B-3.34 Besluit B&W inzake prestatieovereenkomst Wonen 2022-2025 d.d. 6-12-22.pdf

-1Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Behandelaar: B. Elshof Telefoonnummer: Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct: 311

Onderwerp:

Voorstelnr. <2504> Barneveld, 30 november 2022 Portefeuillehouder: B. Wijnne Op overzicht Bestaand beleid (website)

Prestatieovereenkomst Wonen 2022 t/m 2025 - actualisatie 2023

Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met bijgevoegde Prestatieovereenkomst Wonen 2022 t/m 2025 - actualisatie 2023, afgesloten tussen Woningstichting Barneveld, Huurdersvereniging Barneveld en gemeente Barneveld. 2. Beslispunt burgemeester: wethouders de Heer en Wijnne te mandateren om de prestatieovereenkomst te ondertekenen. 3. De Prestatieovereenkomst Wonen 2022 t/m 2025 - actualisatie 2023 ter kennisneming te sturen naar de gemeenteraad (rubriek B).

1. Inleiding In de Prestatieovereenkomst Wonen 2022 t/m 2025 – actualisatie 2023 hebben Huurdersvereniging Barneveld (hierna HvB), Woningstichting Barneveld (hierna WsB) en gemeente Barneveld voor de periode 2022 t/m 2025 vastgelegd welke onderwerpen zij gezamenlijk willen oppakken en uitvoeren. De prestatieafspraken dienen gemaakt te worden naar aanleiding van het jaarlijks uit te brengen volkshuisvestelijk bod op de vastgestelde woonvisie, door de woningcorporatie. De Nationale Woon- en Bouwagenda, het Gelderse bod, het aanbod van de corporaties in de regio Foodvalley, het coalitie akkoord gemeente Barneveld 2022-2026 en het bod op de woonvisie WsB voor 2023 hebben geleid tot een verdere aanscherping van de prestatieafspraken. In de overeenkomst staan vijf thema’s centraal: - Beschikbaarheid; - Betaalbaarheid; - Woonruimteverdeling; - Vitale en gedifferentieerde buurten en kernen; - Duurzaamheid. De afspraken zijn opgesteld in nauwe samenwerking en afstemming met de verschillende (beleids-)velden, zoals Sociaal Domein en Ruimtelijke Ontwikkeling.

2. Beoogd effect De gemeente beschikt over een actueel afsprakenkader met haar belangrijkste partners in de sociale huursector, te weten WsB en HvB, om met elkaar een aantal volkshuisvestelijke prestaties voor de komende vier jaar te leveren. Met aandacht voor de wederkerigheid van de afspraken.

3. Argumenten De afspraken in de overeenkomst vormen een evenwichtige balans tussen de kansen en mogelijkheden van de drie partijen en geven op passende wijze uitvoering aan het gemeentelijk woonbeleid voor de sociale huursector.

4. Kanttekeningen In 2021 is de gemeentelijke woonvisie vastgesteld en heeft Woningstichting Barneveld haar portefeuillestrategie kenbaar gemaakt. Jaarlijks doet de Woningstichting een bod op de woonvisie (zie bijlage 2), waarin zij aangeven met welke activiteiten en projecten zij een bijdrage willen leveren aan de realisatie van de doelen van de woonvisie. De ontwikkelingen op de woningmarkt, waaronder de sterke stijging in bouwkosten (en stichtingskosten), maken de verwezenlijking van woningbouwopgaven voor de woningcorporaties in ons land niet eenvoudig. Dit ook in relatie tot de omvangrijke verduurzamingsopgave die voor de sector geldt en die tot hoge investeringen in het woningbezit zullen leiden. Op basis van de huidige inzichten is Woningstichting Barneveld in staat om de activiteiten die in deze prestatieafspraken staan, op verantwoorde wijze te kunnen dragen.

-2-

5. Financiën Niet van toepassing.

6. Uitvoering Planning: 15 december het ondertekenen van de prestatieovereenkomst door prestatieovereenkomst zal vanaf januari 2023 in uitvoer worden genomen.

de drie partijen.

De

Communicatie: De prestatieovereenkomst zal na vaststelling en ondertekening door WsB ter kennisneming worden opgestuurd aan de Autoriteit Woningcorporaties.

Evaluatie/controle De uitvoering van de prestatieafspraken zal in het bestuurlijk overleg van de drie partijen halfjaarlijks worden gemonitord.

7. Bijlagen 1. Prestatieovereenkomst Wonen 2022 t/m 2025 - actualisatie (december 2022) 2. Bod op de woonvisie door Woningstichting Barneveld (21 juni 2022)

Inhoud 1.

Inleiding .............................................................................................................................................................................................. 3

2.

Beschikbaarheid ................................................................................................................................................................................. 5

3.

Betaalbaarheid ................................................................................................................................................................................. 12

4.

Woonruimteverdeling ....................................................................................................................................................................... 16

5.

Vitale en gedifferentieerde buurten en kernen ................................................................................................................................. 20

6.

Duurzaamheid .................................................................................................................................................................................. 25

7.

Overleg en bewaken voortgang ....................................................................................................................................................... 29

Bijlage 1: Definities Bijlage 2: Prestatieafspraken 2022 t/m 2025 Projectenlijst Woningstichting Barneveld Bijlage 3: Bijdragen aan leefbaarheid Bijlage 4: Directe bemiddeling door WsB Bijlage 5: Aedes Woonstandaard Bijlage 6: Afgehandeld in 2022

2

1. Inleiding Gemeente Barneveld, Huurdersvereniging Barneveld en Woningstichting Barneveld sluiten elk jaar met elkaar prestatieafspraken af over wonen in de gemeente. Hierin leggen we vast welke inspanning elk van de drie partijen de komende vier jaar levert om bij te dragen aan de betaalbaarheid van het wonen in gemeente Barneveld en aan voldoende geschikte en duurzame woningen in leefbare wijken. De basis voor de prestatieafspraken is de in voorjaar 2021 vastgestelde woonvisie 2021-2025 ‘Wonen voor jong & oud’ met een doorkijk tot 2030/2040 van de gemeente Barneveld. Als grootste corporatie in Barneveld heeft Woningstichting Barneveld een belangrijke rol in het beheren en realiseren van sociale huurwoningen. Huurdersvereniging Barneveld vertegenwoordigt de belangen van huurders. De woonvisie heeft de ambitie om iedereen op een zo plezierig mogelijke manier te laten wonen in de gemeente Barneveld. Insteek van deze prestatieafspraken is de gezamenlijke ambitie voor wonen in Barneveld voor huishoudens met een bescheiden inkomen: dat is waar de werkvelden van gemeente Barneveld, Huurdersvereniging Barneveld (HvB) en Woningstichting Barneveld (WsB) elkaar raken. We werken al veel jaren nauw samen. De wereld om ons heen verandert, daarmee ook de woonopgaven. Daarom blijven we met elkaar in gesprek om te werken aan prettig wonen in Barneveld.

Actualisatie 2023 De Nationale Woon- en Bouwagenda, de Nationale Prestatieafspraken, het Gelderse bod, het aanbod van de corporaties in de regio Foodvalley, het coalitie akkoord gemeente Barneveld 2022-2026 en het bod op de woonvisie WsB voor 2023 hebben geleid tot een verdere aanscherping van de prestatieafspraken. Dat geldt ook voor het programma ‘Een thuis voor iedereen’ dat één van de programmalijnen van de Woon- en Bouwagenda vormt. Dit programma heeft als doel voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen. Dit zijn mensen die minder kans hebben bij het vinden van passende woonruimte, bijvoorbeeld omdat ze afhankelijk zijn van extra zorg of begeleiding. Denk aan mensen met een sociale of medische urgentie en statushouders. De actualisatie 2023 is in de prestatieafspraken met groene tekst aangevuld. Hoe kwamen de prestatieafspraken 2022 tot en met 2025 tot stand? Gemeente, HvB en WsB maakten in het voorjaar 2021 een eerste inventarisatie van thema’s: wat speelt er op de Barneveldse woningmarkt, waar kunnen we elkaar versterken? In die zomer legden we deze thema’s voor aan zorg- en welzijnsorganisaties met de vraag welke aandachtspunten zij voor Barneveld zien. Deze input werkten we na de zomer verder uit. Dat leidde tot vijf hoofdthema’s. Per thema benoemden we doelstellingen en concrete acties.

