B-3.6 Besluit B&W inzake Prestatieovereenkomst Wonen 2022-2025 d.d. 14-12-21.pdf

Vraag en aanbod sluiten op elkaar aan, nu en in de toekomst Ondanks dat Barneveld een echte gezinsgemeente is, neemt ook in Barneveld het aantal kleine huishoudens toe. Op dit moment is ruim de helft van al onze huurders alleenstaand. Over tien jaar zal dat aandeel nog wat hoger liggen op zo’n 55%. Daarnaast zet de vergrijzing verder door. We verwachten dat in 2030 46% van al onze huurders 65 jaar of ouder zal zijn. Onze huidige woningvoorraad bestaat voor de helft uit grote woningen, met name eengezinswoningen. We zetten in de nieuwbouw vooral in op woningen van kleine en gemiddelde omvang. We beogen hiermee vooral de doelgroepen starters en ouderen te bedienen. Daarnaast zetten we in op verkoop van grote eengezinswoningen. Zo bouwen we het aandeel grote woningen af. We verwachten gemiddeld 20 grote eengezinswoningen per jaar te verkopen, dat zijn er ongeveer 100 in de komende vijf jaren. Met het oog op een toenemende groep ouderen, voegen we toegankelijke woningen toe. Om de woningen betaalbaar te houden, zullen we vaker gestapelde woningen gaan toevoegen. WsB heeft de afgelopen jaren relatief veel voor zorgorganisaties gebouwd. Ook de komende jaren zijn nog een aantal projecten voor wonen met zorg in ontwikkeling. Daarmee is voorlopig het aanbod in balans met de vraag voor deze doelgroep.

In onze wensportefeuille richten we ons in de periode na 2025 vooral op het toevoegen van reguliere woningen voor kleine huishoudens, zowel jong als oud.

2

Duurzame en comfortabele woningen WsB biedt in de periode 2021-2025 ruim 580 huurders aan om de woning te verduurzamen naar een label A (of hoger). Dat doen we middels no-regret maatregelen. Daarbij is het uitgangspunt dat de totale woonlasten van onze huurders niet omhoog gaan. Met andere woorden: de bijdrage van de huurders aan de verduurzaming gebeurt minimaal woonlasten neutraal. We nemen actief deel aan de stuur- en kerngroep van de gemeentelijke warmtevisie. Leefbare wijken en kernen Woningstichting Barneveld draagt bij aan gedifferentieerde wijken en kernen en we zetten ons in voor leefbaarheid en veiligheid in de woningen en in de buurt. Onze medewerkers zijn thuis in de buurt en werken samen met ketenpartners als het gaat om het voorkomen van woonoverlast. Zo nemen we bijvoorbeeld deel aan het Multi Disciplinair Overleg (MDO) Wonen ten behoeve van advisering urgentie, werken we samen met de gemeente aan de uitvoering van het convenant Vroegsignalering Schulden, nemen we deel in het Woon Bewust programma voor ouderen en dragen we bij aan buurtbemiddeling. Financiële kaders WsB kan haar geld maar een keer uitgeven. De totale opgave van nieuwbouw, betaalbare woningen en verduurzaming is groter dan de financiële middelen zijn. Daarom moeten wij keuzes maken. Onze wensportefeuille is het maximaal haalbare van wat WsB met de beschikbare middelen kan bereiken.

Dat betekent, dat als we op een bepaald thema meer geld inzetten, we op een ander thema minder kunnen inzetten. We kiezen nadrukkelijk om in de komende jaren mee te groeien in het hoge tempo van de gemeente Barneveld door in te zetten op nieuwbouw. In de periode 2021-2025 voegen we ongeveer 600 woningen toe. Daarnaast herijken we deze zomer ons verkoopbeleid. Enerzijds zetten we in op starters: we willen hen kansen bieden om een eerste stap op de koopwoningmarkt te zetten. We houden deze woningen beschikbaar voor de doelgroep, bijvoorbeeld door verkoop onder voorwaarde. Anderzijds zetten we in op de verkoop van (grote) eengezinswoningen tegen een marktconforme prijs om daarvoor kleine, betaalbare huurwoningen toe te voegen. Op deze manier kunnen we de gewenste transformatie versnellen naar meer woningen voor kleine huishoudens. De verhouding tussen verkoop en nieuwbouw is minimaal 1:1. In onze wensportefeuille gaan we er van uit dat we gemiddeld 20 woningen verkopen per jaar. Door 600 woningen nieuw te bouwen, vooral voor kleine huishoudens (zowel jong als oud) en 100 grote eengezinswoningen te verkopen, zijn we op weg naar onze ambitie van 4.600 woningen. Dat is een toename van ruim 10%. Die groeiambitie staat voorop. Als we meer verkopen, moeten we dus ook meer nieuw bouwen om zo te voldoen aan de gewenste groei.

