B-3.25 Besluit B&W inzake Prestatieovereenkomst Wonen 2021-2025 d.d. 16-2-21.pdf

6

Amv = alleenstaande minderjarige vluchteling 22

9. Communicatie 1. Minimaal vier keer per jaar houden gemeente Barneveld, Woningstichting Barneveld en Huurdersvereniging Barneveld bestuurlijk overleg. Deelnemers vanuit de gemeente zijn de wethouders Wonen en Sociaal Domein en de ambtelijk adviseur Wonen. Vanuit de woningstichting zijn dit de directeur-bestuurder en de manager Wonen. Huurdersvereniging Barneveld laat zich vertegenwoordigen door twee bestuursleden. Het bestuurlijk overleg is bedoeld voor besluitvorming (al dan niet ter voorbereiding op formele besluitvorming door de partijen), afstemming van werkzaamheden en informatie-uitwisseling. Standaard agendapunt is voortgang van nieuwbouw en verduurzamingsprojecten. 2. Huurdersvereniging Barneveld, Woningstichting Barneveld en Gemeente Barneveld delen hun beleidsinformatie en -voornemens die in meer of mindere mate raken aan de prestatieafspraken voordat een partij daarover een definitief besluit neemt of laat nemen. De partijen consulteren elkaar in ieder geval in de voorbereidingsfase bij beleidsbeslissingen die direct input vormen voor de te maken prestatieafspraken. 3. Gemeente Barneveld stuurt Woningstichting Barneveld en Huurdersvereniging Barneveld de notities Faseren en Doseren toe, die tweemaal per jaar verschijnen. Deze worden besproken in ambtelijk overleg en conclusies worden gedeeld in het bestuurlijk overleg. 4.

Elke drie maanden stelt Woningstichting Barneveld een plannings- en voortgangsrapportage nieuwbouw (‘gele lijst’) op en stelt deze ter beschikking aan gemeente Barneveld en Huurdersvereniging Barneveld. 5. Woningstichting Barneveld en Gemeente Barneveld hebben elke vier maanden een ambtelijk projectenoverleg waarin zij de nieuwbouwprojecten uit het Bod (in uitvoering, in voorbereiding, in acquisitie) bespreken op voortgang, knelpunten en te ondernemen acties. Vanuit Woningstichting Barneveld zijn daarbij aanwezig de manager Vastgoed en de projectmanager, vanuit gemeente Barneveld de teamleider Ruimte en twee adviseurs Grondzaken en Wonen. Dit overleg wordt 1x per jaar uitgebreid met de directeur-bestuurder van Woningstichting Barneveld en de directeur Ruimtelijke Ontwikkeling van gemeente Barneveld. 6. Woningstichting Barneveld en Gemeente Barneveld hebben elke drie maanden een ambtelijk wonen-overleg waarin zij in ieder geval spreken over de uitvoering van de prestatieafspraken en het uitvoeringsprogramma van de woonvisie. Ook bespreken zij onderwerpen die te maken hebben met de samenwerking tussen gemeenten en corporaties in de regio FoodValley. Vanuit Woningstichting Barneveld is daarbij aanwezig de manager Wonen; vanuit gemeente Barneveld de adviseur Wonen. 7.

Gemeente Barneveld en Woningstichting Barneveld nemen deel aan het bestuurlijk overleg Samen voor Wonen Zorg-Welzijn in gemeente Barneveld. In dit overleg komt ook de toekomst van het zogenaamd Uitstroom Beschermd Wonen voor inwoners met een chronisch-psychiatrische aandoening aan de orde. 8. Gemeente Barneveld, Woningstichting Barneveld, Huurdersvereniging Barneveld, Seniorenraad Barneveld en Welzijn Barneveld overleggen drie keer per jaar over de voortgang en uitvoering van het programma Prettig en veilig wonen. 9. Gemeente Barneveld, Woningstichting Barneveld en Huurdersvereniging Barneveld spannen zich actief in om kennis te halen en te brengen in de verschillende gremia voor regionale samenwerking in de regio FoodValley. Voor Gemeente Barneveld en Woningstichting Barneveld geldt dat ook voor de regio Amersfoort. De partijen wisselen onderling informatie uit. 10. Overeenkomstig de Woningwet brengt Woningstichting Barneveld vóór 1 juli 2021 een met Huurdersvereniging Barneveld afgestemd volkshuisvestelijk bod uit aan gemeente Barneveld voor de periode 2022-2026. Leidraad voor dit bod is de vastgestelde Woonvisie 2017-2021. Naar aanleiding van dit bod werken de partijen aan nieuwe prestatieafspraken die Woningstichting Barneveld uiterlijk 15 december verzendt aan de Autoriteit woningcorporaties. 11.

