B-3.24 Besluit B&W Woningbehoefte-onderzoek d.d. 21-1-25

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

58

belangstelling te hebben voor gemeenschappelijk wonen (5%). Een enkel huishouden geeft aan al gemeenschappelijk te wonen.

Figuur 4.22: Gemeente Barneveld. Bereidheid om een deel van de woning te verhuren, zelfstandige huishoudens, 2024 30%

Figuur 4.21: Gemeente Barneveld. Interesse in gemeenschappelijk wonen, zelfstandige huishoudens, 2024

25%

20%

30%

15%

25%

10% 25%

20%

8%

5%

15%

11%

10% 5%

0%

12%

10%

1% 2%

19%

19%

1%

1%

8%

7%

4%

1% 5%

15% 8% 3%

1-2 phh 1-2 phh 35 1-2 phh 55 1-2 phh 65 1-2 phh Gezinnen <35 jaar - 55 jaar - 65 jaar - 75 jaar 75+ Ja

Ja, dat doe ik al

1% 5%

0%

4%

3%

5%

4%

Koop

Huur corporatie

Huur particulier

Totaal

Ja

Ja, dat doe ik al

Misschien

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

Totaal

Misschien

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

Klein deel huishoudens is bereid om deel van woning te verhuren Een klein deel (4%) van de huishoudens is bereid om een deel van hun woning te verhuren. Nog eens 8% is daar misschien toe bereid. Een enkel huishouden geeft aan al een deel van hun woning aan een of meer andere personen te verhuren. Dit laatste betreft huishoudens met een koopwoning.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

59

Deel huishoudens wil een tiny house plaatsen op eigen terrein Een deel (7%) van de huishoudens wil een tiny house op eigen terrein plaatsen. Nog eens 13% wil dat misschien doen. Een enkel huishouden heeft al een tiny house staan. Dit laatste betreft huishoudens met een koopwoning. Onder woningeigenaren is de belangstelling om een tiny house te plaatsen groter dan onder huurders. Waarschijnlijk hebben woningeigenaren meer financiële mogelijkheden en hebben zij mogelijkheden op hun eigen terrein. Figuur 4.23: Gemeente Barneveld. Wens om een tiny house of microwoning te plaatsen op eigen terrein, zelfstandige huishoudens, 2024 30%

30% 25% 20%

20% 16%

15% 10%

15% 6%

8% Koop

16% 13%

6%

3%

0%

20%

Huur corporatie Ja

Huur particulier

Ja, dat doe ik al

Totaal

Misschien

14%

10% 5%

Figuur 4.24: Gemeente Barneveld. Wens om een mantelzorgwoning/unit te plaatsen op eigen terrein, zelfstandige huishoudens, 2024

5%

25%

15%

woning staan op eigen terrein. Dit laatste betreft huishoudens met een koopwoning. Veel woningeigenaren willen misschien een mantelzorgwoning plaatsen (20%).

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

6% 8%

4%

5%

7%

Huur corporatie

Huur particulier

Totaal

0% Koop

Ja

Ja, dat doe ik al

Misschien

4.4 Zoeken en vinden van een woning In de enquête is respondenten gevraagd naar hun ervaringen met het vinden van een woning in de gemeente Barneveld.

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

Deel huishoudens wil een mantelzorgwoning plaatsen Een deel (6%) van de huishoudens wil een mantelzorgwoning of unit plaatsen op eigen terrein. Deze wens leeft sterker bij woningeigenaren dan bij huurders. Een enkel huishouden heeft al een mantelzorg-

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

Problemen bij vinden gewenste woning: te weinig seniorenwoningen, te weinig aanbod op gewenste plek en te hoge prijzen Slechts een klein deel van de huishoudens met een verhuiswens ervaart of verwacht geen problemen bij het vinden van hun gewenste woning (11%). Verreweg de meeste huishoudens ervaren of verwachten wel

60

problemen. De meest genoemde problemen zijn dat er te weinig aanbod is aan seniorenwoningen (42%), te weinig aanbod is op de gewenste plek (39%) en dat de koop- of huurprijzen te hoog zijn (38%).

Figuur 4.26: Gemeente Barneveld. Zoektijd naar een woning, thuiswonende jongeren, 2024

Figuur 4.25: Gemeente Barneveld. Ervaren of verwachte problemen bij het vinden van de gewenste woning, zelfstandige huishoudens, 2024

Ja, er is te weinig aanbod aan sociale huurwoningen Ja, er is te weinig aanbod aan vrije sectorhuurwoningen Ja, er is te weinig aanbod aan koopwoningen Ja, er is te weinig aanbod aan woningen voor senioren Ja, er is te weinig aanbod op de gewenste plek Ja, de koopprijzen en/of huurprijzen zijn te hoog Ja, de wachttijden bij woningcorporaties zijn te lang Nee, ik ervaar of verwacht geen problemen

22%

27%

11% 4%

16 0%

5 20 42

20

30

40%

60%

80%

Korter dan een half jaar

Tussen de 6 en 12 maanden

Tussen de 1 en 2 jaar

Tussen de 2 en 4 jaar

100%

39

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

38

Jongeren zijn bereid in te leveren op kwaliteit Als jongeren niet de gewenste woning kunnen vinden, kan het nodig zijn om hun woonwensen bij te stellen. Voor bijna de helft van de jongeren is dan een kleinere woning acceptabel (48%). Ook mag de woning in veel gevallen een simpele keuken en badkamer (40%) of minder kamers (28%) hebben. Ook de locatie van de woning mag vaak minder ideaal zijn: in een andere buurt (41%) of verder van winkels en andere voorzieningen (34%). Weinig jongeren zijn bereid een hogere prijs te betalen (11%) of te gaan woningdelen met een ander (5%).