Wat gaan gemeente, HvB en WsB de komende vier jaar met elkaar doen voor prettig wonen in Barneveld? De afspraken gaan in op 1-1-2022 en duren voort tot en met eind 2025. Geldt er voor een afspraak een andere periode, dan benoemen we dat specifiek. 3

De prestatieafspraken maakten we met de kennis van nu. Gaandeweg kunnen we te maken krijgen met veranderende omstandigheden, zoals wijzigingen in de wet, overheidsheffingen en ontwikkelingen van bouwkosten. Ieder van ons werkt vanuit zijn eigen financiële kaders en mogelijkheden qua geld en organisatie. Bij veranderende omstandigheden zoeken we samen naar een oplossing voor de manier waarop we - waar mogelijk - onze ambities kunnen waarmaken. Leeswijzer Elk van de vijf hoofdthema’s heeft een hoofdstuk. Daarin beschrijven we de gezamenlijke ambitie en het gezamenlijke doel: ‘wat willen we bereiken?’. Per thema werken we ook de specifieke rol en verantwoordelijkheid van de gemeente, WsB en HvB uit naar concrete acties voor de komende jaren om het gezamenlijke doel te bereiken: ‘wat gaan we doen?’. Daarbij kiest HvB per thema een duidelijke focus voor haar inzet. Die staat als afsluiting van ieder thema. De concrete acties vormen de leidraad om de voortgang in de gaten te houden. Het laatste hoofdstuk beschrijft hoe we met elkaar de voortgang borgen volgens een proces van afstemmen, monitoren en bijstellen. In de afspraken worden vaktermen gebruikt. Deze worden uitgelegd in de lijst met definities (bijlage 1). Is getekend, Barneveld 15 december 2022,

Gemeente Barneveld, namens de burgemeester De heer B. Wijnne, wethouder

Gemeente Barneveld, namens de burgemeester Mevrouw J. de Heer, wethouder

Huurdersvereniging Barneveld, De heer A.T. van de Kraats, voorzitter

Woningstichting Barneveld Mevrouw M. Peek-Marlet, directeur-bestuurder

Voor publicatie op de website wordt een niet ondertekend exemplaar gebruikt. Een ondertekend exemplaar kan worden ingezien op het kantoor van Woningstichting Barneveld.

4

2. Beschikbaarheid De druk op de woningmarkt in Barneveld is groot. De komende jaren groeit de gemeente Barneveld van zo’n 60.000 inwoners begin 2021 naar zo’n 66.000 inwoners in 2026. Het inwonertal passeert in 2030 de grens van 70.000 ruimschoots. De gemeente Barneveld heeft daarmee de komende vier jaar een opgave tot het bouwen van gemiddeld 500 woningen per jaar op verschillende locaties. Een deel hiervan bestaat uit sociale huurwoningen. Dat is de primaire opgave voor WsB. Naast een groeiend aantal inwoners, is er een aantal maatschappelijke ontwikkelingen dat invloed heeft op de samenstelling van de doelgroep. Het aantal een- en tweepersoonshuishoudens neemt verder toe, net als het aantal ouderen. Actualisatie 2023 In navolging van de Nationale Woon- en Bouwagenda is de oproep om tot en met 2030 zo’n 100.000 woningen te bouwen in de provincie Gelderland. De corporaties in Foodvalley hebben hierop een bod uitgebracht tot het bouwen van 12.000 woningen en 1.200 studenteneenheden in de provincie Gelderland tot 2040. Het Rijk wil dat in de nieuwbouwprogrammering tot en met 2030 tweederde betaalbare woningen is opgenomen. Het gaat om sociale huurwoningen, midden huurwoningen tot €1.000 en koopwoningen tot de NHG-grens van €355.000 (prijspeil 2022).

Het is de ambitie van de rijksoverheid om het aandeel sociale huurwoningen in de woningvoorraad van Nederlandse gemeenten naar minimaal 30% te brengen. Zij wil dit percentage ten minste in het planaanbod terugzien. Voor de nieuwbouw in Barneveld betekent dit dat we streven naar 30%. Daarnaast willen we de behoefte aan sociale koopwoningen ook blijven faciliteren. Wat willen we bereiken? We willen dat er in Barneveld voldoende woningen zijn voor huishoudens met een bescheiden inkomen (zoals gedefinieerd in de Woningwet). Nu en in de toekomst. In de gemeentelijke woonvisie is daarom vastgelegd dat gemiddeld 20% van de nieuw te ontwikkelen woningen bestemd is voor de sociale verhuur. Daarnaast is er nog 10% vrije ruimte opgenomen. Deze wil de gemeente inzetten voor goedkope huur- en koopwoningen, om zo de beoogde tweederde betaalbare woningen in de nieuwbouwprogrammering te behalen. We realiseren ons dat er voldoende betaalbare woningen moeten zijn voor alle aandachtsgroepen. Zij zijn vaak aangewezen op de voorraad sociale huurwoningen. Om deze doelgroepen voldoende te bedienen en om ervoor te zorgen dat iedereen prettig woont in Barneveld is het wenselijk om te streven naar realisatie van 30% sociale huurwoningen in de nieuwbouwontwikkelingen. Dit in afstemming met het aandeel sociale koop in de betreffende projecten en de woningbehoeften die in de verschillende kernen leven.

Daarbij willen we een gedifferentieerde sociale woningvoorraad, die aansluit bij de huishoudenssamenstelling van de doelgroep en bij de behoefte die in de verschillende kernen leeft. Dit vraagt om extra aandacht voor kleine huishoudens, zowel jong als oud.

5

Daarom maken we afspraken over: 1. Nieuwbouwproductie tot en met 2025 2. Nieuwbouwproductie 2026 tot en met 2030 3. Ontwikkelingen bij derden sociaal aanbieden aan WsB 4. Tijdelijke huisvesting 5. Aankoop ten behoeve van (tijdelijke) huisvesting 6. Verkoop 7. Woningdeling 8. Herstructurering 9. Woonwagens Wat gaan we doen? 2.1: Nieuwbouwproductie tot en met 2025 Gemeente Gemeente draagt zorg voor voldoende woningbouwlocaties (uitleg- en inbreidingslocaties). De gemeente faciliteert de ontwikkeling van gemiddeld ten minste 100 sociale verhuureenheden per jaar. Het streven is om tot 150 sociale huurwoningen per jaar te komen. Voor ontwikkeling op gemeentelijke gronden geldt ten aanzien van de grondprijzen de geldende Notitie grondprijzen Barneveld. Gemeente en WsB stemmen vroegtijdig, bij aanvang van de opstelling van een stedenbouwkundig plan, af over de stedenbouwkundige en programmatische ontwikkeling van de locatie.

WsB WsB heeft de ambitie om in de periode tot en met 2025 650 nieuwbouw verhuureenheden toe te voegen. Waarbij WsB qua facilitering vanuit de gemeente van minimaal 400 sociale verhuureenheden uitgaat. WsB ontwikkelt typen sociale verhuureenheden (gebaseerd op de actuele Woonstandaard Aedes) passend bij haar wensportefeuille en sluit daarmee aan op de woonvisie van de gemeente Barneveld. WsB verwerft locaties, bij voorkeur uit rechtstreekse afname van de gemeente. Bij aankoop die wordt aangeboden via eerste recht op koop, toetst WsB de producten aan de

6

Monitor Projectenlijst (bijlage 2), plannen en realisatie aantal nieuwbouw woningen, naar type (eengezinswoningen, meergezinswoningen en intramurale zorgeenheden)

Bij ontwikkeling op grond van gemeente, heeft WsB eerste recht van afname van grond voor het sociale huurprogramma. Bij ontwikkeling op grond van marktpartijen stuurt de gemeente voor wat betreft sociale huur middels de toezeggingsbrief en het bestemmingsplan, waarbij de gemeente zich inspant het eerste recht op koop van sociale huurwoningen aan WsB vast te leggen in (anterieure) overeenkomsten. De gemeente werkt een woonzorg visie ‘Thuis voor iedereen’ uit in 2023. Hierin staat hoe de gemeente voorziet in wonen, zorg en welzijn voor kwetsbare doelgroepen, zoals ook gedefinieerd in het programma ‘Een thuis voor iedereen’. Bij het opstellen van de woonzorg visie betrekt de gemeente zorgpartijen en WsB.

hand van de wensportefeuille en de investeringskaders. WsB en gemeente spannen zich samen in voor passende producten binnen de wensportefeuille. Voordat WsB een project in het ontwikkelproces als niet haalbaar acht, gaat zij in overleg met gemeente om gezamenlijk oplossingen te verkennen.

