B-4.2 Besluit B&W begroting Regio Amersfoort 2024 d.d. 12-3-24
Tekst van het document
Het kan een keuze zijn om daar vanuit een regionale doelstelling proactief op te acteren. Dat is in de huidige planning niet opgenomen. In de Provincie Utrecht wordt een regionaal spooroverleg georganiseerd ter voorbereiding op landelijke spoortafels. Onderwerpen die aan bod komen zijn de studie Gooicorridor, IC Berlijn, Goederen Noordoost Europa (GNOE), advies op concessie en dienstregeling NS, input leveren op richting en prioriteiten Spooragenda Provincie Utrecht. We verzorgen ook voorbereiding voor het bestuurlijk overleg Gooicorridor. Ook hier hebben we op dit moment een reactieve rol en kan het gewenst zijn om een meer trekkende rol op te pakken. Wat mag het kosten? In de begroting is rekening gehouden met een strategisch adviseur (0,4 fte, vaste formatie BRA), een medior beleidsadviseur (0,6 fte, extern ingehuurd) en € 10.000 (expertise/onderzoek) aan kosten. In tabel 8 zijn de begrote baten en lasten voor 2024 weergegeven inclusief het meerjarenperspectief over 2025 tot en met 2027. Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo Tabel 8
19 | Beleidsbegroting 2024 def
2024
2025
2026
2027
131.760 10.000
131.760 10.000
131.760 10.000
131.760 10.000
-
-
-
-
-141.760
-141.760
-141.760
-141.760
Wat doen we nu niet 5.4
Mobiliteit Bovenregionaal en Bovenlokaal
Wat willen we bereiken Bovenregionaal
Er wordt momenteel gekeken naar partijen die de regie willen pakken op de A1 maar ook op de A28; dit is afhankelijk van de rolbepaling op corridors. Wanneer je als regio impactvol wilt zijn, moet je een rol innemen die daarbij past. Ontwikkelingen op corridors zijn sterk verbonden met vraagstukken over Knooppunt Hoevelaken, de mobiliteitsagenda, spoorbereikbaarheid etcetera. Ook gaat het om allianties maken met bijvoorbeeld Noord-Veluwe Bereikbaar, de regio’s Foodvalley, Stedendriehoek, regio Zwolle en Gooi- en Vechtstreek. Vanwege de raakvlakken is bovenregionale afstemming en regie nodig. Bovenlokaal
Om de afstemming over gemeentelijke projecten met impact op regionaal niveau te verbeteren, is het belangrijk om lokale opgaven beter te verbinden met bovenregionale vraagstukken. Hierbij gaat het onder andere om de verkeersontwikkelingen aan de westkant van Amersfoort, de ontsluiting van VathorstBovenduist, de N199 Bunschoten, Stadslogistiek (zero emissie), parkeerhubs Amersfoort, N224 Woudenberg en mobiliteitsplannen van gemeenten. Om deze afstemming te faciliteren, is het wenselijk om individuele kwartaalgesprekken met alle 9 gemeenten te voeren. Op deze manier vindt er regelmatig overleg plaats over de voortgang van projecten en kunnen knelpunten tijdig worden gesignaleerd en opgelost. Wat levert het op
Omdat mobiliteit bij uitstek een thema is, waarbij alles wat er gebeurt van invloed is op alles , is het belangrijk om de regie te pakken op bovenregionale en -lokale dossiers. Zo voorkomen we dat deze dossiers een kant op ontwikkelen die haaks staat op onze ambities en doelstellingen. Het is van belang op de juiste momenten te kunnen inschatten wat de mogelijke consequenties van ontwikkelingen zijn voor regio en regiogemeenten. We moeten als regio kansen pakken op het moment dat ze zich voordoen. Het “erbij zijn” is dan van wezenlijk belang. Door inzicht in wat lokaal speelt zijn we beter in staat de verschillende schaalniveaus met elkaar te verbinden. Wat mag het kosten De benodigde capaciteit is ingeschat op - 0,5 fte strategisch adviseur € 88.560 Consequenties als we dit niet doen Als we als Regio Amersfoort hier niet op inzetten, lopen we het risico dat bovenregionale en -lokale dossiers zich een kant op ontwikkelen die haaks staat op onze ambities en doelstellingen. De kosten zijn opgenomen in tabel 9 Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024 Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo Tabel 9
20 | Beleidsbegroting 2024 def
2025
2026
2027
88.560 -
88.560 -
88.560 -
88.560 -
-
-
-
-
-88.560
-88.560
-88.560
-88.560
5.5
U Ned-programma Goedopweg
Wat willen we bereiken Er is een integrale uitwerking nodig van de netwerken en maatregelen van alle mobiliteitsmodaliteiten die de groei van de Metropoolregio Utrecht en daarmee ook de Regio Amersfoort kunnen opvangen. Eén van de pijlers van de U Ned mobiliteitsstrategie is het afremmen en spreiden van de vraag naar mobiliteit. Om daar vorm aan te geven werken de Provincie Utrecht, gemeenten Utrecht en Amersfoort, Rijkswaterstaat en het Ministerie van I&W samen in het U Ned-programma Goedopweg. Dit programma stimuleert partijen om ander mobiliteitsgedrag te vertonen en kan uitvoering geven aan de duurzaam reizen-doelstellingen en ambities in gemeenten en in de Mobiliteitsagenda Regio Amersfoort. Onlangs heeft regio U10 het besluit genomen deel te nemen aan Goedopweg. Ook het Bestuurlijk Overleg Verkeer & Vervoer van Regio Amersfoort heeft uitgesproken deelname aan Goedopweg belangrijk te vinden. Naast het inhoudelijke belang, speelt ook mee dat Regio Amersfoort (en via de regio de regiogemeenten) aan de andere programmalijnen van U Ned meedoet en zijn de programmalijnen onderling met elkaar verbonden. Door actief deel te nemen aan Goedopweg kunnen we ervoor zorgen dat er ook voldoende aandacht is voor de gemeenten buiten de grote steden Utrecht en Amersfoort.
Wat levert het op Door gedragsverandering kan de vraag naar (bepaalde vormen van) mobiliteit op bepaalde momenten afgeremd en gespreid worden. Dit draagt bij aan de verstedelijkingsopgave, de duurzaamheidsdoelstellingen en houdt de regio bereikbaar. Door aan de stuurgroep deel te nemen. Kunnen we bovendien sturen op de inzet en kwaliteit van Goedopweg. Wat mag het kosten Om als Regio Amersfoort op alle niveaus (bestuurlijk, directeuren en ambtelijk) deel te nemen aan het programma, is een inzet van 0,2 fte vanuit de Regio Amersfoort nodig. Momenteel leveren we deze capaciteit nog niet. Daarnaast werkt Goedopweg met thematische werkgroepen waarin inhoudelijke verdieping wordt gezocht. Omdat deze werkgroepen uitvoeringsgericht zijn, past deelname aan deze werkgroepen primair bij de werkzaamheden van de individuele gemeenten. Vanwege capaciteitsgebrek wordt er echter ook naar de regio gekeken. Om deze rol te vervullen, is nog eens 0,1 fte nodig. De totale benodigde capaciteit voor de uitvoering van Goedopweg wordt ingeschat op: - 0,3 fte strategisch adviseur € 39.960 - Overige algemene lasten € 10.000 Consequenties als we dit niet doen Voor de deelname aan dit programma wordt een symbolisch bedrag gevraagd, naast beperkte capaciteit. Als Regio Amersfoort niet meedoet, is het de enige U Ned-partner die aan deze programmalijn niet meedoet.
Dit heeft een negatieve uitstraling op de regio(gemeenten) en draagt niet bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van gemeenten en de mobiliteitsagenda van Regio Amersfoort die momenteel wordt opgesteld. Het BOVV heeft aangegeven graag mee te willen doen aan Goedopweg. Deze lasten zijn weergegeven in tabel 10 Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024 Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo Tabel 10
21 | Beleidsbegroting 2024 def
2025
2026
2027
39.360 10.000
39.360 10.000
39.360 10.000
39.360 10.000
-
-
-
-
-49.360
-49.360
-49.360
-49.360
6.