Eventuele extra verkopen zullen niet vooruitlopend op extra grondposities en bouwplannen. Eventuele extra ruimte in onze financiële kaders die ontstaan door bijvoorbeeld extra verkopen, lagere grondprijzen, beschikbaarheid van subsidies en verlaging of afschaffing van de

3

verhuurdersheffing, zetten wij in om meer sociale huurwoningen toe te voegen, onze huurwoningen betaalbaar te houden, of een extra bijdrage aan de energietransitie te leveren. Randvoorwaarde Het is van wezenlijk belang voor het behalen van de productiedoelen dat WsB in deze periode bevestigd krijgt op welke locaties feitelijk nieuwbouw gerealiseerd kan worden. Nieuwbouwproductie die aansluit bij onze wensportefeuille. Dit geldt juist voor de oplevering ook na de periode 2022-2025. Vervolg: Proces prestatieafspraken Het bod is de basis voor de prestatieafspraken die we samen met de gemeente en Huurdersvereniging Barneveld gaan maken. We zijn in april gestart met procesafspraken over de prestatieafspraken. We maken de prestatieafspraken voor vier jaar: 2022-2025. Deze periode sluit goed aan bij de tijdshorizon van de woonvisie en het strategisch plan. Omdat de doelstellingen meerdere jaren gelden, nemen we ruim de tijd om samen de thema’s uit te diepen en te prioriteren. Daarnaast hebben we afgesproken ook zorg- en welzijnsorganisaties te betrekken. Tijdens een meedenksessie in mei 2021 hebben we met een aantal van onze belangrijkste belanghouders een gesprek gevoerd over de prioriteiten van ons als woningcorporatie. Later deze zomer kunnen onze belanghouders nogmaals hun feedback geven op de gekozen thema’s.

Tot slot Wij gaan ervan uit dat dit bod voldoende basis biedt voor de nieuwe prestatieafspraken 2022-2025. Heeft u vragen of opmerkingen dan horen wij dat uiteraard graag.

Met vriendelijke groet, Gerdien van der Ent, manager Wonen Mischa van Sighem, manager Vastgoed John van Maastricht, plaatsvervangend directeur-bestuurder

4

Memo

Datum: 8 april 2021 Onderwerp:

Ter attentie van:

Afzender:

Reactie op portefeuillestrategie WsB 2030 College van burgemeester en wethouders / B. Wijnne en H. van Daalen Ruimtelijke Ontwikkeling / M. Stevens Inleiding Met belangstelling hebben we kennis genomen van de portefeuillestrategie 20212030 van Woningstichting Barneveld, zoals deze in het bestuurlijk overleg van 15 februari j.l. is gepresenteerd en is toegelicht. De aanleiding om een portefeuillestrategie te formuleren is meervoudig, zoals ook gesteld in de presentatie. Gemeente Barneveld bevindt zich in een woningmarkt waar de komende decennia nog het nodige staat te gebeuren. Primair horen we bij de woningmarkt regio Foodvalley. Maar ook de invloeden van regio Amersfoort (en overig Randstad en andere delen van Nederland) zijn goed merkbaar. Met de verstedelijkingsopgaven die in beide regio’s worden verkend, alsook de gemeente Barneveld die nadenkt over de mate van groei de komende jaren (tot 2040) en een recent vastgestelde woonvisie, ontstaan er nieuwe kaders. Vanuit de sector (zoals de WSW en AW) en het Rijk komen daar nieuwe beleids-, wet- en regelgevingen en kaders bij. Demografisch zal gemeente Barneveld de komende jaren veranderingen ondergaan, zoals ook in de presentatie geschetst. Met een toename van meer 1en 2-persoons huishoudens en een zekere veroudering van de bevolking.