WsB werkt in 2023 vanuit de gemeentelijke woonzorg visie ‘Thuis voor iedereen’ haar portefeuillevisie op wonen en zorg uit.

7

2.2: Nieuwbouwproductie 2026 tot en met 2030 Gemeente Gemeente draagt zorg voor voldoende woningbouwlocaties voor de periode 2026 t/m 2030, waar vanuit het oogpunt van gedifferentieerde buurten en kernen, in zoveel mogelijk ontwikkelingen ook een aandeel sociale huur is. Vooralsnog wordt opnieuw van een marktaandeel van 20% tot 30% sociale huur binnen de totale nieuwbouwprogrammering uitgegaan. Gemeente en WsB stemmen vroegtijdig, bij start van een nieuwe woningbouwontwikkeling, af over de stedenbouwkundige en programmatische ontwikkeling van de locaties.

WsB WsB heeft de ambitie om in de periode 2026 tot en met 2030 minimaal 500 nieuwbouw verhuureenheden toe te voegen. WsB ontwikkelt typen sociale verhuureenheden die passen bij de wensportefeuille en investeringskaders. WsB spant zich in om bij ontwikkelaars in een vroeg stadium betrokken te worden, om betaalbare sociale woningbouw te realiseren.

Bij ontwikkeling op gemeentelijke gronden biedt de gemeente WsB vroegtijdig en rechtstreeks gronden aan. Zodat in overleg tussen gemeente en WsB samen de gewenste opstalontwikkeling wordt bepaald. Op gemeentelijke gronden, zal voor wat betreft de grondprijzen van de dan geldende Notitie grondprijzen Barneveld worden uitgegaan. Bij ontwikkeling op grond van marktpartijen wordt vroegtijdig (o.a. in de toezeggingenbrief in het vooronderzoek) op het belang van 30% sociale huur gewezen, de opname hiervan in het bestemmingsplan, waarbij de gemeente zich inspant in (anterieure) overeenkomsten, waarin het recht op eerste koop van sociale huurwoningen aan WsB vast te leggen.

8

Monitor # woningen op ontwikkellocaties, totaal en aandeel WsB

2.3: Ontwikkelingen bij derden sociaal aanbieden aan WsB Gemeente WsB Daar waar de gemeente afspraken vanuit een WsB onderhoudt een actief netwerk met goede ruimtelijke ordening en/of ontwikkelaars en gemeente. volkshuisvestelijke doelen van oordeel is dat WsB spant zich in om bij ontwikkelaars in een een deel van de ontwikkeling sociale vroeg stadium betrokken te worden, om huurwoningen dient te zijn, wijst zij de betaalbare sociale woningbouw te realiseren. ontwikkelende partij hier op in een vroegtijdig WsB richt zich hierbij voornamelijk op kleine stadium (toezeggingsbrief). Daarnaast spant zij woningen, gestapeld en grondgebonden, voor zich in, om in de AOK op te nemen dat - voordat jong en oud. de ontwikkeling feitelijk start - de marktpartij met WsB overeenstemming bereikt over de prijs voor WsB schaft alle producten aan die conform de de opstal, over de marktconforme grondprijs (in AOK aangeboden worden aan WsB om toe te de geest van de geldende Notitie grondprijzen voegen aan de sociale huurvoorraad als dat Barneveld) en over het PvE dat aansluit bij de past binnen de wensportefeuille en investeringskaders van WsB. investeringskaders.

2.4: Tijdelijke huisvesting Gemeente Gemeente kijkt mee in welk bestaand vastgoed binnen de gemeente een (tijdelijke) woonbestemming verstrekt kan worden en initieert dat WsB kan onderzoeken of er mogelijkheden zijn voor betaalbare (tijdelijke), al dan niet zelfstandige, huisvesting.

WsB Daar waar panden geoormerkt/beschikbaar zijn voor de (tijdelijke) bestemming ‘Wonen’, zet WsB zich in om de verhuuractiviteiten op zich te nemen passend bij de doelgroep.

9

Monitor # woningen in aankoop van derden (gepland en realisatie)

Monitor # projecten in onderzoek # tijdelijke woningen/ wooneenheden gerealiseerd

2.5: Aankoop t.b.v. (tijdelijke) huisvesting Gemeente Gemeente informeert WsB tijdig als er kansen zijn voor aankoop van vastgoed voor het huisvesten van kleine huishoudens (een en twee personen). Bijvoorbeeld n.a.v. signalen vanuit de markt om zo de beschikbare voorraad optimaal te benutten en leegstand te voorkomen. 2.6: Verkoop Gemeente De gemeente geeft een positieve zienswijze af op verkoop als duidelijk is dat de sociale huurvoorraad van WsB niet krimpt.

2.7: Woningdeling Gemeente De gemeente onderzoekt, samen met WsB, de mogelijkheid van woningdeling en zal deze dan als pilot introduceren. Is dit succesvol, dan krijgt dit onderwerp een formele status bij de herziening van de Huisvestingsverordening in 2023. Dit onderwerp zal ook worden bezien in relatie tot de omschrijving van het begrip ‘huishouden’ in bestemmingsplannen (en Omgevingswet).

WsB Daar waar mogelijkheden gesignaleerd worden om in bestaand vastgoed in te breiden of te transformeren naar huisvesting, doet WsB hier actief onderzoek naar met als kader voor de haalbaarheid dat er uiteindelijk betaalbare zelfstandige wooneenheden van te realiseren zijn.

Monitor # panden die leeg staan in gemeente Barneveld # woningen in onderzoek t.b.v. transformatie naar (tijdelijke) betaalbare zelfstandige wooneenheden

WsB WsB verkoopt conform haar portefeuillestrategie jaarlijks 20 woningen. Als er extra verkopen aan toegevoegd worden, is daarbij het uitgangspunt dat de portefeuille niet krimpt. Speciaal voornemen is de verkoop van 54 woningen aan de Johan de Wittlaan.

Monitor # gerealiseerde vrije verkopen (geen Koopgarant)

WsB Naar aanleiding van het onderzoek, werkt WsB in eerste helft 2023 een variant uit voor woningdeling. Daarbij betrekt WsB gemeente en HvB. Deze wordt toegepast in tweede helft 2023 als experiment en daarna geëvalueerd. Daarbij kijkt WsB naar oplossingen die praktisch en haalbaar zijn in de beschikbare woningvoorraad van WsB.

Monitor Verslag uit te werken contracten evaluatie van resultaten bij toepassen huurcontract

10

2.8: Herstructurering Gemeente Gemeente werkt indien nodig tijdig mee voor een aangepast bestemmingsplan om bij herstructurering ten minste het gelijke aantal sociale huurwoningen terug te kunnen bouwen. 2.9: Woonwagens Gemeente Gemeente bewaakt samen met WsB dat het huidige aantal standplaatsen voldoet aan de vraag naar deze plaatsen. In de in 2023 op te stellen woonzorg visie ‘Thuis voor iedereen’ krijgt dit onderwerp aandacht.

WsB WsB verkent de mogelijkheid om bij herstructurering ten minste, en bij voorkeur meer, sociale huurwoningen terug te bouwen dan er onttrokken worden.

Monitor # onttrekkingen

WsB Bij aantoonbare extra vraag naar woonwagens, onderzoekt WsB de mogelijkheid om deze te realiseren.

Monitor # woonwagens en woonwagenplaatsen in gemeente Barneveld # woonwagens en wwplaatsen in beheer door WsB

Focus HvB HvB HvB geeft signalen door aan WsB als zij vanuit haar netwerk kansen ziet tot inbreiding of transformatie van vastgoed naar betaalbare wooneenheden voor kleine huishoudens. HvB vindt het heel belangrijk dat daar waar een woning wordt verkocht, deze 1 op 1 wordt gecompenseerd. Dus, de portefeuille van WsB krimpt niet. HvB geeft signalen door aan WsB als de leefbaarheid rondom negatief wordt beïnvloed door bewoning via woningdeling huurcontracten.

