B-3.22 Besluit B&W inzake onderzoek natuurbegraven binnen gemeente Barneveld d.d. 7-9-21.pdf

Begraven in periode

De Plantage te Barneveld

647

2015 - 2019

210

857

2015 - 2019

Diepenbosch te Voorthuizen

494

2020 - 2024

91

585

2020 - 2024

Kootwijk

8

direct

8

16

2015 - 2019

Veluwegaard te Kootwijkerbroek

370

2025 - 2029

20

390

2025 - 2029

Westerveld te Terschuur

400

2035 - 2039

38

438

2040 - 2049

12

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Uit de tabel valt af te lezen dat op de begraafplaatsen “Westerveld” en te Kootwijk de periode waarin begraven kan worden verlengd is. Op de overige begraafplaatsen zal de ruiming van graven niet het gewenste effect te weeg brengen; de periode waarin begraven kan worden is onveranderd. Sinds 1970 worden op de begraafplaatsen in Barneveld graven voor bepaalde tijd uitgegeven met de periode van 30 jaar. Na afloop van deze periode kunnen de graven naar eigen keuze verlengd worden met een periode van 5, 10, 15 of 20 jaar. De praktijk heeft uitgewezen dat veel graven na de uitgiftetermijn worden verlengd (vaak voor de maximum termijn). Op de begraafplaats “De Plantage” te Barneveld – op deze begraafplaats vinden de meeste uitvaarten plaats – is in de afgelopen 45 jaar van gemiddeld jaarlijks 5 graven afstand gedaan (het grafrecht is niet verlengd). Deze aantallen zijn te gering om in de begraafbehoefte te voorzien. Namelijk, op de begraafplaats “De Plantage” worden jaarlijks (gemiddeld) 92 nieuwe particuliere graven uitgegeven. Er is echter wel een trend waargenomen dat het aantal graven waarvan het grafrecht niet wordt verlengd toeneemt. Of deze trend in die mate toeneemt om zonder maatregelen te treffen in de begraafbehoefte te blijven voorzien wordt wellicht duidelijk in 2020.

Nabestaanden van graven uitgegeven voor een periode van 30 jaar in 1970 en een verlenging van 20 jaar, worden in 2020 aangeschreven voor een verlenging van de grafrechten; mogelijk verlengt de jongere generatie van nabestaanden de grafrechten niet. Zekerheid hierover bestaat echter niet. Geadviseerd wordt om het aantal niet-verlengingen te monitoren. Een middel om een snellere begraafcyclus te stimuleren is de verlengingstermijn van 15 of 20 jaar niet meer toe te staan, zodat grafrechten alleen nog met 5 jaar of met 10 jaar verlengd kunnen worden. Deze ruimte valt binnen de wettelijk gestelde grenzen. Nabestaanden worden dan vaker geconfronteerd met de vraag of men het graf nog wil houden. Dit geeft de potentie dat grafrechten niet verlengd worden en dus sneller vrijkomen in de begraafcyclus. Beleidsvoorstel: Activeren begraafcyclus. c.

Particuliere graven niet meer te verlengen met de termijn van 15 of 20 jaar, maar met 5 of 10 jaar.

d.

Monitoren van het jaarlijks aantal (urnen)graven waarvan afstand wordt gedaan.

Onbekend is of er van asbestemmingen ook afstand is gedaan en dus geruimd kunnen worden. Een uitbreiding van urnenplaatsen neemt in verhouding niet veel ruimte in beslag. Ook hier wordt geadviseerd om te monitoren van hoeveel urnenplaatsen jaarlijks de termijn niet wordt verlengd en dus opnieuw uitgegeven kunnen worden. Om in de begraafbehoefte te blijven voorzien zullen – op grond van de bekende gegevens - op korte termijn niet voldoende graven vrijkomen doordat graftermijnen worden verlengd. In de volgende tabel is berekend of de begraafplaatsen uitgebreid moeten worden en met hoeveel oppervlakte, ervan uitgaande dat het tekort aan begraafcapaciteit wordt gecompenseerd in de vorm van een uitbreiding en op basis van de huidige kwaliteit en inrichting (huidig bruto grafoppervlakte) en dat graven voor onbepaalde tijd niet meer worden uitgegeven.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

13

B1292CA2

Tabel 5: Berekend benodigde extra begraafoppervlakte Begraafplaats

Aantal graven in begraafcyclus

Berekende behoefte aantal graven

Berekend te kort Bruto Benodigd extra of overcapaciteit grafoppervlak in oppervlakte / m2 uitbreiding in m2

De Plantage te Barneveld

3.710

4.633

-923

Diepenbosch te Voorthuizen

1.548

2.100

-552

Kootwijk

169

128

41

Veluwegaard te Kootwijkerbroek

584

864

-280

Westerveld te Terschuur

600

559

41

8,2

Uitbreidingsmogelijk heden in m2

7.566

0

9,1

5.050

10.000

20,1

niet nodig

5.000

11,7

3.264

4.710

5,4

niet nodig

5.360

Uit tabel 5 is af te lezen dat op begraafplaatsen “Diepenbosch” en “Veluwegaard” een gedeelte van de totale uitbreidingsmogelijkheden benut kunnen worden om het tekort in de begraafcapaciteit op te vangen. Op de begraafplaatsen “Westerveld” en te Kootwijk zijn geen tekorten berekend; de uitbreidingen zullen niet noodzakelijk zijn. Bij begraafplaats “De Plantage” is het probleem dat geen uitbreidingsmogelijkheden voorhanden zijn, terwijl de huidige begraafplaats niet toereikend is om de begraafbehoefte op termijn op te vangen. Om niet-voortijdig de begraafplaats “De Plantage” uit te breiden, wordt geadviseerd om het aantal nietverlengingen te monitoren. Er is een trend waargenomen dat het aantal graven waarvan het grafrecht niet wordt verlengd toeneemt (zie hierboven beschreven). Indien de grondwaterproblematiek op de begraafplaats “De Plantage” wordt opgelost kan, afhankelijk van de ruimingsmogelijkheden in de toekomst, extra begraafruimte gegenereerd worden. Gebaseerd op het huidig aantal bijzettingen (78% bijzettingen ten opzichte van het gemiddeld aantal nieuwe graven) kan dit circa 625 extra begraafruimte op termijn opleveren (78% van 802 graven). Een alternatief is begraven in omliggende woonkernen om in de begraafbehoefte te blijven voorzien; de totale uitbreidingsmogelijkheden bieden voldoende ruimte om de berekende begraafbehoefte op te vangen.

Dit heeft tot gevolg dat niet in Barneveld begraven kan worden. Gemeente Barneveld zal zich moeten beraden of dit wel wenselijk is. Bij de berekening van het ‘benodigd extra oppervlakte / uitbreiding’ in tabel 5 is ervan uitgegaan dat op den duur alle graven in de begraafcyclus opnieuw worden uitgegeven doordat het grafrecht niet wordt verlengd. Als dat niet het geval is, dan is een aanvullende uitbreiding niet uitgesloten. Monitoren van het aantal graven welke jaarlijks vrijkomt vanwege het niet verlengen van een grafrecht is noodzakelijk. Beleidsvoorstel: Genereren voldoende begraafcapaciteit, gerelateerd aan de effecten van een actief ruimingsbeleid a.

Verlagen grondwaterstand op het probleemdeel op de begraafplaats “De Plantage”, zodat op de gehele begraafplaats 2-diep begraven kan worden.

b.

