B-3.8 Besluit B&W inzake vervolg-aanpak centrumvisie Voorthuizen d.d. 14-2-23.pdf

-1Afdeling: Leefomgeving Behandelaar: J. Wessels Telefoonnummer: Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. <Neem dossiernr over uit Ibabs> Barneveld, Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken Op overzicht Bestaand beleid (website)

Vervolg-aanpak centrumvisie Voorthuizen

Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met de voorgestelde aanpak en opdracht voor een aan te stellen procesregisseur; 2. Hiervoor een bedrag van € 50.000,-- beschikbaar te stellen en te dekken uit de lopende begroting uit de personele budgetten.

1. Inleiding Bij het vaststellen van de centrumvisie Voorthuizen is aangegeven dat het plan nader geconcretiseerd moet worden. Deze concretisering zal vorm krijgen in sectorale uitwerkingsplannen voor diverse deelgebieden. In het kader van betrokkenheid en participatie is een regiegroep in het leven geroepen die met de gemeente in het proces samenwerkt. Per deelgebied zal een participatieplan worden opgesteld en worden direct omwonenden betrokken. In het raadsvoorstel wordt gesproken over het opstellen van een uitvoeringsprogramma (op hoofdlijnen) dat aan de raad zal worden voorgelegd. Belangrijke onderdelen bij deze uitvoering die zijn genoemd: - Een beeldkwaliteitplan ( in begroting 2023 staat stedenbouwkundig plan) - Een verkeersplan (onderzoek is inmiddels gedaan en vastgesteld) met voldoende draagvlak bij de inwoners van Voorthuizen Op dit moment voert de discussie over de verkeerscirculatie en parkeren de boventoon. Binnen de organisatie is vooral gewerkt aan het verkeers- en parkeeronderzoek en een eerste aanzet voor enkele civiele projecten gericht op de reconstructie/herinrichting van wegen. Deze laatste zijn met prio 2 in het MIP opgenomen. Hiervoor is in 2023 nog geen geld beschikbaar. Uit het verkeersonderzoek komt een aantal dilemma’s ten opzichte van de visie in beeld.

Een voorbeeld daarvan is dat het toekennen van grotere verblijfsfunctie van de Hoofdstraat leidt tot een stijging van de verkeersintensiteit van de Koninginnelaan. En een ander dilemma’s is dat er behoefte is aan meer parkeervoorzieningen wat op gespannen voet staat met de afname van verkeersruimte in het centrumgebied. Daarnaast zijn er een aantal door derden gewenste ruimtelijke ontwikkelingen die invloed hebben op verkeer en parkeren. Deze dilemma’s vragen een bestuurlijke keuze om richting te geven mede in samenwerking met de regiegroep ten behoeve van inwoners en ondernemers van Voorthuizen Daartoe is een vervolgaanpak gemaakt, welke als bijlage bij dit voorstel is gevoegd.

2. Beoogd effect Maatschappelijk effect: In samenspraak met deelnemers van de regiegroep uit Voorthuizen te komen tot gedragen vervolgstappen ter uitwerking van de centrumvisie Voorthuizen

3. Argumenten 1.1 De raad heeft in het verleden reeds ingestemd om te komen tot een concretisering van de centrumvisie. In de bijlage bij dit voorstel is de vervolgaanpak verder uitgewerkt. 1.2 In de begroting 2023 zijn concreet een aantal vervolgactiviteiten benoemd. In de bijlage zijn de vervolgactiviteiten benoemd die als uitgangspunt dienen voor een concrete opdracht voor een procesregisseur. 2.1 In bestaande begroting is geen dekking aanwezig voor uitvoering van de vervolgactiviteiten. Met de voorgestelde vervolgactiviteiten is een bedrag van € 50.000,-- gemoeid. Voorgesteld wordt om dit te dekken ons personeelsbudget en dit verwerken bij de 1e tussenrapportage 2023.

-2-

4. Kanttekeningen 1.1 Indien u niet instemt met het voorstel zal de uitvoering vertraging oplopen en wordt geen recht gedaan aan de verwachtingen in Voorthuizen. Nu niet starten met de verdere vertaling van de Centrumvisie Voorthuizen naar een haalbaar plan betekent niet dat de visie niet is vastgesteld en als uitgangspunt kan dienen bij ontwikkelingen die zich voordoen. Maar er wordt een actieve houding van de gemeente verwacht waaraan geen recht kan worden gedaan als hier niet voldoende menskracht op kan worden ingezet. 2.1. Nog niet in beeld wat er nodig is voor andere vakdisciplines die gaandeweg het proces betrokken moeten worden. Naar verwachting zal, vanwege de druk in de organisatie op stedenbouw en landschap, bij het project- of programmaplan ook geld nodig zijn om de planvorming bij een bureau te leggen. Hierover zal dan een afzonderlijk voorstel worden gedaan. Er is op dit moment geen zicht op de kosten hiervan. De procesregisseur zal bij het opstellen van het project- of programmaplan hier offertes voor moeten opvragen. Wanneer dit in het lopende begrotingsjaar valt geldt hiervoor eveneens dat de begroting hier niet in voorziet. Bij de voorbereiding van de Kadernota 2024 zullen we hier alert op moeten zijn om hier een bedrag voor op te nemen voor zover dit geen onderdeel van de investeringen uit kan maken

5. Financiën Het ontwikkelen van een haalbaar plan zijn geen werkzaamheden die als investering worden gezien. Dit betekent dat de benodigde middelen binnen de exploitatiebegroting gevonden dienen te worden. Voor de procesregisseur is tussen de € 45.000 - € 50.000 benodigd om in het huidige begrotingsjaar hieraan te werken. Deze kosten kunnen gedekt worden binnen de totaliteit van de in de begroting 2023 opgenomen budgetten voor personele kosten. Via de tussenrapportages wordt over de besteding van deze budgetten (in totaliteit) gerapporteerd. De financiële verwerking zal in de 1e tussenrapportage 2023 plaats vinden. Via het MIP 2024/Kadernota 2024 vindt de nadere afweging plaats over de inzet van middelen ten aanzien van de uitvoer van plannen.

6. Participatie en communicatie a) Participatie: Mede middels de regiegroep waarin inwoners en ondernemers uit Voorthuizen vertegenwoordigd zijn, zal de participatie worden vormgegeven. Onderdeel van het projectvoorstel zal daarnaast zijn het inrichten van een participatietraject per deelgebied.

b) Communicatie: Indien ingestemd wordt met het voorstel zal dit met de regiegroep en de gemeenteraad worden gecommuniceerd.

7. Uitvoering Planning: De werving van een procesregisseur zal zo spoedig na positieve besluitvorming starten.

Evaluatie/controle: Bij de reguliere rapportages in de P&C zal rapportage plaatsvinden over de voortgang.

8. Bijlagen - Memo van centrumvisie Voorthuizen naar een haalbaar plan 2 februari 2023 - B2.10 a en b Memo en Besluit B&W Inzake Verkeersonderzoek centrum Voorthuizen, 20-12-2022

Van centrumvisie Voorthuizen naar een haalbaar plan 2 februari 2023 Visie De centrumvisie Voorthuizen legt de basis voor een eigentijds, karakteristiek en levendig centrumgebied. Er zijn twee thema’s vastgesteld: -

Levendig Versterken van het groene en gastvrije karakter

Daarnaast biedt de centrumvisie een richting voor vragen rond de invulling van (toekomstige) leegkomende centrumlocaties, het creëren van een aantrekkelijk leefklimaat, het parkeren en het gebruik van de horecapleinen. De ambities die zijn vastgesteld zijn: 1. Levendig centrum waar de basis op orde is met passende en geclusterde voorzieningen 2. Goed bereikbaar voor iedereen 3. Waar inwoners elkaar ontmoeten in een groene, karakteristieke levendige en klimaatadaptieve openbare ruimte 4. Met een sterke identiteit waar Voorthuizen trots op kan zijn. De visie en ambities zijn vertaald en uitgewerkt in een aantal deelgebieden en een vijftal mogelijke ontwikkellocaties. Van visie naar een haalbaar plan Bij het vaststellen van de centrumvisie Voorthuizen is aangegeven dat het plan nader geconcretiseerd moet worden. Deze concretisering (scope opgenomen in hoofdstuk 4 van de visie) zal vorm krijgen in sectorale uitwerkingsplannen voor diverse deelgebieden. In het kader van betrokkenheid en participatie is een regiegroep in het leven geroepen die met de gemeente in het proces samenwerkt. Per deelgebied zal een participatieplan worden opgesteld en worden direct omwonenden betrokken. In het raadsvoorstel wordt gesproken over het opstellen van een uitvoeringsprogramma (op hoofdlijnen) dat aan de raad zal worden voorgelegd. Belangrijke onderdelen bij deze uitvoering die zijn genoemd: -

