B-3.4 Memo B&W Veiligheidsbeeld 2024; evaluatie uitvoeringsplan 2024; uitvoeringsplan 2025 d.d. 10-12-24

NLA

De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op gezonde en veilige werkomstandigheden en een eerlijke betaling.

DOT GLM

Om efficiënt samen te werken is in Gelderland-Midden met hulp van de provincie een districtelijk ondermijningsteam (DOT) opgericht. Dit team ondersteunt gemeenten en hun partners bij het vergroten van de slagkracht en kennis en kunde. Dit doen ze onder andere door training on the job.

Vertrouwenspersoon LTO

LTO maakt zich sterk voor een veilig buitengebied en staan achter boeren en tuinders met kennis en tips om criminaliteit te voorkomen. LTO werkt samen met bevoegde instanties aan het vergroten van kennis om signalen van drugscriminaliteit te herkennen en ondersteunen agrarische ondernemers met preventieve maatregelen om criminaliteit op het erf te voorkomen. Ook staat LTO naast de boer en tuinder als sparringpartner bij verdachte situaties of als boeren zelf slachtoffer worden van criminelen. Om boeren en tuinders en andere bewoners van het buitengebied te helpen, begeleiden en adviseren heeft LTO een vertrouwenspersoon veilig buitengebied aangesteld. Boeren kunnen bij haar terecht voor het vertrouwelijk stellen van vragen, advies, hulp en begeleiding.

Project Veilig Buitengebied

Het doel van het project Veilig Buitengebied is om een sluitend netwerk te creëren waardoor er beter zicht ontstaat op onveilige situaties en (ondermijnende) criminaliteit in het buitengebied. Bewustwording van inwoners en ondernemers in het buitengebied en het bevorderen van weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit staat voorop.

31 | U I T V O E R I N G S P L A N V E I L I G H E I D 2 0 2 5

inhoud

Digitale Veiligheid: Digitale meldkamer

De meldkamer van de politie stuurt eenheden ter plaatse naar slachtoffers van digitale criminaliteit om de dienstverlening op het gebied van digitale criminaliteit te verbeteren.

Senioren en Veiligheidmaand

Het ministerie van Justitie en Veiligheid en partners hebben de handen ineengeslagen om voorlichting te geven over de verschillende methodes van oplichting. Samen zorgen we ervoor dat criminaliteit niet loont. Daarom staat in de maand april helemaal in het teken van Senioren en Veiligheid. Onder de slogan ‘Maak het oplichters niet te makkelijk’ wordt er aandacht besteed aan verschillende vormen van criminaliteit zoals meekijken bij pinnen, babbeltrucs, spoofing, hulpvraagfraude en phishing.

Mobiel Media Lab

Het Mobiel Media Lab is een vrachtwagen waarin inwoners welkom zijn om mee te denken met de politie. Elke dag staat de truck op een andere plaats in Nederland. Bijvoorbeeld op de markt in het dorp, voor de basisschool of bij een congres.

Week van het geld

De Week van het geld is een initiatief van het platform Wijzer in geldzaken. Onder het motto ‘jong geleerd is oud gedaan’ wil het platform kinderen en jongeren voorbereiden op financiële redzaamheid in de toekomst. De Week van het geld is een belangrijke aanjager voor het structureel stimuleren van financiële vaardigheden van kinderen en jongeren, zowel op school als thuis. Het thema van 2025 is: Hoe maak jij je gelddromen waar? Kinderen dromen misschien van lego, een spelcomputer of samen met vrienden naar de bioscoop. Daar waar jongeren misschien wel dromen van een verre reis of op kamers gaan. Zomaar wat voorbeelden van dromen waar geld mee gemoeid is. Maar hoe kom je aan geld? En hoe maak je verstandige geldkeuzes? En hoe zorg je ervoor dat je grip houdt op je uitgaven? Met dit thema zetten we jongeren in hun kracht door ze te leren hoe verstandige geldkeuzes kunnen bijdragen aan het realiseren van hun gelddromen. Gemeenten kunnen actief deelnemen door een lokale Week van het geld te organiseren.

Echt Niet Vandaag

Echt Niet Vandaag is een actiedag op initiatief van Politie Oost-NL, Platform Veilig Ondernemen (PVO), Centrum voor Veiligheid en Digitalisering (CVD), Veiligheidsnetwerk Oost-Nederland en Rijnbrink (het adviesorgaan voor bibliotheken in Gelderland en Overijssel). Zij roepen iedereen op om op deze dag in actie te komen tegen digitale criminaliteit. Bedrijven, (semi-)overheid, scholen, verenigingen, iedereen kan meedoen. Echt Niet Vandaag richt zich op drie doelgroepen: jongeren, digitaal minder-vaardigen en ondernemers.