Bepalen hoe voorzien wordt in de begraafbehoefte van begraafplaats “De Plantage”: begraven op de overige begraafplaatsen (in omliggende woonkernen) of realiseren uitbreiding.

c.

Geen graven met grafrechten voor onbepaalde tijd uitgeven.

d.

Voorbereidingen treffen op het eventueel inrichten van uitbreidingsmogelijkheden op de begraafplaatsen.

14

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Beleidsvoorstel: Activeren begraafcyclus. a.

Particuliere graven niet meer te verlengen met de termijn van 15 of 20 jaar, maar met 5 of 10 jaar.

b.

Monitoren van het jaarlijks aantal graven waarvan afstand wordt gedaan.

De uitgifte van algemene graven is dusdanig laag dat deze graven nagenoeg geen effect zullen hebben op de totale begraafcapaciteit. Jaarlijks zijn (gemiddeld) op de begraafplaats “De Plantage” 5 nieuwe algemene graven uitgegeven en op de begraafplaats “Diepenbosch” gemiddeld 2 graven (niet afgerond 1,4 graf per jaar). Met de snellere begraafcyclus van de algemene graven is daarom geen rekening gehouden in de berekeningen.

4.1.2

Scenario 2: Ruimen van algemene graven, particuliere graven voor bepaalde tijd en particuliere graven voor onbepaalde tijd In voorgaande paragraaf “Scenario 1: Ruimen van algemene graven en particuliere graven voor bepaalde tijd” is gebleken dat jaarlijks van erg weinig graven afstand wordt gedaan. Hierdoor is uitbreiding van de begraafplaatsen onafwendbaar. Om meer (nieuwe) begraafcapaciteit te creëren, is het een mogelijkheid om de belangstelling te toetsen van de graven die uitgegeven zijn voor onbepaalde tijd. Op hoofdlijnen worden onderstaande stappen gevolgd bij dit proces: -

Aanschrijven van de bekende rechthebbenden Aanschrijven nabestaanden van overleden rechthebbenden Indien aanschrijven niet mogelijk is: bordjes plaatsen bij de graven in onderzoek Juridisch onderzoek van oude beheerverordeningen (vaststellen of op juridische gronden mogelijkheden bestaan om graven – bij geen reactie- eventueel te ruimen) Inventariseren en vaststellen lijst van graven met historische waarden*

De gemeente kan actief handelen wanneer een rechthebbende is overleden. Door het aanschrijven van de nabestaande(n) van de overledene rechthebbende komt het graf weer onder de aandacht. De vraag kan gesteld worden of er nog belangstelling is voor het graf. Met name bij de oude graven bestaat er meer kans dat er geen belangstelling voor het graf is. *In een separaat onderzoek zijn door vrijwilligers van de lokale Heemkundekring graven geïnventariseerd met historische waarden. Hierbij zijn criteria toegepast naar het ‘persoonlijke deel’ (de overledene) en het ‘fysiek zichtbare deel’ (het grafmonument). In bijlage D is de werkwijze van de waardebepaling toegelicht. Wettelijk gezien mogen graven niet zonder meer geruimd worden. Door aanschrijven van de bekende rechthebbenden en het plaatsen van bordjes wordt de kans geboden om te reageren en het grafrecht ongewijzigd voort te zetten. Een dergelijk onderzoek geeft geen garantie dat daadwerkelijk afstand van (veel) graven voor onbepaalde tijd wordt gedaan. Daar komt bij dat het nog steeds mogelijk is om een grafrecht voor onbepaalde tijd af te sluiten; rechthebbenden van recent uitgegeven graven zullen naar verwachting geen afstand doen van het graf. Stel dat van 25% van de uitgegeven graven voor onbepaalde tijd afstand wordt gedaan, dan kan begraven worden tot, zie tabel 6:

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

15

B1292CA2

Tabel 6: Begraven mogelijk tot periode Criteria

De Plantage, Barneveld

Aantal graven onbepaalde tijd

Diepenbosch, Voorthuizen

Kootwijk

Veluwegaard, Kootwijkerbroek

Westerveld, Terschuur

Aantal monumentale graven

2.306 834

1.755 204

285 25

1.104 211

581 387

Aantal graven in belangstellingstoets

1.472

1.551

260

893

194

368

388

65

223

49

Aanname: 25% afstand n.a.v. belangstellingstoets Verlies aantal graven bij heruitgifte graven onbepaalde tijd

75

0

0

0

0

Gecorrigeerd aantal graven bij heruitgifte

293

388

65

223

49

Aantal vrije graven

647

494

8

370

400

210

91

8

20

38

1.150

973

81

613

487

2020 - 2024

2025 - 2029

2035 - 2039

2035 - 2039

2045 - 2049

Aantal graven in begraafcyclus, huidig (zie tabel 1)

3.710

1.548

169

584

600

Aantal graven in begraafcyclus, na belangstellingstoets bij 25% afstand

4.003

1.936

234

807

649

Aantal te ruimen graven, bepaalde tijd en algemene graven (tabel 3) Totaal aantal graven: vrije en geruimde graven (na belangstellingstoets) Begraven in periode, na belangstellingstoets (aanname 25% afstand)

Berekening aantal vrije graven begraafplaats “De Plantage”: 522 vrije graven + 125 geruimde graven (nieuwe capaciteit).

In de tabel is af te lezen dat het aantal vrije graven na de belangstellingstoets en na ruimen van graven (algemene graven en graven bepaalde tijd waarvan afstand is gedaan) is toegenomen. Hierbij is een correctie toegepast op het aantal graven van begraafplaats “De Plantage” dat hergebruikt kan worden na ruiming; wegens nieuwe maatvoering van de graven is meer ruimte per graf nodig wat ten koste gaat van het totaal aantal graven. Tabel 7 laat de berekening zien of een uitbreiding nog noodzakelijk is als graven regelmatig vrijkomen in de begraafcyclus. Hierbij is de aanname gedaan dat er geen graven meer voor onbepaalde tijd worden uitgegeven. Tabel 7: Berekende benodigde capaciteit na belangstellingstoets Criteria Aantal graven in begraafcyclus, na belangstellingstoets bij 25% afstand Berekende behoefte aantal graven (tabel 1)

De Plantage, Barneveld

Diepenbosch, Voorthuizen

Kootwijk

Veluwegaard, Kootwijkerbroek

Westerveld, Terschuur

4.003

1.936

234

807

649

4.633

2.100

128

864

559

Aantal graven: te kort of overcapaciteit

-630

-164

106

-56

89

Bruto grafoppervlak, in m²

8,2

9,1

20,1

11,7

5,4

Benodigde extra oppervlakte op de begraafplaats, in m²

5.164

1.503

overcapaciteit

658

overcapaciteit

Uitbreidingsmogelijkheden, in m²

geen

10.000

5.000

4.710

5.360

Tabel 7 laat zien dat als nieuwe begraafcapaciteit vrij komt het tekort aan graven afneemt met als gevolg dat minder grote uitbreidingen van de begraafplaatsen noodzakelijk zijn. Op de begraafplaatsen te Kootwijk en “Westerveld” zijn geen tekorten berekend; uitbreiding is niet nodig. Op de begraafplaats “Veluwegaard” wordt een zo klein tekort berekend (56 graven), dat een inbreiding van graven op de begraafplaats wellicht tot de mogelijkheden behoort om in de begraafbehoefte te voorzien.