Een beeldkwaliteitplan ( in begroting 2023 staat stedenbouwkundig plan) Een verkeersplan (onderzoek is inmiddels gedaan en vastgesteld) met voldoende draagvlak bij de inwoners en ondernemers van Voorthuizen

Op dit moment voert de discussie over de verkeerscirculatie en parkeren de boventoon. Binnen de organisatie is vooral gewerkt aan het verkeersonderzoek en een eerste aanzet voor 3 civiele projecten gericht op de reconstructie/herinrichting van wegen. Deze laatste zijn met prio 2 in het MIP opgenomen. Hiervoor is in 2023 nog geen geld beschikbaar. Uit het verkeers- en parkeeronderzoek komt een aantal dilemma’s ten opzichte van de visie in beeld. Een voorbeeld daarvan is dat het toekennen van grotere verblijfsfunctie van de Hoofdstraat leidt tot een stijging van de verkeersintensiteit van de Koninginnelaan. En een ander dilemma’s is dat er behoefte is aan meer parkeervoorzieningen wat op gespannen voet staat met de afname van verkeersruimte in het centrumgebied. Daarnaast zijn er een aantal door derden gewenste ruimtelijke ontwikkelingen die invloed hebben op verkeer en parkeren. Deze dilemma’s vragen een bestuurlijke keuze om richting te geven mede in samenwerking met de regiegroep ten behoeve van inwoners en ondernemers van Voorthuizen

In de begroting is opgenomen dat in 2023 de volgende vervolgactiviteiten zijn voorzien, heeft het college besluiten genomen en daarnaast zijn er aan de raad bestuurlijke toezeggingen gedaan: 1. Opstellen van een stedenbouwkundig Masterplan 2. Experimenteren met uitvoering van zogenaamd “laag-hangend-fruit projecten, te denken valt aan het afsluiten van de Hoofdstraat voor het faciliteren van evenementen en het treffen van maatregelen ten behoeve van het verbeteren van de verkeerskundige situatie. Zoals het in kaart brengen van een vrachtwagenverbod voor doorgaand vrachtverkeer door het centrum en een pilot met een blauwe zone. 3. Het inrichten van een participatietraject per deelgebied. Zoals gezegd zijn hiervoor geen middelen opgenomen maar zouden die onderdeel moeten uitmaken van de investeringen (VAT-kosten). Zie verder ook het onderdeel financiën. Opdracht voor een procesregisseur Om het vervolg op de centrumvisie Voorthuizen verder vorm te geven richt de opdracht zich in ieder geval op de 3 elementen. Hierbij kan nog wel de vraag worden gesteld of een stedenbouwkundig Masterplan de beste planvorm is. De opdracht is exclusief de opgaven die verder vorm moeten krijgen in het MIP en nu niet in het MIP voor 2023 zijn opgenomen. Hiervoor is al wel het nodige voorwerk gedaan waar ook een doorrekening op gedaan kan worden om in het MIP 2024 ook de juiste bedragen op te nemen.

De opdracht in zijn voltijdelijkheid luidt: 1. Het inrichten van een proces- en participatietraject. In overleg met de gebiedsregisseur, de regiegroep en de bestuurlijk- en ambtelijk opdrachtgevers in de stuurgroep. 2. Het verduidelijken van dilemma’s die er zijn en hierover het gesprek aangaan met de regiegroep en eventuele andere belanghebbenden. Het hieromtrent adviseren en het doen van voorstellen zodat een gemeentelijk standpunt kan worden ingenomen over de ontwikkeling van het centrum van Voorthuizen. 3. Het voorleggen van voorstellen omtrent het “laag-hangend-fruit”. 4. Het opstellen van een project- of programmaplan met daarin de afweging of het wenselijk is te komen tot een (stedenbouwkundig) Masterplan en een kader voor de werkzaamheden die ter voorbereiding zijn voor het uitvoeringsplan MIP. Het plan moet financieel realistisch zijn en een tijdsplanning bevatten die naar Voorthuizen duidelijk aangeeft wat ze wanneer van de gemeente kunnen verwachten. De verwachting is dat hier 12 uur per week voor nodig is. Profiel • • • • •

•

je bent omgevingsbewust, hebt een sterk analytisch en organisatorisch vermogen en kunt anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen Je hebt ruime kennis van (gemeentelijk) beleid met betrekking tot planontwikkeling, ruimtelijke ordening en procedures (waaronder Omgevingswet); Je bent goed bekend met participatietrajecten Je hebt gevoel voor politiek bestuurlijke verhoudingen en goed kunnen inspelen op het krachtenveld in je omgeving; Je kunt zakelijk snel schakelen en je bent gewend aan het werken voor een opdrachtgever waarbij meerdere stakeholders en belangen tegelijkertijd spelen (omgaan met de politieke omgeving). Je hebt een HBO werk- en denkniveau;

Financiën Het ontwikkelen van een proces en een haalbaar plan zijn geen werkzaamheden die als investering worden gezien. Deze moeten worden gedekt uit de exploitatiebegroting. Voor dit doel zijn er geen middelen in de begroting opgenomen. In de begroting staat dat dit onderdeel is van de investeringskosten, maar dit is helaas niet correct. Planvorming is geen onderdeel van een investering en hier kan niet op afgeschreven worden. Voor de procesregisseur is tussen de 45.000-50.000 euro benodigd om dit begrotingsjaar hieraan te werken. Het college is voor dit bedrag bevoegd om een besluit te nemen om deze middelen beschikbaar te stellen. Naar verwachting zal, vanwege de druk in de organisatie op stedenbouw en landschap, bij het projectof programmaplan ook geld nodig zijn om de planvorming bij een bureau te leggen. Hierover zal dan een afzonderlijk voorstel worden gedaan. Er is op dit moment geen zicht op de kosten. De procesregisseur zal bij het opstellen van het project- of programmaplan hier offertes voor moeten opvragen. Wanneer dit in het lopende begrotingsjaar valt geldt hiervoor eveneens dat de begroting hier niet in voorziet. Bij de voorbereiding van de Kadernota 2024 zullen we hier alert op moeten zijn om hier een bedrag voor op te nemen voor zover dit geen onderdeel van de investeringen uit kan maken.

Raadsmemo Verkeersonderzoek Centrum Voorthuizen

Datum:

Onderwerp:

Ter attentie van:

Afzender:

20 december 2022

Verkeersonderzoek Centrum Voorthuizen De Raad College van Burgemeester en Wethouders

Portefeuillehouder

M.H.J. Pluimers-Foeken

Mail behandelaar

e.elgersma@barneveld.nl Telefoonnummer

0342-495996

Doel De gemeenteraad informeren over het proces van het verkeers- en parkeeronderzoek in Voorthuizen centrum en de beoogde vervolgstappen. Inhoud memo In 2021 heeft de gemeente Barneveld samen met inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden de Centrumvisie Voorthuizen opgesteld. In maart 2022 is gestart met een parkeer- en verkeersonderzoek voor het centrum van Voorthuizen. Inmiddels is het onderzoek afgerond. Het parkeer- en verkeerscirculatieonderzoek bevat een verdere concretisering van de ambities en mogelijke oplossingsrichtingen uit de centrumvisie rondom het parkeren en de bereikbaarheid van het centrum. Het onderzoek richt zich hoofdzakelijk op de omgeving Koninginnelaan – Hoofdstraat en Smidsplein, aangezien hier in de Centrumvisie de meeste ruimtelijke ontwikkelingen zijn beoogd waarbij de gevolgen voor verkeer en parkeren het meest merkbaar zijn. Een participatietraject met verschillende stakeholders, waaronder ondernemers, bewoners en de kopgroep die betrokken was bij de totstandkoming van de Centrumvisie, maakt onderdeel uit van dit onderzoek. Tijdens verschillende bijeenkomsten hebben stakeholders hun ideeën kunnen inbrengen. Deze input is meegenomen in het onderzoek en de rapportage daarover.