32 | U I T V O E R I N G S P L A N V E I L I G H E I D 2 0 2 5

inhoud

Zorg en Veiligheid: Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE)

De AVE-aanpak maakt helder wie de regie heeft bij (dreigende) escalatie van problemen en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering van de regie. AVE beoogt stagnerende samenwerking en ineffectiviteit in de hulpverlening te voorkomen.

PGAx

PGAx is een digitaal platform waarmee gemeenten en Zorg- en Veiligheidshuizen problemen met personen of fenomenen gezamenlijk kunnen aanpakken, waarbij onderliggende (persoons)informatie privacy proof wordt gedeeld. PGAx ondersteunt lokale Persoons- en Fenomeengerichte aanpakken, zoals woonoverlast en de aanpak van overlast gevende en criminaliserende jeugd(groepen). Tevens ondersteunt PGAx de gemeentelijke coördinatie van de re-integratie van (ex) gedetineerden en gemeentelijke meldpunten zoals het meldpunt radicalisering bij het verwerken, triageren en routeren van signalen en meldingen.

Eigen kracht conferentie

Een Eigen Kracht conferentie is een buurtbijeenkomst met als doel om burgers zeggenschap en regie te laten houden over hun eigen leven. Ook als het tegenzit en mensen te maken krijgen met hulpverlening. Over een plan met oplossingen maken, met mensen die belangrijk voor je zijn. Over meedenken. En over samenwerken om het plan uit te voeren. Het gaat over het omdraaien van besluitvorming in zorg of bij hulp. Als inwoner van Barneveld eerst samen met ‘eigen’ mensen eigen oplossingen te bedenken. Ondersteuning van hulpverleners sluit daarop aan. Zo houdt iedereen regie over zijn eigen aandeel. Een Eigen Krachtplan of Familiegroepsplan verbetert de leefsituatie. Het kan ingrijpen voorkomen bij problemen, zoals een dreigende uithuisplaatsing, huisuitzetting of opname. De onafhankelijke stichting Eigen Kracht Centrale ondersteunt bij het maken van zulke plannen.

Wijk GGD’er

De wijk GGD’er is een verbindingsofficier in het netwerk van veiligheid en zorg. Hij of zij gaat zo snel mogelijk op mensen met onbegrepen of verward gedrag af om erger te voorkomen. In een vroege fase bepaalt hij of zij samen met (zorg)ketenpartners welke aanpak en zorg nodig is en regelt dat. Dit voorkomt onnodig politie-inzet en verdere traumatisering bij de betrokkene.

Crisismaatregel

De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) regelt het verlenen van verplichte zorg aan personen met een ernstige psychische aandoening. Het doel is het waarborgen van de veiligheid van de personen zelf en zijn/haar omgeving. Een crisismaatregel duurt maximaal 3 dagen en kan door de rechter verlengd worden. Na het opleggen van een crisismaatregel wordt het proces verder overgenomen door het Openbaar Ministerie en is geen actie meer nodig van de burgemeester.

33 | U I T V O E R I N G S P L A N V E I L I G H E I D 2 0 2 5

inhoud

Nazorg ex-gedetineerden

De gemeente speelt een essentiële rol bij de nazorg van ex-gedetineerden. Dit omvat het bieden van ondersteuning op de 5 leefgebieden namelijk identiteitsbewijs, huisvesting, inkomen, schulden en zorg. Dit is cruciaal om hun succesvolle re-integratie in de samenleving te bevorderen.   

Soeverein

Mensen die zich soeverein verklaren, keren zich af van de overheid en andere instituties. Hoewel ze veelal een open houding houden richting andere mensen hebben, verspreiden ze wel feitelijk onjuiste verhalen over de kwade intenties van de instituties. Dit gedrag kan op langere termijn de democratische rechtsorde ondermijnen. Een deel van de soevereinen wil zelf bepalen of wet- en regelgeving op hen van toepassing is.

I-28 meldingen

Via de meld- en adviespunten niet-acute zorg (i-28 melding) kunnen inwoners hun zorgen uiten over anderen, in situaties die niet acuut zijn. Het gaat hier om mensen die (tijdelijk) de grip op hun leven (dreigen te) verliezen of om mensen die zorgmijdend zijn maar vermoedelijk wel hulp nodig hebben. Denk aan dak- en thuislozen, multiprobleemgezinnen, chronisch verslaafden, veelvuldige delictplegers, mensen met psychische aandoeningen of verstandelijke beperkingen, vereenzaamde ouderen en chronisch zieken. Soms veroorzaken ze overlast, soms zijn ze een gevaar voor zichzelf of hun omgeving. Een brede problematiek, dus, die zich dan ook uitstrekt tot niet alleen de domeinen zorg en veiligheid, maar ook tot het sociaal domein.