Ruimte
6.1
Ontwikkelingen Rijk en provincie
Binnen het fysiek domein van de Regio Amersfoort komen de overkoepelende ontwikkelingen vanuit Rijk en Provincie samen binnen het thema Ruimte. Het Rijk legt de regie over ruimtelijke ontwikkelingen steeds meer bij de provincies neer. De provincies betrekken daarbij steeds vaker de regio’s. Voor de onderwerpen die hiermee samenhangen is binnen het bureau op dit moment WEL strategische capaciteit aanwezig. Wat ontbreekt is capaciteit voor (strategische) communicatie, terwijl het thema’s betreft waarbij communicatie wel van belang is. Wat willen we bereiken? Uitgangspunt voor de ontwikkelingen binnen dit domein is het NOVEX ontwikkelperspectief UtrechtAmersfoort ‘Gezond Groeien in Nabijheid’ (de samenvoeging van de verstedelijkingsstrategieën van U10 en het Ontwikkelbeeld van Regio Amersfoort). De provincie Utrecht werkt daarnaast aan een Ruimtelijk Voorstel om met het Rijk te komen tot ruimtelijke arrangementen. Op basis van het Ruimtelijk Voorstel wil de provincie Utrecht de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) vernieuwen. Zowel het Ruimtelijk Voorstel als de POVI hebben grote invloed op de thema’s wonen, werken, bereikbaarheid, energietransitie en buitengebied. Vanuit de uitvoeringsagenda van het Ontwikkelbeeld is samen met de provincie gewerkt aan een handelingsperspectief voor het buitengebied (HPB).
Hierin worden richtingen geschetst over hoe we omgaan met de groei van de regio. Het handelingsperspectief zorgt voor samenhang tussen de verschillende thema’s van het fysieke domein en is daarmee de leidraad voor de ontwikkelingen in het buitengebied. De focus ligt op projecten rondom bodem en water, natuur, recreatie, landbouw en stad. Wat levert het op? Net als het Ontwikkelbeeld moet het Handelingsperspectief Buitengebied ervoor zorgen dat we meer grip krijgen op de groei van de regio op de verschillende thema’s in het fysieke domein. Op dit moment zijn alle ontwikkelingen in kaart gebracht, zodat we kunnen inspelen op een groeiende regio en waarbij het buitengebied van hoge kwaliteit blijft. Van belang is dat het HPB wordt geborgd in het provinciale Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) en de gebiedsgerichte aanpak van de provincie Utrecht (GGA), in Groen Groeit Mee (GGM) en in de vernieuwing van de Provinciale Omgevingsvisie. Wat mag het kosten? De begrote capaciteit voor het uitvoeren van het thema Ruimte bedraagt een strategisch adviseur (0,8 fte, vaste formatie BRA). In tabel 11 zijn de baten en lasten met het desbetreffende saldo van baten en lasten voor 2024 weergegeven. Hierbij wordt ook een beeld geschetst voor de meerjarenbegroting voor de jaren 2025 tot en met 2027. Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo
22 | Beleidsbegroting 2024 def
2024
2025
2026
2027
106.080 -
106.080 -
106.080 -
106.080 -
-
-
-
-
-106.080
-106.080
-106.080
-106.080
Tabel 11
Wat doen we nu niet 6.2
Ontwikkelingen Rijk en Provincie
Het Ruimtelijk Voorstel wordt in regionaal verband uitgewerkt in ruimtelijke arrangementen. Vernieuwing van de Provinciale Omgevingsvisie raakt de thema’s wonen, werken, bereikbaarheid, energietransitie en buitengebied. Om hieraan goed invulling te kunnen geven, is het noodzakelijk om in de toekomst ook (strategische) communicatiecapaciteit vrij te maken binnen Bureau Regio Amersfoort. Dit is onder meer nodig voor het betrekken van belanghebbenden bij deze ontwikkelingen. Voor de uitvoering schatten wij de benodigde capaciteit en kosten als volgt in: - 0,3 fte strategische communicatieadviseur € 47.500
Consequenties als we dit niet doen Wanneer niet op regionaal niveau communicatie capaciteit wordt ingezet, zullen individuele gemeenten hiervoor zelf capaciteit vrij moeten maken. In tabel 12 zijn deze kosten weergegeven. Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo
2024
2025
2026
2027
47.500
47.500
47.500
47.500
-
-
-
-
-47.500
-47.500
-47.500
-47.500
Tabel 12
6.3
Groen Groeit Mee
Wat willen we bereiken Regio Amersfoort behoort samen met de Utrechtse Regio (U10) tot de top meest competitieve regio’s in Europa: veel mensen willen hier werken en wonen, mede door haar groene aantrekkelijke leefomgeving. Tegelijkertijd zijn we ook de snelst groeiende regio van Nederland. Het is een uitdaging om het juiste evenwicht te vinden tussen het bouwen van woningen en infrastructuur en het bewaren en versterken van groen en landschap. In februari 2022 hebben de gemeenten binnen Regio Amersfoort samen met 30 andere Utrechtse partners het Groen Groeit Mee Pact getekend. Doel van het programma is het in balans brengen van de verstedelijkingsopgaven (infrastructuur, woningbouw, werklocatie en energie) en de groene ontwikkeling van de regio. Hiertoe zijn de opgaven in beeld gebracht. Wat levert het op Het is van groot belang dat de Groen Groeit Mee opgaven nu daadwerkelijk tot realisatie worden gebracht. De kosten voor deze opgaven zijn fors. GGM is sterk geborgd in het coalitieakkoord van de provincie. Binnen de afzonderlijke gemeenten van Regio Amersfoort ontbreekt het echter aan middelen (financieel/ambtelijke uren) of bestuurlijk gewicht om door te pakken. Dit vereist een gezamenlijke regionale inspanning die mede gericht is op externe financiering en lobby.
Inmiddels zijn via het Bestuurlijk overleg Leefomgeving (BOL) en het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO MIRT) procesafspraken gemaakt over Groen Groeit Mee. Het is nu zaak om de procesafspraken om te zetten in uitvoeringskracht. Zo willen we voor Regio Amersfoort het voorbeeldgebied Zuidelijke Eemvallei als bod aan
23 | Beleidsbegroting 2024 def
het Rijk aanbieden, om daadwerkelijk invulling te geven aan de afspraak om maatregelen voor het groenblauwe raamwerk te concretiseren. Van hieruit kunnen we voortbouwen. Wat mag het kosten Om deze doelen te bereiken is vanuit Bureau Regio Amersfoort inzet noodzakelijk. Er is extra behoefte aan een senior en junior projectleider (in combinatie met de Gebieds Gerichte Aanpak / UPLG). Enerzijds om structureel inzet te kunnen leveren voor het programmateam van Groen Groeit Mee, in aanvulling op de capaciteit die gemeente Amersfoort hiervoor beschikbaar stelt, anderzijds voor de inzet van het voorbeeldgebied Zuidelijke Eemvallei. Provincie Utrecht is bereid 50% bij te dragen aan een projectleider voor de Zuidelijke Eemvallei. De behoefte aan structurele inzet vanuit BRA op regionaal groen wordt nog versterkt door het feit dat groen-blauw ook een programmalijn wordt binnen U Ned. In tabel 13 zijn de geraamde kosten weergegeven. De geraamde kosten bedragen: 0,5 fte senior projectleider € 88.560,0,5 fte junior projectleider € 52.480,0,25 fte senior communicatieadviseur € 39.360,Overige algemene kosten € 25.000,Consequenties als we dit niet doen Als er geen regionale capaciteit hiervoor beschikbaar wordt gesteld, moeten gemeenten hier zelf capaciteit op inzetten.
Gezien de raakvlakken met de andere ruimtelijke ontwikkelingen die op regionaal niveau spelen, dient ook de afstemming daarmee door alle gemeenten afzonderlijk gedaan te worden. Indien dit als programmalijn aan U Ned wordt toegevoegd zullen alle gemeenten hier zelf op moeten aansluiten, in plaats van dat dit door BRA verzorgd wordt.
Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024 Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo
2025
2026
2027
180.400 25.000
180.400 25.000
180.400 25.000
180.400 25.000
-
-
-
-
-205.400
-205.400
-205.400
-205.400
Tabel 13
6.4
GebiedsGerichte Aanpak
Wat willen we bereiken Uiterlijk 1 juli 2023 hebben alle provincies hun eerste versie van de Provinciale Gebiedsprogramma’s ingediend bij het Rijk. Ook de provincie Utrecht heeft het gebiedsprogramma aangeboden: het concept Utrechts Programma Landelijk Gebied 1.0 (UPLG). De provincie is verdeeld in 9 gebieden. Per gebied komt een gebiedsprogramma tot stand volgens de Gebiedsgerichte Aanpak. De begrenzing van het gebied Eemvallei komt overeen met de begrenzing van de bestuurlijke samenwerkingsregio Amersfoort. Wat levert het op Regio Amersfoort volgt nu alleen het op provinciaal niveau op te stellen UPLG. Momenteel wordt er vanuit Bureau Regio Amersfoort geen capaciteit ingezet op de Gebieds Gerichte Aanpak. Er is geen externe capaciteit beschikbaar en de gemeenten zelf zetten capaciteit in. Het regioaandeel mist hierdoor nagenoeg.