Op basis van de centrumvisie, de input uit het participatietraject en een verkeerskundige analyse geeft het onderzoeksrapport een advies over de toekomstige parkeer- en verkeerssituatie in Voorthuizen. Daarnaast brengt het diverse vraagstukken in beeld. Het doel van het onderzoek is te komen tot een breed gedragen, robuust en toekomstbestendige parkeer- en verkeerssituatie. Het onderzoek dient als basis bij de verdere uitwerking van het centrum van Voorthuizen.

Vervolg In een verdere uitwerking van de centrumvisie wordt een regiegroep samengesteld bestaande uit een afvaardiging van gemeente en Plaatselijk Belang Voorthuizen, Wijkplatform Voorthuizen-Centrum en de Ondernemersvereniging Voorthuizen. De regiegroep heeft de functie om mee te denken met de ontwikkelingen in Voorthuizen, waaronder de ontwikkelingen in Voorthuizen-Centrum. In een vervolgfase worden ook omwonenden op projectniveau inhoudelijk bij de diverse projecten betrokken. Op gemeentelijk niveau is een stuurgroep ingericht om het proces en inhoud van verschillende deelplannen van de centrumvisie Voorthuizen de komende jaren vorm te geven. Deze week ontvangt u de diverse stukken aangaande het gedane onderzoek. Vanaf januari 2023 zal het vervolg van start gaan. De raad wordt actief geïnformeerd over tussentijdse ontwikkelingen en daarnaast wordt het gebruikelijke meningsvormende en besluitvormende proces gevolgd.

-1Afdeling: Vastgoed en Infrastructuur Behandelaar: E. Elgersma Telefoonnummer: 996 Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. <Neem dossiernr over uit Ibabs> Barneveld, Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken Op overzicht Bestaand beleid (website)

Parkeer- en verkeerscirculatieonderzoek Voorthuizen

Gevraagde beslissing: 1. Kennisnemen van de rapportage ‘Parkeer- en verkeerscirculatieonderzoek centrum Voorthuizen’ 2. De bevindingen uit de rapportage met betrekking tot de afwikkeling van verkeer op met name de Hoofdstraat, Koninginnelaan en Smidsplein als basis te gebruiken bij de verdere ontwikkeling van het centrum van Voorthuizen; 3. De bevindingen uit de rapportage ten aanzien van parkeren als basis te gebruiken bij de verdere ontwikkeling van het centrum van Voorthuizen; 4. Dit besluit ter kennisname naar de raad te sturen.

1. Inleiding In 2021 heeft de gemeente Barneveld samen met inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden een centrumvisie opgesteld om de basis te leggen voor een eigentijds, karakteristiek en levendig centrumgebied. De onderstaande ambities uit de Centrumvisie zijn als richtinggevend kader vastgesteld voor de ontwikkeling van het centrumgebied. Daarbij is besloten deze ambities als uitgangspunt te nemen bij de verdere concretisering van de visie: Ambities Centrumvisie Ambitie 1 Levendig centrum: eigentijds, karakteristiek en levendig centrum: Een compact centrum, met een duidelijke gebiedsafbakening waarbij de herontwikkeling van de oude AH-locatie een sleutelpositie inneemt. • Toevoeging nieuwe functies als aanvulling op detailhandel. • De basis op orde, een schoon, heel en veilig centrum. Ambitie 2 Bereikbaar centrum: een goed bereikbaar centrum met minder verkeer door de Hoofdstraat: • Uitgangspunt is dat de auto te gast is in het centrum, verkeersfunctie van de Hoofdstraat wordt afgewaardeerd. Herinrichting van de Hoofdstraat met een nieuwe inrichting die aansluit bij het karakter van het centrum. • Zorgdragen voor voldoende passende parkeergelegenheid in en om het centrumgebied. • Wijzigen parkeerregime door uitbreiding blauwe zone.

• Ontwikkelen parkeerroute buitenom via Koninginnelaan, Rembrandtstraat, Gerard Doustraat, Roelenengweg, Sportparkstraat en Molenweg. • Onaantrekkelijk maken van Hoofdstraat voor doorgaand verkeer, waaronder vrachtverkeer en landbouwverkeer. Ambitie 3 Aantrekkelijk verblijfsgebied: Bunckmanplein en Horecaplein Kerkstraat als huiskamer van Voorthuizen: • Verbeteren synergie tussen horecapleinen door aanpassing ruimtelijke structuur. • Toevoegen meer groen, uitbreiden groene slinger in west-oost richting langs de Hoofdstraat. • Doorontwikkeling evenementen en promotieplan. Ambitie 4 Gebiedsbranding: ”Sterke identiteit waar Voorthuizen trots op kan zijn: • Ontwikkelen van Voorthuizen als entree van de Veluwe waarbij onder andere wordt ingezet op herkenbare entrees met groene elementen. De visie dient gezien te worden als een verbeelding van het meest gewenste toekomstbeeld voor het centrum van Voorthuizen waarvan het wenselijk is om de visie op onderdelen verder te concretiseren en uit te werken.

-2Ambitie 2 (Bereikbaar centrum) bevat belangrijke aandachtspunten die om een nadere uitwerking en beoordeling vragen. De algemene uitgangspunten bij ambitie 2 (de Hoofdstraat afwaarderen en onaantrekkelijk maken voor doorgaand verkeer en zorgdragen voor voldoende parkeergelegenheid) zijn daarbij richtinggevende uitgangspunten. Deze uitgangspunten zijn echter onvoldoende concreet en vragen om een nadere uitwerking. De genoemde concrete maatregelen (de blauwe zone en parkeerroute) zijn richtinggevende suggesties en zijn daarom nog niet als uit te voeren maatregelen vastgesteld. In een nadere uitwerking moet duidelijk worden in hoeverre de hierboven genoemde richtinggevende suggesties uit de Centrumvisie mogelijk zijn, welke maatregelen daarbij het beste passen en in welke mate er draagvlak is voor deze maatregelen. De verkeersmaatregelen die bij ambitie 2 worden genoemd moeten daarbij afgewogen worden ten opzichte van alternatieve maatregelen. Parkeer- en verkeersonderzoek Voorthuizen Centrum In maart 2022 is Mobycon gestart met een parkeer- en verkeersonderzoek voor het centrum van Voorthuizen. Het parkeer- en verkeerscirculatieonderzoek bevat een verdere concretisering van de ambities uit de Centrumvisie rondom het parkeren en de bereikbaarheid van het centrum.

Het onderzoek richt zich hoofdzakelijk op de omgeving Koninginnelaan – Hoofdstraat en Smidsplein, aangezien hier de meeste beoogde ruimtelijke ontwikkelingen uit de Centrumvisie plaatsvinden waarbij de gevolgen voor verkeer en parkeren het meest merkbaar zijn. Het onderzoek geeft op basis van de Centrumvisie, een uitgebreid participatietraject en een verkeerskundige analyse een advies over de toekomstige parkeer- en verkeerssituatie in Voorthuizen. Dilemma’s in relatie tot de Centrumvisie Voorthuizen Het onderzoek brengt een aantal dilemma’s in beeld die betrekking hebben op de ambities uit de Centrumvisie Voorthuizen: Analyse Verkeer In de Centrumvisie is de ambitie uitgesproken om de Hoofdstraat een grotere verblijfsfunctie te geven. Hiervoor is het nodig om de verkeersintensiteit te reduceren. Hiervoor zijn verschillende mogelijkheden onderzocht. Uit de analyse blijkt echter dat de mogelijke maatregelen niet leiden tot een verkeersintensiteit die past bij de ambitie om de Hoofdstraat een grotere verblijfsfunctie te geven en fietsers voldoende veilig op de rijbaan te laten rijden. Uit het participatieproces volgt dat er met name vanuit aanwonenden geen draagvlak is voor wijzigingen die leiden tot een stijging van de verkeersintensiteit op de Koninginnelaan. Er is wel draagvlak voor maatregelen die de intensiteit doet dalen.