34 | U I T V O E R I N G S P L A N V E I L I G H E I D 2 0 2 5

inhoud

Pilot Rapid Responder

Personen die verward gedrag vertonen maar niets strafbaars doen, werden voorheen door de politie vervoerd en opgesloten. Onterecht, want deze mensen hebben hulp en ondersteuning nodig. Met de inzet van de pilot Rapid Responder kan ter plekke beoordeeld worden wat er met de persoon aan de hand is, hem of haar naar huis begeleiden of de juiste hulp bieden. De pilot Rapid Responder is een samenwerking tussen politie, ambulancevervoer en GGZ. Na een oproep bij de meldkamer gaat een GGZdeskundige samen met de politie naar de betreffende situatie. De GGZ-deskundige heeft de vaardigheden om op een goede manier om te gaan met de verwarde persoon en is in staat om te zorgen dat het niet uit de hand loopt. Daarnaast kan de GGZ-deskundige beoordelen welke zorg nodig is en kan de persoon met een neutrale personenbus vervoerd worden. Met deze wijze van handelen kan er een betere inschatting gemaakt worden van situaties van verwarde mensen en kan er sneller begeleid worden naar gespecialiseerde hulp. Door gebruik van te maken van een neutrale personenbus kan er meer rust en veiligheid geboden worden in een stressvolle situatie.

ETHOS-telling

In Nederland ontbreekt het zicht op de volledige groep dak- en thuisloze mensen. Dat komt omdat kinderen, vrouwen, arbeidsmigranten, mensen zonder geldige verblijfspapieren en economisch dakloze mensen niet of onvoldoende worden meegeteld. Om dit te veranderen zijn Hogeschool Utrecht en Kansfonds gestart met een nieuwe telling. De telmethode is in 2023 voor het eerst in Nederland toegepast in de regio Noordoost-Brabant. In 2024 doen 55 gemeentes in 6 regio’s verspreid over Nederland mee aan de tweede telronde en bij de derde telronde in 2025 sluiten 57 gemeentes uit 9 regio’s aan. Zo werken we toe naar heldere en betrouwbare cijfers voor heel Nederland. En dat is hard nodig om beleid te kunnen maken gericht op het voorkomen en uitbannen van dakloosheid. ETHOS staat voor ‘European Typology of Homelessness and Housing Exclusion’ en gaat uit van een eendaagse telling in een gemeente of regio, een zogenoemde point-in-time-meting. Alle organisaties of mensen die in aanraking komen met dak- en thuisloze mensen vullen op de dag van de telling vragenlijsten in over mensen die vallen in de ETHOS categorieën. Naast gemeentelijke diensten en de maatschappelijke opvangorganisaties doen bijvoorbeeld ook inloophuizen, ervaringsdeskundigen en ziekenhuizen mee zodat ook minder zichtbare groepen geteld worden.

35 | U I T V O E R I N G S P L A N V E I L I G H E I D 2 0 2 5

inhoud

Middelengebruik: Alcoholwet

Sinds 1 juli 2021 geldt de Alcoholwet. Deze wet vervangt de Drank- en Horecawet. De Alcoholwet is een van de belangrijkste wetten voor de horeca, omdat deze wet de bedrijfsmatige verstrekking van alcoholhoudende dranken regelt.

Fris Valley

FrisValley Light is een regionaal alcoholmatigingsproject tussen 8 regiogemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen. Het project richtte zich op de jongeren en de gevaren van alcoholgebruik. Het Barneveldse college heeft in het najaar van 2023 ingestemd met het stopzetten van FrisValley Light. De nadruk ligt de komende jaren op een lokale preventieve aanpak. De handhaving op het naleven van de regels rond het schenken van alcohol aan jongeren wordt wel voortgezet.

WISE

WISE is een intensieve, structurele langjarige preventieve aanpak. Door een leefomgeving te creëren die kansrijk, gezond en veilig is wordt middelengebruik onder jongeren van 10 tot 18 jaar voorkomen en hun mentale gezondheid verbeterd. Het betreft een tweejaarlijkse cyclus. Vanuit feiten en data wordt met lokale professionals en partners een dialoog gevoerd waaruit beleid en interventies ontstaat die bijdragen aan de factoren waar WISE op stuurt.

Stichting Connect

Het team van Connect bestaat uit Jongerenwerkers, Buursportcoaches, Cultuurcoaches en een coördinator gezonde leefstijl. Connect heeft de opdracht om uitvoering te geven aan de gemeentelijke opdracht binnen het sociaal domein. Connect houdt zich bezig met het versterken van de sportieve en culturele infrastructuur en begeleidt jongeren in hun weg naar volwassenheid. Dit dynamische team zet zich nonstop in om verbinding te maken tussen vraag en aanbod op het gebied van sport, bewegen en cultuur.

BOB-campagne

De Bob-campagne is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W) en zijn campagnepartners. Dat zijn provincies, gemeenten, Veilig Verkeer Nederland, Stichting Verantwoord Alcoholgebruik, TeamAlert, politie en justitie. De Bob-campagne richt zich op het voorkomen van rijden onder invloed van alcohol.

Uitvoeringsplan Veiligheid 2025