11 10

20%

Langer dan 4 jaar

21

0

40

50

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

Bijna helft woningzoekende jongeren zoekt al langer dan een jaar Bijna de helft van de woningzoekende jongeren is langer dan een jaar op zoek naar een woning. Ruim een kwart (27%) is tussen de 1 en 2 jaar op zoek en 15% is al langer dan 2 jaar op zoek.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

35%

61

Figuur 4.27: Gemeente Barneveld. Bijstellen woonwensen: wat is acceptabel als jongeren de gewenste woning niet kunnen krijgen, thuiswonende jongeren, 2024

Figuur 4.28: Gemeente Barneveld. Actie bij het niet kunnen vinden van de gewenste woning, thuiswonende jongeren, 2024 Ga ik kopen in plaats van huren

Verder van winkels en andere…

34%

Een andere buurt dan mijn eerste keus

41%

Woningdelen met een ander

5%

Kopen in plaats van huren

6%

Huren in plaats van kopen

Simpele keuken en badkamer

40%

Minder kamers Kleinere woning

21% 26%

20%

30%

71%

Kijken in een ander dorp in de gemeente

40%

Kijken in een andere gemeente

41%

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

48% 40%

50%

60%

Bron: Woonwensenonderzoek Barneveld 2024, Companen.

Jongeren blijven thuis wonen als ze de gewenste woning niet kunnen vinden Als jongeren niet de gewenste woning kunnen vinden, zullen ze uitwijken naar andere opties. De meeste jongeren geven aan dat ze dan langer thuis blijven wonen (71%). Vier op de tien jongeren geeft aan elders te gaan kijken: in een ander dorp (40%) of in een andere gemeente (41%). Een deel zoekt dan een goedkopere woning (26%) of kleinere woning (21%). Een vijfde overweegt om dan te gaan huren in plaats van kopen (19%).

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

Zoek ik een kleinere woning

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80%

28%

10%

19%

Blijf ik langer thuis wonen

11%

0%

Ga ik huren in plaats van kopen

Zoek ik een goedkopere woning

15%

Hogere prijs

6%

4.5 Kwalitatieve woningbehoefte Woonwensen zijn slechts een (beperkte) voorspeller van gedrag op de woningmarkt. Vaak geven mensen in een enquête aan iets te willen, maar doen zij in de praktijk vervolgens iets anders. We vergelijken de woonwensen daarom met het feitelijke gedrag in Barneveld, om te duiden waar sprake is van onvervulde wensen, maar ook om zicht te krijgen op te ambitieuze woonwensen. Enkele belangrijke verschillen: • Er wordt veel meer naar een particuliere huurwoning verhuisd dan uit de wensen blijkt. Met name jongere kleine huishoudens verhuizen veel naar particuliere huurwoningen, terwijl het de wens is om te kopen. • Oudere huishoudens geven aan op latere leeftijd nog te willen kopen en doen dit ook. In de wensen geeft deze groep aan vooral koopappartementen te willen, in het gedrag is te zien dat deze groep ook nog vaak een grondgebonden koopwoning betrekt.

62

Figuur 4.29: Gemeente Barneveld, verhuisgedrag huishoudensgroepen, 2017 - 2022 Starters

15%

38%

43%

4%

1-2 phh <35 jaar

12%

39%

45%

4%

1-2 phh 35 - 55 jaar

20%

31%

45%

5%

1-2 phh 55 - 65 jaar

21%

27%

46%

6%

Gezinnen

15%

1-2 phh 65 - 75 jaar

22%

26%

1-2 phh 75+

61% 20%

34% 0%

Huur sociaal

20%

40% 27%

13%

18%

21%

40%

60%

80%

Huur particulier

Koop ggb

Koop app

100%

Bron: CBS-Microdata.

Behoefte aan sociale huurwoningen De behoefte aan sociale huur wordt deels bepaald op basis van woonwensen die huishoudens hebben. Maar minstens zo belangrijk zijn de toewijzingseisen (gehanteerd prijspeil: 2024). Wettelijk is hierbij vastgelegd dat eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 47.699 en meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 52.671 tot de doelgroep van woningcorporaties behoren. Voor hen zijn sociale huurwoningen tot € 880 bedoeld. Een deel van deze doelgroep valt onder de regels voor passend toewijzen. Dan gaat het om eenpersoonshuishoudens met een inkomen tot ongeveer € 27.725 en meerpersoonshuishoudens met een inkomen tot € 37.625. Zij zijn aangewezen op de meest betaalbare sociale huurwoningen met een huurprijs tot de

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

aftoppingsgrenzen: € 650 voor één- en tweepersoonshuishoudens en € 697 voor drie- en meerpersoonshuishoudens. Daarnaast mogen corporaties sinds 2022 7,5% van de vrijkomende woningen vrij toewijzen aan huishoudens die niet tot de doelgroep van woningcorporaties behoren. Deze 7,5% mag verhoogd worden naar 15% als de corporatie hierover afspraken maakt met de gemeente en de huurdersorganisatie en dit vastlegt in prestatieafspraken. Naast de toewijzingsregels spelen het landelijke beleid en de Woondealafspraken die zijn gemaakt tussen de gemeente, de provincie en het Rijk een belangrijke rol. De afspraak in de Woondeal is dat in Barneveld 25% van de nieuwbouw sociale huurwoningen zijn. Wij gaan er daarom in de raming van de kwalitatieve woningbehoefte van uit dat 25% van de woningen die aan de voorraad worden toegevoegd sociale huurwoningen zijn. Dit aandeel is iets hoger dan de (trendmatige) behoefte van de huishoudens in Barneveld. Barneveld draagt met het toevoegen van sociale huurwoningen bij in de woningbehoefte van kwetsbare groepen.