Bij ondernemers is geen draagvlak als dit leidt tot minder verkeer voor hun winkels. Voor het afsluiten van het Smidsplein ter hoogte van de Hoofdstraat is bij bewoners en ondernemers geen draagvlak. Wel heeft de kopgroep (met daarin een vertegenwoordiging van bewoners en ondernemers) eerder ingestemd met (de ambities voor het verkeer) uit de Centrumvisie. Alternatieve maatregelen die tijdens de participatie zijn ingebracht doen de verkeersintensiteit op de Koninginnelaan dalen en zorgen voor hogere verkeersintensiteiten op de Hoofdstraat. Deze botsen echter met de eerder gestelde ambities voor de Hoofdstraat. Voor de mogelijk te nemen maatregelen is een herziening van de beleidsambitie uit de Centrumvisie ten aanzien van het karakter en het gebruik van de Hoofdstraat nodig. Analyse Parkeren Verschillende ontwikkelingen die zijn beschreven in de Centrumvisie vragen om extra parkeerplaatsen in de openbare ruimte. Een oplossingsrichting hiervoor is om extra parkeerplaatsen op en rondom het Smidsplein of langs de Hoofdstraat te realiseren. Dit is echter strijdig met de beleidsambitie uit de Centrumvisie om verkeersruimte te verkleinen. Een alternatieve oplossingsrichting is het instellen van een blauwe zone op het Smidsplein. Voorwaarde hiervoor is dat er een oplossing gevonden moet worden voor de langparkeerders.

De vraag is daarbij of de beschikbare parkeergelegenheid in de omgeving daadwerkelijk gebruikt gaat en kan worden of dat de parkeerdruk in de straten rondom het Smidsplein al dan niet onaanvaardbaar toeneemt. Een toekomst vastere oplossing is om bestaande parkeervoorzieningen in het centrum meerlaags te maken. Echter, hierbij ontstaat een nieuw vraagstuk omtrent de wenselijkheid (bijvoorbeeld de ruimtelijke inpassing, de kosten en de vorm van exploitatie). Ondernemers en bewoners hebben de wens geuit om de huidige parkeersituatie rondom het Smidsplein te optimaliseren. Onder bewoners is geen draagvlak om bezoekers van de supermarkten aan of bij de Koninginnelaan te laten parkeren en ondernemers geven aan dat het instellen van een blauwe zone geen ‘wisselgeld’ mag zijn voor de uitbreiding van de Albert Heijn. Het instellen van een blauwe zone is in lijn met de Centrumvisie en komt tegemoet aan de wens om de huidige parkeersituatie te verbeteren. Voor de mogelijk te nemen maatregelen is een afweging ten aanzien van bovengenoemde oplossingsrichtingen voor het (lang)parkeren nodig.

-3Analyse Ruimtelijke ontwikkelingen Er zijn diverse wensen benoemd in de Centrumvisie zoals een mogelijke uitbreiding van de Albert Heijn, een mogelijke verplaatsing van de Aldi en het mogelijk realiseren van extra woningen, die consequenties hebben voor parkeren en de verkeerscirculatie in Voorthuizen. In het kader van alle ambities uit de centrumvisie en de resultaten uit het onderzoek, verdient het de aanbeveling deze ruimtelijke ambities integraal af te wegen tegen de consequenties die deze hebben op het gebied van parkeren en de verkeerscirculatie, stedenbouw en landschap. Het doel is een evenwichtige keuze voor het centrum van Voorthuizen die zoveel mogelijk tegemoetkomt aan de gestelde ambities. Doel verkeersonderzoek Het doel van het onderzoek is te komen tot een robuuste en toekomstbestendige parkeer- en verkeerssituatie welke als basis dient bij de verdere uitwerking van het centrum van Voorthuizen. Dit voorstel heeft als doel om de bevindingen uit de adviesrapportage als basis te gebruiken bij de verdere ontwikkeling van het centrum van Voorthuizen middels een integrale aanpak.

2. Beoogd effect a) Meetbaar effect b) Maatschappelijk effect De aanbevelingen uit het onderzoeksrapport dragen bij aan de doelen uit de Centrumvisie Voorthuizen waaronder het ontwikkelen van een leefbaar, bereikbaar en verkeersveilig centrum.

3. Argumenten 2.1. De aanbevelingen uit het onderzoeksrapport dragen bij aan de ontwikkeling van een toekomstbestendig centrum ten aanzien van bereikbaarheid en verkeersveiligheid Het verkeersonderzoek beschrijft verschillende scenario’s ten aanzien van de afwikkeling van verkeer in het centrum van Voorthuizen. Hieruit wordt duidelijk dat de ambities uit de centrumvisie en het verkeersbeeld op langere termijn (met- en zonder ruimtelijke ontwikkelingen in het centrum) met elkaar conflicteren. In een verdere integrale uitwerking vormt deze input de basis voor de mogelijkheden voor de inrichting van het centrum. 3.1. De aanbevelingen uit het onderzoeksrapport dragen bij aan de ontwikkeling van een toekomstbestendig centrum ten aanzien van parkeren Het onderzoeksrapport brengt in beeld welke knelpunten ten aanzien van parkeren zich in de huidige situatie voordoen en welke gevolgen de ambities uit de centrumvisie hebben voor parkeren. Bij een verdere integrale uitwerking van de centrumvisie is deze input van belang om mee te wegen om ook op langere termijn te kunnen voorzien in voldoende parkeergelegenheid in het centrum van Voorthuizen.

4. Kanttekeningen 2.1. Verkeersprognoses kunnen wijzigen In het onderzoek is rekening gehouden met de mogelijke ontwikkelingen uit de Centrumvisie (mogelijke uitbreiding AH, verplaatsing Aldi en extra woningen). Gedurende de uitvoering van de plannen kunnen zich ontwikkelingen voordoen (verminderd autoverbruik, niet realiseren van alle ontwikkelingen of ontwikkelingen genereren meer of minder verkeer dan vooraf geprognosticeerd etc.) die tot nieuwe inzichten leiden. Aanvullend onderzoek kan een specifieker beeld geven over de herkomst- en bestemmingen van verkeer in Voorthuizen. Op basis hiervan kan in een vervolgfase een nauwkeuriger beeld worden verkregen over noodzakelijke (verkeers-)maatregelen in het centrum. 2.2/3. Draagvlak kopgroep en bewoners Aanvullen na gesprek met kopgroep en bewoners.

5. Financiën Dit besluit heeft geen financiële consequenties.

-4-

6. Uitvoering De verdere ontwikkeling van het centrum van Voorthuizen is onderdeel van een integrale aanpak. Op een later moment volgt een vervolgaanpak.

7. Participatie en communicatie a. Participatie In het kader van participatie wordt de verdere uitwerking van de centrumvisie een regiegroep samengesteld bestaande uit een afvaardiging van de gemeente (waaronder een wethouder, gebiedsregisseur en vakspecialistische ambtenaar) en vertegenwoordigers van inwoners vanuit Plaatselijk Belang Voorthuizen, Wijkplatform Voorthuizen-Centrum en vertegenwoordigers van ondernemers vanuit Ondernemersvereniging Voorthuizen. Daarnaast wordt het vastgestelde participatiebeleid gevolgd. De regiegroep heeft de functie de ontwikkelingen in Voorthuizen voor de integrale aanpak, waaronder die van Voorthuizen-Centrum, vanuit een breed en integraal perspectief te bekijken en mee te denken. In een vervolgfase worden op projectniveau ook de betrokken omwonenden inhoudelijk betrokken. Per (deel)project wordt voorafgaand de mate van inspraak bepaald aan de hand van het participatiebeleid van de gemeente Barneveld. De voorstellen daarvoor zullen altijd de gangbare route voor meningsvorming en besluitvorming volgen. Daarnaast is op gemeentelijk niveau een stuurgroep ingericht om het proces en inhoud van verschillende deelplannen van de centrumvisie Voorthuizen de komende jaren vorm te geven. b. Communicatie De afdeling communicatie wordt actief betrokken om een heldere, tijdige en volledige communicatie te borgen in het vervolgtraject.

8. Bijlagen 1. Centrumvisie Voorthuizen (juli 2021); 2. Rapportage Mobycon: Parkeer- en verkeersonderzoek centrum Voorthuizen (6 december 2022) 3. Terugkoppeling op het verkeersonderzoek 3.1.: Reactie PBV Parkeer- en verkeerscirculatieplan centrum Voorthuizen; 3.2.: Reactie wijkplatform Voorthuizen Centrum Parkeer- en Verkeerscirculatieplan Voorthuizen; 3.3.: Reactie Ondernemersvereniging Voorthuizen Parkeer- en Verkeerscirculatieplan Voorthuizen; 3.4.: Reactie bewoners Koninginnelaan Parkeer- en Verkeerscirculatieplan Voorthuizen; 3.4.a/b: Voorstellen bewoners Koninginnelaan.

CENTRUMVISIE VOORTHUIZEN NAAR EEN LEVENDIG, AANTREKKELIJK EN BEREIKBAAR CENTRUM

3 JUNI 2021 BAR0002-001

1

INHOUDSOPGAVE 1.

INLEIDING 4

2.