De WsB wil met al deze veranderingen op een goede wijze omgaan en op basis hiervan haar portefeuillestrategie aanscherpen. De woningstichting formuleert 6 sturingsindicatoren: 1. Beschikbaarheid 2. Betaalbaarheid 3. Woningtype 4. Woninggrootte 5. Energielabel 6. Conditiescore (kwaliteit en onderhoud).

Ad 1 Beschikbaarheid De WsB ziet voor zichzelf een opgave van netto 560 woningen voor het tijdvak 2020-2030. Uitgaande van een marktaandeel van 20% sociale huur van de nieuwbouw. Reactie gemeente De door de WsB genoemde netto opgave van 560 woningen wordt als relatief laag beschouwd. In de woonvisie wordt alleen al voor het tijdvak 2021-2025 van een toevoeging van 4x500 woningen=2.000 woningen uitgegaan. 20% hiervan betekent reeds 400 woningen in deze 4 jaar. Daarnaast speelt momenteel de discussie over de verstedelijkingsopgaven regio Foodvalley (40.000 woningen tot 2040) en in regio Amersfoort (35.000 woningen tot 2040). In verband met de Omgevingsvisie hebben we een Hoofdlijnennotitie ten behoeve van de raad opgesteld met een aantal scenario’s. Hieruit blijkt dat de opgave tot 2040 op minimaal 8.000 nieuwbouwwoningen komt te liggen om zo ook bij te dragen aan de regionale woonopgaven. Op basis van 20% zou dit de toename van 1.600 sociale huurwoningen beteken. Aangezien het zwaartepunt op het tijdvak tot 2030 ligt, zou dit minimaal 800 (maar eerder richting 1.000) sociale huurwoningen impliceren: ofwel gemiddeld 80 tot 100 woningen per jaar. Het aantal van gemiddeld 56 woningen per jaar wordt dan ook als te mager beschouwd.

Dit wordt ook bevestigd door de vraagdruk die gezien het aantal reacties op vrijkomende woningen en de hoeveelheid ingeschreven woningzoekenden zichtbaar is. Ad 2 Betaalbaarheid De WsB constateert dat er meer differentiatie in huurprijs moet ontstaan: • huurprijs is onderdeel totale woonlasten • meer goedkoop (nu nog maatwerk) • meer bereikbaar (gat dichten huur/koop). Vervolgens is dit zo vertaald.

Tot aal Kern Barneveld Voorthuizen Kootwijkerbroek Garderen Stroe Terschuur Zwartebroek Kootwijk De Glind Huurprijsklasse (st reefhuur) Goedkoop Betaalbaar laag Betaalbaar hoog Bereikbaar Geliberaliseerd

Aant al 2020 4.037

Aandeel 2020 100%

Wens 2030 4.600

Aandeel 2030 100%

Transformat ie + 560

2.769 816 134 116 47 65 80 8 2

69% 20% 3% 3% 1% 2% 2% 0% 0%

3.064 1.022 153 132 54 74 91 8 2

67% 22% 3% 3% 1% 2% 2% 0% 0%

+ 300 +210 +20 +20 +10 +10 +10 0 0

404 2.059 969 404 202

10% 51% 24% 10% 5%

460 2.070 920 920 230

10% 45% 20% 20% 5%

+60 +10 -50 +520 +30

2

Reactie gemeente De lijn dat er een meer gedifferentieerd huurprijsaanbod ontstaat, die beter pas bij de producten en kwaliteiten van de woningportefeuille (mede gebaseerd op puntenstelsel) is een logische denklijn. De exacte vertaling naar hoeveel dat per prijssegment zal (moeten) zijn, valt wat moeilijker aan te geven. De tabel wordt derhalve dan ook als indicatief beschouwd. Temeer omdat wanneer ook de totale woonopgave groter zal zijn, deze aantallen ook veranderen. Met de keuze om vooral ook kleinere woonproducten toe te voegen (zie hierna), in combinatie met de maatregel om grotere woningen te verkopen, zou men eerder verwachten dat het huuraanbod in de segmenten tot de aftoppingsgrenzen juist zouden groeien. Temeer omdat ook passend moet worden toegewezen (tot deze aftoppingsgrenzen). De gemeente (college en raad) vindt de betaalbaarheid van het wonen een belangrijk onderwerp en dit zou ook bij de woningstichting de inzet moeten zijn. De spreiding over de kernen is wat prematuur. Logisch is dat in Barneveld en Voorthuizen grotere aantallen worden gerealiseerd maar de uitkomst van de gemeentelijke Hoofdlijnennotitie (als onderdeel van de Omgevingsvisie) waarin ontwikkelscenario’s tot 2040 worden beschreven, zal waarschijnlijk tot andere inzichten leiden.