Voor de nieuwe prestatieafspraken draagt Woningstichting Barneveld er zorg voor dat vóór 1 september 2021 een financiële verkenning beschikbaar is, zodat deze de financiële onderlegger kan vormen voor de te maken prestatieafspraken. Gemeente Barneveld, Huurdersvereniging Barneveld en Woningstichting Barneveld zorgen ervoor dat de nieuwe prestatieafspraken hun financiële vertaling krijgen in de in het najaar vast te stellen meerjarenbegroting van elke partij.

23

10. Ondertekening Was getekend, Barneveld, í6 december 2020,

Gemeente Barneveld De heer B. Wijnne, wethouder

Gemeente Barneveld De heer P

H uurdersvereniging

De

Mevr. L. van Schoon

ouder

Barneveld bestuurslid

Voor publicatie op de website wordt een niet ondertekend exemplaar gebruikt. Een ondertekend exemplaar kan worden ingezien op het kantoor van Won ing stichting Barnevel d.

24

Bijlage A: Projectenlijst

In deze bijlage staan de nu bekende projecten en locaties genoemd. Tevens is aangegeven welke projecten zo concreet zijn dat Woningstichting Barneveld deze heeft opgenomen in haar begroting voor 2020 en haar meerjarenprognose.

Bijlage B: aantal indicatieve directe bemiddelingen door Woningstichting Barneveld Onderstaande tabel dient slechts ter illustratie van de mogelijke verdeling van directe bemiddelingen. Hieraan kunnen geen rechten worden ontleend. Directe bemiddelingen door Woningstichting Barneveld

Jaar 2021

Stel : Hiervan Verdeling Taakstelling statushouders: 2x 46 personen= 92 personen in 2021 Betekent indicatief 23 huishoudens (bij g.w.b. van 4 pers.) 2% rechtstreekse toewijzing WsB Toewijzing zorginstellingen Stadsvernieuwing/bijzondere toewijzing MDO Wonen / urgentie Totaal

280 woningmutaties op jaarbasis 25% directe bemiddelingen 70 directe bemiddelingen Minimaal Gemiddeld Maximaal 18 2 2 5 20 47

23 6 6 10 25 70

30 8 10 15 35 98

Gemeente Barneveld College van burgemeester en Wethouders De heer A. de Kruijf en P.J.T. van Daalen Postbus 63 3770 AB BARNEVELD

Behandeld door L. van Beek-Bouw

Afdeling

Directie Telefoonnummer 0342-427530

Barneveld Onderwerp

30 juni 2020 Bod op de woonvisie

Geacht College, Jaarlijks ontvangt u van onze corporatie een bod op uw woonvisie welke als basis dient voor de te maken prestatieafspraken voor het daaropvolgende jaar. Bij deze ontvangt u ons bod gericht op de nieuwe prestatieafspraken. De vorm en inhoud wijkt af van wat gebruikelijk was de laatste jaren en dat lichten we graag toe. Nieuwe woonvisie De laatste jaren was de vastgestelde Woonvisie 2016-2020 de basis voor ons bod en de prestatieafspraken. Er is een nieuwe woonvisie 2021-2024 in voorbereiding en u bent voornemens deze in maart 2021 vast te stellen. Door deze ontwikkeling kan 2020 beschouwd worden als een overgangsjaar. Reden om voor 2020 een andere werkwijze te kiezen dan de afgelopen jaren, waarin wij in de vorm van een strategisch plan een uitgebreid bod deden. Graag brengen wij bij deze een bod uit dat nog gebaseerd is op de Woonvisie 2016-2020. Wij stellen voor dit bod aan te vullen zodra de nieuwe woonvisie gereed is en op basis daarvan de nieuwe prestatieafspraken te maken. Het heeft onze voorkeur om dan voor de periode 2021-2024 prestatieafspraken te maken, welke jaarlijks gemonitord en - zo nodig - bijgesteld worden. BOD Woningstichting Barneveld continueert haar inspanningen in lijn met het bod 2019 en de prestatieafspraken 2020 d.d.

29-11-2019 met de hiernavolgende opmerkingen en aanvullingen:  op verzoek van Huurdersvereniging Barneveld en conform prestatieafspraak hebben wij ons huidige huurbeleid geëvalueerd en geconcludeerd dat de systematiek op basis van marktwaarde leidt tot ongewenste uitkomsten. Woningstichting Barneveld past haar huurbeleid aan per 1 januari 2021 zodanig dat er een relatie gelegd wordt tussen prijs (huur en woonlasten) en kwaliteit. Hieronder is dat nader toegelicht.  eind 2020 actualiseren wij onze portefeuillestrategie aan de hand van de laatste woningmarktgegevens en ontwikkelingen zoals de toenemende vraag naar differentiatie van woningaanbod en afnemende vraag naar grote huurwoningen. Deze ontwikkelingen zullen vertaald worden in een wensportefeuille en transitieopgave.  Basisgegevens zoals huurprijsgrenzen en concrete streefcijfers zullen geactualiseerd worden.