NAAR EEN TOEKOMSTBESTENDIG DORPSCENTRUM 10

3.

VISIE EN AMBITIES 22

4.

VERTALING NAAR DEELGEBIEDEN

5.

UITVOERINGSAGENDA EN SAMENWERKING 40

28

BIJLAGEN 44

2

3

1

INLEIDING Een aantal jaar geleden is door de inwoners van Voorthuizen de Dorpsvisie opgesteld. Meer recent is ook de Rondweg geopend. Dit betekent dat het gebruik van de wegen van onze kern verandert, en daarmee ook het karakter van het centrum. Dit biedt een uitgelezen kans voor de gemeente om samen met inwoners, ondernemers, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden de basis te leggen voor aan een eigentijds, karakteristiek en levendig centrumgebied. Deze centrumvisie is hiervan het resultaat. De Dorpsvisie vormt het fundament van de centrumvisie. De bewoners van Voorthuizen hebben in 2017 een Dorpsvisie opgesteld met veel ideeën om - vanuit een aantal kernwaarden - de levendigheid en het groene, gastvrije karakter van Voorthuizen te versterken. Uiteraard met behoud van de (verkeers) veiligheid en bereikbaarheid. Daarnaast biedt de centrumvisie een antwoord op de vragen rond de invulling van (toekomstig) leegkomende centrumlocaties, het creëren van een aantrekkelijk verblijfsklimaat, het parkeren en het gebruik van de horecapleinen. Een stedenbouwkundige uitwerking met een klimaatadaptieve inrichting van het openbaar gebied en een (integrale) uitvoeringsagenda maken dan ook onderdeel uit van de visie. Maar bovenal moet de centrumvisie aanzetten tot actie. Actie die tot stand komt door samenwerking.

Door inzet van alle partijen, ook om te komen tot oplossingen die recht doen aan zoveel mogelijk belangen. En vervolgens zorg te dragen voor de realisatie hiervan. Hier hoort ook een uitwerking bij van de organisatievorm die het beste de samenwerking borgt: wij kozen voor nauwe samenwerking met een breed samengestelde kopgroep (zie bijlage 1 voor samenstelling). In de uitvoeringsagenda hebben we ook aandacht voor de bijdragen van betrokken partijen. Onze aanpak zorgt voor een eerste stap in het gezamenlijk versterken van het centrum en een koers voor de langere termijn. In de totstandkoming van deze centrumvisie is al vooruitgelopen op de nieuwe Omgevingswet, waarin participatie een nadrukkelijke rol krijgt.

4

5

EEN LEVENDIG, AANTREKKELIJK EN BEREIKBAAR CENTRUM

Bovenstaande begrippen staan centraal in deze centrumvisie. Zij zijn bepalend zijn voor de tevredenheid van bewoners nu en in de toekomst over hun woon- en leefomgeving. Voorzieningen zijn van groot belang als het gaat om de vitaliteit van een dorp. Deze zijn voor een groot deel te vinden in het centrum: dit geldt ook voor Voorthuizen. Winkels, supermarkten, horeca, de warenmarkt en andere voorzieningen en dienstverleners zorgen, in combinatie met evenementen, voor levendigheid en sfeer voor inwoners, bezoekers en recreanten vanuit de regio en verder weg.

VERLEIDING NODIG OM CONSUMENTEN NAAR HET CENTRUM TE TREKKEN

Winkels spelen een cruciale rol in een levendig, aantrekkelijk en bereikbaar dorpscentrum. Diverse ontwikkelingen maken dat het winkellandschap niet alleen snel, maar ook structureel verandert. Wezenlijk is dat winkelbezoek geen noodzaak meer is, sinds de opkomst van e-commerce is het een keuze geworden. Ook ons centrum moet de consument meer dan ooit tevoren ‘verleiden’ tot bezoek. In de basis functioneert ons centrum naar behoren, maar de (structurele) leegstand maakt duidelijk dat er ook nog stappen gezet moeten worden. Inmiddels staan de oude AH- en Intertoys-panden alweer geruime tijd leeg. De toekomstbestendigheid van ons centrum vraagt om acties waarbij recht wordt gedaan aan veranderende consumenten-behoeften enerzijds en het karakter en de identiteit van Voorthuizen anderzijds. Door Covid-19 en de nog niet voorziene effecten daarvan op langere termijn is de noodzaak voor actie mogelijk nog groter geworden. De centrumvisie geeft richting aan hoe de consument te verleiden tot een bezoek aan het centrum. Dit betekent sterker inzetten op de verblijfsfunctie van het centrum, waarbij we de koopfunctie uiteraard niet uit het oog verliezen. Om dit te bereiken, kunnen sommige zaken al direct opgepakt worden, andere fungeren als ‘stip op de horizon’ waar de komende jaren stapsgewijs naartoe gewerkt kan worden.

STREVEN IS EEN COMPACT CENTRUM

Veel centrumgebieden zitten anno 2021 te ruim in hun jasje. In Voorthuizen zijn veel retail, horeca en andere publieksfuncties gevestigd aan de langgerekte Hoofdstraat. In het verleden een prima plek gezien de bereikbaarheid en zichtbaarheid. Vanwege de mogelijkheden tot combinatiebezoek en ontmoeten in een aantrekkelijke omgeving, zijn het tegenwoordig echter compacte centra met een sterke ruimtelijke clustering die goed scoren bij de consument. Daarnaast hebben winkels die zich vroeger vestigden in dorpscentra steeds grotere verzorgingsgebieden nodig. Als gevolg ontstaat er steeds meer leegstand die zich lastig laat herinvullen. Dit geldt ook voor Voorthuizen, waar een aantal beeldbepalende panden inmiddels een aantal jaren leeg staan. Een oplossing is om winkels die in aanloopstraten of (net) buiten het centrum zijn gelegen, zoveel mogelijk te laten verplaatsen naar (leegstaande panden in) het centrum. De achterblijvende panden/locaties kunnen worden getransformeerd naar andere functies, bijvoorbeeld woningen. Voor eigenaren betekent dat meer zekerheid, aangezien de vraag naar woningen groter is dan die naar winkelpanden. De leegstand wordt zo op elegante wijze weggewerkt en een centrumgebied wordt daarmee compacter en aantrekkelijker.

6

7

VISIE IS HET RESULTAAT VAN CO-CREATIE

Deze visie is het resultaat van diverse sessies en gesprekken met belanghebbenden over de waarden, identiteit, ambities, doelstellingen en acties van en voor het centrum. De contactmomenten bestonden onder meer uit gesprekken met ondernemers, vastgoedeigenaren, belangenorganisaties zoals Plaatselijk Belang Voorthuizen en het Wijkplatform Voorthuizen Centrum, en vertegenwoordigers van de gemeente, een brede dorpsconferentie, schouws en een enquête op straat. Uiteraard hebben we niet alle ondernemers en inwoners in alle deelgebieden kunnen spreken. Wel heeft iedereen de kans gehad om hun input te leveren, zoals tijdens de algemeen toegankelijke dorpsconferentie. Gedurende het gehele proces is samengewerkt met een kopgroep. Deze bestond uit een afvaardiging van ondernemers, inwoners, pandeigenaren en de gemeente. In verschillende bijeenkomsten werden de onderzoeksresultaten, schetsen en ook deze visie voorgelegd aan de leden van de kopgroep met als doel deze verder aan te verrijken en aan te scherpen. Daarnaast fungeerden de leden van de kopgroep als aanspreekpunt voor hun achterban en hebben we gezamenlijk de verschillende bijeenkomsten voorbereid. Op deze wijze hebben we toegewerkt naar een gedragen visie waar een breed palet aan actoren bij betrokken is geweest.

Daarmee is de visie het resultaat geworden van co-creatie (zie bijlage 1 voor een overzicht van de samenstelling van de kopgroep). In juli vorig jaar is de aftrap gegeven voor het opstellen van de centrumvisie. Bijna driekwart jaar later is het traject afgerond. Het traject bestond uit verschillende fases en bijbehorende acties. Onderstaande afbeelding geeft hiervan een overzicht.