11

3. Betaalbaarheid Betaalbaarheid van het wonen voor de doelgroepen die aangewezen zijn op sociale huur staat centraal. Daarbij kijken we naar de totale woonlasten: dus huurprijs, lokale lasten en lasten voor energiegebruik. Actualisatie 2023 De nationale prestatieafspraken vormen de basis voor onze lokale afspraken over betaalbaarheid. Wat willen we bereiken? De totale woonlasten moeten betaalbaar zijn en blijven voor huurders. Naast betaalbaarheid, is een eerlijke prijs-kwaliteitverhouding van belang. Een woning van een hogere kwaliteit, heeft ook een hogere huurprijs. Zo is voor iedereen duidelijk waarom een bepaalde huur bij een bepaalde woning hoort. Voor huurders die dringend op zoek zijn naar een woning (urgenten), passen we indien nodig maatwerk toe, zodat ook zij een passende en betaalbare woning kunnen vinden. De oplopende energieprijzen en de mogelijke energiearmoede die hieruit voortvloeit, hebben onze speciale aandacht. Hierop hebben gemeente, WsB en HvB geen directe invloed. Omdat het zo’n belangrijk onderdeel is van betaalbaarheid, kijken we naar maatregelen die we wel kunnen uitvoeren om de woonlasten betaalbaar te houden. Daarom maken we afspraken over: 1. Betaalbare huren 2. Bijdrage verduurzaming 3. Maatwerkregelingen 4.

Voorkoming huurachterstanden Wat gaan we doen? 3.1: Betaalbare huren Gemeente Gemeente Barneveld hanteert voor haar gronden een sociaal grondprijsbeleid (Notitie Grondprijzen Barneveld, welke eind 2022 wordt herzien) om bij te dragen aan de betaalbaarheid van de nieuwe sociale huurwoningen.

WsB WsB overlegt ieder jaar met HvB over de hoogte van de jaarlijkse huurverhoging. Daarbij bespreken ze de mogelijkheid van het toepassen van een gedifferentieerde huurverhoging.

12

Monitor % sociale huurwoningen in gemeente Barneveld % sociale huurwoningen WsB

3.2: Bijdrage aan de verduurzaming Gemeente Gemeente Barneveld ondersteunt en begeleidt eigenaren van koopwoningen gelegen in rijwoningen van een te verbeteren complex / project daar waar nodig en mogelijk, zodat de eigenaren van deze woningen gelijktijdig met het project van WsB hun woning energetisch kunnen (laten) verbeteren via een lening Toekomst Bestendig Wonen. Hiervoor zullen gemeente en WsB vroegtijdig in de planvorming in gesprek gaan over de mogelijkheden en samenwerking.

WsB WsB past bij woningverbetering en verduurzaming geen huurverhoging toe voor isolatie. WsB organiseert het vroegtijdig benaderen van eigenaren van koopwoningen gelegen in rijwoningen van een te verbeteren complex / project, om op eigen kosten mee te doen met de verbetering. WsB deelt pro-actief de planning ten aanzien van woningverbetering en verduurzaming met gemeente en HvB.

13

Monitor # eigenaren van koopwoningen gelegen in rijwoningen van een te verbeteren complex / project dat meedoet met de verbetering (t.o.v. alle eigenaren in complex)

3.3: Maatwerkregelingen Gemeente In de beschikking van urgentie op basis van het advies MDO Wonen benoemt de gemeente het gewenste woningtype en prijsklasse (conform Aedes Woonstandaard, zie bijlage 5) die passend is bij de huishoudensituatie van de urgente. De gemeente is alert op subsidiemogelijkheden ten behoeve van onder andere doorstroming.

WsB WsB past de volgende maatwerkregelingen toe: WsB biedt maatwerk aan urgenten als zij niet binnen 5 maanden van actief zoeken een passende woning vinden in het vrijkomende aanbod. Voor huurders van DAEB-woningen waar de huurprijs boven de liberalisatiegrens uitkomt, stelt WsB de actuele huurprijs bij, als huurders daardoor huurtoeslag kunnen ontvangen. Dit geldt ook voor huurders van DAEB-woningen waar door overlijden van de partner het inkomen daalt. Ter bevordering van de doorstroming van senioren biedt WsB, indien nodig, huurgewenning aan. Senioren die een eengezinswoning achterlaten en doorstromen naar een seniorenwoning of appartement, kunnen huurgewenning aanvragen. Deze wordt bepaald op basis van totale woonlasten en is voor een periode van maximaal 3 jaar. (zie ook hoofdstuk 4.2)

14

Monitor # huurders dat gebruik maakt van maatwerk (per type)

3.4: Voorkomen van huurachterstanden Gemeente Gemeente werkt met WsB samen ter voorkoming van schulden door project ‘Vroeg erop af’. Per 1 januari 2022 zijn statushouders inburgeringsplichtig onder de Wet Inburgering 2021. Gedurende de eerste zes maanden worden zij financieel ontzorgd. Dit betekent dat de vaste lasten, waaronder de huur, worden ingehouden op de uitkering en door worden betaald aan WsB. Daarnaast vindt er, waar nodig, begeleiding tot financiële zelfredzaamheid plaats. Onderdeel daarvan is dat de statushouders zich ervan bewust zijn dat de huur voor de eerste van de maand betaald moet worden.

WsB WsB werkt samen met de gemeente aan het voorkomen van schulden door het deelnemen aan het convenant ‘Vroeg erop af’. Ook stemt WsB haar incassobeleid af op de werkwijze uit dat convenant.

Monitor % huurders met een betaalachterstand

WsB geeft huurders via haar eigen website praktische tips voor zuinig en comfortabel stoken.

Indien zich regelingen aandienen ter voorkoming van energiearmoede, zal de gemeente dit onder de aandacht van WsB en inwoners brengen. Focus HvB HvB HvB geeft gekwalificeerd advies op de jaarlijkse huurverhoging. HvB pakt haar rol volgens het proces ‘Energetisch verbeteren met participatie’. HvB bewaakt / bevordert de (wettelijk vereiste) bewonersparticipatie door inzet van een bewonerscommissie en ondersteunt deze commissie bij het project dat wordt verduurzaamd. HvB zet zich samen met WsB in om de maatwerkregelingen te promoten en onder de aandacht te brengen van de juiste doelgroep d.m.v. een communicatieplan en eigen acties.

15

4. Woonruimteverdeling De druk op de woningmarkt is groot in Barneveld. Dat geldt voor zowel de koop- als de huurwoningmarkt. Actualisatie 2023 In 2023 zijn er meerdere wetswijzigingen die effect hebben op de woonruimteverdeling, zoals de actualisatie Huisvestingswet in 2023. Deze biedt naar verwachting de mogelijkheid om 50% van de beschikbare huurwoningen toe te wijzen aan mensen met een economische, maatschappelijke of lokale binding. Daarnaast mag de gemeente specifieke beroepen aanmerken als cruciaal, zodat zij woningzoekenden met die beroepen kunnen helpen bij het vinden van een woning. De gemeente Barneveld actualiseert in 2023 de huisvestingsverordening in samenwerking met Woningstichting Barneveld. Bij de actualisatie van de huisvestingsverordening zal rekening worden gehouden met de op te stellen woonzorg visie ‘Thuis voor iedereen’ en de veranderende wet- en regelgeving. Wat willen we bereiken? We willen inwoners van Barneveld goede woonkansen bieden. Door voldoende woningaanbod, maar ook door een woningaanbod dat past bij de levensfase en de huishoudenssamenstelling. Als gevolg van een toenemend aantal ouderen, dat langer zelfstandig thuis wil blijven wonen, verandert ook de vraag naar wonen met zorg. Zorgpartijen hebben de behoefte aan aanvullende eisen bij het toewijzen van aanleunwoningen.

Zodat deze woningen ook toebedeeld worden aan huishoudens met een zorgvraag. Daarom maken we afspraken over: 1. Algemene toewijzing 2. Doorstroming senioren 3. Bewoning onzelfstandige woonruimten 4. Aanleunwoningen 5. % directe bemiddeling 6. % loting

16

Wat gaan we doen? 4.1: Algemene toewijzing Gemeente Gemeente evalueert tijdig, samen met WsB en HvB, de Huisvestingsverordening 2019-2023 om zo in 2023 een nieuwe vast te stellen. Middels de Huisvestingsverordening krijgen inwoners van kleine kernen voorrang op vrijkomende sociale huurwoningen. Ten behoeve van de nieuwe Huisvestingsverordening organiseert gemeente een nieuw schaarste onderzoek en betrekt zij WsB bij dit onderzoek. Gemeente is hoofdhuurder van de woning(en) bestemd voor crisisopvang en regelt de benodigde begeleiding/ondersteuning.