30 juni 2020 blz.: 2

Wij hebben kennis genomen van de motie van de gemeenteraad om het aandeel sociale huur op te trekken naar 25%. Gezien het proces om tot een nieuwe gemeentelijke woonvisie te komen is het in onze ogen nu niet het geschikte moment daarover een standpunt te bepalen. Dit zullen we doen nadat de woonvisie gereed is. HUURBELEID Huurdersvereniging Barneveld heeft ons in de afgelopen jaren gevraagd af te stappen van ons huidige huurbeleid. Het huurbeleid dat gebaseerd is op markthuren in combinatie met het aftoppen van de huurprijzen op de diverse aftoppingsgrenzen die gebruikt worden voor het passend toewijzen en de huurtoeslag. Ongewenste uitkomsten Dit beleid heeft geleid tot de volgende ontwikkelingen:  Er is geen relatie tussen de huurprijs | woonlasten van de woning en de kwaliteit. o Twee vergelijkbare woningen kennen qua huurprijs een groot verschil. o Een kleinere woning kan duurder zijn dan een grotere. o Bijna alle vrijkomende huurwoningen hebben dezelfde prijs, ongeacht de kwaliteit (zoals mate van isolatie). o Energielabel heeft geen invloed op de huurprijs, maar wel op de woonlasten.

 Voor de jaarlijkse huurverhoging is het de uitdrukkelijke wens van de Huurdersvereniging om de huurverhoging te laten differentiëren in relatie tot de gehele woonlasten, waarbij met name de energieprestatie dan ook een belangrijke rol speelt, in combinatie met de huidige huur en dat is op basis van de huidige systematiek (met als basis marktwaarde) niet mogelijk.  De maatwerkoplossingen van het twee hurenbeleid is vaak een oplossing voor een tijdelijk probleem terwijl de oplossing een structureel karakter heeft.  Er is geen eenduidige methodiek om de bijdrage aan de verduurzaming op een eerlijke manier vorm te geven. Al met al wordt het huidige huurbeleid als oneerlijk ervaren en ontbreekt de integraliteit tussen de streefhuur (huurprijs na mutatie), de jaarlijkse huurverhoging, de bijdrage aan verduurzaming en de maatwerkregelingen zoals het twee hurenbeleid. Afspraken In 2019 hebben wij – Huurdersvereniging, gemeente en woningstichting – hierover gesproken met elkaar en het volgende opgenomen in de prestatie afspraken voor 2020. “In 2020 werkt Woningstichting Barneveld in overleg met Huurdersvereniging Barneveld aan huurbeleid op basis van de evaluatie actueel huurbeleid (incl.

streefhuren), actuele ontwikkelingen en de effecten en mogelijkheden van het sociaal huurakkoord waarbij de prijs-kwaliteitsverhouding inclusief energielabel een rol kan spelen.” Uitkomst Op basis van deze uitgangspunten is geconcludeerd dat een huurbeleid dat zijn grondslag kent in het woningwaarderingsstelsel een oplossing biedt. Uitgangspunt daarbij is dat er een logica ontstaat tussen het streefhuurbeleid, de jaarlijkse huurverhoging en de vergoeding indien de kwaliteit van de woning verbeterd is door ingrepen zoals verduurzaming. In grote lijnen ziet de systematiek er als volgt uit:

30 juni 2020 blz.: 3









Streefhuur Voor de streefhuur (= huurprijs die we vragen als de woning muteert) wordt een vastgesteld percentage van de maximaal redelijke huur bepaald voor alle woningen. De maximaal redelijke huur wordt berekend op basis van de kwaliteit van de woning uitgedrukt in een puntensysteem waarin naast de grootte van de woning, onder andere de ligging, het afwerkingsniveau en het energielabel gewaardeerd wordt. In de verdere uitwerking wordt het percentage van de maximaal redelijke huurprijs bepaald, zodanig dat deze beleidswijziging in beginsel budgetneutraal verloopt. Jaarlijkse huurverhoging Voor de jaarlijkse huurverhoging kan gekozen worden om te differentiëren in de huurverhoging op basis van het ‘gat’ tussen de huidige huurprijs en de vastgestelde streefhuur. Bijdrage aan verduurzaming Door verbeter- en verduurzamingsingrepen wordt de kwaliteit verbeterd, worden er punten toegevoegd en daarmee stijgt de streefhuur. Bij de uitvoering van een ingreep vragen wij de huidige huurder een bijdrage in principe conform de tabel uit het sociaal huurakkoord. Maatwerkregelingen Mochten binnen deze methodiek nog groepen woningzoekenden en/of huurders zijn die in de knel komen dan kunnen daarvoor maatwerkregelingen ontwikkeld worden. We gaan ervan uit dat met deze nieuwe opzet voor het huurbeleid het standaard uitvoeren van een twee hurenbeleid niet meer nodig zal zijn.