8

9

2

NAAR EEN TOEKOMSTBESTENDIG DORPSCENTRUM 2.1 ONZE VISIE OP DORPSCENTRA DORPSCENTRA VERANDEREN VAN FUNCTIE…

Door de opkomst van webwinkels hoeven consumenten voor de aankoop van producten niet langer naar de winkel, maar is winkelbezoek een keuze: zij kunnen veel producten net zo gemakkelijk online bestellen en laten bezorgen. Een consument komt daardoor niet meer vanzelfsprekend in het dorpscentrum. Deze nieuwe realiteit heeft geleid tot structurele en omvangrijke dalingen van bezoekersaantallen. De consument is kritisch bij de keuze van een centrumgebied en verwacht ruime keuze, kwaliteit en beleving. De consument kiest, afhankelijk van het motief en moment, voor een bezoek aan een gebied wat hem het meeste te bieden heeft. Voor de dagelijkse boodschappen is nabijheid van doorslaggevende betekenis. Het eigen dorpscentrum wordt daarvoor frequent bezocht. Bij het kijken, vergelijken, ofwel bij het shoppen spelen ook de aanwezigheid van keuzemogelijkheden en de horeca een belangrijke rol. In antwoord op deze ontwikkeling gaan winkels en centrumgebieden steeds meer online en offline (merk)beleving bieden. De winkel wordt een plek waar consumenten de producten kunnen zien, voelen, testen en ervaren. Horeca speelt een steeds belangrijker rol in centra. Zie de gevulde terrassen in de zomer op het Bunckmanplein. Mensen eten vaker buitenhuis en ontmoeten elkaar hier, al dan niet gekoppeld aan winkelbezoek.

Verder vervagen traditionele grenzen tussen detailhandel, horeca, vermaak, dienstverlening en ambacht (‘blending’). Er komen allerlei nieuwe concepten op, waar producten zowel worden gemaakt als verkocht, om zo de beleving te bieden om de consument te verleiden en binden. Centra veranderen steeds meer van ‘place to buy’ naar ‘place to be’ (zie bijlage 2 en 3 voor meer trends op het gebied van detailhandel en horeca).

10

…EN VAN OPZET

Deze functieverandering werkt door in de ruimtelijke opzet van veel dorpscentra. Zij worden compacter en (deel)gebieden die met leegstand kampen, transformeren naar andere functies. (Leegstaande) winkels maken daarbij plaats voor dienstverlening, bedrijvigheid/ ambacht en/of woningen. Succesvolle dorpscentra zetten troeven in als parkeergemak en korte loopafstanden om de consument te binden op het moment dat deze de dagelijkse benodigdheden wil aanschaffen. Hij/zij wil daar niet teveel tijd aan kwijt zijn, gemak staat centraal. Op het moment dat de consument wat meer tijd heeft om te kijken, vergelijken of om anderen te ontmoeten, dan spelen andere factoren een rol. Dan gaat het om keuze, aangename verblijfsruimte, plekken waar je kunt rondkijken, verblijven en anderen ontmoeten. Ondernemers spelen hier op in binnen hun eigen zaak, maar ook door in samenwerking het centrum te ‘verkopen’. Daartoe zorgen zij in veel centra voor sfeer en beleving via groen, sfeerverlichting en events. Wanneer verschillende functies slim worden gepositioneerd, waardoor duidelijk herkenbare deelgebieden ontstaan, elk met een eigen accent en functie, ontstaat synergie tussen winkels, horeca, cultuur en evenementen. Daarbij spelen de aanwezigheid van groen en de uitstraling van gebouwen een rol van betekenis.

HET BELANG VAN SAMENWERKING

Samenwerking is een belangrijke succesfactor. Tussen ondernemers onderling, maar ook met vastgoedeigenaren en de overheid. Steeds vaker werken partijen daarbij samen vanuit een gedeelde ambitie en gezamenlijke investeringsagenda. In een dorp als Voorthuizen kent men elkaar goed en wordt al volop samengewerkt, wat ook blijkt uit de vele evenementen die jaarlijks worden georganiseerd.

11

2.2 FOCUS OP VOORTHUIZEN: ZORGEN… ALTERNATIEVEN VOOR DE MOBIELE EN KRITISCHE CONSUMENT

Kenmerkend voor het centrum van Voorthuizen is allereerst de niet onbedreigde concurrentiepositie; op niet al te grote afstand vinden de inwoners van Voorthuizen en de toeristen die in de regio verblijven diverse alternatieven om boodschappen te doen, te winkelen, voor horecabezoek en/of om te recreëren. Denk hierbij aan de centra van Barneveld, Nijkerk, Putten en steden als Amersfoort en Apeldoorn. Zoals reeds aangegeven, heeft ons centrum ook te maken met de sterke opkomst en positie van internet. Door Covid-19 heeft de ecommerce een forse impuls gekregen.

LANGGEREKTHEID EN VERSNIPPERING BEPERKT SYNERGIEMOGELIJKHEDEN

Het centrum is zeer langgerekt. De afstand van de rotonde tot HEMA is ca. 480 meter. Dit beperkt mogelijkheden tot combinatiebezoek. Men loopt niet zomaar even van de één naar de andere kant van het centrum. Daarnaast ligt ook buiten het kernwinkelgebied het nodige winkelaanbod. Daarbij doelen we in eerste instantie op de ALDI-vestiging. Deze verspreide ligging zorgt voor een niet ideale winkelstructuur en versnippert de krachten. In dorpscentra zijn vooral supermarkten belangrijke trekkers, die ook vaak combinatie-bezoeken met andere winkels genereren. Daarom streven we naar een concentratie van consumentgerichte functies (zoals winkels en horeca) in ons centrum, ofwel: bundeling van krachten.

DE HOOFDSTRAAT SPLIJT HET CENTRUM

De Hoofdstraat heeft Voorthuizen in het verleden veel welvaart

12

13

gebracht. Het was een belangrijke historische as tussen Apeldoorn en Amersfoort. Veel prominente historische figuren hebben in het verleden dan ook overnacht in Voorthuizen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel retailers zich in de loop der jaren aan deze belangrijke verkeersas hebben gevestigd. Mede door de opening van de Rondweg is de functie van de Hoofdstraat aan het veranderen. Zorgde het eerst voor een goed bereikbaar en zichtbaar centrum, vandaag de dag leidt het vooral tot een stenig aanzicht van het centrum dat ten koste gaat van de sfeer en de ontmoetingsfunctie. Het ontmoetingsgebied (Bunckmanplein en de Kerkstraat) wordt nu van elkaar afgezonderd door een doorgaande weg (Hoofdstraat). Hier ligt een duidelijke ruimtelijke opgave voor het centrum, waar een betere balans moet worden gevonden tussen enerzijds sfeer en gezelligheid en anderzijds een goede bereikbaarheid.

CENTRUMGEBIED KAMPT MET STRUCTURELE WINKELLEEGSTAND

In vergelijking met naburige gemeenten en landelijke cijfers is de leegstand in Voorthuizen conform het landelijke gemiddelde. Opvallend zijn echter de langdurig leegstaande panden in de Hoofdstraat, gesitueerd op enkele beeldbepalende locaties in het hart van het centrum (zoals het oude AH-pand). Door de grootte van de panden is een nieuwe invulling lastig te bewerkstelligen. Met de huidige Covid-19 crisis in het achterhoofd is het ook de verwachting dat de leegstand de komende jaren gaat toenemen.

BEPERKT MARKTPOTENTIEEL VRAAGT OM KEUZEN

De marktscan (zie bijlage 4) laat zien dat er onvoldoende marktpotentieel is om alle leegstand te vullen met detailhandel. Gesprekken met retailers en de resultaten van de sessies met de kopgroep en de dorpsconferentie bevestigen dit beeld. Als nieuwe winkels niet of onvoldoende komen, dan ligt de oplossing in verplaatsing van buiten het centrum gesitueerde winkels richting het centrum. Horeca is al relatief sterk vertegenwoordigd en zal niet meer automatisch de gaten vullen van leegkomende winkelpanden. Dit betekent dat hierdoor leegkomende panden buiten het centrum dienen te transformeren naar een andere invulling. Dit vraagt dat er op die plekken (planologische) ruimte wordt geboden voor niet consumentgerichte activiteiten, zoals andere vormen van bedrijvigheid en wonen.

14

15

INWONERS, ONDERNEMERS EN BEZOEKERS REDELIJK TEVREDEN OVER HET CENTRUM

Uit het bewonersonderzoek komt naar voren dat inwoners en bezoekers tevreden zijn over het centrum (zie bijlage 5). Als gemiddeld rapportcijfers geven ze hun centrum een ruime voldoende (een 7,8). Op deelonderwerpen variëren de rapportcijfers enigszins, maar uitschieters naar boven en beneden zijn er niet of nauwelijks. Het horeca- en evenementenaanbod scoren het hoogst (ca. een 8), en de aanwezigheid van groen en verkeersveiligheid scoren het laagst (ca. een 7). Het centrum functioneert dus vooralsnog naar behoren. Echter, heel onderscheidend in de regio is het niet. Daarvoor zijn de cijfers te laag. Bovendien geldt ook hier dat ‘stilstand achteruitgang is’. Er zijn volop kansen om de leefbaarheid te vergroten en een klimaatadaptief centrum te realiseren.