WsB WsB wil gebruik kunnen maken van de mogelijkheid van vrije toewijzingsruimte van 15%. Zij werkt in 2023 uit hoe zij die 15% vrije ruimte wil inzetten.

Monitor % vrije toewijzing % voorrang kernen

WsB voert de Huisvestingsverordening uit: inwoners van de (kleine) kernen krijgen voorrang op vrijkomende sociale huurwoningen in de kern. WsB werkt mee aan het schaarste onderzoek.

WsB neemt één sociale woning, met minimaal twee slaapkamers, in portefeuille die voor tijdelijke (crisis) opvang bestemd is. Gemeente Barneveld treedt op als hoofdhuurder en draagt zorg voor de benodigde ondersteuning en doorstroming.

17

Gemeente huurt de woning gedurende het hele jaar. Eind 2023 evalueren gemeente en WsB de werkwijze.

4.2: Doorstroming senioren Gemeente Bij actualiseren van de Huisvestingsverordening worden de uitkomsten van de evaluatie doorstroming senioren meegenomen.

WsB WsB initieert doorstroming van Groot naar Beter (van eengezinswoning naar seniorenwoning of appartement). Op basis van de pilot van de Wheem naar de Paulus Potterstraat (2022) stelt WsB vervolgafspraken voor in de tweede helft van 2023. Voor de doorstroming naar sociale koopwoningen en Koopgarant sluit WsB aan bij de sociale koopgrenzen (gekoppeld aan woninggrootte) die de gemeente hanteert.

Monitor # huishoudens dat doorstroomt van Groot naar Beter Vervolgaanpak doorstroming

WsB WsB voert directe bemiddeling conform huisvestingsverordening uit voor statushouders, urgenten, uitstroom beschermd wonen en herstructurering/stadsvernieuwing.

Monitor jaarlijks % directe bemiddeling, door # directe bemiddelingen, gespecificeerd naar statushouders, urgenten, uitstroom beschermd wonen en herstructurering # mutatiewoningen (incl. nieuwbouw) jaarlijkse taakstelling statushouders (in personen)

Het project Woonbewust wordt samen met WsB en Welzijn Barneveld geëvalueerd.

4.5: Directe bemiddeling Gemeente Gemeente stelt dat maximaal 25% van het zelfstandige sociale huuraanbod wordt toegewezen t.b.v. directe bemiddeling en exclusief herstructurering. Het maximale percentage directe bemiddeling is opgenomen in de huisvestingsverordening. De 25% kan halverwege het jaar wijzigen, doordat de huisvestingsverordening wordt geactualiseerd en nieuwe wet- en regelgeving dit mogelijk maakt. In bijlage 4 wordt binnen een zekere bandbreedte een toedeling naar beoogde doelgroepen aangegeven. Gemeente Barneveld continueert de urgentie voor statushouders in de Huisvestingsverordening. De overlegstructuur en

Herstructurering/stadsvernieuwing telt vanwege het eenmalige karakter niet mee in de 25% rechtstreekse bemiddeling.

18

werkwijze met WsB en Vluchtelingenwerk blijven gehandhaafd en worden waar mogelijk geoptimaliseerd. Tijdelijke bewoning onzelfstandige woonruimten, in afwachting van gezinshereniging in een reguliere huurwoning, wordt niet in de aantallen meegeteld. Individuele huisvesting van statushouders in onzelfstandige woonruimten tellen wel mee in de taakstelling huisvesting. In woonruimteverdeling tellen statushouders pas mee als zij een zelfstandige woning betrekken (zie bijlage 4). Gemeente Barneveld communiceert jaarlijks de taakstelling. Het MDO Wonen ten behoeve van adviesaanvragen woonurgentie, in samenwerking met WsB, wordt gecontinueerd. 4.6: Loting Gemeente Gemeente stuurt op loting in de Huisvestingsverordening tot circa 10%.

WsB WsB verdeelt circa 10% van het vrijkomende woningaanbod met loting via de kandidaten die zich melden op Huiswaarts.nu. Hiertoe stelt WsB een intern uitvoeringsdocument op.

Monitor # loting woningen t.o.v. totaal publicaties gemiddelde wachttijd van toegewezen loting woningen

Focus HvB HvB HvB onderstreept het belang van een goede bereikbaarheid van huurwoningen voor lokale inwoners en ouderen en promoot dit via haar kanalen.

19

5. Vitale en gedifferentieerde buurten en kernen Barneveld is een gemeente met een grote verscheidenheid aan buurten. Zo hebben de negen dorpen van Barneveld elk hun eigen karakter. Maatschappelijke ontwikkelingen als individualisering, toenemende vergrijzing en extramuralisering (mensen met een zorgvraag of ondersteuningsbehoefte wonen zo lang mogelijk zelfstandig), zorgen ervoor dat prettig wonen soms niet meer vanzelfsprekend is. Samen leven en aandacht voor elkaar, vormen belangrijke kernwaarden in onze gemeenschap. Met elkaar zetten we ons ervoor in dat inwoners prettig kunnen blijven wonen in hun eigen vertrouwde omgeving. Wat willen we bereiken? We streven ernaar dat huishoudens met een bescheiden inkomen, in alle kernen van Barneveld kunnen wonen. Inwoners die zorg en ondersteuning nodig hebben, krijgen die hulp ook, liefst zo dicht mogelijk bij huis. Om de buurten en kernen vitaal te houden is er aandacht voor een goede balans tussen het aandeel huishoudens dat een beroep doet op zorg en ondersteuning en het aandeel zelfredzamen. Daarom maken we afspraken over: 1. Gedifferentieerde buurten en kernen 2. Samenwerking wonen, zorg en welzijn 3. Langer zelfstandig thuis wonen 4. Veilig en prettig wonen

20

Wat gaan we doen? 5.1: Gedifferentieerde buurten en kernen Gemeente In alle nieuwe woongebieden wordt een plan zodanig ontwikkeld dat ook sociale huurwoningen gespreid worden toegevoegd.

5.2: Samenwerking wonen, zorg en welzijn Gemeente Gemeente draagt er zorg voor dat initiatieven zoals Buurtbemiddeling, Woon Bewust, Vroegsignalering schulden en MDO-wonen financieel en organisatorisch kunnen blijven bestaan. Gemeente zal meewerken aan het organiseren van ten minste een wijkschouw, op verzoek van HvB of WsB. De gemeente stelt in 2023 een beleidskader inclusie op en hieruit voortvloeiend een Lokale Inclusie Agenda.

WsB De portefeuillestrategie is leidend voor de mate waarin nieuw aanbod of getransformeerd bezit in buurten en kernen bijdraagt aan een gedifferentieerde woonomgeving. Aandachtspunt daarbij is de minimale omvang van projecten. WsB zet in op prettig en veilig wonen en bevordert de sociale samenhang in wijken. Zij heeft als insteek om in alle wijken een evenredige hoeveelheid woningen te onttrekken voor de directe bemiddelingen.

Monitor % sociale huur in de totale planontwikkeling

WsB WsB neemt deel aan ten minste een wijkschouw met gemeente en huurders in een gebied waar WsB bezit heeft. WsB laat nieuwbouw appartementen door de Gehandicapten Raad Barneveld toetsen, is partner bij Woon Bewust en Buurtbemiddeling en neemt deel aan de MDO’s-wonen.

Monitor verslag wijkschouw, aanwezigen, waarin oplossen van bevindingen en het resultaat staan.

WsB neemt deel aan werkgroep Woon Bewust. WsB denkt mee met het op te stellen beleidskader en Lokale Inclusie Agenda.

21

5.3: Langer zelfstandig thuis wonen Gemeente Gemeente en WsB hebben werkafspraken Wmo-voorzieningen in WsB-woningen vastgesteld en monitoren regelmatig de werkafspraken omdat dit werkveld volop in beweging is. De input van HvB wordt hierin afgewogen. Gemeente Barneveld ondersteunt in het kader van de Wmo ouderen met voorzieningen om langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Gemeente Barneveld zorgt bij realisatie van nieuwbouw dat de directe omgeving van woongebouwen toegankelijk is voor rolstoelgebruikers. Bij (groot)onderhoud in bestaande buurten wordt dit, waar mogelijk meegenomen. Gemeente Barneveld voert regulier overleg met de Adviesraad Sociaal Domein. Gemeente Barneveld subsidieert Welzijn Barneveld voor de uitvoering van het programma ‘Aandacht voor elkaar’. Dit loopt t/m eind 2022 en wordt daarna geëvalueerd.