16

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Op begraafplaats “De Plantage” blijft nog het probleem bestaan dat geen uitbreidingsmogelijkheden voorhanden zijn, terwijl de huidige begraafplaats niet toereikend is om de begraafbehoefte op termijn op te vangen. Om niet-voortijdig de begraafplaats “De Plantage” uit te breiden, wordt geadviseerd om het aantal niet-verlengingen te monitoren. Er is een trend waargenomen dat het aantal graven waarvan het grafrecht niet wordt verlengd toeneemt. Of deze trend in die mate toeneemt dat zonder maatregelen te treffen in de begraafbehoefte kan blijven voorzien wordt wellicht duidelijk vanaf 2020 (zie ook in scenario 1). Zekerheid hierover bestaat echter niet. Geadviseerd wordt om het aantal niet-verlengingen te monitoren. Een alternatief is begraven in omliggende woonkernen om in de begraafbehoefte te blijven voorzien. Beleidsvoorstel: Toepassen ruimingsbeleid scenario 2: Ruimen van algemene graven, particuliere graven voor bepaalde tijd en particuliere graven voor onbepaalde tijd. a.

Intensiveren van het huidige ruimingsbeleid: graven ruimen of (op verzoek van rechthebbende en op eigen kosten) de stoffelijke resten dieper begraven (per graf).

b.

In gang zetten belangstellingstoets voor graven voor onbepaalde tijd.

c.

Informeren uitvaartverzorgers en inwoners betreffende de belangstellingstoets.

Beleidsvoorstel: Activeren begraafcyclus. a.

Particuliere graven niet meer te verlengen met de termijn van 15 of 20 jaar, maar met 5 of 10 jaar.

b.

Monitoren van het jaarlijks aantal graven waarvan afstand wordt gedaan.

Beleidsvoorstel: Genereren voldoende begraafcapaciteit, gerelateerd aan de effecten van een actief ruimingsbeleid (beleidsvoorstel 1). a.

Geen graven met grafrechten voor onbepaalde tijd uitgeven.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

17

B1292CA2

4.2

Financiële effecten van de scenario’s Om de financiële effecten van de verschillende scenario’s onderling beter te vergelijken, is gekozen om in deze paragraaf de scenario’s simultaan te analyseren. De scenario’s zijn: 1. 2.

4.2.1

Ruimen van algemene graven en particuliere graven voor bepaalde tijd Ruimen van algemene graven, particuliere graven voor bepaalde tijd en particuliere graven voor onbepaalde tijd

Inrichten uitbreiding In paragraaf 4.1 is gebleken dat de huidige oppervlakte van de begraafplaatsen niet toereikend is om in de begraafbehoefte te blijven voorzien. Afhankelijk van het scenario zullen in meer of mindere mate de uitbreidingsmogelijkheden aangewend moeten worden. Per scenario is berekend hoe groot de oppervlakte van de uitbreiding moet zijn om zonder problemen te blijven begraven. In tabel 8 zijn deze aantallen opgenomen. Op basis van de werkelijke kosten van 2014 is een berekening gemaakt wat de jaarlijkse kosten per scenario zullen zijn voor het totale beheer van alle begraafplaatsen. Op de onderste regel van tabel 8 staan de investeringskosten vermeld (op basis van het kengetal van KYBYS) voor het inrichten van de uitbreidingen. De werkelijke operationele kosten per graf en per m² zijn als volgt berekend: Jaarrekening 2014 Reguliere kosten, inclusief salariskosten Tractiekosten (materieel) Totale kosten

Werkelijke kosten Per graf/m² € 606.509,08 € 58.635,23 € 665.144,31

Huidig aantal graven Huidig oppervlakte begraafplaatsen

12.426 € 142.850 €

53,53 4,66

Tabel 8: Berekende kosten per scenario (afgeronde bedragen) Begraafplaats De Plantage te Barneveld

Huidige oppervlakte begraafplaatsen 58.816

Uitbreidingsmogelijk Scenario 1 heden 0 7.566

Scenario 2 5.164

Diepenbosch te Voorthuizen

43.735

10.000

5.050

1.503

Kootwijk

9.982

5.000

niet nodig

niet nodig

Veluwegaard te Kootwijkerbroek

22.717

4.710

3.264

658

Westerveld te Terschuur

7.600

5.360

niet nodig

niet nodig

Totalen

142.850

25.070

15.880

7.325

Huidige kosten - jaarrekening 2014

€

665.144 €

665.144

Extra jaarlijkse kosten - op basis van werkelijke kosten 2014 à € 4,66 p/m² (bij gelijkblijvend prijsniveau)

€

73.941 €

34.107

Totale reguliere kosten na uitbreiding, prijspeil 2014

€

739.085 €

699.251

Eenmalige investering indien aankoop grond t.b.v. uitbreiding "De Plantage" Eenmalige investering inrichting van de uitbreiding à € 90,-- p/m² (kengetal KYBYS)

18

PM

€

1.429.200

-

€

659.250

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Uit tabel 8 valt af te lezen dat de jaarlijkse kosten bij scenario 1 voor het totale beheer van de begraafplaatsen van € 665.144,-- in 2014 (werkelijke kosten) oploopt tot € 739.085,-- in 2054. De jaarlijkse kosten bij scenario 2 lopen op tot € 699.251,--,-- in 2054. In de tabel staan de bedragen genoemd voor het inrichten van de uitbreidingen uitgaande van het kengetal van KYBYS van € 90,-- per m². In dit kengetal is niet de aankoop van de grond meegerekend die nodig is indien de gemeente besluit de begraafplaats “De Plantage” uit te breiden (advies: monitoren aantal graven dat vrij komt wegens niet-verlengen grafrecht alvorens de begraafplaats uit te breiden). 4.2.2

Ruimen van graven In tabel 9 staat hoeveel graven geruimd worden ingeval van toepassing van scenario 1 of scenario 2. Vervolgens staan in tabel 10 welke kosten met welke ruimingsvorm gemoeid zijn. Tabel 9: Aantal te ruimen graven Begraafplaats

Te ruimen algemene graven en Aanname: 25% afstand particuliere graven met afstand van graven onbepaalde (zie ook tabel 3) tijd (zie ook tabel 6)

Totaal te ruimen graven

Scenario 1

Scenario 2

De Plantage te Barneveld

210

368

578

Diepenbosch te Voorthuizen

91

388

479

Kootwijk

8

65

73

Veluwegaard te Kootwijkerbroek

20

223

243

Westerveld te Terschuur

38

49

Totalen

367

87 1.460

Tabel 10: Ruimingskosten op basis van kengetallen Ruimingskosten

Totaalbedrag

Grootschalig ruimen 367 graven te ruimen

Dieper begraven 367 graven te ruimen

Grootschalig ruimen 1.460 graven te ruimen

Dieper begraven 1.460 graven te ruimen

Scenario 1

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 2

€

40.370

€

44.040

€

160.600

€

175.200

Gehanteerde kengetallen:  Grootschalig ruimen van graven: € 110,-- per graf  Stoffelijke resten dieper begraven: € 120,-- per graf Grootschalig ruimen Bij grootschalig ruimen worden meerdere graven in korte tijd geruimd, waarbij de stoffelijke resten veelal in een verzamelgraf worden begraven. Voordeel van grootschalig ruimen is dat veel/meerdere graven gelijktijdig vrij komen voor heruitgifte en dat de mogelijkheid bestaat om een grafrij of grafveld opnieuw in te richten (om bijvoorbeeld een graf eenvoudiger machinaal te bereiken). Nadeel is dat grootschalig ruimen een voorfinanciering vergt, zonder dat hier direct inkomsten tegenover staan. De ruimingskosten kunnen verdisconteerd in het tarief voor het grafrecht worden terugverdiend.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

19

B1292CA2

Stoffelijke resten dieper begraven Op het moment dat een graf opnieuw wordt uitgegeven, worden de stoffelijke resten dieper in het graf begraven waardoor nieuwe grafruimte ontstaat voor de recent overledene. Voordeel is dat kosten voor het dieper begraven ‘direct’ worden betaald omdat er een nieuw grafrecht is afgesloten waarvoor een lege is verschuldigd; begrotingstechnisch brengen deze kosten een minimale discrepantie te weeg. Nadeel is dat er geen of nauwelijks mogelijkheden bestaan om een grafveld opnieuw in te richten.