Positief advies en verdere uitwerking De methodiek is besproken met de Huurdersvereniging en op basis van onze adviesaanvraag heeft Huurdersvereniging Barneveld positief geadviseerd. De komende maanden zal het huurbeleid verder uitgewerkt worden. Bij deze uitwerking zijn onderdeel van het proces de concretisering van het percentage van de maximale huurprijs als streefhuur en de bandbreedte die kan worden ingezet bij de jaarlijkse huurverhoging. Tot slot Wij gaan ervan uit dat dit bod voldoende basis biedt voor de herijking van de prestatieafspraken voor 2021 en zoals hiervoor genoemd, zullen wij dit aanvullen zodra de nieuwe woonvisie gereed is. Dit bod wordt gedaan onder voorbehoud van goedkeuring door de Raad van Commissarissen. Besluitvorming vindt plaats zodra het huurbeleid verder uitgewerkt is. Heeft u vragen of opmerkingen dan horen wij dat uiteraard graag. Met vriendelijke groet,

Liesbeth van Beek-Bouw directeur-bestuurder

30 juni 2020 blz.: 4

Memo

Datum: 30 juli 2020 Onderwerp:

Ter attentie van:

Afzender:

Reactie op het bod op de woonvisie voor 2021 door Woningstichting Barneveld Aart de Kruijf, Hans van Daalen R.O/Wonen/Mimi Stevens

Vooraf In de Woningwet is opgenomen (artikel 42) dat woningcorporaties naar redelijkheid bijdragen aan de uitvoering van het lokale volkshuisvestingsbeleid. Hiertoe brengen woningcorporaties jaarlijks voor 1 juli een 'bod' uit met voorgenomen werkzaamheden. De toegelaten instelling stelt (artikel 43) een overzicht op van voorgenomen werkzaamheden, waaruit de gemeente(n) waar de toegelaten instelling feitelijk werkzaam is, kunnen afleiden welke werkzaamheden op hun grondgebied zijn voorzien. Daarmee wordt duidelijk welke bijdrage wordt beoogd aan de uitvoering van het volkshuisvestingsbeleid dat in die gemeente(n) geldt. Het overzicht heeft betrekking op de eerstvolgende vijf kalenderjaren en heeft mede betrekking op de met de toegelaten instelling verbonden ondernemingen. Bod 2021 van Woningstichting Barneveld Op 30 juni 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders het Bod ontvangen van Woningstichting Barneveld, hierna WsB, gericht aan de betrokken bestuurders de Kruijf en Van Daalen. Het bod wijkt af van de afgelopen jaren. De reden daarvoor is dat er een nieuwe woonvisie 2021-2025 in voorbereiding is. Woningstichting Barneveld wil daar volgend jaar haar doorkijk voor dezelfde periode op enten en ook de prestatieafspraken daar op baseren. Voor nu wordt teruggevallen op de huidige, vastgestelde woonvisie 2017-2021.

Inspanningen in lijn met bod voor 2020 en enkele aanvullingen Woningstichting Barneveld continueert haar inspanningen in lijn met het bod van vorig jaar maar vraagt ook aandacht voor enkele aanvullingen en opmerkingen: 1. De systematiek van het huurbeleid wordt in afstemming met Huurdersvereniging Barneveld (HvB) aangepast, waarbij er een betere relatie tussen woonlasten en kwaliteit wordt gelegd. De bedoeling is dat dit per 1 januari 2021 een feit is. 2. De portefeuillestrategie wordt eind 2020 geactualiseerd aan de hand van marktontwikkelingen en vertaald in een wensportefeuille met de daarbij horende transitieopgave. 3. Huurprijsgrenzen en dergelijke worden geactualiseerd aan de hand van de landelijke richtlijnen vanuit het ministerie van BZK.