Temeer omdat de raad nu reeds heeft uitgesproken dat er meer groei van sommige van de 7 overige kernen wenselijk is, met als doel om deze leefbaarder en vitaler te maken en de aanwezige voorzieningen (zoals basisonderwijs, dorpshuizen, sportvoorzieningen etc.) beter te benutten. Voor de zomervakantie zal de raad bepaalde kaders vaststellen in relatie tot de beoogde groei van onze gemeente. Ad 3 en 4 Woningtype en woninggrootte Als gevolg van de doelgroepen die een beroep doen op de woningen van de WsB wil de woningstichting zich meer richten op: - meer toegankelijke woningen - meer kleine woningen. Dit wordt bereikt door verkoop van een aantal bestaande (grotere) eengezinswoningen en door nieuwbouw (grondgebonden en vooral ook gestapeld). Dit is vertaald naar de volgende tabel.

Tot aal Type woning Onzelfstandig Egw – met trappen Egw – nultreden Mgw – bgg of met lift + nultreden Mgw – zonder lift Woninggroot t e zeer klein (< 50m GBO) klein (50-75m GBO) gemiddeld (75-95m GBO) groot (95-125 m GBO) zeer groot (>125m GBO)

Aant al 2020 4.037

Aandeel 2020 100%

Wens 2030 4.600

20 2.294

0% 57%

92 2.300

2% 50%

+70 +10

222 1.243

5% 31%

322 1.610

7% 35%

+100 +370

258

6%

276

6%

+20

135

3%

184

4%

+50

961

24%

1.242

27%

+280

949

24%

1.288

28%

+340

1.948

48%

1.840

40%

-110

44

1%

46

1%

0

3

Aandeel Transformat ie 2030 100% + 560

Reactie gemeente De transformatie van de woningportefeuille die de WsB voorstaat is begrijpelijk, gezien de veroudering van de doelgroep van beleid en de verdere toename van kleine huishoudens. De gemeente is blij met deze koerswijziging. Ook het voornemen om een aantal onzelfstandige woonruimten te gaan aanbieden, past volledige binnen het kader van de doelgroepen die een beroep op goedkope huisvesting willen doen. De tabel is een resultante van verkoop en nieuwbouw, daardoor is bijvoorbeeld niet goed te zien wat de feitelijke nieuwbouw van bijvoorbeeld eengezinswoningen (met trappen) is. In relatie tot de projecten die nu uitstaan (zoals in Bloemendal, Kromme Akker), valt dit namelijk nog niet helemaal te rijmen. Onduidelijk is waar producten als beneden-/bovenwoningen onder vallen, maar ook dit lijken interessante concepten voor de woningstichting. Ten aanzien van de ontwikkeling m.b.t. de woninggrootte, zijn we enigszins verbaasd. De tabel laat nog tamelijk grote woonproducten zien en bijvoorbeeld weinig uitbreiding van woonruimten tot 50 m2. De grootste uitbreiding zit nu in de grootte van 75-95 m2, hetgeen een zeer royale maat is voor de sociale huursector, zeker ook in de gestapelde sfeer. Dit terwijl 80% van de huurders van de woningstichting 1-2 persoons huishoudens betreft.