4.3

Conclusies De conclusies van het effect op de capaciteit en financiële consequenties en de voor- en nadelen van de scenario’s staan naast elkaar in de volgende tabel, zodat een vergelijking tussen de scenario’s mogelijk is. Scenario 1 Ruimen van algemene graven en particuliere graven voor bepaalde tijd

Scenario 2 Ruimen van algemene graven, particuliere graven voor bepaalde tijd en graven voor onbepaalde tijd

Effect van het ruimen van graven op de begraafplaatsen Verdeeld over de begraafplaatsen kunnen per direct 367 graven geruimd worden (afstand gedaan of algemene graven).

Ruimen van dit aantal graven voorziet op korte termijn niet in de begraafbehoefte op de begraafplaats (met uitzondering van begraafplaatsen Kootwijk en "Westerveld").

Indien ruimen van 25% van de uitgegeven graven voor onbepaalde tijd (afstand n.a.v. belangstellingstoets) dan kunnen totaal 1.460 graven geruimd worden, naast de ruiming van de algemene graven en particuliere graven met afstand. Ondanks ruimen van 25% van de uitgegeven graven voor onbepaalde tijd dan zijn de eerste capaciteitsproblemen op de begraafplaats "De Plantage" in 2025 te verwachten.

Uit de praktijk blijkt dat jaarlijks van te weinig graven afstand wordt gedaan om in de begraafbehoefte te blijven voorzien (gemiddeld van 5 graven per jaar wordt afstand gedaan).

Het berekende capaciteitstekort is geslonken ten opzichte van het huidige berekende capaciteitstekort.

Inrichting van delen van de uitbreidingsmogelijkheden is onvermijdbaar.

Uit de praktijk blijkt dat jaarlijks van te weinig graven afstand wordt gedaan om in de begraafbehoefte te blijven voorzien. Uitbreiding verdeeld over de begraafplaatsen is noodzakelijk.

Begraafplaats "De Plantage" heeft geen uitbreidingsmogelijkheden, terwijl daar de problemen het grootst zijn.

Financiële effect van het scenario

20

Extra beheerkosten wegens uitbreiding begraafplaatsen € 73.941,--.

Extra beheerkosten wegens uitbreiding begraafplaatsen € 34.107,--.

Kosten inrichting uitbreiding € 1.429.200 ,--

Kosten inrichting uitbreiding € 659.250 ,--

Kosten grootschalig ruimen € 40.370,-(€ 110,-- per graf) Kosten stoffelijke resten dieper begraven € 44.040,-- (€ 120,-- per graf)

Kosten grootschalig ruimen € 160.600,-(€ 110,-- per graf) Kosten stoffelijke resten dieper begraven € 175.200,--( € 120,-- per graf)

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Voor- en nadelen van het scenario Scenario 1

Scenario 2

Voordelen Particuliere graven voor bepaalde tijd worden Particuliere graven voor bepaalde tijd worden alleen geruimd als de grafrechten zijn opgezegd. alleen geruimd als de grafrechten zijn opgezegd. Algemene graven hebben geen grafrechten en worden na circa 20 jaar geruimd worden.

Algemene graven hebben geen grafrechten en worden na circa 20 jaar geruimd.

Begraafcyclus wordt in gang gezet; ervaringscijfer geeft een gemiddelde belangstelling voor een graf van 40 jaar.

Begraafcyclus wordt in gang gezet; ervaringscijfer geeft een gemiddelde belangstelling voor een graf van 40 jaar.

Voldoende begraafcapaciteit, door aanwenden uitbreidingsmogelijkheden.

Minder graven voor onbepaalde tijd te onderhouden. Minder aanspraak op de uitbreidingsmogelijkheden doordat meer begraafcapaciteit vrijkomt op de bestaande begraafplaats. Niet veel extra beheerkosten ( € 34.107,--) wegens extra begraafcapaciteit. Graven met monumentale waarde zijn bekend.

Nadelen

Administratie moet actueel zijn; leidraad voor het ruimen van graven.

Onderzoek naar de belangstelling van graven voor onbepaalde tijd is een administratief intensief traject (actuele administratie).

Meer onderhoud omdat uitbreiding onvermijdelijk is en dus hogere jaarlijkse kosten voor het beheer van de begraafplaatsen.

Onderzoeksperiode duurt minimaal 1 jaar; daarna pas zekerheid wat het resultaat is van het onderzoek. Bij geen reactie zal de gemeente een besluit moeten nemen of de grafrechten eenzijdig worden opgezegd. Mogelijkheid dat nabestaande achteraf wordt geconfronteerd met geruimd graf (bij geen reactie).

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

21

B1292CA2

5

Graven onbepaalde tijd In dit hoofdstuk wordt antwoord gegeven op de centrale vraag: 

Wat zijn de gevolgen indien geen graven voor onbepaalde tijd meer worden uitgegeven?

In de gemeente Barneveld bestaat de mogelijkheid om een grafrecht voor onbepaalde tijd af te sluiten. Gemiddeld (periode 2010 -2014) zijn jaarlijks in totaal 15 graven met grafrechten voor onbepaalde tijd uitgegeven. In onderstaande tabel staat weergegeven in welke mate de graven voor onbepaalde tijd deel zullen uitmaken van de totaal benodigde begraafcapaciteit. Tabel: Geprognosticeerde aantal graven onbepaalde tijd Begraafplaats

Gemiddeld aantal Op basis van graven sterfteprognose onbepaalde tijd loopt het aantal uitgegeven graven onbepaalde (periode 2010 - tijd op in 2054 tot 2014) aantal graven:

Huidig aantal uitgegeven graven voor onbepaalde tijd

Aantal graven Totaal aantal graven Percentage voor onbepaalde op de begraafplaats graven tijd loopt op in onbepaalde tijd 2054 tot op de begraafplaats