WsB WsB draagt bij aan de werkafspraken t.b.v. Wmo-voorzieningen in WsB-woningen. WsB stelt jaarlijks een aanvullend budget beschikbaar op de Wmo gelden van € 17.500 voor het verrichten van kleine aanpassingen in de woningen die ouderen in staat stellen langer thuis te wonen. Daar waar een medewerker van WsB merkt dat haast geboden is, voert WsB kleine woningaanpassingen met spoed uit. WsB-medewerkers die bij huurders in huis komen, hanteren www.nietpluis.nl WsB realiseert haar nieuwe appartementencomplexen zodanig dat deze toegankelijk en doorgankelijk zijn voor bezoekers in een rolstoel (m.u.v. kleine appartementen*). WsB realiseert haar nieuwe senioren- en aanleunwoningen rolstoel toegankelijk en doorgankelijk.

* < 55 m2 GBO, conform NEN2580

22

Monitor # huurders dat gebruik maakt van regeling kleine aanpassingen

5.4: Veilig en prettig wonen Gemeente Gemeente maakt adequaat gebruik van haar doorzettingsmacht en bevoegdheid als aan de orde is dat alle partijen een woonsituatie onverantwoord vinden, maar geen van de partijen op korte termijn daar gezien hun bevoegdheid op kunnen interveniëren. Overige signalen worden door de verantwoordelijke ambtenaar opgepakt en in samenwerking opgelost. Daar waar onderhoud wordt gepleegd in de openbare ruimte zoekt de gemeente afstemming met partners in de wijk en houdt zij de regie.

Gemeente organiseert indien daar aanleiding toe is ontmoetingen met bewoners. Daarbij nodigt ze, voor zover relevant, ook HvB, WsB en andere maatschappelijke partners uit.

WsB WsB zet in op prettig en veilig wonen en bevordert de sociale samenhang in wijken. WsB signaleert of ontvangt signalen over onveilige en onprettige situaties en zet daarvoor de betreffende verantwoordelijke partner in het netwerk in actie om het probleem (gezamenlijk) aan te pakken. WsB zet twee wijkbeheerders in. Zij zijn het spin in het web en zoeken samenwerking met partners in de wijk en met actieve huurders. De wijkbeheerders hebben een budget van € 5.000 per jaar om n.a.v. wijkschouw de daad bij het woord te kunnen voegen (in de semi-openbare ruimte) en in te spelen op de behoefte van de wijk. WsB organiseert ontmoetingen met bewoners. Daarbij nodigt ze ook HvB, gemeente en andere relevante maatschappelijke partners uit. Ten aanzien van de nationale burendag attendeert en - waar nodig - faciliteert zij huurders voor de organisatie en het benutten van de subsidiemogelijkheden. (zie bijlage 3 voor de financiële inzet)

23

Monitor

Focus HvB HvB HvB neemt deel aan de schouwen en ontmoetingen georganiseerd door WsB. HvB kan, waar zij dat nodig vindt, zelf ontmoetingen met huurders organiseren. Daarbij nodigt zij WsB, gemeente en andere relevante partners uit. HvB attendeert huurders op de subsidiemogelijkheden van nationale burendag. HvB wil dat alle huurders schoon, prettig en veilig met elkaar samen wonen. Ze wil daar waar mogelijk actief aan bijdragen. Ze doet dit graag in samenwerking met WsB. HvB signaleert of ontvangt signalen over onveilige en onprettige situaties van huurders en geeft dit door aan WsB.

24

6. Duurzaamheid Barneveld levert haar bijdrage aan het klimaatakkoord: in 2050 gebruiken we alleen nog duurzaam opgewekte energie. Dat vraagt een flinke investering in geld, tijd en gedrag van inwoners en medewerkers van de gemeente Barneveld en van WsB. De warmtevisie van de gemeente is een belangrijke richting gever voor de verduurzaming de komende jaren. Belangrijke uitgangspunten in de warmtevisie zijn: • We streven naar de laagste totale maatschappelijke kosten. • Iedereen moet mee kunnen denken en mee kunnen doen. • We haken aan bij vervangingsmomenten. Wat willen we bereiken? Dat steeds meer woningen klaar zijn voor de stap naar volledig aardgasvrij in 2050. De woningen van WsB hebben gemiddeld al een label B. De komende jaren willen we (nog) meer stimuleren om minder energie te verbruiken (‘wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken’) en steeds meer gebruik te maken van duurzame warmte. Zo verminderen we de CO2 uitstoot. Door middel van no-regret maatregelen verduurzamen we woningen. Zo bereiden we de stap naar het volledig aardgasvrij maken van woningen voor. Daarom maken we afspraken over: 1. Warmtevisie 2. Energiecoaching 3. Verduurzaming bestaande bouw 4. Zonnepanelen hoogbouw

25

Wat gaan we doen? 6.1: Warmtevisie Gemeente Gemeente organiseert het proces om tot een voorstel / businesscase te komen om een buurt of wijk van het gas af te koppelen. Gemeente is leidend in de communicatiestrategie bij de maatregelen per verkenningsgebied. Het uitgangspunt is om inwoners, ondernemers, woningcorporatie en netbeheerder vroegtijdig bij het proces te betrekken. Wanneer een onderzoek of project start in een verkenningsgebied, dan worden inwoners en ondernemers uitgenodigd mee te doen en te denken. Per buurt zal, wanneer de overstap naar aardgasvrij een logisch moment nadert, ook een buurtwerkgroep met betrokkenen worden opgezet. Huurders van WsB vallen onder de inwoners van Barneveld en zijn geen aparte groep. 6.2: Energiecoaching Gemeente Het energieloket van de gemeente informeert en adviseert inwoners en ondernemers op het gebied van energiebesparing en verduurzaming. Samen met de lokale energieambassadeurs kan het loket ook huurders adviseren over m.n. energiebesparing. Inwoners kunnen een gratis energiebox aanvragen voor besparen van energie.

WsB WsB neemt deel aan de onderzoeken die nodig zijn om te verkennen welke mogelijkheden bijdragen aan de realisatie van de warmtevisie. WsB beoordeelt de resultaten op financierbaarheid, de fysieke haalbaarheid en woonlasten-neutrale betaalbaarheid. WsB verwijst in de communicatie op haar website en sociale media naar de communicatie van de gemeente.

WsB WsB informeert huurders bij het betrekken van de nieuwe woning of na verbetering actief en persoonlijk over hoe zij hun woning en installaties zo energiezuinig mogelijk kunnen gebruiken. WsB verwijst huurders naar het energieloket van de gemeente. WsB heeft een budget voor energiecoaching en kleine aanpassingen ten behoeve van

26

Monitor # buurten waar onderzoek loopt verslag voortgang

Monitor # aantal gesprekken huurders met energieloket # aantal website bezoeken www.regionaalenergieloket.nl/barneveld/huurwoningen

# aantal aanvragen door huurders energiebox # aantal gesprekken met energiecoach

Een energiecoach komt thuis langs om tips te geven over energiebesparing.

duurzaamheid. Daarvoor geeft zij huurders advies over energiezuinig gedrag en doet kleine aanpassingen om comfort in de woning te vergroten.

6.3: Verduurzaming bestaande bouw Gemeente Gemeente Barneveld ondersteunt en begeleidt eigenaren van koopwoningen gelegen in rijwoningen van een te verbeteren complex / project daar waar nodig en mogelijk zodat de eigenaren van deze woningen gelijktijdig met het project van WsB hun woning energetisch kunnen (laten) verbeteren. Woningeigenaren kunnen daarbij eventueel gebruik maken van een Toekomst Bestendig Wonen lening. Dit is een lening onder gunstige voorwaarden, waarmee zij duurzame maatregelen in hun woning kunnen voorfinancieren. Hiervoor zullen gemeente en WsB vroegtijdig in de planvorming in gesprek gaan over de mogelijkheden en samenwerking. (zie ook hoofdstuk 3.2)

WsB Bij verbeterprojecten, onderzoekt WsB of en in welke mate de woningen ook verduurzaamd kunnen worden. Zij biedt dan huurders aan om mee te doen aan deze verduurzaming. Voor isolatiemaatregelen brengt WsB geen huurverhoging in rekening. Voor 2028 pakt WsB de woningen met lage labels (EFG) aan.