Frictie tussen vraag en aanbod: nieuwbouw- en herstructureringsopgave, kansrijke en kwetsbare segmenten In deze paragraaf vertalen we de kwantitatieve woningbehoefte naar de gewenste toekomstige kwaliteit van de woningvoorraad. Aan welke woningen zal er in de toekomst behoefte zijn? Zijn er woningen waarvan al voldoende aanbod is? Voor het bepalen van de kwalitatieve woningbehoefte is een schatting gemaakt van de kwalitatieve behoefteontwikkeling in de gemeente Barneveld. We maken gebruik van een combinatie van woonwensen en feitelijk gedrag op de woningmarkt omdat de woonwens alleen een (beperkte) voorspeller is van gedrag op de woningmarkt. De uitkomsten van de woonwensen zijn vergeleken met de feitelijke verhuisbewegingen op de woningmarkt. Waar het wensprofiel en het gedragsprofiel van elkaar verschillen, is ingeschat of er sprake is van een onvervulde wens omdat in het verleden

63

aanbod ontbrak, of juist van een voorzorgwens die in de praktijk maar beperkt wordt geëffectueerd. Zo vormt de combinatie van woonwensen en gedrag een robuuste basis voor het bepalen van de ontwikkeling van de kwalitatieve woningbehoefte. We benadrukken dat het een richtinggevend toekomstbeeld is en niet een absoluut toekomstbeeld. Het is een raming op basis van informatie die op dit moment beschikbaar is. Bij de analyses van de woonwensen is rekening gehouden met de huishoudensontwikkeling, de conjunctuur, en relevante regelgeving zoals passend toewijzen. Daarnaast hebben we zoals beschreven meegewogen dat nieuwe generaties vaker in een koopwoning wonen dan eerdere generaties. In de analyses is rekening gehouden met de financiële mogelijkheden van huishoudens en de prijssegmenten waar zij zich op richten.

Ouderen willen vaak een woning kopen Ook de voorkeur van ouderen gaat vaker dan in het verleden uit naar het kopen van een woning als zij de stap zetten naar een levensloopgeschikte woning. Dat hangt samen met de generatiewissel die gaande is. De huidige generatie ouderen heeft vaker dan eerdere generaties altijd in een koopwoning gewoond. De hoge huizenprijzen betekenen dat zij hun (vaak grotendeels afbetaalde) woning goed kunnen verkopen, een kleinere levensloopgeschikte woning kunnen kopen en daardoor relatief lage maandlasten houden. Toch zijn er ook ouderen die bewust kiezen voor een stap naar een middeldure levensloopgeschikte huurwoning. Er is een behoorlijke extra behoefte aan huurappartementen voor ouderen, zowel in de sociale huursector als in de middenhuur.

Sociale huursector: appartementen en levensloopgeschikte woningen De aanvullende behoefte in de sociale huursector bestaat voor een belangrijk deel uit appartementen en levensloopgeschikte woningen. De vraag naar appartementen is niet alleen een vraag van ouderen, maar ook van jongeren die snel een betaalbare woning zoeken. Er is daarnaast extra vraag naar grondgebonden sociale huurwoningen. Middenhuur: appartementen en levensloopgeschikte woningen De vraag in de vrije huursector is grotendeels een vraag naar middenhuur. De extra vraag aan middenhuurwoningen is op basis van de woonwensen van huishoudens relatief klein. De eerste voorkeur gaat vaker uit naar het kopen van een woning. Dat speelt nog sterker bij grondgebonden woningen dan bij appartementen, wat ertoe leidt dat er potentieel vraaguitval optreedt bij grondgebonden vrije sector huurwoningen.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

64

Figuur 4.30: Gemeente Barneveld. Kwalitatieve woningbehoefte naar eigendom, woningtype en prijsklasse, 2023 tot en met 2030 en 2031 tot en met 2040

Deze situatie doet zich voor als er voldoende goedkoop en betaalbaar aanbod wordt toegevoegd in de koopsector. Als dat niet het geval is blijft er (extra) vraag naar grondgebonden huurwoningen in de vrije huursector. Een deel van de vraag naar goedkope koopwoningen is afkomstig van 2 huishoudens die zouden willen doorstromen vanuit een sociale huurwoning. Als deze woningen niet beschikbaar zijn, legt dit extra druk op de sociale huursector. 1

2

Huur sociaal ggb Huur sociaal app/levensloopgesch.