24 | Beleidsbegroting 2024 def
Toch zijn er zoveel raakvlakken met andere regionale dossiers, dat het logisch zou zijn (om alles aan elkaar te kunnen verbinden) om de integraliteit van al deze ruimtelijke onderwerpen op regionaal niveau te beleggen. Wat mag het kosten De geraamde kosten voor het GGA zijn weergegeven in tabel 14 Als er vanuit de regio capaciteit wordt ingezet is nodig: 0,5 fte senior projectleider € 88.560,0,5 fte junior projectleider € 52.480,0,25 fte senior communicatieadviseur € 39.360,Consequenties als we dit niet doen Wanneer niet op regionaal niveau capaciteit wordt ingezet, zullen individuele gemeenten hiervoor zelf capaciteit vrij moeten maken.
Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024 Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo Tabel 14
25 | Beleidsbegroting 2024 def
2025
2026
2027
180.400 -
180.400 -
180.400 -
180.400 -
-
-
-
-
-180.400
-180.400
-180.400
-180.400
7.
Economie
7.1
Inleiding
Binnen het programma Economie vinden voor het begrotingsjaar 2024 de volgende projecten plaats: ▪ Regionaal Programmeren Wonen en Werken (RPWW) In de volgende paragrafen worden de verschillende projecten nader toegelicht, waarbij de volgende drie vragen centraal staan: ▪ Wat is het beoogde doel van het project? ▪ Wat zijn de beoogde resultaten van het project? ▪ Welke kosten zijn hieraan verbonden 7.2
Regionaal Programmeren Wonen en Werken (RPWW)
Wat willen we bereiken? Via het programma Regionaal Programmeren Wonen en Werken (RPWW) kan de Regio Amersfoort sturen op ontwikkelingen in de woningbouw en bedrijventerreinen. De regio groeit en we hebben stevige ambities als het gaat om nieuwe woningen (zie de Woondeal). Daarnaast willen we een aantrekkelijke regio zijn. Een vitale regio waar niet alleen wordt gewoond, maar ook wordt gewerkt. We zijn ons bewust van de kracht en positionering in de regio en willen zorgen voor groei van de werkgelegenheid in de Regio Amersfoort. Om dit mogelijk te maken zijn er een aantal activiteiten waar Bureau Regio Amersfoort zich mee bezighoudt. Allereerst is de Woondeal in gang gezet om de bouw van 27.000 woningen in de regio te realiseren. Daarnaast bevorderen we de samenwerking tussen gemeenten door te investeren in ons vestigingsklimaat en voldoende ruimte en mogelijkheden te creëren voor bedrijven. Hiervoor maken we elk anderhalf jaar een Regionaal Programma Wonen en Werken, in opdracht van en samen met de provincie Utrecht. In het RPWW maken we ook afspraken over de gezamenlijke regionale behoefte en capaciteit voor bedrijventerreinen; het gevolg van een onderzoek van de provincie naar de behoefte van bedrijventerreinen en kantoren. De uitkomsten van dit onderzoek zijn door ons vertaald naar een regionale bedrijventerreinenstrategie. Dit is een uitwerking van het Ontwikkelbeeld.
Binnen deze bedrijventerreinenstrategie wordt ook het onderzoek naar kansrijke sectoren meegenomen. Besluitvorming in de regio voor het RPWW vindt plaats in de eerste helft van 2024 en op basis hiervan wordt het in 2024 op te stellen volgende RPWW gevoed. Momenteel laten we nog kansen liggen als het gaat om deelname aan en samenwerking met de Economic Board Utrecht, de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) en Earthvalley. De kansen hebben een duidelijk economisch profiel en versterken de werkgelegenheid. Daarnaast biedt dit ook kansen voor de koppeling met het onderwijs zoals bijvoorbeeld de bouwcampus. Zie ook paragraaf 1.4. Wat levert het op? Het RPWW heeft als doel om ervoor te zorgen dat onze regio de groei kan bijwonen, waarbij we de ambitie om meer woningen te bouwen en werkgelegenheid te bevorderen kunnen bijwonen. Het RPWW kan ,ondersteund door de Woondeal, direct impact maken op de Regio Amersfoort. Dit betaalt zich uit in het uitbreiden van de woningmarkt en toenemende werkgelegenheid. Hierbij is het van belang dat er echt wordt ingezet op de ontwikkeling van bedrijventerreinen en het onderzoek naar kansrijke sectoren om zo de werkgelegenheid te bevorderen. Binnen de Regio Amersfoort werken we aan opgaven die voortvloeien uit de Woondeal. Het is van belang om hierin een goede afstemming te vinden en nauwe contacten te onderhouden met de regiogemeenten.
Uiteindelijk zijn het de gemeenten die verantwoordelijk zijn voor de realisatie van woningbouwprojecten en het vaststellen van het beleid dat hieraan ten grondslag ligt.
26 | Beleidsbegroting 2024 def
Wat mag het kosten? We zien dat de capaciteit van gemeenten momenteel onder druk staat. Om ervoor te zorgen dat de verschillende gemeenten in de regio goed op de hoogte zijn van lopende projecten en om ervoor te zorgen dat ambtenaren en bestuurders goed voorbereid zijn op overleggen, is er behoefte aan extra capaciteit binnen de Regio Amersfoort. Voor het RPWW is een inschatting gemaakt van de begrote kosten en benodigde capaciteit, namelijk: • Een strategisch adviseur (0,35 fte, vaste formatie BRA). • Een bedrag van € 25.000 voor de uitwerking van de bedrijventerreinenstrategie. In tabel 15 zijn de begrote baten en lasten voor 2024 weergegeven inclusief het meerjarenperspectief over 2025 tot en met 2027. Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024 Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo
2025
2026
2027
46.410 25.000
46.410 25.000
46.410 25.000
46.410 25.000
-
-
-
-
-71.410
-71.410
-71.410
-71.410
Tabel 15
Wat doen we nu niet 7.3
Economische samenwerkingsverbanden
Wat willen we bereiken Ook al behoort de Regio Amersfoort tot de meest competitieve regio’s van Europa, het blijven inzetten op economische groei en innovatie is nog steeds noodzakelijk. Regio Amersfoort laat op dit moment nog kansen liggen in de samenwerking met bijvoorbeeld de Economic Board Utrecht (EBU), de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) en Earthvalley. De Economic Board Utrecht zet zich in voor het collectieve belang van de regio. Gevraagd en ongevraagd voert zij het strategisch economisch gesprek over de toekomst van onze regio. De EBU richt zich op oplossingen voor de grote maatschappelijke transities die het vestigings-, kennis- en innovatieklimaat en infrastructuur versterken. Ook zoekt de board naar (boven)regionale samenwerking en investeringsfondsen in Brussel en Den Haag. De EBU is een samenwerking tussen overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen. Boardleden zijn grote spelers op de arbeidsmarkt, waaronder Arcadis NL, NS, Jaarbeurs, Royal Haskoning DHV, Nijenrode, Universiteit Utrecht, UMC. De Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht ondersteunt ambitieuze ondernemers door hen te helpen met kennis, financiering, en met toegangspoorten tot andere markten, zowel in Nederland als in het buitenland. De vraagstukken op het gebied van gezonde leefomgeving, woningbouw, mobiliteit, klimaatadaptatie en energietransitie zijn groot.
Onder de naam Earthvalley werken leidende bedrijven op het gebied van geodata, water management, duurzame bouw, gezonde leefomgeving en bescherming van de aarde samen met onderzoekinstituten en top universiteiten en gesteund door overheden. De samenwerking richt zich op de thema’s: duurzame bouw, energietransitie, mobiliteit, en klimaatadaptatie. Onderwerpen waar de (samenwerkende) gemeenten in Regio Amersfoort ook mee bezig zijn. Wat levert het op Het bundelen van kennis en kunnen gebruikmaken van sterke partners levert een bijdrage aan de ontwikkeling van onze regio in economisch opzicht. En draagt bij aan de doelstellingen van gemeenten op het gebied van duurzaamheid etc. Hierin investeren levert veel op (lobbykracht, financiële bijdragen), maar
27 | Beleidsbegroting 2024 def
is voor individuele gemeenten vaak niet te behappen. Juist hier liggen kansen voor de regio. Wat mag het kosten De geraamde kosten zijn weergegeven in tabel 16 en bedragen: 0,2 fte strategisch adviseur € 26.520 overige algemene kosten € 25.000 Consequenties als we dit niet doen Het ontbreken van lobbykracht en het risico op uitblijven van externe financiering.
Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo Tabel 16
28 | Beleidsbegroting 2024 def
2024
2025
2026
2027
26.520 25.000
26.520 25.000
26.520 25.000
26.520 25.000
-
-
-
-
-51.520
-51.520
-51.520
-51.520
8.
Sociaal
8.1
Inleiding
Binnen het programma Sociaal vinden voor het begrotingsjaar 2024 de volgende projecten plaats: ▪ Sociaal Domein In de volgende paragrafen worden de verschillende projecten nader toegelicht, waarbij de volgende drie vragen centraal staan: ▪ Wat is het beoogde doel van het project? ▪ Wat zijn de beoogde resultaten van het project? ▪ Welke kosten zijn hieraan verbonden 8.2
Sociaal domein
Wat willen we bereiken? Binnen de regio Amersfoort werken we opgavegericht samen aan de transformatieopgaven in het sociaal domein. Onderliggende doelstelling is om de zorg en ondersteuning van inwoners van de deelnemende gemeenten zo goed en efficiënt mogelijk te organiseren. Hierbij mogen de inwoners geen hinder ondervinden van de gemeentegrenzen en wordt er in gezamenlijkheid met maatschappelijke partners en inwoners gewerkt aan integrale antwoorden op complexe maatschappelijke vraagstukken. Zo kopen we de specialistische zorg gezamenlijk in via het Regionale Inkoop en Subsidiebureau, bouwen we samen aan sterke lokale wijkteams, ondersteunen we inwoners met een psychische kwetsbaarheid stapje voor stapje in hun zelfredzaamheid, kijken we hoe we het doelgroepenvervoer en het leerlingenvervoer betaalbaar en toekomstbestendig kunnen organiseren, maken we afspraken over de terugkeer van mensen die uitstromen uit zorg en opvang naar gemeenten van herkomst, brengen we via het netwerk Samen Sterker samenhang in het zorglandschap door het medisch en het sociaal domein met elkaar te verbinden, zorgen we ervoor dat iedereen in onze regio zich zoveel mogelijk thuis voelt, van mensen met een handicap tot transgenders, verbinden we samen met onze onderwijspartners de jeugdhulp aan het onderwijs en herijken we onze samenwerkingsafspraken volgens de landelijke richtlijnen.
In het sociaal domein zijn de 8 regiogemeenten betrokken. De gemeente Eemnes neemt echter alleen deel in de opgaven rondom Jeugd en de gemeente Nijkerk alleen in de opgaven rondom WMO. Naast de samenwerking tussen de regiogemeenten zijn ook Rijk, Provincie en verschillende maatschappelijke organisaties vanuit bijvoorbeeld de zorg en het onderwijs hierbij betrokken. Wat levert het ons op? Kijkend naar de doelstellingen van het programma sociaal domein willen we dat de uitvoering hiervan positief bijdraagt aan het welzijn van de inwoners van Regio Amersfoort. Het resultaat wat we hierin willen zien is goede en betaalbare zorg en ondersteuning voor de bewoners van de Regio Amersfoort. Wat mag het kosten? Voor de uitvoering binnen het sociaal domein is er een begroting gemaakt van de benodigde capaciteit vanuit BRA, namelijk een strategisch adviseur (0,8 fte vaste formatie BRA). In tabel 17 zijn de begrote baten en lasten voor 2024 weergegeven inclusief het meerjarenperspectief over 2025 tot en met 2027.
29 | Beleidsbegroting 2024 def
Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
Lasten Personeelslasten Overige lasten Baten Subsidies Saldo Tabel 17
30 | Beleidsbegroting 2024 def
2024
2025
2026
2027
106.080 -
106.080 -
106.080 -
106.080 -
-
-
-
-
-106.080
-106.080
-106.080
-106.080
Overzicht algemene dekkingsmiddelen In dit overzicht zijn de baten en lasten van de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. De algemene dekkingsmiddelen betreffen voornamelijk de bijdragen van de gemeenten en subsidies van de Rijksoverheid en provincies. De ontvangen subsidies kennen een bestedingsdoel en worden aangewend voor de programma’s/ projecten waarop een beschikking is afgegeven. In de onderstaande tabel zijn de te ontvangen subsidies over 2024 weergegeven.
Tabel 18
Jaarlijks ontvangt Bureau Regio Amersfoort van de deelnemende gemeenten een bijdrage. In het bestuursconvenant is hierover het volgende genoemd: 1. Het regiobureau wordt bekostigd uit een door de deelnemende gemeenten te betalen vaste geïndexeerde bijdrage gebaseerd op het inwoneraantal. De colleges van Burgemeester en Wethouders van de deelnemende gemeenten stellen deze bijdrage jaarlijks vast; 2. Voor de dekking van te maken uitvoeringskosten worden per bestuursopdracht, op programmaniveau of op projectniveau, voorstellen gedaan; Voor het begrotingsjaar 2024 hebben de in Regio Amersfoort deelnemende gemeenten (uitgezonderd Barneveld) besloten dat de bijdrage per gemeente wordt verdubbeld. Voor begrotingsjaar 2024 zijn de bijdragen voor de gemeenten als volgt: Gemeente Amersfoort
Bijdrage 2024 in euro’s € na correctie loonsommen 5% 797.407
Baarn
126.367
Barneveld*
74.286
Bunschoten
110.086
Eemnes
46.496
Leusden
153.220
Nijkerk
111.610
Soest
235.692
Woudenberg
67.176
Totaal gemeentelijke bijdragen
1.722.340
Tabel 19
* De bijdrage van de gemeente Barneveld is gebaseerd op de bijdrage over 2023. De definitieve bijdrage voor 2024 is nog niet vastgesteld.
31 | Beleidsbegroting 2024 def
Overzicht lasten Overhead Overhead betreft de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Dit zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van Bureau Regio Amersfoort. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de programma’s toegerekend. De personeelskosten en overige kosten die betrekking hebben op overhead zijn in dit overzicht verantwoord. Beschrijving
Begroting 2024
2025
2026
2027
Personeelskosten Personeelskosten Bijdrage aan stafdiensten gemeente Amersfoort Opleidingskosten Overige personeelskosten Automatiseringskosten Bijdrage facilitair
412.340
412.340
412.340
412.340
82.468 10.675 10.288 14.029 3.870
82.468 10.675 10.288 14.029 3.870
82.468 10.675 10.288 14.029 3.870
82.468 10.675 10.288 14.029 3.870
Totaal personeelskosten
533.670
533.670
533.670
533.670
Huur Energie
72.000 15.000
72.000 15.000
72.000 15.000
72.000 15.000
Totaal huisvestingskosten
87.000
87.000
87.000
87.000
Audiovisuele ondersteuning Webhosting en aanpassingen Bedrijfsvoering Lobby MRU Onvoorzien
7.500 7.500 110.000 53.000 1.500 179.500
7.500 7.500 110.000 53.000 1.500 179.500
7.500 7.500 110.000 53.000 1.500 179.500
7.500 7.500 110.000 53.000 1.500 179.500
Totale lasten overhead
800.170
800.170
800.170
800.170
Huisvestingskosten
Diverse algemene kosten
Tabel 20
32 | Beleidsbegroting 2024 def
Paragrafen Inleiding
Naast de programma's dienen gemeenten minimaal zeven programma-overstijgende paragrafen op te nemen in de begroting volgens de BBV-verplichting. In deze paragrafen staat belangrijke informatie voor raadsleden waarmee zij inzicht krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's. De zeven verplichte paragrafen zijn: lokale heffingen, weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud kapitaalgoederen, financiering, bedrijfsvoering, verbonden partijen en grondbeleid. De begroting van het Bureau Regio Amersfoort is opgenomen in de begroting van de gemeente Amersfoort. Daarom is er in deze context geen aparte uiteenzetting van de verplichte paragrafen volgens de BBV nodig. Echter, vanuit transparantie en verantwoording heeft Bureau Regio Amersfoort ervoor gekozen om drie paragrafen specifiek over de situatie van Bureau Regio Amersfoort te beschrijven, namelijk de paragrafen Risicobeheersing, Bedrijfsvoering en Ontwikkelingen. Dit komt doordat Bureau Regio Amersfoort haar dienstverlening voor verschillende gemeenten verricht. Risico paragraaf
Een risico is een gebeurtenis die mogelijk negatieve gevolgen heeft voor een organisatie. Op basis van een inventarisatie zijn de belangrijkste risico's geïdentificeerd die invloed kunnen hebben op de uitvoering van projecten en/of de continuïteit van het Bureau Regio Amersfoort. Voor het jaar 2024 zijn de volgende risico's geïdentificeerd: 1. De personele capaciteit van Bureau Regio Amersfoort is te beperkt om alle activiteiten die voortkomen uit de verschillende programma's en projecten voldoende aandacht te geven. Hierdoor bestaat het risico dat er kansen onbenut blijven of dat er geen aansluiting gezocht kan worden bij relevante netwerken. 2. De uitwerking van een nieuw regeerakkoord, naar aanleiding van de Tweede Kamerverkiezingen, kan gevolgen hebben voor lopende programma's en projecten. Er bestaat hierbij het risico dat sommige programma's of projecten niet meer relevant zijn en stopgezet moeten worden, terwijl de afgesloten contracten voor de inhuur van externe deskundigheid toch doorlopen. Daarnaast kan het voorkomen dat het regeerakkoord nieuwe ontwikkelingen met zich meebrengt waarvoor Bureau Regio Amersfoort nieuwe deskundigheid moet aantrekken, wat extra kosten met zich meebrengt. 3. De continuïteit van het bureau kan onder druk komen te staan wanneer één of meerdere deelnemende gemeenten besluiten uit de samenwerking te stappen. 4.