27

Monitor # huurders dat aanbod tot verduurzaming krijgt # uitgevoerde verbeteringen # eigenaren in project dat meedoet met verduurzaming # woningen met verbeterd label

6.4: Zonnepanelen hoogbouw Gemeente Door toenemend elektriciteitsgebruik, toenemend gebruik van warmtepompen en de teruglevering van zonne-energie, ontstaan er op verschillende plekken in Nederland problemen met de netwerkcapaciteit. Ook in gemeente Barneveld loopt het netwerk op sommige plekken tegen zijn grenzen aan. De gemeente communiceert vroegtijdig aan Liander plannen voor verduurzaming van de bestaande woningen om eventuele capaciteitsproblemen op het netwerk te voorkomen.

WsB WsB biedt huurders van hoogbouw, waar het dak zich hiervoor leent, aan om zonnepanelen te plaatsen. In het aanbod vraagt WsB huurders om een vergoeding voor de zonnepanelen, waarbij woonlasten dalen of minimaal gelijk blijven. Aandachtspunt is dat teruglevering tot de technische mogelijkheden behoort.

Monitor # huurders in hoogbouw met zonnepanelen

Focus HvB HvB HvB wijst huurders met vragen ten aanzien van energiebesparing door naar het energieloket van de gemeente. HvB bewaakt / bevordert de (wettelijk vereiste) bewonersparticipatie door inzet van een bewonerscommissie en ondersteunt deze commissie bij het project dat wordt verduurzaamd, denk ook aan sociaal plan afgestemd op project etc.

28

7. Overleg en bewaken voortgang We kunnen onze ambities alleen waarmaken als we elkaar én partijen uit ons netwerk blijven opzoeken: door letterlijk samen te werken en elkaar op de hoogte te houden van relevante ontwikkelingen en elkaar feedback te vragen. In dit hoofdstuk staat hoe we dat met elkaar organiseren. De focus ligt hier bij de overleggen die we hebben met de HvB, gemeente en WsB als het gaat om de bijdrage aan de woonvisie, de prestatieafspraken en de evaluatie daarvan. Daarnaast noemen we ook een aantal overleggen (‘brede overleggen’) dat onmisbaar is voor het goed tot uitvoering brengen van (een deel van) de prestatieafspraken. Overleg • Huurders: HvB en manager Wonen WsB (minimaal 1 x per 2 maanden) • Bestuurlijk: wethouder Volkshuisvesting gemeente en directeur-bestuurder WsB (minimaal 1x per kwartaal) (WsB organiseert en faciliteert; voorzitterschap rouleert) • Ambtelijk: beleidsmedewerker Volkshuisvesting gemeente en projectmanager Vastgoed WsB (minimaal 1x per 8 weken; daarbij organiseert de gemeente uiterlijk twee weken vooraf aan de bestuurlijke overleggen een projectenoverleg als input voor het BO).

Bestuurlijke monitoring prestatieafspraken • April/Mei: monitor- en evaluatiemoment prestatieafspraken (WsB organiseert en faciliteert) • September/Oktober: afstemmen eventuele aanpassingen en indien nodig herijkte versie prestatieafspraken voor het jaar daaropvolgend (WsB organiseert en faciliteert) In 2021 is intensief overleg geweest om voor de komende vier jaren prestatieafspraken te maken. Vanaf 2022 bespreken we twee keer per jaar de voortgang. De afspraken zijn gemaakt met de kennis van nu. Als blijkt dat we door veranderende omstandigheden prestatieafspraken moeten bijstellen of nieuwe toevoegen, dan doen we dat in onderling overleg. In 2025 start, in aansluiting op de actualisatie van de woonvisie, de nieuwe cyclus van prestatieafspraken. Daarvoor worden dan aanvullende overleggen ingepland om de nieuwe thema’s samen te verkennen en afspraken te formuleren.

29

Besluitvormingskaders WsB De bijdrage op de woonvisie en de daaruit voortvloeiende prestatieafspraken doen we onder voorbehoud van financiële continuïteit conform de ratio’s vanuit de externe toezichthouder (Autoriteit woningcorporaties) van WsB en de beschikbaarheid van (geborgde) financiering conform de ratio’s vanuit het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. De begroting van het beoogde jaar moet zijn vastgesteld door de bestuurder en zijn goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van WsB. Financiële kaders De voorgenomen activiteiten zoals in deze prestatieafspraken opgenomen, passen binnen de financiële kaders van WsB. Verder vooruitkijkend zien we dat de verduurzamingsopgave voor CO2-neutraal bezit in zijn totaliteit in 2050 financieel (nog) niet haalbaar is. De mogelijkheden tot haalbaarheid daarvan hangen in grote mate af van de (technologische) ontwikkelingen en daarmee gepaard gaande investeringen op dit gebied. Een ander punt van zorg vanuit de financiële kaders is de forse bouwkostenstijging en diverse belastingen die zijn opgelegd vanuit het rijk. Inzet om processen efficiënt in te richten Om de gewenste aantallen nieuwbouw en verduurzaming te halen, is het nodig om processen en procedures zo vlot mogelijk te doorlopen. Gemeente zorgt voor een efficiënte aanpak van publiekrechtelijk vereiste processen en infrastructurele invulling.

Ze neemt de regie bij het organiseren van benodigde onderzoeken, zoals een Soorten Management Plan. WsB zorgt in haar voorbereidingsfase dat tijdig de benodigde vergunningen worden aangevraagd en ruimtelijke procedures worden doorlopen. Gemeente en WsB trekken samen op bij (voorziene) knelpunten. Gemeente en WsB spannen zich maximaal in om subsidies vanuit het rijk, provincie, gemeente of fondsen te verkrijgen voor haar opgave in de nieuwbouw of verduurzaming van de sociale huurwoningvoorraad. Continueren brede overleggen Gemeente initieert vier maal per jaar het Bestuurlijk Overleg Wonen, Zorg en Welzijn met partners die betrokken zijn bij ouderenzorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg, zodat de onderlinge samenhang van producten en diensten blijft plaatsvinden. WsB draagt er zorg voor dat stakeholders input kunnen leveren op de thema’s waarover prestatieafspraken worden gemaakt.

30

Bijlage 1: Definities Vakterm AOK Anterieure overeenkomst

Definitie Elke grondexploitatieovereenkomst die men sluit voor de vaststelling van een exploitatieplan is een anterieure overeenkomst. Deze overeenkomst sluit men in de beginfase van een project vóór de vaststelling van een exploitatieplan. Hierin kan men afspraken maken over de grondexploitatie en andere aspecten van de betreffende gebiedsontwikkeling, zoals groen en waterberging. De afspraken in een anterieure overeenkomst moeten passen binnen een structuurvisie.

AOW-leeftijd

De leeftijd waarop iemand recht heeft op een ouderdomspensioen. Dat is vastgelegd in de Algemene Ouderdomswet, de wet die in Nederland het verplichte, collectieve ouderdomspensioen regelt.

Bestaand vastgoed

Alle gebouwen in de gemeente Barneveld.

DAEB Dienst van Algemeen Economisch Belang

DAEB-voorraad is de voorraad sociale huurwoningen.

Friends huurcontracten

Meerdere personen die samen geen huishouden vormen, kunnen met een Friends huurcontract samen een woning huren.

Huisvestingsverordening

Hierin kan de gemeente regels vastleggen voor de toewijzing van huurwoningen en voor het bepalen van de urgentievolgorde voor woningzoekenden.

Huiswaarts.nu

Is de website waarop woningzoekenden zich kunnen inschrijven en reageren op vrij komende woningen.

31

Vakterm

Definitie

Huurgrenzen (prijspeil 2022):

Een sociale huurwoning kent een begrensde huur. De huur mag nooit hoger zijn dan een bepaald bedrag. Voor het berekenen van de huurtoeslag worden verschillende huurgrenzen gebruikt. De grenzen worden jaarlijks vastgesteld door de overheid.

-

Kwaliteitskortingsgrens: € 442,46

Het bedrag tussen de basishuur en de kwaliteitskortingsgrens wordt 100% vergoed door huurtoeslag.

-

Eerste aftoppingsgrens: € 633,25 Tweede aftoppingsgrens: € 678,66

Als de huurprijs hoger is dan de eerste of tweede aftoppingsgrens, dan wordt de huurtoeslag ‘afgetopt’ ofwel verlaagd. De lage aftoppingsgrens geldt voor 1- en 2persoonshuishoudens. De hoge voor huishoudens van 3 of meer personen.