1

Vrije sectorhuur ggb Vrije sectorhuur app./levensloopgesch. Koop grondgebonden tot 260 Koop grondgebonden 260-390 Koop grondgebonden 390-550

Koop grondgebonden 550+ Koop appartement tot 260 Koop appartement 260-390 Koop appartement 390-550 Koop appartement 550+

-1.000 -500 2023 - 2030

0

500 1.000 1.500 2.000

2031 - 2040

2023 - 2030 2031 - 2040 Aandeel huur 22% 18% Aandeel sociale huur 25% 22% Aandeel betaalbaar 60% 60% Aandeel appartementen 49% 57% Woningbehoefte +3.560 +4.385 * Het aandeel sociale huur op de extra woningbehoefte is hoger dan het aandeel van de totale huur. Dit komt omdat er gerekend wordt met een potentieel overschot in de particuliere huursector. Bron: Vraag- en aanbodmodel Companen, 2023.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

Koopsector: veel vraag naar goedkoop en betaalbaar In de koopsector is er veel vraag naar goedkope en betaalbare woningen. Er zijn in Barneveld veel koopwoningen met een hoge waarde (boven € 390.000). Deze woningen zijn bereikbaar voor kopers die zelf hebben geprofiteerd van de gestegen huizenprijzen in de afgelopen periode en de overwaarde van hun huidige woning kunnen benutten. Voor huishoudens die geen woning te verkopen hebben (koopstarters) geldt dit niet. Zij zijn de aansluiting kwijtgeraakt bij de waardeontwikkeling in de bestaande woningvoorraad. Dit betekent dat er een aanzienlijke extra vraag is naar betaalbare koopwoningen in Barneveld. Maar ook veel vraag naar duurdere koopwoningen Vooral naar koopwoningen tussen de € 390.000 en € 550.000 is een aanzienlijke vraag in Barneveld. Dit geldt ook voor woningen van € 550.000 of meer, maar in mindere mate. De vraag naar duurdere koopwoningen is zowel afkomstig van doorstromers binnen de gemeente als van vestigers. Een mogelijk effect bij het toevoegen van dure nieuwbouwwoningen is dat bestaande woningen in het dure segment minder goed kunnen concurreren met nieuwbouw, zeker nu de energetische kwaliteit van woningen een zeer belangrijk aspect is geworden bij de koopbeslissing.

65

Vraag naar koopappartementen De grootste extra vraag is er naar grondgebonden woningen. In de appartementensfeer is er in de periode tot en met 2030 met name een aanvullende vraag naar koopappartementen met een prijs tussen € 260.000 en € 390.000 en met een prijs tussen € 390.000 en € 550.000, maar ook naar appartementen tot € 260.000 is er vraag. Er is daarnaast een kleinere, maar zeker substantiële vraag naar koopappartementen in het prijssegment vanaf € 550.000. Uit het rondetafelgesprek: ‘We zijn te kritisch over woonruimte voor jongeren. Zij doen zelf minder moeilijk, opties als een omgebouwd kantoorpand, gesplitste - of een tijdelijke woning zijn prima.’

Woningbehoefte in de kernen Aan de hand van de huishoudenssamenstelling, de omvang en samenstelling van de woningvoorraad en van een analyse van verhuisbewegingen is een vertaling van de woningbehoefte gemaakt naar de kernen van de gemeente. We geven een kwantitatief en kwalitatief beeld van de woningbehoefte voor de kernen Barneveld, Voorthuizen en Kootwijkerbroek. Voor de overige kernen zijn de aantallen die het betreft te klein om getalsmatig kwalitatief nader uit te werken. Hier is maatwerk nodig om in te spelen op de lokale behoefte. We zien in behoefte de volgende accenten:

Figuur 4.31: Gemeente Barneveld. Kwalitatieve woningbehoefte naar eigendom, woningtype en prijsklasse, 2023 tot en met 2030

Kern Barneveld Huur sociaal ggb Huur sociaal app/levensloopgesch. Vrije sectorhuur ggb Vrije sectorhuur app./levensloopgesch. Koop grondgebonden tot 260 Koop grondgebonden 260-390 Koop grondgebonden 390-550 Koop grondgebonden 550+ Koop appartement tot 260 Koop appartement 260-390 Koop appartement 390-550 Koop appartement 550+

-300 -200 -100

0

100 200 300 400 500

0

100 200 300 400 500

2023-2030

Kern Voorthuizen Huur sociaal ggb Huur sociaal app/levensloopgesch. Vrije sectorhuur ggb Vrije sectorhuur app./levensloopgesch. Koop grondgebonden tot 260 Koop grondgebonden 260-390 Koop grondgebonden 390-550 Koop grondgebonden 550+ Koop appartement tot 260 Koop appartement 260-390 Koop appartement 390-550 Koop appartement 550+

-300 -200 -100 2023-2030

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

66

Kern Kootwijkerbroek Huur sociaal ggb Huur sociaal app/levensloopgesch. Vrije sectorhuur ggb Vrije sectorhuur app./levensloopgesch. Koop grondgebonden tot 260 Koop grondgebonden 260-390 Koop grondgebonden 390-550 Koop grondgebonden 550+ Koop appartement tot 260 Koop appartement 260-390 Koop appartement 390-550 Koop appartement 550+

-300 -200 -100

0

100 200 300 400 500

2023-2030

er een wat zwaarder accent op het betaalbare segment, maar er is ook een flinke extra vraag naar duurdere koopappartementen. • Ook in Voorthuizen is er een toenemende behoefte aan appartementen/levensloopgeschikte woningen, zowel in de sociale huursector als in de koopsector. • Daarnaast is er in Voorthuizen een flinke extra vraag naar grondgebonden koopwoningen. Deels is dat een vraag naar goedkope en betaalbare koopwoningen voor koopstarters en huishoudens met een middeninkomen, deels is het een vraag naar duurdere koopwoningen. • In Kootwijkerbroek is er naar verhouding meer vraag naar grondgebonden koopwoningen, hoewel er ook in deze kern vraag is naar koopappartementen voor oudere huishoudens die de stap naar een levensloopgeschikte woning willen zetten en de voorkeur geven aan het (opnieuw) kopen van een woning.