4. Over de motie van de raad i.v.m. het opstellen van de woonvisie, om het aandeel sociale huur op te trekken naar 25% wordt voorlopig nog geen standpunt ingenomen. Dit zal gebeuren na afronding en vaststelling van de woonvisie. In dit memo leest u de ambtelijke reactie op dit bod. Ad 1. Huurprijsbeleid In de afgelopen jaren heeft de WsB gekozen voor een tweehurenbeleid, waarbij bij mutatie werd gekeken naar het inkomen van de betreffende kandidaat-huurder. De huren werden dan bij mutatie in relatie tot dit inkomen opgehoogd tot huren tot de betaalbaarheidsklassen: de kwaliteitskortingsgrens, de 2 aftoppingsgrenzen en de huurliberalisatiegrens. De relatie met de kwaliteit van het product werd daarbij uit het oog verloren alsook de energieprestatie van deze woning. Dit leidde tot ongewenste situaties, zoals identieke woningen die een groot prijsverschil kennen, kleinere woningen die duurder zijn dan grotere woningen. De WsB en HvB willen op basis van het woningwaarderingsstelsel (waarin ook de energieprestatie is opgenomen) komen tot een aangepast huurbeleid. Daarvoor zal een nieuwe streefhuur moeten worden bepaald (percentage van de maximale huurprijs). Reactie gemeente Barneveld De voorgestelde wijziging in huurprijsbeleid kunnen wij als gemeente goed volgen. Temeer omdat er sinds een aantal jaren passend moet worden toegewezen (passend bij het inkomen van iemand).

Daarmee wordt het ‘scheef wonen’ reeds beteugeld. Om de kwaliteit van de woningvoorraad meer te laten meewegen in relatie tot de woonlasten van een huurder (huurprijs en energielasten) is een goed uitgangspunt. Wij gaan er daarbij wel vanuit dat het huidige streefbeeld van het huuraanbod: goedkoop (tot kwaliteitskortingsgrens) / betaalbaar (tot 2 aftoppingsgrenzen) /bereikbaar (tot liberalisatiegrens) en vrije sector huur resp. 10%/75%/10% en 5% minimaal in tact blijft, conform het strategisch plan 2019-2023 van de WsB. Met andere woorden: de herijking moet niet tot een kleinere bereikbare huurwoningvoorraad leiden, aangezien de overgrote meerderheid van de woningzoekende huurders die staan ingeschreven, zijn aangewezen op de goedkope en betaalbare huurwoningen van de woningstichting. Als gemeente worden we graag geïnformeerd over de voortgang en uitkomst van deze herijking van het huurbeleid. Het bestuurlijk overleg is daarvoor een uitstekend podium. Ad 2. Portefeuillestrategie De WsB zal eind dit jaar haar portefeuillestrategie herijken om zo te komen tot een nieuwe wensportefeuille. Dit zal wellicht een transitieopgave betekenen. Hierin worden ook ontwikkelingen op de woningmarkt en demografische ontwikkelingen meegenomen.

In het streefbeeld voor 2028 werd in het strategisch plan 2019-2023 ten aanzien van huurprijsklassen het volgende voorgesteld: 10% goedkoop (tot kwaliteitskortingsgrens), 75% betaalbaar (tot 2 aftoppingsgrenzen), 10% bereikbaar (tot liberalisatiegrens) en 5% vrije sector. Dit is hetzelfde beeld als in 2017. Ten aanzien van de differentiatie in producten werd het volgende voor 2028 genoemd: 56% eengezinswoningen, 33% appartementen met lift, 9% appartementen zonder lift

en 2% onzelfstandig. Hiermee zou het aandeel eengezinswoningen ten opzichte van de huidige situatie iets afnemen ten faveure van meer appartementen met lift. Reactie gemeente Barneveld Gezien een aantal ontwikkelingen op de woningmarkt, de ontwikkeling van bouwprijzen en stichtingskosten, demografische ontwikkelingen alsook economische trends is het goed om een portefeuillestrategie met enige regelmaat te herijken. Gezien de uitkomsten van het WoOn2018 onderzoek, de uitkomsten van het woonwensenonderzoek onder 18-30 jarigen dat gemeente Barneveld recent heeft laten uitvoeren, als ook het schaarsteonderzoek uit 2019 en de verhuurervaringen van de woningstichting zelf, liggen er de nodige marktgegevens voorhanden. Maar ook de gesprekken met diverse maatschappelijke instellingen, die vooral aangeven graag een beroep te willen doen op goedkope huisvesting voor bijvoorbeeld urgenten, spoedzoekers, uitstroom beschermd wonen, statushouders en andere doelgroepen, vormen relevante input. Wij gaan er van uit dat de WsB al deze informatie en signalen adequaat meeneemt in haar overwegingen. Verder gaan we er van uit dat onder andere HvB en gemeente Barneveld in dit traject geconsulteerd zal worden.