Ook in de rapportcijfers die Seinpost-Kragten samen met de kopgroep hebben bepaald itijdens de eerste bijeenkomst ontbreken echte positieve uitschieters. Wat betreft loopafstanden, structuur en vernieuwing gaven we het centrum zelfs een onvoldoende. Hierboven staan de belangrijkste cijfers samengevat. De koopkrachtbinding voor dagelijkse aankopen in Voorthuizen is heel behoorlijk (bron: I&O Research 2019, eerdere onderzoeken Seinpost in Voorthuizen). Veel Voorthuizenaren doen hun dagelijkse aankopen in Voorthuizen zelf. Daarnaast doen veel inwoners vanuit de kleinere kernen zoals Kootwijkerbroek en Garderen hun dagelijkse aankopen ook (deels) in Voorthuizen. Dit blijkt uit gesprekken met ondernemers. Ze geven daarbij ook aan dat het toerisme voor een flinke ‘plus’ op hun omzet zorgt. Sommige ondernemers profiteren hier echter meer van dan andere. Om de huidige koopkrachtbinding te consolideren (en in de toekomst wellicht te versterken) is het van belang dat het centrum toekomstbestendig wordt. Bij een status quo zullen de binding en toevloeiing eerder onder druk komen te staan.

16

17

2.3 …MAAR OOK KANSEN! VOORTHUIZEN HEEFT PERSPECTIEF ALS AANTREKKELIJKE WOONKERN

Voorthuizen heeft een bijzondere ligging. Nabij enkele steden (Barneveld, Amersfoort en Apeldoorn), maar ook als “Entree van de Veluwe” heeft het ook een sterk en groen imago. Dit draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Voorthuizen als aantrekkelijke woonomgeving en vraagt tegelijkertijd van het centrum dat dit zich onderscheidend en aantrekkelijk positioneert. Men weegt immers bij de keuze voor een woonplek ook het aanwezige voorzieningenpakket zwaar mee. De nieuwbouwontwikkelingen in met name Voorthuizen-Zuid kunnen het centrum van een extra impuls voorzien in termen van bezoek en bestedingen.

LOKALE IDENTITEIT ALS BASIS VOOR VERSTERKING

Om het centrum authentiek en geloofwaardig te positioneren kan aansluiting gezocht worden bij de lokale identiteit. Er zijn genoeg verhalen en beelden om de identiteit van Voorthuizen in het centrumgebied zichtbaar en beleefbaar te maken. Dit sluit aan bij de trend dat consumenten op zoek zijn naar authentieke beleving. Een voorbeeld van een kansrijke positionering is de ‘Entree van de Veluwe’. Zowel inwoners als toeristen moeten het gevoel krijgen dat de Veluwe begint in het centrum van Voorthuizen. Dit gevoel moet uitwerking krijgen in het straatbeeld (groen), maar ook kan er thematische aansluiting worden gezocht bij de jaarlijks terugkerende evenementen.

LEVENDIGE CENTRA BESTAAN UIT MEER DAN WINKELS EN HORECA

De aantrekkelijkheid van het centrum van Voorthuizen wordt mede bepaald door horeca, cultuur, een warenmarkt en maatschappelijke voorzieningen. Hoewel wat verspreid over het centrum, zijn al deze functies reeds aanwezig in Voorthuizen. Ook zien we kansen voor ambacht en dienstverlening of een mix hiervan (blending, zie ook de bijlagenrapportage hierover). In dorpscentra wordt in toenemende mate ook gewoond, en leegstaande panden/locaties kunnen worden getransformeerd tot (zorg)woningen en appartementen. Er zijn al concrete plannen voor de toevoeging van ten minste 100 woningen/ appartementen in het centrum van Voorthuizen.

AANTREKKELIJK VOOR TOERISTEN

Momenteel heeft Voorthuizen de beschikking over relatief veel horeca-aanbod, zeker in vergelijking met kernen in de regio met een gelijk inwoneraantal. Een reden hiervoor is het grote aanbod aan verblijfstoerisme in de regio. De nodige campings en bungalowparken zijn aan de oostzijde van Voorthuizen gesitueerd. Veel ondernemers gaven in gesprekken aan dat het toerisme een zeer welkome plus is voor hun omzet. Vanwege Covid-19 is het bovendien de verwachting dat het binnenlands toerisme een blijvende impuls heeft gekregen. Een aantrekkelijk centrum kan een toenemend aantal toeristen nog beter bedienen, waardoor er op termijn wellicht mogelijkheden ontstaan voor extra voorzieningen op het gebied van dagtoerisme en cultuur (zie onderstaande afgebeelde inspiratiebeelden). Maar denk hierbij bijvoorbeeld ook aan extra oplaadpunten voor e-bikes en elektrische auto’s.

VOORTHUIZEN MOET INSPELEN OP DE WENSEN VAN BELANGRIJKE DOELGROEPEN De prognose is dat de vergrijzing in Voorthuizen de komende jaren gaat toenemen. Deze ligt nu al hoger dan het landelijke en gemeentelijke gemiddelde (21%, ten opzichte van 19% en 17%, bron: CBS). Daarnaast is vanuit het leefstijlenonderzoek bekend dat rust-, harmonie- en stijlzoekers dominante groepen in de gemeente Barneveld zijn (zie bijlage 6 voor meer informatie over deze leefstijlgroepen). Het gaat hierbij om inwoners en toeristen, ouderen, maar ook jonge gezinnen. Bij het opstellen van de centrumvisie wordt rekening gehouden met de specifieke wensen en behoeften van deze doelgroepen. Denk daarbij aan kleinschaligheid, gezelligheid, ontmoeten en een goede mix van voorzieningen. Ook de communicatie (promotie) moet aansluiten bij de karakteristieken van deze groepen. Hierbij zit de nodige overlap tussen het type aanbodconcepten, evenementen, ‘look & feel’ die passen bij zowel inwoners als toeristen in Voorthuizen.

18

19

2.4 KADERS VANUIT BELEID/VISIE ER IS AL VEEL BELEID/VISIE

We beginnen bij het opstellen van de centrumvisie niet vanaf ‘nul’. Er ligt al het nodige aan (beleids) visies die raakvlakken hebben met de huidige en toekomstige ontwikkelingen in het centrum. We concentreren ons hier op twee belangrijke visies, namelijk de Dorpsvisie en de (beleids)nota Routekaart voor een programma Hart van Voorthuizen. De centrumvisie sluit zoveel mogelijk op deze bestaande visies aan. Op de volgende pagina’s worden de belangrijkste thema’s uit beide beleidsvisies besproken. Onder leiding van Plaatselijk Belang Voorthuizen is door de bewoners van Voorthuizen in 2017 een dorpsvisie opgesteld. Bij dit visietraject waren veel inwoners, jong en oud, betrokken. In de visie staan richtinggevende uitspraken over wat Voorthuizenaren belangrijk vinden er welke thema’s nu en in de toekomst gaan spelen. Gastvrijheid, vriendelijkheid, saamhorigheid en tolerantie staan hierbij hoog in het vaandel. De Dorpsvisie heeft betrekking op Voorthuizen als geheel, maar voor het centrum zijn de volgende thema’s van belang: • Vergroening: Groen moet het unique selling point van Voorthuizen zijn, waarbij de Veluwe als groene verbinder een centrale rol speelt in het dorp. Dit is ook een thema dat een integraal onderdeel moet worden bij alle ruimtelijke ingrepen.

