B-3.6 Memo B&W over Weerbare samenleving, d.d. 11 november 2025

Aandachtsgebied: Samenleving Team Veiligheid, Vergunningen en Toezicht Behandelaar: van Essen Telefoonnummer: Onderwerp:

Voorstelnr. Barneveld, 4 november 2025 Portefeuillehouder: J. van der Tak

Raadsmemo weerbare samenleving

Gevraagde beslissing: 1.

De raadsmemo weerbare samenleving ter informatie te sturen aan de Raad.

1. Inleiding In november is door de Rijksoverheid een start gemaakt met een grootschalige mediacampagne in het teken van Denk vooruit. De campagne is gericht op bewustwording en spoort mensen aan om zich voor te bereiden op grootschalige incidenten en crisis. Denk hierbij aan langdurige stroomuitval of overstromingen. In de campagne worden inwoners voor vragen actief doorverwezen naar de eigen gemeente en de website www.denkvooruit.nl. In onze gemeente werken we al langer aan het weerbaar maken van de samenleving én onze eigen organisatie. De landelijke campagne wordt nu zo groot ingezet, inclusief huis-aan-huis brochure, dat we het belangrijk vinden om de Raad hier proactief over te informeren.

2. Beoogd effect

Met de raadsmemo informeren we de raad over onze inzet op het thema weerbare samenleving.

3. Argumenten 1.

Met de raadsmemo informeren we de Raad proactief.

In voorbereiding op de landelijke Denk vooruit campagne hebben alle veiligheidsregio's en gemeenten het verzoek ontvangen om de campagne lokaal te ondersteunen. Daarnaast zijn we via een briefing vanuit de NCTV geïnformeerd over de inzet en het bereik van de landelijke campagne. Onderdeel van de campagne is het versturen van een huis-aan-huis brochure met tips om je voor te bereiden op grootschalige crises. Nu de campagne zo groots wordt ingezet vinden we het belangrijk om de Raad proactief te informeren over onze lokale inzet op het thema weerbare samenleving.

4. Kanttekeningen 1.

De raadsmemo loopt vooruit op het Uitvoeringsplan 2026.

In de gebruikelijke lijn informeren we de Raad over onze doelen en acties via het uitvoeringsplan. Het uitvoeringsplan wordt vastgesteld door het College en vervolgens ter informatie aan de Raad gestuurd. Het Uitvoeringsplan 2026 is nog niet vastgesteld en met deze raadsmemo lopen we hierop vooruit. Echter, gezien de impact van de landelijke campagne vinden we het belangrijk om de Raad proactief te informeren. In het halfjaarlijks veiligheidsbeeld rapporteren we aan de Raad over de voortgang van de acties.

5. Financiën

Aan dit besluit zijn geen financiële consequenties verbonden.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Niet van toepassing

-2-

b) Communicatie

Lokaal besteden we aandacht aan de landelijke Denk vooruit campagne via het gemeentenieuws op 13 november 2025. Daarnaast richten we een pagina in op de gemeentelijke website waar raadsleden en inwoners meer informatie kunnen vinden over de landelijke campagne en hoe zij zichzelf en hun naasten kunnen voorbereiden op een ramp of crisis. Gezien de landelijke oproep om bij vragen contact op te nemen met de eigen gemeente, is ook het KCC geinformeerd over de campagne.

7. Vervolgstap

Na besluitvorming in het College kan de raadsmemo worden verstuurd.

8. Bijlagen 1.

Concept raadsmemo weerbare samenleving.

Raadsmemo weerbare samenleving

Datum: Onderwerp: Ter attentie van:

4 november 2025

Gemeentelijke aanpak in het kader van een weerbare samenleving De Raad

Afzender:

J. van der Tak

Portefeuillehouder

J. van der Tak

Mail behandelaar

c.vanessen@barneveld.nl

Samenvatting Weerbaarheid en veerkracht zijn termen die het afgelopen jaar vaak in het nieuws zijn gekomen. Hoe weerbaar is Nederland tegen nieuwe dreigingen en hoe goed zijn we in staat om, na een ontwrichtende gebeurtenis, samen de draad weer op te pakken? Begin november is een grootschalige “Denk vooruit”-campagne gestart. Vooruitlopend op het vaststellen van het Uitvoeringsplan 2026 informeren we uw raad daarom over de gemeentelijke inzet op dit thema. In het halfjaarlijks veiligheidsbeeld rapporteren we verder over de voortgang van onze inzet. In de gemeente Barneveld werken we samen met lokale maatschappelijke netwerken aan een weerbare samenleving waarin samenredzaamheid centraal staat. Onze ambitie en doelen op dit thema vatten we in het Uitvoeringsplan 2026 en hierin richten we ons op concrete activiteiten die passen bij en aansluiten op de rijks brede aanpak. Doel De ontwikkelingen op het thema weerbaarheid en veerkracht gaan snel. Discussies op landelijke en regionale tafels zorgen ervoor dat door heel het land initiatieven als paddenstoelen uit de grond schieten. Rijk, veiligheidsregio’s en gemeenten pakken soms individueel en soms samen de handschoen op om de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving te versterken. Ook de VNG1 heeft inmiddels een programma opgezet om gemeenten te ondersteunen in deze opgave.