Bron: Vraag- en aanbodmodel Companen, 2023.

• De aanvullende woningvraag in de sociale huursector is bepaald op 25% van de totale extra woningvraag in de Woondealperiode tot en met 2030. Het gaat veelal om kleine huishoudens en oudere huishoudens die een levensloopgeschikte woning nodig hebben. De nadruk ligt in de behoefte aan sociale huurwoningen op appartementen, hoewel er ook aan grotere grondgebonden woningen nog een aanvullende vraag is, zeker in de eerste jaren. Getalsmatig is er de grootste vraag in de kern Barneveld. Daarnaast is er een flinke extra behoefte aan sociale huurwoningen in de kern Voorthuizen. • De kern Barneveld heeft een gevarieerde extra woningbehoefte in de komende jaren. Deels is dit een vraag naar grondgebonden koopwoningen, zowel in het betaalbare als in het duurdere segment. Daarnaast is er een grote extra vraag naar koopappartementen. Bij de koopappartementen ligt

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

Uit het rondetafelgesprek: ‘De middengroep redt zich wel op de Barneveldse woningmarkt. Het zijn juist de starters en ouderen die geen kant op kunnen.’

67

Zwartbroek

Overige kernen

Stroe

Terschuur

Garderen

Tabel 4.4: Gemeente Barneveld. Accenten in de aanvullende woningbehoefte in de kleine kernen, 2023 - 2030

-

-

Huur grondgebonden sociaal Huur appartement sociaal/levensloopgesch.

+

Vrije sectorhuur grondgebonden

-

Vrije sectorhuur appartement/levensloopgesch. Koop grondgebonden tot 260 Koop grondgebonden 260-390

+

+

+

+

Koop grondgebonden 390-550

+

+

+

+

Koop grondgebonden 550+

+

4.6 Vergelijking met de planvoorraad Om te voorzien in de inloop van het huidige woningtekort en de aanvullende woningbehoefte die de komende jaren ontstaat, moeten voldoende en de juiste woningen worden toegevoegd. We vergelijken in deze paragraaf daarom de bekende planvoorraad in de gemeente met de ontwikkeling van de woningbehoefte. Hierbij moet worden aangetekend dat de planvoorraad altijd een momentopname is en continu verandert. Er zijn in totaal plannen voor het toevoegen van ruim 5.200 woningen in de gemeente. Een groot deel daarvan heeft nog een zachte planstatus. Figuur 4.25: Gemeente Barneveld. Planvoorraad harde plannen 2024 tot en met 2030, naar eigendom en prijssegment

+ +

Sociale huur

350

Koop appartement tot 260

Middenhuur

15

Koop appartement 260-390

Dure huur

0

Koop appartement 390-550

Koop tot € 250.000

Koop appartement 550+ Bron: Vraag- en aanbodmodel Companen, 2023.

• In de overige (kleine) kernen is behoefte aan woningen in vrijwel alle segmenten, maar het betreft kleine aantallen. Het advies is om in deze kernen vooral te kijken naar de actuele behoefte en maatwerk toe te passen. • In de bovenstaande tabel zijn de segmenten waar een wat grotere aanvullende vraag is met een ‘+’ aangegeven. Dat wil niet zeggen dat er geen vraag is in de andere segmenten, maar het is zoals beschreven getalsmatig een kleine vraag.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

400

Koop € 250 - € 390.000

250

Koop € 390.000+

1.000

Koop onbekend

0

Eigendom onbekend

365 0

200

400

600

800

1.000

1.200

Reeks1 Bron: Gemeente Barneveld.

68

In totaal zijn er harde plannen voor ongeveer 2.380 woningen in de periode 2024 tot en met 2030. Ten opzichte van de aanvullende woningbehoefte (3.560) is er te weinig harde plancapaciteit. De zachte planvoorraad bestaat uit plannen voor ongeveer 2.915 woningen. Er zijn dus in beginsel ruim voldoende plannen om te voorzien in de woningbehoefte tot en met 2030. De woningbehoefte in de periode na 2030 is aanmerkelijk groter. Het hard maken van plannen en het toevoegen van voldoende nieuwe plannen blijft een aandachtspunt. Er zijn harde plannen voor zo’n 350 sociale huurwoningen. Er zijn meer plannen nodig voor sociale huurwoningen om te voorzien in de afgesproken aantallen toe te voegen woningen. Met deze plannen bestaat 15% van de harde planvoorraad uit plannen voor sociale huurwoningen. De Woondealafspraken gaan uit van het toevoegen van 25% sociale huurwoningen op het totaal van de toevoegingen. De harde planvoorraad voor huurwoningen in de vrije huursector is veel te laag voor de behoefte die wij voorzien voor de komende jaren.

Woondeal In de Woondeal Regio Foodvalley zijn afspraken gemaakt over het realiseren van woningen in de periode 2022 tot en met 2030. In totaal gaat het om het realiseren van 5.380 woningen (bruto) in de gemeente Barneveld. Van deze woningen worden 3.437 woningen gerealiseerd in het betaalbare segment (sociale huur, middenhuur en koop tot maximaal € 355.000). Het aandeel betaalbare woningen binnen de Woondealafspraken is daarmee in Barneveld 63%. Op aantal van 5.380 woningen worden 1.325 sociale huurwoningen toegevoegd. Dit is 25% van de toe te voegen woningen. De vraag naar betaalbare woningen zoals die uit de behoefteraming blijkt, ligt redelijk in lijn met de woondealafspraak.