Bureau Regio Amersfoort is grotendeels afhankelijk van externe deskundigheid voor de uitvoering van haar programma's en projecten (er is sprake van onbalans tussen intern vast personeel en externe inhuur). Deze afhankelijkheid kan leiden tot discontinuïteit wanneer ingehuurde externe deskundigen besluiten te stoppen na afloop van hun inhuurperiode. 5. Niet van alle deelnemende gemeenten is de jaarlijkse financiële bijdrage aan de bedrijfsvoering kosten duidelijk. Dit leidt tot onzekerheid in het jaarlijks te besteden budget en maakt (meerjarige) planning lastig. 6. Voor sommige programma’s zijn we geheel of grotendeels afhankelijk van externe subsidiëring. Wanneer deze wegvalt kan het programma niet of slechts deels worden voortgezet. Dit leidt tot onzekerheid in het jaarlijks te besteden budget en maakt (meerjarige) planning lastig. Paragraaf bedrijfsvoering
De paragraaf 'Bedrijfsvoering' geeft inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens op het gebied van de bedrijfsvoering. Hieronder schetsen we de ontwikkelingen voor de bedrijfsvoering disciplines die betrekking hebben op Bureau Regio Amersfoort.
33 | Beleidsbegroting 2024 def
Organisatie Bureau Regio Amersfoort geeft invulling aan de dagelijkse samenwerking tussen de gemeenten in de Regio Amersfoort. Hoewel het bureau onderdeel is van de gemeente Amersfoort, werkt het autonoom voor de deelnemende gemeenten van de samenwerking. De dagelijkse bedrijfsvoering valt onder de verantwoordelijkheid van de directeur van het bureau. De eindverantwoordelijkheid voor het Bureau Regio Amersfoort ligt bij de gemeentesecretaris van de gemeente Amersfoort. Personeel De formatie van Bureau Regio Amersfoort bestaat structureel uit 3,5 fte. Voor de uitvoering van programma’s en projecten wordt zowel vast personeel als extern personeel ingezet. De inzet van extern personeel is de laatste jaren fors toegenomen door stijging van het aantal (landelijke) thema’s en projecten. Nu de gemeenten van Regio Amersfoort extra middelen hebben toegezegd, is het mogelijk de formatie van BRA (structureel) uit te breiden. Hiertoe zal in 2024 een nieuw O&O-plan (organisatie en ontwikkelplan) worden opgesteld, dat past bij de (omvang) van de taken van het Bureau. In de financiële begroting wordt ook de focus op vast personeel gelegd. De financiële doorvertaling van de benodigde capaciteit wordt gedaan aan de hand van vast personeel omdat de Regio Amersfoort dus extra middelen krijgen voor 2024.
In de daadwerkelijke uitvoering kan het zo zijn dat door het gebrek aan vast personeel toch gebruik wordt gemaakt van inhuur. Indien dit het geval is zal dit ook worden vermeld in de tussentijdse verantwoording en de jaarlijkse eindrapportage. Financieel Het financieel beheer van Bureau Regio Amersfoort is ondergebracht bij de gemeente Amersfoort. Dit betekent dat zij ondersteuning bieden bij het opstellen van de begroting, bijhouden van de financiële administratie en samenstellen van (financiële) verantwoordingsstukken. Kosten Bedrijfsvoering en Overhead Er worden periodiek Bestuurlijke Overleggen (BO) georganiseerd waarin samengewerkt wordt op verschillende onderwerpen. Elke deelnemende gemeente vaardigt een collegelid af met de relevante portefeuille. Voorafgaand aan het BO vindt er een Ambtelijk Overleg (AO) plaats waarin ambtenaren van de deelnemende gemeenten en vertegenwoordigers van andere partners worden uitgenodigd. Elke maand, behalve tijdens de vakantieperiode, organiseert BRA een Regiodag waarin zoveel mogelijk bestuurlijke overleggen plaatsvinden en er gezamenlijk wordt geluncht. Dit is bedoeld om bestuurders de gelegenheid te geven om met elkaar te netwerken en om de vervoersbewegingen en reistijd zoveel mogelijk te beperken.
Om de raden te betrekken bij de onderwerpen van de samenwerking, worden er periodiek bijeenkomsten georganiseerd voor de gezamenlijke gemeenteraden. Dit kan zowel informatief als nodig zijn omdat een onderwerp raadsbesluiten vereist. Het organiseren van regiodagen, AO's, BO's en raadsledenbijeenkomsten brengt naast ambtelijke inzet ook kosten met zich mee voor locatie, catering, (gast)sprekers, dag- of avondvoorzitters, documentatiemateriaal, streamen of opnemen van de bijeenkomst, etc. Voor 2024 zijn er 7 raadsledenbijeenkomsten gepland, 10 regiodagen voor de BO's in het fysieke domein, 9 regiodagen voor de BO's in het sociale domein en 10 dagen waarop de AO's in het fysieke domein vergaderen. De geschatte kosten voor deze activiteiten bedragen € 110.000 (exclusief ambtelijke inzet). Voor het jaar 2024 worden de begrote overheadkosten geschat op € 800.170. Deze kosten omvatten de ambtelijke inzet, overige personeelskosten, huisvesting en out-of-the-pocket kosten.
34 | Beleidsbegroting 2024 def
Financiële begroting
35 | Beleidsbegroting 2024 def
Overzicht baten en lasten In tabel 13 is het overzicht weergegeven van baten en lasten voor de begroting 2024. Hierbij is uitgegaan van de opgaven die we wel doen zoals besproken in de programma’s. Het overzicht van baten en lasten bevat: • per programma de raming van baten en lasten en het saldo; • de geraamde algemene dekkingsmiddelen ; • de geraamde kosten van de overhead; • het geraamde bedrag voor onvoorzien (opgenomen onder de overhead) ; • het geraamde saldo van baten en lasten; • het geraamde resultaat. Programma
Omschrijving
Lasten Geraamd bedrag 2024
Baten Saldo baten-lasten Geraamd bedrag Geraamd bedrag 2024 2024
1.
Duurzaamheid
693.840
670.708
-23.132
2.
Wonen
523.040
391.000
-132.040
3.
Mobiliteit
571.404
-
-571.404
4.
Ruimte
106.080
-
-106.080
5.
Economie
71.410
-
-71.410
6.