De Plantage te Barneveld

7

334

2.306

2.640

5.994

44,0%

Diepenbosch te Voorthuizen

4

216

1.755

1.971

3.303

59,7%

Kootwijk

0

10

285

295

454

64,9%

Veluwegaard te Kootwijkerbroek

1

69

1.104

1.173

1.688

69,5%

Westerveld te Terschuur

2

108

623

731

987

74,1%

Totalen

15

736

6.073

6.809

12.426

Uit de tabel is af te lezen dat bij voortzetten van grafrechten voor onbepaalde tijd het aandeel van graven voor onbepaalde tijd behoorlijk oploopt ten opzichte van de huidige capaciteit. Uitbreiden van de begraafplaatsen zal onvermijdelijk zijn, doordat steeds minder graven in de begraafcyclus terecht komen en daardoor in aanmerking komen om te zijner tijd opnieuw uit te geven. Op korte termijn zal het niet meer uitgeven van graven voor onbepaalde tijd een effect hebben op de inkomsten. Dit effect is berekend in de volgende tabel. Basis voor de berekening is de tarieventabel 2014 en het gemiddeld aantal uitgegeven graven voor onbepaalde tijd in de periode 2010 – 2014. Tabel: Effect op de exploitatie Begraafplaats

De Plantage te Barneveld

Gemiddeld aantal Tarief grafrecht Inkomsten graven onbepaalde tijd, grafrecht onbepaalde tijd tarieventabel 2014 onbepaalde tijd uitgegeven (periode 2010 - € 7 5.150 € 35.020

Tarief grafrecht Inkomsten indien bepaalde tijd (3- grafrecht bepaalde diep), tijd tarieventabel 2014 € 1.800 € 12.240

€

22.780

Diepenbosch te Voorthuizen

4

€

5.150 €

22.660

€

1.800

€

7.920 €

14.740

Kootwijk

0

€

5.150 €

1.030

€

1.800

€

360 €

670

Veluwegaard te Kootwijkerbroek 1

€

5.150 €

7.210

€

1.800

€

2.520 €

4.690

Westerveld te Terschuur

€

5.150 €

11.330

€

1.800

€

2

Verschil / afname van inkomsten

3.960 €

7.370

Verschil / afname van inkomsten

€

50.250

Begrote inkomsten (begroting 2016 - 2019)

€

690.100

Begrote inkomsten, indien geen graven voor onbepaalde tijd worden uitgegeven

€

639.850

Volgens begroting (vanaf 2016) is de kostendekkenheid van de begraafplaatsen 111,6 % Op basis van de berekening in bovenstaande tabel, zal de kostendekkendheid 103,5% zijn.

22

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Voor- en nadelen bij stoppen van uitgifte van graven voor onbepaalde tijd: Voordelen:  Alle nieuw uit te geven graven komen op den duur in de begraafcyclus; graven waarvan afstand wordt gedaan worden opnieuw uitgegeven.  Claim op de beschikbare ruimte van graven voor onbepaalde tijd neemt niet toe.  Regelmatig inkomsten bij verlengen van grafrechten. Nadelen:  Inkomstenderving te verwachten doordat een grafrecht voor graven bepaalde tijd aanzienlijk goedkoper zijn.  Productdifferentiatie neemt af (eventueel op te vangen door opening natuurbegraafplaats).  Minder alert op toekomstige historie op de begraafplaats.

5.1

Conclusies   

Voortzetten van uitgifte van graven met een graftermijn voor onbepaalde tijd claimt een groot deel van de begraafcapaciteit. Uitbreiden van de begraafplaatsen is onvermijdelijk; minder graven komen in de begraafcyclus. Stopzetten van de graven voor onbepaalde tijd genereert minder inkomsten dan begroot.

Beleidsvoorstel: Genereren voldoende begraafcapaciteit, gerelateerd aan de effecten van een actief ruimingsbeleid (beleidsvoorstel 1). Geen graven met grafrechten voor onbepaalde tijd uitgeven.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

23

B1292CA2

6

Mogelijkheden natuurbegraafplaats

6.1

Aanleiding De gemeente Barneveld wil informatie inwinnen over natuurbegraven of begraven in de natuur met als achterliggend doel de dienstverlening te vergroten. Onduidelijk is of er mogelijkheden bestaan voor natuurbegraven binnen de gemeentelijke grenzen en wat (vooraf) geregeld moet worden om natuurgraven aan de huidige voorzieningen van lijkbezorging toe te voegen. Deze beschrijving is een eerste aanzet voor aandachtspunten voor een eventuele uitgifte van natuurgraven.

6.2

Definitie natuurgraven Wat is nu precies natuurbegraven? Waarom kiezen mensen voor begraven in de natuur? De grondgedachte is teruggave aan de natuur. Men wil zijn/haar lichaam teruggeven aan de natuur. Overwegingen kunnen zijn: de bewustwording van de natuur, binding met natuur, stilte, afwijkend van traditionele begraafplaatsen, graftermijn, herinneringen aan het gebied e.d. De opinie is dat begraven in de natuur plaatsvindt in een bestaand bos/natuurgebied en dus niet een begraafplaats die op natuurlijke wijze is ingericht (waar mensen de inrichting hebben bepaald). Met de uitgifte van natuurgraven is de beheerder in staat de bestaande natuur te handhaven en mogelijk te versterken. Bij natuurbegraafplaatsen staat de natuur centraal. Op veel natuurbegraafplaatsen worden natuurgraven uitgegeven voor bepaalde tijd met een graftermijn van 50 jaar. Op sommige natuurbegraafplaatsen worden zelfs grafrechten voor onbepaalde tijd uitgegeven. In beide gevallen wordt in principe niet geruimd en blijft een stoffelijk overschot eeuwig verbonden met de natuur. Voorop staat dat de natuur gedurende lange periode blijft geborgd en zo min mogelijk wordt belast.

6.3

Aandachtspunten uitgifte natuurgraven Grafrechten: Zoals in de definitie al staat, worden ook op natuurbegraafplaatsen verschillende termijnen uitgegeven van de graven. De graftermijnen lopen sterk uiteen: van 10 jaar tot eeuwig durend grafrecht. De Wet op Lijkbezorging maakt geen onderscheid tussen begraven in de natuur of ‘traditioneel’ begraven van overledenen. De Wet maakt het mogelijk om grafrechten uit te geven voor een minimale termijn van 10 jaar. Grafrechten mogen steeds verlengd worden met tenminste 5 jaar en maximaal 20 jaar (zie art. 28 Wlb). De houder van de begraafplaats kan in een eigen reglement een aangepaste grafrechttermijn en een verlengingstermijn vaststellen mits deze niet in strijd is met de wettelijk vastgestelde termijnen. Daarmee geeft de Wet ook ruimte om graven voor langere termijn uit te geven of voor onbepaalde tijd. Tevens is de houder van de begraafplaats vrij om een keuze te maken in de soort lijkbezorging: (grond)graven of urnengraven of een mix van beide lijkbezorgingen. Urnengraven hebben in die zin meer voordeel doordat de natuur bij het plaatsen van een urnengraf in mindere mate wordt verstoord. In het eerder gerefereerde overzicht van Monuta staan tevens bedragen voor de grafrechten genoemd. In het overzicht variëren de bedragen tussen € 1.190,-- en € 12.900,--; afhankelijk van de duur van het grafrecht.