Deze raadsmemo heeft als doel om de Raad te informeren over de wijze waarop binnen de gemeente Barneveld gewerkt wordt aan deze opgave en schetst keuzes die we maken t.a.v. prioriteiten en doelen. 1

Zie VNG-ledenbrief U202500509, Lbr. 25/039 met datum 25 augustus 2025

Doelen en prioriteiten 2025 Het thema weerbare samenleving is niet nieuw. Ook in 2025 is er vanuit het team Veiligheid, Vergunningen en Toezicht (VVT) ingezet op het versterken van de weerbaarheid en veerkracht van zowel onze inwoners als de gemeentelijke organisatie. Zo hebben we in Q1 van dit jaar in samenwerking met VGGM een bestuurlijke oefening gehouden op het thema stroomuitval, is er in aanloop naar en gedurende de zomer ingezet op de gebiedsgerichte aanpak van natuurbranden in Voorthuizen en stond Q3 in het teken van de veiligheidsdag en de gemeentebrede crisisoefening. Met het vaststellen van de Visie Sociaal Domein, waarin ook is opgenomen dat we inzetten op het weerbaar maken van de samenleving door lokale netwerken te versterken, is een volgende mijlpaal behaald. In november 2025 start een grote landelijke campagne in het kader van “Denk vooruit”, waarbij via een huis-aan-huis campagne alle inwoners een boekje ontvangen over samenweerbaarheid. Deze campagne sluit goed aan op het programma van de gemeentelijke veiligheidsdag op 11 oktober 2025. Tijdens deze dag zijn we gestart met het creëren van bewustwording over de periode van 72 uur na een ramp waarin inwoners het met elkaar samen moeten redden zodat de overheid zich eerst kan richten op de meest kwetsbaren in de samenleving. Ook konden inwoners hun ideeën aanleveren voor een veilig en weerbaar Barneveld.

Deze ideeën gebruiken we bij het opstellen van nieuw beleid en de twee beste ideeën zijn beloond met een noodpakket en een noodradio. Vervolg in 2026 Doelen, prioriteiten en acties op veiligheidsthema’s nemen we jaarlijks op in het Uitvoeringsplan (UVP). Dit plan komt tot stand in samenwerking met onze veiligheidspartners en waar mogelijk stemmen we de acties af met de gemeente Nijkerk en Scherpenzeel. In het concept UVP 2026, dat nog door het College vastgesteld moet worden, hebben we de Weerbare samenleving expliciet als thema opgenomen. Onze (meerjarige) ambitie is om beter voorbereid te zijn op langdurige verstoringen en crisis. Deze ambitie hebben we vertaald naar twee overkoepelende (meerjarige) doelen: 1. Zelfredzame inwoners kunnen zichzelf en hun omgeving, voor een periode van 72 uur, redden zonder ondersteuning van de (lokale) overheid. 2. De gemeente Barneveld is voorbereid om, binnen 72 uur na een ontwrichtende calamiteit, niet-zelfredzame inwoners te voorzien van informatie en te ondersteunen in basisbehoeften. Om deze doelen te bereiken zetten we in op concrete acties die passen binnen de brede aanpak die vanuit het Rijk is geïnitieerd en aansluiten op de acties die zijn opgenomen in de VNG-Handreiking “Weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau”.

Een van de meest in het oog springende ontwikkelingen daarin is het realiseren van een landelijk netwerk van noodsteunpunten. In ieder veiligheidsregio worden pilots opgestart om gezamenlijk ervaringen op te doen om dit netwerk van noodsteunpunten een succes te maken. In onze veiligheidsregio gaat het om twee pilots waarvoor we onze gemeente ook hebben aangemeld. Vooruitlopend op deze pilots gaan we aan slag met het inventariseren en versterken van onze lokale maatschappelijke en sociale netwerken. We brengen deze netwerken in kaart en gaan het gesprek aan over de rol die zij kunnen spelen bij crisis zoals grootschalige stroomuitval. Op basis van de inventarisatie gaan we verder na waar onze blinde vlekken zitten en welke netwerken we moeten versterken.

Zelfredzaamheid is de basis, maar samenredzaamheid is ons doel waarbij inwoners naar elkaar om kijken en elkaar helpen op het moment dat alles uitvalt. In de schil van deze activiteit blijven we onze risicocommunicatie richten op seizoensgebonden risico’s zoals stroomuitval. Het versterken van onze lokale maatschappelijke en sociale netwerken vraagt ook om het beoefenen van het inzetten van deze netwerken. Daarom organiseren we in 2026 een grote crisisoefening op het thema stroomuitval waarin een of meerdere lokale netwerken een actieve rol krijgen. Een weerbare en veerkrachtige samenleving vraagt ook om een weerbare en veerkrachtige lokale overheid. Daarom beoefenen we actief onze lokale crisisorganisatie maar laten we ook een quickscan uitvoeren op de interne bedrijfscontinuïteit. De leerpunten die hierin naar voren komen pakken we in 2026 actief en organisatie-breed op via het concernplan 2026. Vervolg De eerste zichtbare stap is de landelijke “Denk vooruit”-campagne die we ook in Barneveld actief uit zullen dragen via de gemeentelijke kanalen. Daarnaast zijn de in deze raadsmemo genoemde doelen en acties opgenomen in het concept Uitvoeringsplan 2026 dat binnenkort vastgesteld zal worden door het College en ook ter informatie aan uw raad zal worden aangeboden. Het UVP 2026 vormt een rode draad voor alle activiteiten in 2026.

Omdat het versterken van de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving ook vraagt om een aanpak op de lange termijn, zal dit thema bij het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan 2028-2031 nadrukkelijk naar voren komen.