In termen van WWS-punten betekent dit dat deze woonproducten zonder prijscorrectie boven de liberalisatiegrens uitkomen. In de beleggerssfeer (boven de liberalisatiegrens) komen marktpartijen veelal met kleinere woonproducten. Wellicht kan deze differentiatie in grootte nog worden heroverwogen aangezien deze grotere woonproducten in termen van stichtingskosten ook zwaarder mee zullen wegen in de totale investeringsopgave. Verkoop van bestaande huurwoningen Uit de toelichting van de presentatie werd duidelijk dat de WsB streeft naar gemiddeld 20 te verkopen huurwoningen per jaar. Op een portefeuille van 4.000 woningen is dit een relatief klein percentage (0,5%) per jaar. Over tien jaar spreken we dan over circa 200 verkochte woningen (5% van het totale bezit). De vraag is of dit verlies van 200 woningen wordt gecompenseerd door de netto toevoeging van 560 woningen, of dat de WsB om die reden 560 + 200 = 760 nieuwbouwwoningen zal toevoegen. Gevoelsmatig is het effect van de verkoop van 20 woningen per jaar te weinig om echt verandering in de portefeuille aan te brengen en ook te weinig om voldoende opbrengsten te generen voor de nieuwbouw en de verduurzamingsopgave. Ad 5 en 6 Energielabel en conditiescore Het relatief jonge woningbezit en de maatregelen die de afgelopen jaren reeds zijn getroffen maakt dat de uitganspositie van de woningvoorraad niet slecht is.

Het voornemen is om in 2030 minimaal 80% woningbezit met energielabel A of hoger te hebben. Door o.a. minimaal BENG te bouwen en no-regret maatregelen in te zetten. De conditiescore zou in 2030 gemiddeld 3 of beter moeten zijn (range van 0 tot 6). Reactie gemeente Verduurzaming van de woningvoorraad wordt ook voor de gemeente Barneveld als een belangrijke opgave gezien. De ambities van de WsB passen hier volledig in. 4

5

> Retouradres Postbus 16191 2500 BD Den Haag

L2082 Woningstichting Barneveld t.a.v. de heer J. van Maastricht postbus 61 3770 AB Barneveld

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Graadt van Roggenweg 500 Utrecht Postbus 16191 2500 BD Den Haag www.ilent.nl Contactpersoon M. de Jong Martine.de.jong@ilent.nl

Datum Betreft

2 september 2021 Concept toezichtbrief 2021

Ons kenmerk H515570

Geachte heer Van Maastricht, Hierbij ontvangt u de toezichtbrief over het onderzoek dat ik naar uw corporatie heb uitgevoerd. De basis daarvoor is het gezamenlijk beoordelingskader van de Autoriteit woningcorporaties (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Gezamenlijk beoordelingskader Bij het onderzoek richt de Aw zich op de governance van uw organisatie. Het WSW richt zich op het bedrijfsmodel. Gezamenlijk beoordelen we de financiële continuïteit van uw corporatie. Integraal toezicht De Aw houdt integraal toezicht. Dit betekent dat verschillende risicogebieden in onderlinge samenhang worden onderzocht. Rechtmatigheid en integriteit zijn geen onderdeel van het gezamenlijk beoordelingskader Aw-WSW, maar wel onderdeel van het integrale Aw toezicht. De Aw toetst daarnaast jaarlijks op rechtmatigheid. Deze toets richt zich in ieder geval op de onderdelen passend toewijzen, staatssteun, huursom en WNT. Voor deze beoordeling maakt de Aw gebruik van de gegevens van de verantwoordingsinformatie (dVi). De conclusies daarvan staan niet in deze brief, maar u ontvangt daarover uiterlijk 1 december een aparte brief. Risicogerichte aanpak De planning en uitvoering van het onderzoek is gebaseerd op een risicobenadering. Daarbij is het streven om jaarlijks voor elke corporatie een onderzoek op basis van het gezamenlijk beoordelingskader uit te voeren.

Als op basis van het onderzoek wordt ingeschat dat het risico laag is, zal de inhoud van de toezichtbrief beknopt zijn; de brief vermeldt dan dat er geen aanleiding is tot het verrichten van nader onderzoek. Als sprake is van een verhoogd risico, zal daar in deze brief nader op worden ingegaan. Op deze onderdelen benoemt de brief dan vervolgafspraken, actiepunten, aandachtspunten en/of interventies. Resultaten vergelijken De Aw heeft het opendata-dashboard uitgebreid met nieuwe onderwerpen. De data voor het dashboard komt uit de jaarlijkse prognose- en Pagina 1 van 4

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Datum 2 september 2021

verantwoordingsinformatie (dPi en dVi) die woningcorporaties aanleveren bij de Aw. In het dashboard kan u per onderdeel een vergelijking maken met de woningmarktregio, corporaties onderling, grootteklasse en afgezet tegen het gemiddelde van Nederland. Hierdoor is het mogelijk om verdiepende analyses uit te voeren.