De kostprijs van het grafrecht wordt mede bepaald door kosten als: De hoogte van de kapitaallasten: aanschaf perceel; Aanbrengen van voorzieningen: parkeerterrein, toiletten, aula Initiële inrichtingskosten: ontwerp (bepalen van de plekken voor de graven), dunnen van het perceel, aanleg van paden; Administratiekosten; 24

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

-

Onderhoudskosten. Overigens vertegenwoordigt het overzicht van Monuta niet alle natuurbegraafplaatsen in Nederland; momenteel zijn er 12 natuurbegraafplaatsen in Nederland. (Gezien recente ontwikkelingen is te verwachten dat het aantal natuurbegraafplaatsen in Nederland toe zal nemen.) Onderling zijn ook verschillen in het aantal grafsoorten en graflagen. Bij sommige natuurbegraafplaatsen worden naast particuliere (urnen)graven ook algemene graven uitgegeven, waarbij het algemene graf onderdeel kan zijn van een combinatie van meerdere algemene graven. Op dit punt schrijft de Wet als enige restrictie voor dat de uitgifte van graven op zodanige wijze dient plaats te vinden, dat graven voor tenminste 10 jaren ongeroerd kunnen blijven liggen om daarmee een ongestoorde wettelijke grafrust te garanderen. Gemeente Barneveld geeft op de gemeentelijke ‘traditionele’ begraafplaatsen nog graven uit voor onbepaalde tijd. Door de gemeente wordt overwogen om deze grafrechten niet meer uit te geven en beoogt daardoor een hogere snelheid in de begraafcyclus. Namelijk, graven voor onbepaalde tijd uitgegeven op een traditionele begraafplaatsen drukken zwaar op de beschikbare capaciteit. Door het aanbieden van graven voor onbepaalde tijd op een natuurbegraafplaats zou de gemeente toch in de dienstverlening blijven voorzien, zonder dat dit drukt op de capaciteit op de traditionele begraafplaats.

Grafmonumenten: Het toestaan van grafmonumenten of het juist niet toestaan van grafmonumenten is geheel vrij aan de houder van de natuurbegraafplaats. Ook is de houder van de natuurbegraafplaats vrij in het toestaan van de soorten materialen. Veelal worden natuurlijke materialen toegepast, zodat de grafmonumenten de authentieke bossfeer zo min mogelijk verstoren. Het is ook mogelijk om een gedenkboom aan een graf toe te wijzen/te planten of een graf te markeren met een gps-coördinaat; het graf is na verloop van tijd niet meer zichtbaar maar is toch op te sporen. Onderstaande afbeeldingen geven een indruk van de toegepaste grafmonumenten op natuurbegraafplaatsen. Afbeeldingen grafmonumenten op natuurbegraafplaatsen:

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

25

B1292CA2

Onderhoud: Het onderhoud op een natuurbegraafplaats is veel minder intensief dan het onderhoud op een ‘traditionele’ begraafplaats; op de natuurbegraafplaats wordt de vegetatie en de natuur aan het beloop over gelaten. Geheel onderhoudsvrij kan een natuurbegraafplaats niet beheerd worden. Onderstaand een overzicht van onderhoudswerkzaamheden op een natuurbegraafplaats: Regelmatig dunnen van het perceel; In stand houden van de natuur; Onderhoud wegens veiligheidsaspecten; Onderhoud/vervangen van voetpaden; Onderhoud/vervangen van parkeervoorziening; Ruimen gedumpt vuil; Overig: monitoren/karteren graven, rondleiden van bezoekers. Inrichting: Wat zijn de criteria betreffende de dichtheid van de graven als men spreekt van natuur begraven? Naar aanleiding van de maatschappelijke vraag naar natuurgraven, heeft Alterra (Wageningen) een onderzoek gedaan naar de mogelijke risico’s en consequenties op milieu en op ecologisch en juridisch vlak met als uitgangspunt dat zo milieu- en natuurvriendelijk wordt begraven en verstrooid, en dat daarbij ook de natuur- en landschapsbeleving zo min mogelijk wordt verstoord. In de rapportage van Alterra (Alterra-rapport 1789, 2009) staan uitgangspunten beschreven die als basis kunnen worden gehanteerd. De criteria uit de rapportage Alterra zijn op hooflijnen: 1.

Uitgaand van de vergelijking met begraafplaatstypen: aantal graven minder dan 200 per ha; Op grond van motivatie/beweegredenen om voor natuurbegraven te kiezen, wordt in dit criterium getracht het onderscheid natuurbegraafplaats versus parkbegraafplaats verder aan te scherpen. 2. Uitgaand van ideële overwegingen: gemiddeld aantal graven 100 graven per ha; In dit criterium wordt ervan uitgegaan dat de begraafplaats aansluit bij natuurlijke patronen en processen. Als referentie wordt aangenomen één graf per elke uitgegroeide boom. 3. Uitgaand van verstoorde oppervlakte: gemiddelde afstand tussen de graven is minder dan 14 m. In dit criterium wordt uitgegaan van de relatieve oppervlakte die door begraven verstoord wordt. Gesteld kan worden dat de dichtheid van de graven volgens de criteria variëren tussen zeer ruimtelijk tot meer beperkte ruimte (van minimaal 50 m tot minder van 14 m tussen de graven). Afhankelijk van de beschikbare ruimte voor de natuurbegraafplaats kan een keuze tussen de criteria worden gemaakt. De criteria uit de rapportage van Alterra zijn opgesteld vanuit het oogpunt dat zo milieu- en natuurvriendelijk wordt begraven. In het bij de Wet behorende Besluit op de Lijkbezorging staan bepalingen opgenomen die onder andere de fysieke inrichting van de begraafplaats reguleren die aansluit bij de ‘traditionele’ begraafplaatsen. In Art.

5 staat beschreven dat de afstanden van de graven onderling tenminste 30 centimeter bedragen, en dat de bovenste kist steeds is afgedekt met een laag van 65 centimeter grond. De graven bevinden zich daarbij steeds 30 centimeter boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand. In Art. 6 wordt bepaald dat de afstand tot de erfscheiding tenminste 1 meter bedraagt. De afmetingen die genoemd staan in het Besluit op de Lijkbezorging zijn ook van toepassing indien (ook) urnengraven worden uitgegeven. Het is denkbaar dat er behoefte bestaat om urnengraven uit te geven op de natuurbegraafplaats. Zeker gezien dat landelijk het aantal crematies in de afgelopen jaren enorm is toegenomen. Volgens de rapportage van Alterra heeft het begraven van urnen dezelfde ingreep op de 26

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

natuur als begraven van stoffelijke overschotten; de verstoring van bodem en vegetatie door graven en dichten van een crematiegraf is echter beperkter van omvang. Ten aanzien van de inrichting van begraafplaatsen bestaat geen andere wet dan de Wet op Lijkbezorging. Er bestaat geen nadere regelgeving van planologische en ruimtelijke aard binnen de Wet op de Lijkbezorging dan de voorgaand aangehaalde passages. Een ander aspect bij de inrichting van een natuurbegraafplaats is de functie van recreatie van het bos. Veel mensen maken gebruik van de natuur die ter beschikking staat. Zo zal er een goede balans moeten zijn tussen enerzijds recreatie (zoals paardrijden, mountainbiken, hardlopen, wandelen, padvinderij enz.) en anderzijds functioneel gebruik: een natuurbegraafplaats met de piëteit voor de begraven overledenen. Een natuurbegraafplaats beoogt een autonome groei van de natuur die mogelijk beperkt wordt door recreatie.