Sociaal
106.080
-
-106.080
2.071.854
1.061.708
-1.010.146
1.722.340
1.722.340 -637.170 -163.000
Totalen programma's Algemene dekkingsmiddelen Overhead Algemene Bedrijfsvoering
637.170 163.000
Totaal saldo en baten
2.872.024
2.784.048
-87.976
Resultaat
2.872.024 -2.784.048
-87.976
Tabel 21
36 | Beleidsbegroting 2024 def
Overzicht baten en lasten (meerjarig perspectief) Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024
2025
2026
2027
Lasten Duurzaamheid Wonen Mobiliteit Ruimte Economie Sociaal Overhead
2.872.024 693.840 523.040 571.404 106.080 71.410 106.080 800.170
2.781.024 643.840 482.040 571.404 106.080 71.410 106.080 800.170
2.731.024 593.840 482.040 571.404 106.080 71.410 106.080 800.170
2.731.024 593.840 482.040 571.404 106.080 71.410 106.080 800.170
Baten Algemene dekkingsmiddelen gemeentelijke bijdrage Overige bijdragen
2.784.048 1.722.340 1.061.708
2.693.048 1.722.340 970.708
2.693.048 1.722.340 970.708
2.693.048 1.722.340 970.708
-87.976
-87.976
-37.976
-37.976
Saldo baten en lasten Tabel 22
* De overige bijdragen dalen door afloop van subsidies. Hier staat weer tegenover dat de lasten met hetzelfde bedrag dalen. In het meerjarenperspectief is er geen rekening gehouden met de indexering van de lasten en baten. Dit in overeenstemming met de begrotingssystematiek van de gemeente Amersfoort.
37 | Beleidsbegroting 2024 def
Bijlagen Bijlage 1 In onderstaande bijlage is het overzicht van baten en lasten meegenomen waarin alle opgaven zijn verwerkt. Dit geeft een beeld van de totale baten en lasten en het totale tekort in de begroting indien we ervoor kiezen alles te doen. Dit overzicht maakt het mogelijk om te discussieren over welke opgaven we wel en niet gaan doen in de uiteindelijke begroting.
Het overzicht van baten en lasten bevat: • per programma de raming van baten en lasten en het saldo; • de geraamde algemene dekkingsmiddelen; • de geraamde kosten van de overhead; • het geraamde bedrag voor onvoorzien (opgenomen onder de overhead); • het geraamde saldo van baten en lasten; • het geraamde resultaat. Programma
Omschrijving
Lasten Geraamd bedrag 2024
Baten Saldo baten-lasten Geraamd bedrag Geraamd bedrag 2024 2024
1.
Duurzaamheid
821.920
670.708
-151.212
2.
Wonen
548.040
391.000
-157.040
3.
Mobiliteit
709.324
-
-709.324
4.
Ruimte
539.380
-
-539.380
5.
Economie
122.930
-
-122.930
6.
Sociaal
106.080
-
-106.080
2.847.674
1.061.708
-1.785.966
1.722.340
1.722.340 -637.170 -251.560
Totalen programma's Algemene dekkingsmiddelen Overhead Algemene Bedrijfsvoering
637.170 251.560
Totaal saldo en baten
3.736.404
2.784.048
-952.356
Resultaat
3.736.404 -2.784.048
-952.356
38 | Beleidsbegroting 2024 def
Bijlage 2 In bijlage 2 is het meerjarig perspectief weergegeven van het overzicht van baten en lasten. Dit geeft een beeld van de totale baten en lasten en het totale tekort in de begroting indien we ervoor kiezen alles te doen. Dit overzicht maakt het mogelijk om te discussiëren over welke opgaven we wel en niet gaan doen in de uiteindelijke begroting.
Beschrijving
Begroting
Bedragen in euro's (€)
2024
2025
2026
2027
Lasten Duurzaamheid Wonen Mobiliteit Ruimte Economie Sociaal Overhead
3.736.404 821.920 548.040 709.324 539.380 122.930 106.080 888.730
3.645.404 771.920 507.040 709.324 539.380 122.930 106.080 888.730
3.595.404 721.920 507.040 709.324 539.380 122.930 106.080 888.730
3.595.404 721.920 507.040 709.324 539.380 122.930 106.080 888.730
Baten Algemene dekkingsmiddelen gemeentelijke bijdrage Overige bijdragen
2.784.048 1.722.340 1.061.708
2.693.048 1.722.340 970.708
2.693.048 1.722.340 970.708
2.693.048 1.722.340 970.708
Saldo baten en lasten
-952.356
-952.356
-902.356
-902.356
39 | Beleidsbegroting 2024 def
Bijlage 3
In januari 2023 heeft een werkgroep vanuit de ARG een notitie opgesteld, waarin de op basis van de notitie “Herijking samenwerking” gemaakte keuzes m.b.t. de samenwerking in het fysiek domein, vertaald zijn in een capaciteitsraming. Uit deze notitie bleek dat, om alles te kunnen doen, naar schatting 22,3 fte nodig zou zijn. De aan ons grenzende regio’, die een vergelijkbare opgave hebben, beschikken daadwerkelijk over een bezetting die in lijn is met die inschatting: Regio U10: 24,6 fte en Regio Foodvalley 28,8 fte. Regio Amersfoort daarentegen kende op dat moment een vaste formatie van zo’n 3,5 fte en huurde daarnaast, voornamelijk extern gefinancierd, 5,2 fte incidenteel in, terwijl 22,3 nodig zou zijn. Omdat het verschil tussen 3,5 en 22,3 fte wel heel groot was heeft de ARG geadviseerd eerst uit te gaan van een verdubbeling van de bijdrage per gemeente. Deze verdubbeling is inmiddels toegezegd. De betreffende notitie is hieronder opgenomen. NB! Dit is dus stand van zaken januari 2023.
Herijking samenwerking fysiek domein – uitwerking van de keuzes in capaciteit Wat hieraan vooraf ging Op basis van de voorstellen in de notitie herijking samenwerking Regio Amersfoort zijn door ARG en BORA voor het fysiek domein richtinggevende keuzes gemaakt hoe we onze beperkte middelen het beste kunnen inzetten en welke organisatievorm daarbij het meest passend is. Voor het sociaal domein zijn nog geen keuzes gemaakt. Daarover wordt nog gesproken. Gekozen is om de huidige werkwijze in het fysiek domein voort te zetten. Dat wil zeggen dat Bureau Regio Amersfoort initiatief neemt en regie voert op de samenwerking in het Fysieke Domein. De samenwerking speelt zich met name op strategisch en tactisch niveau af. Nadat afspraken gemaakt zijn is het aan de gemeenten deze waar te maken. Omdat de regionale en daaraan gekoppeld lokale opgaven groot zijn, zijn deze gebaat bij financiële ondersteuning door derden, zoals het rijk, de provincie etc. Een actieve lobby uit regionaal perspectief is dan ook voor de hand liggend. Ook vragen andere organisaties op dossiers waarop gezamenlijk wordt opgetrokken, om public affairs/lobby capaciteit vanuit de Regio Amersfoort. ARG en BORA hebben dan ook gekozen om BRA ook lobby activiteiten te laten ontwikkelen. Het regionaal belang wordt daardoor zichtbaarder gemaakt. Dit betekent een taakuitbreiding voor BRA.
Geconstateerd is dat er op dit moment al veel teveel opgaves liggen bij Bureau Regio Amersfoort om deze goed te kunnen bemensen. Daarom wordt in deze notitie inzichtelijk gemaakt wat, gerelateerd aan de opgaves en strategische doelen van de samenwerking, nodig is en waarom. Verandering van opgave De afgelopen jaren is er een stapeling ontstaan van crisissen: de wooncrisis, stikstofcrisis, energiecrisis en netcongestie. De ruimte is op, zowel de fysieke ruimte als de milieuruimte, waardoor ruimtelijke ordeningsopgaven steeds urgenter en complexer worden waardoor je als individuele gemeente niet altijd in staat bent om hier allemaal op in te spelen. Als we woningen bij willen bouwen, als we bereikbaar willen blijven, als we onze samenleving van (duurzame) stroom en warmte willen voorzien zullen we gemeentegrens overstijgend moeten samenwerken. Tegelijkertijd vragen rijk en provincie dat ook steeds meer van ons, en geven zij regio's een steeds sterkere rol. Aan de ene kant omdat ze zien dat deze vraagstukken een integrale aanpak vragen, maar ook omdat het efficiënter is dan met alle gemeentes afzonderlijk om tafel te gaan.
40 | Beleidsbegroting 2024 def
Formatie BRA De structurele formatie van BRA is sinds 2009 niet veranderd2 en bestaat uit slechts 3,5 f.t.e! Maar…….in 2009 kende de “Regio Agenda” slechts 4 bestuursopdrachten. Voor die taken/opdrachten was de toenmalige capaciteit voldoende. Of, waar dat niet het geval was, werden onderwerpen niet opgepakt. Eens per twee jaar werd er een regionale raadsledenbijeenkomst georganiseerd. De meeste bestuurlijke overleggen vergaderden 3 of 4 keer per jaar. Er waren geen structurele overleggen met andere regio’s. Nu is er elke maand een regiodag voor Bestuurlijke Overleggen, 6 regionale raadsledenbijeenkomsten per jaar en zijn er nieuwe samenwerkingen (MRU, U Ned etc). En daarnaast veel meer inhoudelijk zware regionale dossiers (RES, …….).