-

Liberalisatiegrens: € 763,47

Woningen met een kale huurprijs onder de liberalisatiegrens zijn sociale huurwoningen.

Koopgarant

Bij Koopgarant kunnen huurders een huis kopen voor een lagere prijs met terugkoopgarantie. De huurder betaalt bij aankoop een lagere prijs dan de marktwaarde die is vastgesteld door een onafhankelijk taxateur. Bij terugkoop ontvangt de huurder een prijs die bestaat uit de oorspronkelijke koopsom plus of min een aandeel in de waardeontwikkeling.

MDO Wonen Multi Disciplinair Overleg Wonen

Overleg waarin een inwoner van gemeente Barneveld om advies vraagt t.b.v. woonurgentie (op basis van de geldende Huisvestingsverordening). Samen met de WsB voert de gemeente (Sociaal Domein en vanuit Ruimtelijke Ontwikkeling/Wonen) dit gesprek.

PvE Programma van eisen

Een programma van eisen is een geschreven verzameling van eisen en wensen ten aanzien van een mogelijk te ontwerpen product, constructie of aan te schaffen dienst. De ‘eisen’ zijn de criteria waaraan voldaan moet worden, de ‘wensen’ zijn de criteria waarvan de verwachting is dat er zo veel mogelijk aan voldaan wordt.

Sociaal huurakkoord

Afspraak tussen branchevereniging van corporaties (Aedes) en de landelijk belangenvertegenwoordiger van huurders, de Woonbond. In het sociaal huurakkoord staan afspraken over o.a. betaalbare woonlasten na energiebesparende renovaties.

32

Vakterm Vrije toewijzing

Definitie Woningcorporaties mogen hun woningen in het DAEB-segment niet zomaar aan iedereen toewijzen. In eerste instantie gaan deze woningen naar mensen met een laag inkomen, die weinig kans hebben op een woning in de marktsector. Daarvoor is de DAEB-inkomensgrens benoemd. Deze inkomensgrens wordt jaarlijks geïndexeerd. De vrije toewijzingsruimte kan ingezet worden om huishoudens die een inkomen boven de DAEB-inkomensgrens hebben, maar toch moeilijk een woning op de vrije markt vinden, een kans te bieden. Denk bijvoorbeeld aan huishoudens met een laag middeninkomen.

Doelgroep Geen doelgroep

Huishoudtype Eenpersoonshuishouden Meerpersoonshuishouden Alle huishoudtypes

Inkomen Tot € 40.765 Tot € 45.014 Hoger dan doelgroepgrenzen

Toewijzen Minimaal 85% Maximaal 15%*

* Het is ook mogelijk een ander percentage af te spreken, bijvoorbeeld 10% Wet langdurige zorg

Deze wet regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening.

Wmo Wet maatschappelijk ondersteuning

In deze wet staat dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de ondersteuning van mensen die niet zelfredzaam zijn.

Wmo-voorzieningen

Voorzieningen, vanuit de gemeente betaald, die mensen helpen langer zelfstandig thuis te wonen. Bijvoorbeeld hulp bij het huishouden, dagbesteding of begeleiding.

WWS Woningwaarderingsstelsel

Dit is een systeem om de maximale huurprijs vast te stellen voor een sociale huurwoning. Hoe meer punten een woning waard is, hoe hoger de huur mag zijn.

33

Bijlage 2: Prestatieafspraken 2022 t/m 2025 Projectenlijst Woningstichting Barneveld Deze projectenlijst geeft inzicht in de bijdrage van gemeente en WsB aan de opgave ten aanzien van nieuwbouw van sociale huurwoningen. Met behulp van deze projectenlijst kunnen we sturen op het behalen van de opgave nieuwbouw sociale huurwoningen. Deze projectenlijst staat centraal in de afstemming tussen gemeente en WsB over planvorming en uitvoering. De woningvoorraad van WsB ontwikkelt zich door woningen toe te voegen. Dat kan in de vorm van nieuwbouw, aankoop, splitsen of transformatie (pand krijgt woonbestemming). WsB voegt uitsluitend nieuwbouwwoningen toe aan haar DAEB-voorraad. Aankoop (overname) van reeds bestaande DAEB-woningen is geen toevoeging. Aankoop van eenheden die eerder een andere bestemming dan wonen hadden, tellen wel mee als toevoeging. Daling van de woningvoorraad kan voorkomen door sloop, verkoop, samenvoegen of transformatie (verhuureenheid krijgt andere functie dan wonen). We spreken van sociale huur als een woning met een gereguleerd contract wordt verhuurd en een aanvangshuur beneden de liberalisatiegrens (€ 763,47 prijspeil 2022) heeft.

Bij de ontwikkeling van de woningvoorraad van WsB onderscheiden we twee groepen: Regulier • Reguliere woningen (grondgebonden en meergezinswoningen) • Regulier via woonruimteverdeling Huiswaarts.nu (zelfstandig en onzelfstandig) Bijzondere (doel)groepen • Regulier overig voor specifieke doelgroepen (toewijzing met specifieke voorwaarden, passend binnen de huisvestingsverordening), bijvoorbeeld studentenhuisvesting, woongroepen, zorgleverancier gebonden toewijzingen. • Intramurale woonruimte (geen huisvestingsverordening, geen woonruimteverdeling, geen individuele huurovereenkomst met WsB) op basis van de Wet Langdurig Zorg (WLZ).

34

Aantal wooneenheden in ontwikkeling 2022 t/m 2025 (datum: Q3 2022) In ontwikkeling In realisatie Gerealiseerd Project/locatie 7 Woudse Erven 85 Bloemendal 53 De Burgt, Lanen Oost 66 Barneveld inbreiding 10 Garderen inbreiding 17 Oostbroek 14 Puurveen Zuid 7 Wulperveld 20 Terschuur Noord 15 Paulus Potterstraat 22 22* 27 12 63 2**

34

36

14

Kern Barneveld Barneveld Barneveld Barneveld Garderen Kootwijkerbroek Kootwijkerbroek Stroe Terschuur Voorthuizen

Woudse Erven appartementen Bloemendal herplaatsen 22 woningen Lijsterhof Amersfoortsestraat begeleid wonen

Barneveld Barneveld

Bloemendal Studentenhuisvesting Aeres MBO Het Voorthuis Holzenbosch voorzieningenstrook maatschappelijk onroerend goed Het Voorthuis Holzenbosch voorzieningenstrook sociale huur appartementen Het Voorthuis Holzenbosch voorzieningenstrook zorg appartementen Kromme Akker Zuid

Barneveld Barneveld Voorthuizen

35

Barneveld

Type

grondgebonden seniorenwoningen appartementen eengezinswoningen zorg appartementen (intramuraal) eengezinswoningen Studentenkamers maatschappelijk onroerend goed

Voorthuizen

seniorenappartementen

Voorthuizen

zorg appartementen (intramuraal)

Voorthuizen

6 eengezinswoningen 8 benedenbovenwoningen

TOTAAL In ontwikkeling: 279

502 In realisatie: 205

Gerealiseerd: 42

(181 ex Lijsterhof en MOG)

* Herplaatsen is geen toevoeging, daarom tellen deze woningen niet mee in totaal. We noemen ze hier wel om inzicht te geven in alle projecten van WsB. ** Dit zijn geen wooneenheden en tellen daarom niet mee in totaal.

36

Bijlage 3: Bijdragen aan leefbaarheid 2023 De speelruimte die WsB heeft voor uitgaven in het kader van leefbaarheid wordt bepaald door de Woningwet. Woningcorporaties mogen een bijdrage leveren aan leefbaarheidsactiviteiten als ze gericht zijn op: a) woonmaatschappelijk werk met inbegrip van een bijdrage aan ‘achter de voordeur programma’s’ onder verantwoordelijkheid van maatschappelijke organisaties en uitsluitend ten behoeve van de huurders van WsB; b) de aanleg en het onderhoud van kleinschalige infrastructuur in de directe nabijheid van onze woningen of andere onroerende zaken van WsB (zoals paden, verlichting en groenvoorzieningen); c) de uitvoering van plannen ter bevordering van een schone woonomgeving, ter voorkoming van overlast en ter bevordering van de veiligheid (zoals opschoonacties, tuinacties, verbeteracties voor algemene ruimten en het organiseren van themabijeenkomsten). Organisatie en doel Stichting Present

Bijdrage 2023