Daarnaast vraagt de gemeente Barneveld om niet alleen naar de portefeuillestrategie voor de reguliere huurmarkt te kijken maar ook naar het overige bezit van de woningstichting te kijken: het zorgvastgoed, woonwagens, studentenhuisvesting, koopgarantwoningen, DAEB/niet-DAEB e.d. aangezien ook in deze segmenten zich verschillende ontwikkelingen voordoen en deel uit maken van de portefeuille. Ad 3. Actualisering huurprijzen e.d. Woningstichting Barneveld heeft voor wat betreft de huurprijzen te maken met de wettelijk vastgelegde huurprijsgrenzen. Deze worden jaarlijks middels een MGcirculaire van het Rijk geïndexeerd. Als gemeente hebben we hier geen invloed op. Ad 4. Standpunt motie van de gemeenteraad: 25% sociale huur Woningstichting Barneveld geeft aan eerst het gehele woonvisie traject af te wachten alvorens met een standpunt omtrent de motie van de gemeenteraad te komen. De gemeenteraad heeft voorafgaand aan het opstellen van de nieuwe woonvisie reeds een motie uitgebracht om tenminste 25% sociale huur en tenminste 10% sociale koop in de gemeentelijke nieuwbouwprogrammering op te nemen. Reactie gemeente Barneveld Wij begrijpen en respecteren dit standpunt van Woningstichting Barneveld.

Aangezien de resultaten van verschillende woningbehoefteonderzoeken nog moeten worden gedeeld (zoals ook het onderzoek onder 18-30 jarigen in Barneveld), de gesprekken met stakeholders (waaronder de WsB, HvB, Jongerenraad, Adviesraad Sociaal Domein, de dorpsvertegenwoordigers, zorgorganisaties) nog moeten worden gevoerd, is het wat prematuur om voortijdig al standpunt in te nemen over het gewenste percentage sociale huur in de woningbouwplannen van gemeente Barneveld. De woningbehoefte verschilt per kern en zo ook de behoefte aan sociale huur. Daarnaast is het ook denkbaar dat er verschillende woonmilieus gewenst zijn, waarbij het soms om relatief meer of juist relatief minder sociale huurwoningen zal gaan. In de woonvisie zal de programmering van het gemeentelijk woningbouwprogramma (type producten, locaties, eigendomsverhoudingen, prijsklassen, verdeling over kernen) in relatie tot de vraag, uitvoerig aan de orde komen. Deze programmering zal ook mede leidend zijn voor de te maken prestatieafspraken met HvB en WsB in 2021.

> Retouradres Postbus 16191 2500 BD Den Haag

L2082 Woningstichting Barneveld t.a.v. mevrouw E.J.J. van Beek-Bouw Postbus 61 3770 AB Barneveld

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Graadt van Roggenweg 500 Utrecht Postbus 16191 2500 BD Den Haag www.ilent.nl Contactpersoon M. de Jong Martine.de.Jong@ilent.nl

Datum Betreft

2 september 2020 Toezichtbrief 2020

Ons kenmerk H466757

Geachte mevrouw Van Beek, Hierbij ontvangt u de toezichtbrief naar aanleiding van het door mij uitgevoerde onderzoek op basis van het gemeenschappelijk beoordelingskader Aw-WSW1. Gezamenlijk beoordelingskader Bij het onderzoek op basis van het gezamenlijk beoordelingskader focust de Autoriteit woningcorporaties (Aw) zich op de governance van uw organisatie. Bij het onderdeel bedrijfsmodel maakt de Aw gebruik van de inzichten van Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). In afstemming met WSW beoordeelt de Aw de financiële continuïteit van uw corporatie. Integraal toezicht De Aw houdt integraal toezicht. Dit betekent dat verschillende risicogebieden in onderlinge samenhang worden onderzocht. Rechtmatigheid en integriteit zijn geen onderdeel van het gemeenschappelijk beoordelingskader Aw-WSW, maar wel onderdeel van het integrale Aw toezicht. Als er bij uw corporatie sprake is van een risico in het kader van rechtmatigheid of integriteit, komt dit aan de orde in deze toezichtbrief. In verband met de vereisten in de wet toetst de Aw daarnaast jaarlijks gericht op rechtmatigheid. Deze toets richt zich in ieder geval op de onderdelen passend toewijzen, staatssteun, huursom en WNT. Voor deze beoordeling wordt gebruik gemaakt van de gegevens van de verantwoordingsinformatie (dVi). De conclusies van deze rechtmatigheid beoordeling ontvangt u jaarlijks vóór 1 december in een aparte brief.

