgevingsvergunning: Grafleges:
Overhead KDH Tariefontwikkeling 70% 99% 3% 70% 100% 4% 70% 60% 30% 70% 75% 21%
2027 Afvalstoffenheffing: Rioolheffing: Leges omgevingsvergunning: Grafleges:
Overhead KDH Tariefontwikkeling 80% 99% 3% 80% 100% 4% 80% 80% 20% 80% 80% 12%
Gesprekspunten: • Geen wijziging in soort gebruikte belastingen. De (minimale) financiële voordelen wegen niet op tegen kosten uitvoering en/of maatschappelijk effect. • Welk overheadpercentage (max. 80%) heeft de voorkeur? (overheadpercentage onder 80% betekent dat we vanuit algemene middelen betreffende niet-gedekte overheadkosten betalen) • Welk streefpercentage voor de KDH is gewenst? (let op: KDH kleiner dan 100% betekent dat we vanuit algemene middelen bijleggen) • Of is per saldo ontwikkeling tarief in vergelijking met benchmark ‘richtinggevend’?