6.4

Mogelijkheden voor natuurgraven in Barneveld

6.4.1

Geschikte locaties Locaties die geschikt zijn voor natuurbegraven voldoen minimaal aan de eisen die het Besluit op de lijkbezorging aan de fysieke inrichting van een begraafplaats stelt. De gemiddelde hoogste grondwaterstand is hierin een bepalende factor. Om te kunnen begraven (in beginsel 1-diep) dient deze grondwaterstand minimaal 1,45 meter onder het maaiveld te liggen. Daarnaast is de samenstelling van de bodem van belang: het lijkverteringsproces vraagt om een bodem die voldoende lucht- en waterdoorlatend is. Zanderige bodems zonder storende lagen zijn hiervoor geschikt. Een bodem die bestaat uit klei en veen belemmert de lijkvertering. Omdat bij een natuurbegraafplaats de natuur centraal staat, is de mogelijkheid om bestaande natuur te behouden of versterken een belangrijke factor. Een natuurbegraafplaats sluit daarom bij voorkeur aan op bestaande natuur of wordt gerealiseerd in een natuurgebied. Het ruimtebeslag is sterk afhankelijk van de typologie van de begraafplaats die uit de Alterra criteria volgt en de gewenste capaciteit van de begraafplaats.

6.4.2

Kansen in Barneveld

6.4.2.1 Uitbreiding bij bestaande begraafplaats Gemeente Barneveld beschikt bij vier begraafplaatsen over uitbreidingsmogelijkheden. Een uitbreidingsperceel kan bestemd worden als natuurbegraafplaats, wanneer de bodem en de grondwaterstand een goede lijkvertering mogelijk maken en het perceel aansluit op natuur in de directe omgeving. De begraafplaatsen met uitbreidingsmogelijkheden zijn op grond van deze criteria beoordeeld. Voor de bodem en het grondwater is gebruik gemaakt van ondergrondgegevens van TNO Geologische Dienst Nederland en het bodemkundig informatiesysteem (BIS) van Wageningen UR. De beschrijvingen van boormonsters in de nabijheid van de begraafplaatsen en bodemkaarten ter plaatse van de begraafplaatsen vormen de bron voor de analyse. De aansluiting op natuur in de directe omgeving is met behulp van de topografische kaart en luchtfoto’s bepaald. KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

27

B1292CA2

Onderstaande tabel geeft de resultaten van de beoordeling weer. De grondwatertrap is hierin de maat voor de grondwaterstand. Locaties met grondwatertrap VIII hebben een gemiddelde hoogste grondwaterstand die meer dan 1,4 meter onder het maaiveld ligt. Deze locaties zijn zonder aanvullende maatregelen, dus zonder ingrijpen in de natuurlijke processen, geschikt voor begravingen. Bij lagere grondwatertrappen is dit niet het geval. Begraafplaats Diepenbosch Kootwijk Veluwegaard Westerveld

Oppervlakte uitbreiding 2 10.000 m 2 5.000 m 2 4.710 m 2 5.360 m

Bodem

Grondwatertrap

matig fijn zand matig fijn zand matig fijn zand matig fijn tot matig grof zand

IIIb-VI VIII IIIb-VI VI

Aansluiting op natuur nee ja nee nee

Uit de beoordeling blijkt dat de uitbreiding van begraafplaats Kootwijk geschikt is voor natuurbegraven. De locatie voldoet aan de criteria voor bodem en grondwater. Bovendien onderscheidt deze locatie zich door de aansluiting op bestaande natuur; de overige begraafplaatsen grenzen aan agrarisch gebied. Afhankelijk van de typologie van natuurbegraafplaats kan de uitbreiding van begraafplaats Kootwijk voorzien in 25 tot 100 graven. 6.4.2.2 Nieuwe natuurbegraafplaats Als alternatief voor het gebruik van bestaande uitbreidingsmogelijkheden kan gemeente Barneveld een nieuwe natuurbegraafplaats stichten. Ook in dit geval zijn bodem, grondwaterstand en natuur bepalende factoren en kaderen het zoekgebied. Barneveld wordt gevormd door de stuwwallen van de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug aan de oostzijde en door de Gelderse vallei in het westen. De hooggelegen Veluwe, een natuurgebied met agrarische enclaves, bestaat uit arme zandgronden. De vallei heeft een agrarisch karakter en huisvest de stedelijke zone. De bodem bestaat uit rijke klei- en veengronden met zandruggen. Het Veluws natuurgebied biedt daarom de meeste kansen voor natuurbegraven. De bodem en grondwaterhuishouding zijn geschikt en er zijn mogelijkheden om in de natuur te begraven of om landbouwgronden om te vormen tot een natuurbegraafplaats om in aansluiting op bestaande natuur nieuwe natuur te creëren.

Omdat het Veluws natuurgebied voor het overgrote deel in handen is van particuliere grondeigenaren en terreinbeherende instanties, kan het verwerven van gronden door de gemeente een obstakel vormen. In lijn met de structuurvisie buitengebied is het zoeken naar samenwerking om dit initiatief te realiseren een kansrijker scenario.

28

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

6.5

Conclusies Op de uitbreidingslocatie van begraafplaats Kootwijk kan een kleinschalige natuurbegraafplaats gerealiseerd worden met een capaciteit van maximaal 100 graven. Het Veluws natuurgebied is het meest geschikt voor het stichten van een nieuwe natuurbegraafplaats. Hierbij is de gemeente echter afhankelijk van initiatieven of medewerking van grondeigenaren. Beleidsvoorstel: Vergroten begraafaanbod door realisering natuurbegraafplaats mogelijk te maken. a.

Behoefte peilen onder inwoners en belangenbehartigers.

b.

Eventueel locatie bepalen.

c.

Procedure starten.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

29

B1292CA2

Bijlage A. Begrippenlijst 

Particulier graf: een graf , urnengraf of urnennis waarvoor aan een natuurlijk persoon of rechtspersoon het uitsluitend recht is verleend tot: o het doen begraven en begraven houden van lijken; o het doen bijzetten en bijgezet houden van asbussen met of zonder urnen.



Algemeen graf een graf bij de gemeente in beheer waarin gelegenheid wordt geboden tot het doen begraven van lijken (wettelijke grafrusttermijn 10 jaar).



Asvoorzieningen: allesomvattende term voor het bergen van as of asbus.



Rechthebbende: natuurlijk persoon of rechtspersoon aan wie een uitsluitend recht is verleend op een particulier graf, een particulier urnengraf of –nis.



Belanghebbende: natuurlijk persoon of rechtspersoon aan wie een recht tot gebruik van een ruimte in een algemeen graf of een algemeen urnengraf / algemene urnennis is verleend.



Gemeentelijke begraafplaats: een begraafplaats die in beheer is bij een gemeente.



Bijzondere begraafplaats: een niet gemeentelijke begraafplaats.



Ruimen van een graf: het verwijderen van de stoffelijke resten uit een graf met als doel het graf opnieuw te kunnen gebruiken.



CBS: Centraal Bureau voor de Statistiek.



COROP: een regionaal gebied binnen Nederland dat deel uitmaakt van de COROP-indeling. Deze indeling wordt gebruikt voor analytische doeleinden. De naam COROP komt van Coördinatie Commissie Regionaal OnderzoeksProgramma. Dit was de naam van de commissie die in 1971 de indeling van Nederland in COROP-gebieden ontwierp.



Sterfteprognose: volgens CBS verwachte aantal sterfgevallen.



Begraafbehoefte: op basis van de sterfteprognose de berekende behoefte van het aantal uit te geven graven.



Begraafcapaciteit: aantal graven gelegen op de begraafplaats



Bruto grafoppervlak: oppervlakte van het graf inclusief een opslag voor beplanting en paden.