Risicogerichte aanpak De risico-inschatting is medebepalend bij de planning en uitvoering van het onderzoek. Daarbij is nadrukkelijk het streven om jaarlijks voor elke corporatie een onderzoek op basis van het gezamenlijk beoordelingskader uit te voeren. Na afronding van het onderzoek ontvangt u een toezichtbrief. Als op basis van het onderzoek wordt ingeschat dat het risico laag is, zal de inhoud van de

1

https://www.ilent.nl/documenten/publicaties/2018/11/12/gezamenlijkbeoordelingskader-aw-wsw

Pagina 1 van 4

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Datum 2 september 2020

toezichtbrief beknopt zijn; de brief vermeldt dan dat er geen aanleiding is tot het verrichten van nader onderzoek.

Ons kenmerk H466757

Als sprake is van een (mogelijk) verhoogd risico, beperkt de brief zich tot die onderdelen waar een verhoogd risico is ingeschat of is gesignaleerd. Op deze onderdelen benoemt de brief dan vervolgafspraken, actiepunten, aandachtspunten en/of interventies. Basisonderzoek 2020 Ik heb voor uw corporatie een onderzoek uitgevoerd. Daarbij heb ik gebruik gemaakt van de volgende informatie:  dVi gegevens 2019  dPi gegevens 2018  Jaarverslag 2019  Meerjarenbegroting 2020 en verder  Management letter 2019 en accountantsverslag 2019  Uitkomst visitatie, rapport van 2 september 2019 en reactie bestuur daarop  Onderzoeksresultaten WSW  Voorgaande oordelen Aw Voorgaande beoordeling In de brief van 6 februari 2019 heb ik mijn zorgen geuit over een aantal aangelegenheden. Dit betrof onder meer een mogelijk risico voor de continuïteit van de uitvoering van de primaire taak van de corporatie, vanwege een opeenstapeling van zaken zoals het hoge ziekteverzuim, het vertrek van medewerkers inclusief het voltallig MT en het groot aantal organisatorische veranderingen in een relatief kort tijdsbestek. Daarnaast heb ik aandacht gevraagd voor de discrepantie in visie op bepaalde kwesties tussen de bestuurder en de raad van commissarissen en voldoende onafhankelijkheid en tegenkracht van de controller.

Middels het voeren van gesprekken en de aanlevering van stukken heeft het afgelopen jaar monitoring plaats gevonden. Conclusie Op basis van het door mij uitgevoerde onderzoek signaleer ik mogelijk risico’s in uw governance. Met betrekking tot de opzet van de besturing blijven de professionalisering van de organisatie (organisatiestructuur en –cultuur) en de kwaliteit van de vertaling van doelen een aandachtspunt. Daarnaast stel ik vast dat het risicomanagement, de interne beheersing en de beheerkosten aandacht behoeven. De risico inschatting voor uw corporatie is laag op de overige onderdelen van het beoordelingskader. Ik maak met u de volgende toezichtafspraken:  Ik verzoek u mij direct na vaststelling de voortgangsrapportages toe te zenden.  Ik plan met een afvaardiging van uw RvC een afspraak om de afgelopen periode te evalueren.  Begin volgend jaar plan ik een afspraak met de nieuwe bestuurder om kennis te maken en de voortgang van het verbetertraject te bespreken. Governance Governance omvat de activiteiten van sturen, beheersen, toezicht houden en verantwoorden in hun onderlinge samenhang. In dit deel van het onderzoek gaat het om de vraag in hoeverre uw corporatie voldoende waarborgen heeft ingericht om de strategische doelstellingen op een integere, rechtmatige en doelmatige wijze te realiseren.

Pagina 2 van 4

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Datum 2 september 2020

Organisatie Wegens verschil van inzicht tussen de raad van commissarissen en de bestuurder heeft uw raad eind december besloten om afscheid te nemen van de toenmalige bestuurder. Per 20 januari jl. bent u als interim bestuurder gestart. De Aw heeft inmiddels een positieve zienswijze afgegeven voor de beoogd bestuurder, waarmee de bestuursfunctie vanaf eind 2020 weer structureel wordt ingevuld. Na het vertrek van alle managementteam leden, is het MT inmiddels ruim een jaar weer voltallig. Tot op heden is het echter nog niet gelukt om alle openstaande vacatures in te vullen op de afdelingen bedrijfsvoering en vastgoed, vanwege relatief veel personeelsmutaties in korte tijd. Vooralsnog wordt de inhuur van externen derhalve voortgezet en wordt ingezet op traineeships. Daarnaast ben u bezig met het creëren van een aantal seniorfuncties ter versterking van het kennisniveau op de afdelingen. De extra kosten die hiermee gepaard gaan komen tot uitdrukking in een stijging van de beheerkosten. De gemiddelde beheerkosten in de daeb-tak, zoals verantwoord in de prognose informatie 2019 (dPi2019), zijn € 500 hoger dan de sectorbrede gemiddelde uitgaven voor beheer.