Ons kenmerk H515570

Basisonderzoek 2021 In het onderzoek heb ik gebruik gemaakt van de volgende informatie:  dVi gegevens 2020  dPi gegevens 2020  Jaarverslag 2020  Meerjarenbegroting 2021 en verder  Management letter 2020 en accountantsverslag 2020  Uitkomst visitatie, rapport van 2 september 2019, en reactie bestuur daarop  Onderzoeksresultaten WSW  Voorgaande oordelen Aw  Gesprek van 12 augustus 2021 Conclusie en samenvatting Op basis van het onderzoek signaleer ik evenals vorig jaar mogelijke risico’s op de onderdelen governance en sturing en beheersing organisatie, te weten de subonderdelen risicomanagement en beheerkosten. Woningstichting Barneveld (WSB) heeft sinds begin 2020 te maken gehad met een aantal bestuurswisselingen. Vanaf 1 november 2021 start mevrouw Peek als de nieuwe bestuurder, waarmee deze post weer permanent wordt ingevuld. Samen met de overige MT leden geeft u sinds februari leiding aan WSB en wordt de, onder de vorige interim bestuurder, ingezette koers voortgezet. Dit heeft geleid tot verdere professionalisering van de organisatie. De invulling van openstaande vacatures verloopt moeizaam. Het risicomanagementbeleid wordt opgesteld, waarbij tevens aandacht wordt besteed aan soft controls. Het uitrollen hiervan in de organisatie moet nog plaatsvinden. De controlfunctie is sinds vorig jaar extern belegd, maar behoeft nog aandacht.

Evenals vorig jaar blijven de bedrijfslasten onverminderd hoog, wat direct verband houdt met de inhuur van personeel. Dit blijft een aandachtspunt. Bovengenoemde constateringen behandel ik puntsgewijs in deze brief. Als laatste merk ik op dat u door onverwachtse VPB afdracht een negatieve ICR in 2021 verwacht. Ik verzoek u voldoende beheersmaatregelen te treffen om dit in de toekomst te voorkomen. Ik maak de volgende toezichtafspraken:       

Ik blijf de organisatieontwikkeling nauwlettend volgen. Ik verzoek u mij elke voortgangsrapportage direct na vaststelling toe te zenden; Ik verzoek u mij het risicomanagementbeleid na definitieve vaststelling toe te zenden, inclusief een plan van aanpak op welke wijze WSB dit beleid in de organisatie gaat implementeren; Ik verzoek u mij te informeren over de genomen beheersmaatregelen om de voorspelbaarheid van de ratio’s te verbeteren; Ik blijf met de nieuwe bestuurder en de raad in gesprek over de hoogte van de beheerkosten; Ik plan met de nieuwe bestuurder een afspraak om de voortgang van de organisatieontwikkeling te bespreken; Ik plan met de RvC een afspraak om haar toezichtvisie te bespreken; In de tweede helft van 2022 plan ik met u een governance inspectie. Pagina 2 van 4

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Datum 2 september 2021 Ons kenmerk H515570

Governance Strategie en beleid Door onvoorziene omstandigheden heeft WSB begin dit jaar afscheid moeten nemen van de pas geworven bestuurder. Dit heeft met name consequenties gehad voor de organisatieontwikkeling waarbij ik opmerk dat WSB zich als organisatie veerkrachtig en daadkrachtig heeft geprofileerd in de afgelopen periode en veel werk is verricht om onder meer de organisatie, het managementsysteem en de interne beheersing te verbeteren. De ingezette koers, die in 2020 onder de toenmalige interim bestuurder is ingezet, wordt verder uitgewerkt en geïmplementeerd in de organisatie. U bent aangesteld als plaatsvervangend bestuurder en geeft samen met de overige leden van het MT leiding aan WSB. Naast de dagelijkse werkzaamheden wordt wekelijks stil gestaan bij strategie en beleid. Dit heeft geresulteerd in de formele vastlegging van een aantal strategische en beleidsdocumenten waaronder het strategisch plan voor 20212025, de portefeuillestrategie en de bestuursvisie. Hiermee legt WSB een goede basis om de vastgestelde koers daadwerkelijk te verwezenlijken. Organisatie De werving van de openstaande vacatures verloopt moeizaam, maar geleidelijk worden tijdelijk ingevulde posities weer permanent ingevuld.