Bureau staat zwaar onder druk Op dit moment wordt alleen voor het hoogst noodzakelijke extern ingehuurd. Zelfs dat is zwaar onvoldoende. De werkdruk is structureel veel te hoog, mensen lopen al te lang op hun tandvlees en uitval door ziekte is een reële dreiging. Externe inhuur komt en gaat net naar het hen uitkomt. Voor de medewerkers van BRA betekent dit steeds weer nieuwe mensen inwerken en daar vervolgens weer afscheid van nemen en opnieuw beginnen. Op dit moment hangt het van plakband aan elkaar. Daarnaast bouwen deze externen een netwerk en dossierkennis op, die zo weer verdwijnt. Een beeld: in december liepen er 12 externen rond. Van drie daarvan is die maand afscheid genomen, per 1 april a.s. gaan er weer twee externen weg. In januari starten weer 2 nieuwe externen. Wat laten we liggen Zoals gezegd, wordt alleen voor het hoogst noodzakelijke extern ingehuurd en is dat desondanks zwaar onvoldoende. Op de lopende inhoudelijke regionale dossiers proberen we zoveel mogelijk de ballen in de lucht te houden (RES, ontwikkelbeeld, Woondeal). Daar wordt op dit moment vol op ingezet (met eigen en externe capaciteit), omdat we dat ook niet zomaar los kunnen laten. Maar er moeten de komende periode ook nieuwe zaken opgestart worden, waarvoor er nu geen capaciteit is, zoals het Handelingsperspectief voor het buitengebied, het stikstofdossier, natuurcomponent (Groen Groeit Mee).
En vraagt U Ned om een forse capaciteitsinzet, die we nu niet kunnen leveren: de uitwerking van het Ontwikkelbeeld zal deels in U Ned-verband plaatsvinden (regiopoorten) en via U Ned wordt gewerkt aan een integrale uitwerking van de netwerken en maatregelen van alle modaliteiten: auto, fiets, OV, maar ook gedragsmaatregelen of het ontwikkelen van overstappunten (hubs) of parkeerbeleid. Allemaal onderwerpen die voor de regio en haar individuele gemeenten van belang zijn. Daar willen we dus ook onze inbreng kunnen leveren. Ook voor de positionering van de Regio (zowel intern richting de eigen gemeenten, als extern richting andere (overheids)partijen is nu onvoldoende capaciteit. De directie zou hierin een grotere rol moeten spelen. De conclusie is dat we voor de nieuwe opgaven, maar ook in het hele externe speelveld als regio onvoldoende capaciteit, of middelen hebben, waardoor we daar nu niet vol op kunnen inzetten. Maar, als we daar als regio niet voldoende inzet op kunnen plegen lopen we het risico dat anderen voor ons gaan beslissen (De RO-brief legt ordenende taken bij de Provincies neer, U Ned draait wel door), dat er oplossingen bedacht worden waar we niet achter staan (U Ned), of dat we externe gelden gaan mislopen (inzet op BOL en BOMIRT, Regiodeals) zoals afgelopen jaar al deels met de versnellingsafspraken woningbouw gebeurd is.
2
Wel is er 1 f.t.e. bijgekomen, specifiek voor de samenwerking in het Sociaal Domein. Deze formatie blijft hier buiten beschouwing.
41 | Beleidsbegroting 2024 def
Capaciteitsbehoefte Bureau Regio Amersfoort Voor enkele grote onderwerpen hebben we de beschikbare capaciteit (eigen en extern ingehuurd) aangegeven. Deze onderwerpen zijn in de bijlage opgenomen. Dit levert het volgende plaatje op: TOTAAL Eigen capaciteit Eigen capaciteit
1,45 2
Externe capaciteit 5,2 Extra behoefte 10,1 Extra behoefte 3,5 TOTAAL 22,3
strategische capaciteit voor projectleiderschap, secretaris BO’s etc. versnipperde capaciteit, inclusief aansturing en ondersteuning. Niet in het overzicht van onderwerpen opgenomen nu incidenteel ingehuurd op inhoudelijke dossiers conform het overzicht van de onderwerpen aansturing, ondersteuning en communicatie algemeen
NB: Een aantal onderwerpen is in dit overzicht in nog niet benoemd, of versnipperd over allerlei dossiers zoals RMP waar wel inzet op wordt gepleegd (0,1 inzet nu), maar ook communicatie algemeen (mist nu), aansturing (0,7 inzet nu) en ondersteuning (1,0 inzet nu). Duidelijk is wel dat hiervoor ook extra capaciteit nodig is. NB: Bij de extra behoefte is ook rekening gehouden met onderwerpen die we nu als regio niet oppakken, waar we meeliften met U10 of Provincie of die we aan het opstarten zijn/binnenkort moeten opstarten. Uitgangspunt: structurele taken (rapporteren, monitoren) doen we in principe met structurele capaciteit. Incidentele taken, zoals levering producten of specifieke kennis, kortere projecten, kan met inhuur (bv: BVR huren we in voor het Handeligsperspectief, stedenbouwkundig bureau MUST voor het Ontwikkelbeeld). Veel van de opgaves waar nu aan gewerkt wordt hebben uitvoeringsprogramma’s tot 2030. Dit vraagt dus om structurele inzet. Maar ook voor externe inhuur zal voldoende budget aanwezig moeten zijn. Daarnaast is er behoefte aan extra budget voor onderzoek, projectkosten, organisatie bijeenkomsten etc. nodig. Zijn wij uniek? Om ons heen zien we dat gemeenten na jaren van knellende capaciteit, nu aan het opschalen zijn. Alleen de gemeente Amersfoort al maakt hier 6 miljoen voor vrij.
Maar niet alleen gemeenten, ook de omliggende regio’s zijn in omvang al flink uitgebreid, terwijl dat bij Regio Amersfoort niet gebeurd is. Toch zijn de opgaven dezelfde en werken we aan deze opgaven ook veelal samen, dan wel stemmen we met elkaar af. Een vergelijk: Regio U10 Eigen vaste capaciteit Externe capaciteit
secretariaat, strategie, directie, communicatie, PA RES Woondeal U-Thuis - Jouw Huis Slimmer (regionaal energieloket) IRP/Mobiliteit/programma’s
TOTAAL
9,3 5,3 1,0 2,0 7,0 24,6
Regio Foodvalley Eigen vaste capaciteit
14
secretariaat, strategie, directie, programmamanagers, communicatie, PA, financiën RES Regiodeal Programma’s
Externe capaciteit
TOTAAL
42 | Beleidsbegroting 2024 def
3 1,8 10 28,8
Daarnaast wordt binnen Foodvalley onderzoek gedaan in opdracht van de gemeentesecretarissen om te kijken welke capaciteit regionaal nodig is om meer slagkracht in de uitvoering te krijgen (vanuit het beeld: visievorming en beleid maken doen we op zeer hoog niveau, maar de uitvoering die daarop volgt is nog kwetsbaar). NB: Bij Foodvalley wordt op dit moment ongeveer de helft van de capaciteit extern ingehuurd. Bij U10 is dit percentage nog groter.
BIJLAGE NOVEX-gebied Utrecht – Amersfoort In de RO-brief van het kabinet is door het Rijk aangegeven dat de bestaande Rijk-regiosamenwerking aan het verstedelijkingsgebied Utrecht-Amersfoort verder wordt ontwikkeld en voortaan NOVEX-gebied heet. Het gebied Utrecht-Amersfoort is NOVEX-gebied geworden vanwege de complexiteit en urgentie van de opgave voor verstedelijking, bereikbaarheid en leefbaarheid (en de brede randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn). En de gezamenlijke aanpak en strategie die er al is ontwikkeld (Utrecht Nabij en Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort Centraal als één NOVI verstedelijkingsstrategie). In NOVEX-gebieden wordt door Rijk, provincie(s), gemeenten en waterschappen gezamenlijk een ontwikkelperspectief, een uitvoeringsagenda en een regionale investeringsagenda uitgewerkt. Uitgangspunt van het NOVEX gebied is dus wat er nu al ligt, en de governance die daarvoor is georganiseerd (U Ned). Daarin zit sinds kort ook de regio Amersfoort volwaardig in. In de RO-brief staat ook beschreven dat aan provincies wordt gevraagd de vragen uit het provinciaal startpakket fysieke leefomgeving uit te werken en te komen tot een ruimtelijk voorstel. De provincies zijn hier in de lead. Het ruimtelijk voorstel is integraler (neemt bijvoorbeeld energie, landbouw volwaardig mee) dan het ontwikkelperspectief voor de NOVEX-gebieden.