Ook het aantal plannen voor dure koopwoningen is lager dan de ontwikkeling van de behoefte in de komende jaren. Dat geldt in nog sterkere mate voor het goedkope en betaalbare koopsegment. Om in de extra vraag naar betaalbare koopwoningen te voorzien, zal bij het toevoegen en hard maken van woningbouwplannen een sterke focus moeten liggen op dit segment. De huidige harde planvoorraad voor dit segment is aanmerkelijk kleiner dan de behoefte die we voor de komende jaren voorzien. Opgemerkt moet worden dat van een deel van de plannen de eigendomsvorm of het prijssegment nog niet bekend zijn.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

69

5 Wonen en zorg Inwoners met een zorgvraag hebben vaak een specifieke woonvraag. Door extramuralisering van wonen in instellingen naar langer of weer zelfstandig wonen, zien we een vraag ontstaan naar woonvormen in een omgeving waar sociale- en zorginfrastructuur op elkaar zijn afgestemd, zodat men kan terugvallen op een steunnetwerk. De vraag naar wonen met zorg komt vanuit verschillende doelgroepen. Deze doelgroepen zijn: ouderen, mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking, mensen die een beroep doen op Beschermd Wonen, mensen die een beroep doen op de Maatschappelijke Opvang (MO), en kwetsbare jongeren die uitstromen uit jeugdzorg met verblijf. Het aantal zorgbehoevenden dat hierdoor actief is op de woningmarkt neemt toe. De behoefteontwikkeling van het aanbod van wonen met zorg baseren we op het regionale onderzoek van HHM en InFactResearch. In het regionale onderzoek zijn de huisvestingsopgaven voor de ouderen (65+) en de aandachtsgroepen in beeld gebracht.

5.1 Woonvraagontwikkeling ouderen Op dit moment zijn er 1.130 ouderen in de gemeente Barneveld met de vraag naar verpleegzorg of zorg op afroep. In de toekomst groeit deze groep, de verwachting is dat er tot en met 2030 355 ouderen met de behoefte aan zorg bijkomen en in de periode daarna tot 2040 nog eens 520 ouderen. Dit betekent dat er in 2040 ruim 2.000 ouderen zijn met de behoefte aan zorg. Het totale aantal ouderen van 65+ in de regio Foodvalley neemt toe van 100.000 in 2022 tot 150.000 in 2040.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

Het regionale onderzoek geeft aan dat het lastig is om een exacte inschatting te maken van het type woonvormen waar deze groep ouderen vraag naar heeft. Het kan zowel intramuraal, geclusterd of individuele huisvesting zijn. Het ministerie van BZK heeft ABF een berekening laten maken van het aantal benodigde zelfstandige woonvormen in de gemeente Barneveld. In totaal zullen er in de periode 2022 - 2031 845 extra woningen voor ouderen in de gemeente nodig zijn. Tabel 5.1: Gemeente Barneveld. Opgave ouderenhuisvesting, 2022 - 2031 Zorggeschikt Geclusterd Nultreden Barnveld +120 +205 +520 Bron: BZK/ABF.

Totaal +845

Tabel 5.2: Verwachte ontwikkeling ouderen met zorgvraag Barneveld en regio Foodvalley, 2022 - 2040 Behoefte 2022 2031 2022 verpleegzorg 2022 2031 2035 2040 2031 2040 2040 Barneveld 630 785 885 1.020 +155 +235 +390 Regio Foodvalley 3.815 4.935 5.545 6.270 +1.120 +1.335 +2.455 Behoefte aan 2022 2031 2022 zorg op afroep 2022 2031 2035 2040 2031 2040 2040 Barneveld 500 700 820 985 +200 +285 +485 Regio Foodvalley 3.560 4.516 5.560 6.510 +1.055 +1.895 +2.950 Bron: InFactResearch op basis van de Gelderse Primos.

5.2 Woonvraag ontwikkeling aandachtsgroepen InFactResearch heeft in de woonzorganalyse een prognose voor aandachtsgroepen opgesteld op regio niveau. Om de toekomstige woonvraag van inwoners met een verstandelijke beperking, somatische en psychiatrische

70

problematiek te bepalen is een doorvertaling gemaakt van de toename van deze doelgroepen in de regio Foodvalley naar het niveau van de gemeente Barneveld. In de onderstaande tabel is de toename van de aandachtsgroepen tot en met 2030 en in de periode daarna tot 2040 weergegeven. Het gaat om een toename met 255 plekken in de periode tot en met 2030 en nog eens 216 plekken in de periode 2031 - 2040. Tabel 5.3: Gemeente Barneveld. Aantal inwoners met verschillende aandoeningen, 2022 Gemeente Barneveld 2022 2022 - 2030 2031 - 2040 Licht verstandelijk beperkt 1.090 +115 +65 Matig of ernstig verstandelijk 100 +5 +0 beperkt Somatische problematiek 1.980 +60 +85 Psychiatrische problematiek 650 +70 +65 Bron: Woonzorgwijzer InFactResearch, 2024.

rapport van InFactResearch wordt niet duidelijk hoeveel intramuraal aanbod er exact voor deze groepen aanwezig is in de gemeente. Tabel 5.4: Gemeente Barneveld. Aantal afgegeven Wlz-indicaties Wlz-indicatie Geestelijke gezondheidszorg GGZ-wonen Lichamelijk gehandicapt Verpleging en verzorging Verstandelijk gehandicapt Zintuiglijk auditief Zintuiglijk visueel Licht verstandelijk gehandicapt Totaal Bron: InFactResearch, 2024.