In het onlangs gevoerde gesprek heeft u evenwel aangegeven dat er nog veel zaken moeten worden opgepakt waarbij regelmatig keuzes moeten worden gemaakt om de organisatie niet te overbelasten. Vanwege het vertrek van de bestuurder begin dit jaar is ervoor gekozen om dit jaar niet de geplande MTO uit te voeren. Wel heeft u aangegeven dat de sfeer bij WSB inmiddels overall als goed wordt ervaren. Bevindingen Hoewel er het afgelopen jaar stappen in de goede richting zijn gezet met betrekking tot de governance kunnen nog verdere verbeteringen worden bereikt. Qua opzet voor wat betreft de formele vastlegging in documenten en de uitwerking in beleid zijn inmiddels goede stappen gezet. Het geheel aan verrichte activiteiten wordt de komende periode (verder) geconsolideerd en doorgevoerd in de organisatie om tot een samenhangend geheel te komen. In deze fase kan ook bewuster stil worden gestaan bij (de doorontwikkeling van) soft controls en het bespreekbaar maken van de gewenste cultuur en gedrag. U bent zich ervan bewust dat dit een langjarig traject is. Met de komst van de nieuwe bestuurder en de verdere versterking van de personele bezetting kan de inmiddels bereikte progressie verder worden bestendigd. Derhalve blijft het risiconiveau voor het onderdeel governance op midden.

Ik blijf de ontwikkeling het komende jaar monitoren en zal in de tweede helft van 2022 een governance inspectie uitvoeren om vast te stellen in hoeverre de governance van WSB weer van voldoende kwaliteit is. Sturing en beheersing Organisatie Risicomanagement Het risicomanagement van WSB dient nog verder te worden ontwikkeld. Het risicomanagementbeleid wordt beschreven en vastgesteld. Het daadwerkelijk implementeren van dit beleid in de organisatie moet nog plaats vinden. De invulling van de controlfunctie wordt nog aangescherpt en afgestemd op de behoeften van de organisatie. De controller kan een belangrijke bijdrage leveren om het risicobewustzijn van de medewerkers die zich bezighouden met de operationele processen (eerste lijn) te vergroten. Om dit te bereiken is een basis van vertrouwen, het bespreekbaar maken van cultuur en gedrag en regelmatige Pagina 3 van 4

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Datum 2 september 2021

professionele afstemming tussen de eerste lijn en de controller noodzakelijk. U gaat hierover in gesprek met de controller. Voor wat betreft de invulling van de rol van de controller op de langere termijn zullen de nieuwe bestuurder en de RvC nog keuzes moeten maken.

Ons kenmerk H515570

Gezien het feit dat op het gebied van het risicomanagement nog zaken verder dienen te worden doorontwikkeld, blijft het risico op dit onderdeel midden. Beheerkosten De beheerkosten in 2021 liggen ruim boven het sectorbrede gemiddelde. Ook in de prognosejaren heeft WSB een hoog beheerkostenniveau. De extra kosten in 2021 worden met name veroorzaakt door de inhuur van personeel. Zoals vorig jaar eveneens opgemerkt, dienen de kosten te worden teruggebracht naar een aanvaardbaar niveau wanneer de organisatie en de governance op orde zijn. Tot slot Ik vraag u deze toezichtbrief te delen met uw Raad van Commissarissen en uw stakeholders over de inhoud ervan te informeren. Om transparant te zijn plaatst de Aw deze toezichtbrief op de website. Als u vragen heeft naar aanleiding van deze brief dan kunt u uiteraard contact met mij opnemen. Met vriendelijke groet, Senior Inspecteur/AUTORITEIT WONINGCORPORATIES, M. de Jong

Pagina 4 van 4