Ons kenmerk H466757

De accountant heeft in haar managementletter verbeterpotentieel benoemd ten aanzien van het risicomanagement en de invulling van de controlfunctie. De aanbevelingen ter verbetering van het risicomanagement zijn of worden opgepakt. Daarnaast is de controlfunctie herijkt en aangescherpt. De uitwerking hiervan wordt nauwlettend door u gemonitord en waar nodig wordt tijdig bijgestuurd. In het in 2019 uitgevoerde medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) was sprake van een daling van de algemene tevredenheidscore ten opzichte van het voorgaand uitgevoerde onderzoek. Dit voorjaar is opnieuw een MTO uitgevoerd waarbij op bijna alle terreinen een hogere mate van tevredenheid is geconstateerd. Kwaliteit vertaling doelen Uit de met u recent gevoerde gesprekken maak ik op dat de koers van woningstichting Barneveld wel duidelijk is geformuleerd, maar de uitgezette strategie op tal van terreinen nog onvoldoende is doorvertaald naar beleid waardoor de samenhang en toetsingskaders ontbreken. Dit belemmert enerzijds het effectief invullen van de werkzaamheden en anderzijds het adequaat toezichthouden op het realiseren van de organisatiedoelstellingen. Samen met het MT en externe adviseurs bent u gestart met het invulling geven aan en het uitschrijven van het beleid. Tevens bent u bezig met het werven van een beleidsmedewerker omdat deze deskundigheid in de organisatie ontbreekt.

Woningstichting Barneveld heeft haar ambities tot 2030 in de meerjarenprognose vastgelegd. U heeft geconstateerd dat de investeringsopgave van slechts een deel van het totale bezit is doorvertaald in deze ambities en de financiële ratio’s dusdanig verslechteren, dat de investeringsmogelijkheden voor het overig bezit na 2030 mogelijk niet toereikend zijn. Op grond van nieuw woningmarktonderzoek en vaststelling van de kwaliteit van het huidig bezit wordt de portefeuillestrategie herijkt, waarbij een langere doorkijk wordt gemaakt (25 jaar) dan thans is gedaan. Het financieel beleid is inmiddels uitgeschreven en vastgesteld, waardoor de financiële spankracht inzichtelijk is gemaakt. Op grond hiervan worden door u nieuwe keuzes gemaakt, waarbij het duurzaam verdienmodel van woningstichting Barneveld kan worden gewaarborgd. Bevindingen Hoewel woningstichting Barneveld op de goede weg lijkt te zijn, dienen nog belangrijke stappen te worden gezet voordat de governance van de corporatie Pagina 3 van 4

Inspectie Leefomgeving en Transport Autoriteit woningcorporaties Datum 2 september 2020

weer van voldoende kwaliteit is. Nadat er een adequate invulling is gegeven aan de organisatiestructuur en -beleid, dient aandacht te worden geschonken aan de gewenste cultuur en de hard en soft controls. Gegeven de huidige situatie beoordeel ik het risico op het onderdeel governance als midden. Met het op orde stellen van de governance verwacht ik tevens versterking van het risicomanagement en de interne beheersing. Gezien de huidige organisatieveranderingen die gepaard gaan met personele mutaties vind ik een tijdelijke verhoging van kosten voldoende verklaarbaar. Ik verwacht van het bestuur evenwel een kritische houding ten aanzien van deze uitgaven in relatie tot haar maatschappelijke opgave. Ik ga ervan uit dat, na het verbeteren van de governance, het bestuur zich inspant om de beheerkosten tot een acceptabel niveau terug te brengen. Ik verwacht dat uw raad de voortgang van het ingeslagen verbeteringstraject en de beheersing van de beheerskosten nauwlettend volgt.

Ons kenmerk H466757

Ik blijf de ontwikkelingen in de komende periode volgen. Ik verzoek u mij direct na vaststelling de voortgangsrapportages toe te zenden. Tevens plan ik begin volgend jaar een afspraak met de nieuwe bestuurder om kennis te maken en de voortgang te bespreken. Ook maak ik met een afvaardiging van uw RvC een afspraak om de afgelopen periode te evalueren. Tot slot Ik verzoek u deze brief te delen met uw Raad van Commissarissen. Tevens verzoek ik u de voor uw organisatie relevante stakeholders over de inhoud van deze toezichtbrief te informeren. Tot slot wijs ik u er nog op dat de Aw deze toezichtbrief publiceert op haar website. Voor nadere informatie kunt u contact met mij opnemen. Hoogachtend, Senior inspecteur/AUTORITEIT WONINGCORPORATIES,

M. de Jong

Pagina 4 van 4