De ontwikkelperspectieven zijn belangrijke bouwstenen voor het ruimtelijke voorstel van de provincie, en zullen onderdeel worden van de ruimtelijke arrangementen per provincie. Hoofdopgaven voor het NOVEX-gebied Utrecht – Amersfoort: Prioriteit #1: Sterke bevolkings- en economische groei bijbenen (zie onderdelen Regionaal Programmeren en Woondeal ook voor capaciteit) Prioriteit #2: Schaalsprong mobiliteit (zie onderdeel mobiliteit, ook voor capaciteit) Prioriteit #3: Groen en landschap op zoek naar een nieuwe balans (zie onderdeel Groen Groeit Mee, ook voor capaciteit) Eigen capaciteit 0,1 Externe capaciteit 0,6 Extra behoefte 1,4
Voor dit onderwerp is eigenlijk geen capaciteit beschikbaar. De strategisch adviseur mobiliteit/ruimte wordt hiervoor ingezet.
Regionale Energie Strategie Vanuit het Rijk kwam de opdracht om een RES, de regionale energiestrategie, op te stellen. Het bovenliggende doel is 55% CO2-reductie in 2030, als afspraak uit het Klimaatakkoord. Regio Amersfoort is een van de 30 energieregio’s die is aangewezen en onderzoekt waar en hoe je het best grootschalig duurzame elektriciteit (wind en zon) kunt opwekken en CO2 kunt besparen. Nu we richting RES2.0 gaan komen duurzame (regionale) warmte en netcongestie, zowel op afname als levering, als vraagstukken erbij. Maar ook de inzet van projectleiding ter ondersteuning van de kleinere gemeentes om zo sneller richting uitvoering te kunnen gaan. Voor de RES werken we nu met een deeltijd projectorganisatie (een eigen strateeg en daarnaast extern ingehuurd een projectleider, een projectondersteuner en een communicatieadviseur). Om effectiever te kunnen zijn, meer voortgang te kunnen maken (landelijk gezien lopen we ver achter), kennis en netwerk niet weg te laten vloeien, en de uitbreiding van de opgave goed aan te kunnen is het voorstel te gaan naar een fulltime projectorganisatie.
43 | Beleidsbegroting 2024 def
Eigen capaciteit 0,3 Externe capaciteit 1,7 Extra behoefte
2,0
Projectleiding overall – secretaris BORES -coördinator RES-regio Senior projectleider – projectadviseur – communicatie- en Participatieadviseur Wat nog gemist wordt is capaciteit voor de Regionale Strategie Warmte (RSW) en extra capaciteit voor communicatie en participatie
Handelingsperspectief Buitengebied Het handelingsperspectief begon als een toegezegde uitwerking van de opgave van het landelijk gebied uit het najaar 2021 vastgestelde Ontwikkelbeeld Regio Amersfoort Centraal. Een proces van een jaar om te komen tot inzicht in alle ruimtevragers in het buitengebied (zoals natuur, recreatie, landbouw en energieopwek) en hun toekomstperspectief, om vervolgens functies te kunnen prioriteren of combineren met als doel een toekomstbestendige inrichting van het landelijk gebied in onze regio. Dit doen we samen met betrokken belanghebbenden. Maar ook met de Provincie als nauwe samenwerkingspartner, vooral omdat hun proces om te komen tot oplossing voor het stikstofprobleem en een Uitvoeringsstrategie Landelijk Gebied (ULG) volledig parallel loopt. Het afgelopen jaar werd steeds duidelijker, vooral met de benodigde landbouwtransitie en de druk die hier op zit, dat deze opgave geen sinecure is. Het opstellen van het Handelingsperspectief neemt heel 2023 in beslag, maar de uitvoering wordt in combinatie met de ULG een intensief proces dat jaren zal gaan duren. Er zal een nieuw soort ruilverkaveling ontstaan, verschuiving van functies over gemeentegrenzen heen. Ook in dit proces kijkt de provincie naar de regio en ziet toegevoegde waarde in een integrale aanpak met verschillende thema's.
Om dit goed aan te pakken is er voor het Handelingsperspectief en het daaropvolgende uitvoeringsprogramma een vergelijkbare fulltime projectorganisatie als voor de RES nodig. Op dit moment is een eigen strateeg hierop ingezet, samen met een extern ingehuurde communicatie- en participatieadviseur. Eigen capaciteit 0,3 Externe capaciteit 0,2 en daarnaast tot eind 2023 BVR ingehuurd Extra behoefte 2,5 Projectorganisatie voor HP en gebiedsgerichte aanpak Prov.
EZ en Regionaal Programmeren Onze regio groeit. We hebben stevige ambities als het gaat om woningen toevoegen. Maar we willen ook een aantrekkelijke regio zijn, een vitale regio waar niet alleen gewoond wordt, maar waar ook wordt gewerkt. En waar we bewust zijn van onze kracht, van onze positionering. Met EZ en Regionaal Programmeren willen we de werkgelegenheid in onze regio behouden én laten groeien. Dat doen we door samenwerking tussen gemeentes te verstevigen, door te investeren in ons vestigingsklimaat, en door voldoende ruimte voor bedrijventerreinen te creëren. Daarvoor maken we elke anderhalf jaar een Regionaal Programma, in opdracht van en samen met de Provincie. Hierin beschrijven we de gezamenlijke regionale behoeftes en capaciteit voor bedrijventerreinen. Daarnaast zijn we aan de slag met een Bedrijvenvisie, een uitwerking vanuit het Ontwikkelbeeld, en zijn we bezig met een onderzoek om de economische structuur en kansrijke sectoren beter in beeld te krijgen. We laten kansen liggen als het gaat om deelname aan/samenwerking met de EBU, de ROM en Earthvalley. En door, vanuit een duidelijk economisch profiel (input uit bedrijvenvisie en onderzoek kansrijke sectoren) de werkgelegenheid te versterken. Dit biedt ook kansen voor de koppeling met onderwijs, zoals bijvoorbeeld de bouwcampus. Eigen capaciteit 0,4 Externe capaciteit 0 Extra behoefte 0,6
inhuur voor het onderzoek kansrijke Sectoren en bedrijvenvisie ROM, EBU, Earthvalley, koppeling onderwijs met arbeidsmarkt
Wonen en Woondeal
44 | Beleidsbegroting 2024 def
Onze regio is populair. Centraal gelegen, groen en toch stedelijk. Dat merken we aan de krapte op de woningmarkt. Daarom gaan we de komende jaren in onze regio 27.000 woningen bijbouwen. We vertalen de nationale opgave (van 2/3 betaalbaar en 1/3 door corporaties) via de provinciale biedingen naar onze regionale/lokale ambities. Hierbij stelt de Woondeal voor dit uit te werken in een programmatische aanpak waarbij we aan de slag gaan met: • • • •
De randvoorwaarden die nog niet op orde zijn om de woningbouw waar te kunnen maken. 2/3e van de opgave in het betaalbare segment. 1/3e van de opgave door corporaties vraagt om een nieuw partnerschap. Harmonisatie van regels om een duidelijke, consistente en voorspelbare overheid te zijn.
De Woondeal wordt eind februari getekend wat betekent dat we daarna kunnen starten met de uitvoering en het uitwerken tot deelproducten zoals een woonzorgvisie, een uitvoeringsagenda, betaalbaarheid, flexwoningen en de andere rol van corporaties. Hiervoor hebben we niet langer een kwartiermaker Woondeal nodig, maar hebben we behoefte aan een programmamanager. Vanuit de regio wordt onze rol het regisseren, monitoren en verantwoorden, maar bij de gemeenten, waar de verantwoordelijkheid voor realisatie ligt, ligt ook een capaciteitsvraagstuk. De vraag is of vanuit de regio daar centraal op ondersteund kan worden, waardoor aan snelheid en efficiëntie gewonnen wordt. Onderscheid kan gemaakt worden tussen structurele taken (rapporteren, monitoren) waarvoor je kennis en continuïteit in huis wil, en meer incidentele taken als levering deelproducten die met inhuur gerealiseerd kunnen worden. Eigen capaciteit 0,2 Externe capaciteit 1,5