Aantal 0 90 70 695 435 0 0 0 1.290

Vergunninghouders • In de gemeente Barneveld verleent 15% van alle inwoners mantelzorg. Dat betekent dat er ongeveer 9.250 inwoners in de gemeente mantelzorg verlenen. • Voor uitstromers uit jeugdzorg gaat het in de gemeente Barneveld om 25 per jaar. In 2022 verbleven er 200 jongeren in de gemeente Barneveld in de jeugdzorg.

Aanbod wonen met zorg InFactResearch kijkt voor de aanbodbepaling van intramurale huisvesting naar spreiding van het totaal afgegeven Wlz-indicaties in een gemeente, onafhankelijk van de leveringsvorm. Een kanttekening hierbij is dat een afgegeven Wlz-indicatie niet direct betekent dat die persoon ook intramuraal woont. In totaal zijn er in de gemeente Barneveld 1.290 afgegeven Wlz-indicaties. Uit het

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

De huisvesting van vergunninghouders (statushouders) is een specifiek aandachtspunt. Over het huisvesten van deze groep worden afspraken gemaakt met de woningcorporaties. Hoewel niet goed te voorspellen is hoe de omvang van deze doelgroep zich gaat ontwikkelen, kan wel een richting gegeven worden. Voor de korte termijn is er zicht op de aantallen vergunninghouders die gemeenten moeten huisvesten. Het Rijk publiceert hiervoor halfjaarlijks de Taakstelling Huisvesting Vergunninghouders. Om voor de komende jaren een bandbreedte te geven, kijken we naar de gemiddelde taakstelling van de afgelopen jaren. Vervolgens vertalen we dit naar een daadwerkelijke woningvraag door ons te baseren op ervaringscijfers over de gemiddelde woningbezetting bij vergunninghouders. In onderstaand figuur is de bandbreedte voor de ontwikkeling van de taakstelling in de komende jaren weergegeven. Een trendmatige ontwikkeling

71

vormt hierbij de onderkant van de bandbreedte. Dit komt voor de gemeente Barneveld uit op een jaarlijkse taakstelling van 88 vergunninghouders. De bovengrens ligt op een jaarlijkse taakstelling van 153 vergunninghouders. Figuur 5.1: Gemeente Barneveld. Jaarlijkse taakstelling vergunninghouders, 2013 2023; prognose 2024 - 2026 180

Arbeidsmigranten In Barneveld is 2,1% van het totaal aantal inwoners arbeidsmigrant volgens de migrantenmonitor van CBS. 2,1% van het totaal aantal inwoners van Barneveld komt neer op ongeveer 1.300 arbeidsmigranten. Er is geen actueel onderzoek beschikbaar over de huisvestingssituatie van arbeidsmigranten in Barneveld.

Studenten

160

In de gemeente Barneveld wonen bijna 4.000 studenten (MBO/HBO/WO), dit is 6,1% van het totaal aantal inwoners in de gemeente. Er is geen actueel inzicht in de huisvestingssituatie van studenten in Barneveld.

140 120 100 80

Overige aandachtsgroepen

60 40 20 0 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 Trendmatig

Hoog

Historie

Bron: Rijksoverheid 2023, bewerking Companen.

Bij een trendmatige huisvestingsopgave zijn jaarlijks 44 woningen nodig bij een woningbezetting van 2 personen en 29 woningen bij een woningbezetting van 3 personen. Wanneer we uitgaan van het hoge scenario zijn er jaarlijks 77 woningen nodig bij een woningbezetting van 2 personen en 51 woningen bij een woningbezetting van 3 personen. De woningen waar vergunninghouders worden gehuisvest bestaan in grote mate uit corporatiewoningen. De verwachting is dat op korte termijn de behoefte hoger ligt, omdat momenteel veel alleenstaande statushouders worden gehuisvest.

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

• Woonwagenbewoners. Uit het onderzoek Woonwagenstandplaatsen in Nederland - Herhaalmeting 2023 dat Companen uitvoerde in opdracht van het Ministerie van BZK blijkt dat er in Barneveld 11 woonwagenstandplaatsen zijn op 2 locaties. Door het samenvoegen van plaatsen zijn er effectief 9 standplaatsen. Er zijn bij de gemeente en de corporatie geen signalen bekend dat sprake is van een tekort. • (Dreigend) dakloze mensen. Er zijn geen bronnen beschikbaar waaruit kan worden afgeleid hoeveel (dreigend) dakloze mensen er in de gemeente Barneveld zijn. • Stoppende sekswerkers. In de regio Foodvalley gaat het in 2023 in totaal om 4 uittredende sekswerkers. Voor de woonbehoefte in Barneveld heeft dit aantal geen betekenis. • Woningzoekenden na detentie. In 2021 waren er 2 gehuisveste nazorgkandidaten in de gemeente Barneveld. Het aandeel van deze groep op de totale woningvraag is verwaarloosbaar.

72

Bijlage 1: De Doorzonscan

• inhoud bij huurwoning is groter dan 300 m3 en gebouwd na 1980; • geschakelde woning.