Vooral het vergroenen van de Hoofdstraat en het opknappen van het Park Molenveen hebben hierbij prioriteit; • Verkeersveiligheid: Voorthuizen moet verkeersveiliger worden, waarbij men in het centrum veilig kan spelen, lopen, fietsen en winkelen. Een verkeersluw dorpshart heeft de voorkeur, waarbij extra aandacht komt voor meer zebrapaden, verbeterde parkeergelegenheid en het weren van landbouwverkeer in het centrum. • Activiteit: Voorthuizen is een levendig dorp met een actief verenigingsleven en veel vermaak. Het organiseren en faciliteren van activiteiten en events moet zoveel mogelijk gestimuleerd worden, ook om de toevoer van toerisme te behouden. Vooral het Park Molenveen biedt kansen als groene ontmoetingsplek, waar zowel jong als oud goed terecht kunnen. De Dorpsvisie en de lopende initiatieven/plannen bij de gemeente staan aan de basis van de Routekaart voor een programma Hart van Voorthuizen. Dit ambtelijke document betreft een routekaart om tot een programmatische aanpak te komen voor het centrumgebied van Voorthuizen. Op hoofdlijnen zijn ambities, opgaven, strategieën, maatregelen en doelen uitgewerkt met als doel de gemeentelijke organisatie voor te bereiden op de daadwerkelijke centrumvisie. In de aanpak worden ten behoeve van de samenhang drie inhoudelijke pijlers onderscheiden: (1) Levendig centrum, (2) Aantrekkelijk verblijfsgebied en (3) Bereikbaar centrum.

Activiteiten in deze pijlers moeten eraan bijdragen aan een dorpshart van Voorthuizen dat eigentijds, karakteristiek en levendig is. Daarnaast moet een brandingsstrategie (4) de unieke kwaliteiten van Voorthuizen beter voor het voetlicht brengen.

20

De pijlers zijn onderverdeeld in verschillende strategielijnen: Levendig centrum

Aantrekkelijk verblijfsgebied

Bereikbaar centrum

Gebiedsbranding

Ontwikkelen visie op een compact en herkenbaar centrumgebied

Creëren van een aantrekkelijke, groene, karakteristieke / authentieke en duurzame openbare ruimte die (het) verblijven, ontmoeten en bewegen stimuleert

Ontwikkelen visie op functie Hoofdstraat in verband met nieuwe Rondweg en hiermee samenhangend visie op parkeren, laden/lossen en bevoorraden in het centrumgebied

Brandingsstrategie gericht op eigen inwoners en het aantrekken van nieuwe doelgroepen (toekomstige bewoners en ondernemers, bezoekers etc.) uitgaande van verhaal en DNA (Betrokken, Vriendelijk, Saamhorig en Tolerant) van Voorthuizen

Optimaliseren / completeren van het voorzieningenaanbod in het centrumgebied

Flexibel gebruik kunnen maken van de (beperkt) beschikbare ruimte

Versterken van verbinding tussen knooppunten in het dorp en centrumgebied

Jaarrond ‘open’ zijn van Voorthuizen

Bevorderen van de leefbaarheid en het ontmoeten

Goed beheer openbare ruimte

Verbeteren toegankelijkheid centrumgebied

In het centrumgebied toevoegen van circa 150-200 woningen die bijdragen aan gevarieerd huizenaanbod.

Bevorderen gezonde leefomgeving

Versterken verbinding Voorthuizen en omgeving

Realiseren van een klimaatbestendig centrumgebied

Daarnaast zijn er nog een aantal visies die raakvlakken hebben met deze centrumvisie. In 2019 is een visie opgesteld over een mogelijke ‘Groene Slinger’ door Voorthuizen. Dit is een groene wandel- en fietsroute die van noord naar zuid door Voorthuizen loopt. De route heeft een magneetfunctie voor nieuwe groene en duurzame initiatieven. Daarmee heeft de route ook een belangrijke ontmoetingsfunctie. Het Park Molenveen is een belangrijke locatie in het plan, waarbij het een knooppunt moet worden voor samenkomst van gebruikers en een betere aansluiting moet krijgen met het centrum (zowel fysiek als thematisch). Recentelijk is de Woonvisie Gemeente Barneveld 2021-2025 vastgesteld. Het uitgangspunt is dat er een woningtekort is en dat er de komende jaren ruimte wordt gemaakt voor nieuwe woningbouwinitiatieven. En dat nieuwbouw moet aansluiten op het karakter van de kern. In Voorthuizen is vooral het nieuwbouw traject Voorthuizen-Zuid omvangrijk met ca. 450-500 nieuwe woningen. Ook in het centrum zijn plannen voor toevoeging van ca. 100-125 nieuwe woningen, onder andere als onderdeel van de herontwikkeling van het oude Albert Heijn pand.

21

3

VISIE EN AMBITIES 3.1 INLEIDING

Het centrum van Voorthuizen heeft met verschillende uitdagingen te maken (zie ook de bijlagen voor meer details). Deels zijn deze centrumgrens-overschrijdend, deels zijn deze centrum-specifiek. Dit hoofdstuk beschrijft de overkoepelende visie en de bijbehorende ambities voor het centrumgebied. De visie en ambities (H3) vormen het fundament van de visie en geven antwoord op de vraag waar het centrum van Voorthuizen in 2030 wil staan. De visie en ambities zijn vervolgens vertaald en uitgewerkt per deelgebied (H4). Hier worden de meer abstracte ambities geconcretiseerd en gevisualiseerd. Om de visie te kunnen realiseren, is een uitvoeringsagenda (H5) opgesteld. Verschillende acties en maatregelen worden opgesomd, die direct verwijzen naar de ambities van de pijlers van de routekaart. Ook wordt hier vermeld wie de kartrekker is, op welke termijn de actie gerealiseerd wordt en wat de beoogde kosten zijn.

3.2 VISIE

Voorthuizen heeft een groen, karakteristiek en levendig centrumgebied dat functioneert als de ‘entree van de Veluwe’. Bewoners als bezoekers kunnen er onthaasten en ieder seizoen optimaal genieten van de voorzieningen, natuur en vele recreatiemogelijkheden in het dorp en de toeristische topregio de Veluwe. Gevoelsmatig loop of fiets je vanuit Voorthuizen zo de Veluwe op! Het centrum is compact, en er wordt veel samengewerkt. Daardoor is Voorthuizen een dorp waar het goed ondernemen is. Het centrum van Voorthuizen is dus een plek voor iedereen. Het is het hart van het dorp en daardoor dé plek waar mensen graag winkelen, verblijven, wonen en ondernemen. Voor voetgangers, fietsers, en auto’s is het een toegankelijke plek. In die volgorde. En uiteraard ook voor mensen die minder valide zijn. Hoewel bereikbaarheid en parkeren belangrijk zijn, willen we het centrum ook toekomstbestendig houden en sfeer toevoegen aan het hart, zonder dat daarbij het dorpse karakter wordt aangetast. In het bijzonder wordt groen toegevoegd in het centrum. Hiermee versterken we de uitstraling van het centrum, verminderen we hittestress en voorkomen we wateroverlast.

22

In het centrum is een passend voorzieningen aanbod aanwezig. De supermarkten dienen als trekkers, maar ook onze (ambachtelijke) versspeciaalzaken en veelzijdige horeca zijn kenmerkend. Dit trekt mensen van buiten onze kern naar het centrum en brengt zodoende leven in ons hart. Voorthuizen heeft de reputatie van een gezellig evenementendorp, waar altijd het nodige te beleven is. Dit houden we vast door uit te blinken in samenwerking, kwaliteit, ondernemerschap en gastvrijheid. Deze ervaringen willen we uitstralen in de openbare ruimte en in marketing en promotie. Zo laten we bezoekers nog beter meegenieten van de kwaliteiten die we hebben. Kortom, we zijn een (ambitie 1) levendig centrum waar de basis op orde is met passende en geclusterde voorzieningen, die (ambitie 2) goed bereikbaar is voor iedereen, waar (ambitie 3) inwoners elkaar ontmoeten in een groene, karakteristieke, levendige en klimaatadaptieve openbare ruimte en (ambitie 4) met een sterke identiteit waar Voorthuizen trots op kan zijn!

3.3 EEN LEVENDIG CENTRUM AMBITIE 1: EIGENTIJDS, KARAKTERISTIEK EN LEVENDIG

Een aantrekkelijk aanbod voor dagelijkse aankopen is belangrijk voor inwoners, maar ook voor toeristen die wat langer in of nabij Voorthuizen verblijven. Met drie reguliere supermarkten, die verschillende marktsegmenten bedienen, heeft Voorthuizen in dit opzicht een prima basis te bieden. Deze zijn momenteel niet optimaal gesitueerd in het centrum. Een verplaatsing van ALDI naar het oude AHpand is wenselijk. De verplaatsing lost een groot deel van de leegstand in het centrum op, en geeft de herontwikkeling van het middendeel van de Hoofdstraat een impuls. Het oude ALDI-pand krijgt een nieuwe bestemming.