De Doorzonsscan is een beproefd meetinstrument waarmee gemeenten en woningcorporaties op een snelle manier kunnen achterhalen welk deel van de woningvoorraad al geschikt is voor mensen met een functiebeperking en welke woningen met een kleine ingreep geschikt te maken zijn. Iedere woning wordt op basis van een aantal kenmerken van de woningen (bouwjaar, oppervlakte en woningtype) ingedeeld in één van de categorieën. Hieronder staan de kenmerken waaraan woningen moeten voldoen om een specifieke kwalificatie te krijgen.

Niet-geschikte woning De overige woningen zijn als niet-geschikt aangemerkt; deze woningen zijn vermoedelijk ook niet (eenvoudig) geschikt te maken.

Geschikte woning Alle primaire voorzieningen (slaapkamer, woonkamer, toilet, badkamer en keuken) liggen gelijkvloers of zijn zonder traplopen bereikbaar. De woning is geschikt voor bewoners met geringe beperkingen bij het lopen, die als hulpmiddelen eventueel wandelstok of kruk(ken) gebruiken. De woningen voldoen aan tenminste één van de volgende kenmerken: • woning is aangemerkt als seniorenwoning of nultredenwoning; • appartementen/(galerij)flats (als deze over een lift beschikken); • (semi)bungalows, woonboerderijen.

De beoordeling van de woningvoorraad op geschiktheid op basis van WOZgegevens is een inschatting. Bezoek aan een woning zelf moet uitwijzen of de inschatting ook juist is. Daarnaast geeft de analyse uitsluitend inzicht in de kenmerken van de woning. Het is denkbaar dat ouderen de woning niet meer geschikt vinden omdat bijvoorbeeld het onderhoud van de woning of de tuin teveel wordt, of dat men dichter bij voorzieningen wil wonen; een woning die volgens de analyse ‘geschikt’ is, kan in de beleving van de bewoners dan minder geschikt zijn. Andersom kan het zo zijn dat in een woning die volgens de analyse ‘potentieel geschikt’ is inmiddels al aanpassingen zijn gedaan (zoals de installatie van een traplift, of de drempels verwijderd). Hier kom je echter alleen achter door de woning daadwerkelijk te bezoeken. Daar wordt in deze analyse geen rekening mee gehouden.

Potentieel geschikte woning Potentieel geschikte woningen zijn woningen die met relatief beperkte middelen geschikt te maken zijn. Hierbij is te denken aan het installeren van een traplift, of het verlagen of weghalen van drempels. Deze woningen voldoen aan de volgende criteria: • eengezinswoning, is gebouwd na 1998; • inhoud bij koopwoning is groter dan 350 m3 en gebouwd na 1965;

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

73

Bijlage 2: Woningbehoefte totaal en in de kernen Gemeente Barneveld

2023 - 2030

Huur sociaal ggb

+245

Huur sociaal app/levensloopgesch.

+645

Vrije sectorhuur ggb

-290

Vrije sectorhuur app./levensloopgesch.

+180

Koop grondgebonden tot 260

+275

Koop grondgebonden 260-390

+505

Koop grondgebonden 390-550

+735

Koop grondgebonden 550+

+340

Koop appartement tot 260

+270

Koop appartement 260-390

+295

Koop appartement 390-550

+230

Koop appartement 550+

+130

Totaal

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

Kern Barneveld

2023 - 2030

Huur sociaal ggb

+150

Huur sociaal app/levensloopgesch.

+410

Vrije sectorhuur ggb

-175

Vrije sectorhuur app./levensloopgesch.

+100

Koop grondgebonden tot 260

+130

Koop grondgebonden 260-390

+250

Koop grondgebonden 390-550

+345

Koop grondgebonden 550+

+145

Koop appartement tot 260

+130

Koop appartement 260-390

+140

Koop appartement 390-550

+115

Koop appartement 550+

+60

Totaal

+1.800

+3.560

74

Kern Voorthuizen

2023 - 2030

Kern Kootwijkerbroek

2023 - 2030

Huur sociaal ggb

+55

Huur sociaal ggb

+15

Huur sociaal app/levensloopgesch.

+125

Huur sociaal app/levensloopgesch.

+40

Vrije sectorhuur ggb

-5

Vrije sectorhuur ggb

-5

Vrije sectorhuur app./levensloopgesch.

+10

Vrije sectorhuur app./levensloopgesch.

+5

Koop grondgebonden tot 260

+50

Koop grondgebonden tot 260

+40

Koop grondgebonden 260-390

+95

Koop grondgebonden 260-390

+85

Koop grondgebonden 390-550

+135

Koop grondgebonden 390-550

+120

Koop grondgebonden 550+

+60

Koop grondgebonden 550+

+60

Koop appartement tot 260

+50

Koop appartement tot 260

+40

Koop appartement 260-390

+55

Koop appartement 260-390

+45

Koop appartement 390-550

+45

Koop appartement 390-550

+35

Koop appartement 550+

+25

Koop appartement 550+

+20

Totaal

+700

Totaal

+500

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

75

Overige (kleine) kernen

2023 - 2030

Huur sociaal ggb

+25

Huur sociaal app/levensloopgesch.

+70

Vrije sectorhuur ggb

-105

Vrije sectorhuur app./levensloopgesch.

+65

Koop grondgebonden tot 260

+55

Koop grondgebonden 260-390

+50

Koop grondgebonden 390-550

+75

Koop grondgebonden 550+

+55

Koop appartement tot 260

+135

Koop appartement 260-390

+35

Koop appartement 390-550

+75

Koop appartement 550+

+25

Totaal

+560

203.109/G | Woningbehoefteonderzoek

76