Begraafcyclus: graven komen opnieuw in de roulatie wanneer afstand van het grafrecht wordt gedaan (niet verlengen van de grafrechten) of als de gebruikstermijn van het graf is verstreken (bij algemene graven).

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

I

B1292CA2

Bijlage B. Input uitvaartondernemers Om inzicht te verkrijgen in de mening van uitvaartondernemers, en daarmee in het verlengde de mening van nabestaanden, is een vragenlijst gestuurd naar een zevental lokale uitvaartondernemers. Hierin werd gevraagd naar de mening van de uitvaartondernemers met het oog op draagvlak en toekomstvisie van de begraafcapaciteit van de gemeentelijke begraafplaatsen. De volgende vragen zijn gesteld. In het kader onder de vraag staan de antwoorden van de uitvaartondernemers. Vraag 1: Mogelijk liggen er graven op de begraafplaats uitgegeven voor onbepaalde tijd waarvan rechthebbenden/nabestaanden van rechthebbenden geen weet van heeft of waar geen belangstelling meer voor is. Om dit te achterhalen, overweegt de gemeente om een onderzoek naar de belangstelling uit te voeren. Graven waarvoor geen belangstelling meer voor is, kunnen opnieuw uitgegeven worden. De begraafcapaciteit op de begraafplaats wordt hierdoor vergroot (met name belangrijk voor begraafplaats De Plantage). Verwacht u dat veel rechthebbenden toch belangstelling voor de graven onbepaalde tijd hebben, en dan met name de oudere graven voor onbepaalde tijd, en deze graven willen behouden? -

Moeilijk te zeggen; waarschijnlijk zal er niet veel geruimd kunnen worden. Gissen naar percentages hoeveel afstand/graf houden. Bewust gekozen voor graf onbepaalde tijd; toe-eigening van de gemeente zal niet gewaardeerd worden. De meeste willen deze graven wel behouden. Verwachting dat er veel belangstelling nog bestaat voor deze graven. Wel kans dat graven vòòr 1970 zijn uitgegeven geen belangstelling voor is. Wellicht is het een mogelijkheid om toe te staan om het graf te schudden en opnieuw in te begraven zodat een familiegraf ontstaat (zo komt er ook weer meer aanloop/bezoek op de oude grafvelden).

Vraag 2: Gemeente Barneveld geeft graven uit voor onbepaalde tijd. Stel dat er alleen nog graven voor bepaalde tijd worden uitgegeven op de begraafplaatsen, met de mogelijkheid om deze telkens te verlengen. a. Denkt u dat hier begrip voor is van (toekomstige) rechthebbenden? -

II

Er is niet veel vraag naar graven onbepaalde tijd, mede door de hoge kosten. Vanwege kosten wordt al vaak gekozen voor graf 30 jaar. Een volgende stap is ontmoedigen van begraven en stimuleren van cremeren. Er moet een mogelijkheid blijven om graven voor onbepaalde tijd te verkrijgen. Er is begrip voor. Geen goed idee. Verwacht acceptatie als geen graven voor onbepaalde tijd worden uitgegeven.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

b. -

Verwacht u dat rechthebbenden dan elders de overledene gaan begraven?

Niet de verwachting dat dan elders wordt begraven (mening 2 uitvaartondernemers). Ja die verwachting bestaat, zeker omdat de kosten (€ 8.500,--) graf onbepaalde tijd hoog is en voordeliger is een graf op een natuurbegraafplaats te kopen. Een enkeling zal elders begraven (mening 2 uitvaartondernemers). In Barneveld heerst een begraafcultuur; veel binding met de begraafplaatsen. Vanwege ‘import’ inwoners van Barneveld zal daar wel t.z.t. een kentering in komen.

Vraag 3: Momenteel kunnen graven voor bepaalde tijd verlengd worden met 5, 10, 15 of 20 jaar. Om een snellere begraafcyclus te krijgen is een mogelijkheid om alleen de keuze voor verlengen van een grafrecht met 5 of 10 jaar. a. Hoe denkt u dat rechthebbenden hier op reageren? -

Verwacht geen verzet. Wellicht kan de mogelijkheid geboden worden om 2x een verlengingstermijn aan te bieden of bij uitgifte graf direct een verlengingstermijn uit te geven. Negatieve reacties. Men zal gelijk doorhebben dat het om een centen kwestie gaat er het is in velen ogen niet ethisch om als gemeente te willen verdienen aan de doden. Negatieve reacties. Mensen willen voor 20 jaar kunnen verlengen. Jammer, maar het kan niet anders. Men zal teleurgesteld zijn. Vaak wordt de verlenging uit de erfenis betaald, dus dan wordt gekozen voor 20 jaar.

b. -

Verwacht u dat rechthebbenden sneller afstand doen van een graf?

Mensen blijven verlengen, geen wijziging (mening 5 uitvaartondernemers). Als men afstand wil doen wordt dat toch wel gedaan. Ja, indien vaker dient te worden verlengd, zal er eerder afstand worden gedaan

-

Vraag 4: Bestaat er animo voor een natuurbegraafplaats? a. Zo ja, waarom? (denk aan redenen: natuur/onbepaalde tijd/geen gedenksteen/geen onderhoud) -

Niet veel vraag naar wegens onbekendheid (mening 3 uitvaartondernemers). Steeds meer mensen overwegen dit, met name jongere generatie. Ja, vanwege natuur/onbepaalde tijd/geen gedenksteen/geen onderhoud. Gemeente moet de mogelijkheden onderzoeken. Graag bereid verder hiernaar te kijken met de gemeente. Niet veel vraag naar wegens binding met de begraafplaatsen (begraafcultuur); men wil een eigen gedenkplek.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

III

B1292CA2

b. Zo nee, waarom niet? -

Mensen in Barneveld zijn traditioneel (willen grafsteen), tenzij natuurbegraafplaats in Schaffelaarsebos. Mensen in Barneveld willen eigen gedenkplek. Niet van toepassing (mening 2 uitvaartondernemers). Geen idee waarom geen animo (mening 2 uitvaartondernemers).

-

Vraag 5: e Het landelijk crematiecijfer ligt rond de 63% (63,2% eind 3 kwartaal 2015). Vermoedelijk ligt het crematiecijfer in Barneveld een stuk lager; in gemeente Barneveld worden gemiddeld per jaar circa 7 (6,6*) uitgegeven. Dit is weinig te noemen. Het kan natuurlijk dat de asbestemmingen bij het crematorium blijven of mee worden genomen naar huis. Er kunnen ook andere redenen hieraan ten grondslag liggen. a. Weet u een mogelijke reden waarom het jaarlijks aantal uitgegeven asbestemmingen op de begraafplaats zo laag is? -

De as wordt meegenomen naar huis, elders uitgestrooid of blijft bij crematorium. Daarbij is er weinig prijsverschil in een urnengraf of gewoon graf (mening 2 uitvaartondernemers). Kosten, daarom kiezen mensen voor cremeren (daarom natuurbegraafplaats goed alternatief voor cremeren). Geen mening, alleen begrafenissen (mening 3 uitvaartondernemers).

-

b.

-

Verwacht u een toename in gemeente Barneveld van het aantal asbestemmingen? Waarom wel/waarom niet?

Er worden wel meer crematies uitgevoerd, maar geen toename in asbestemmingen vanwege kosten en geen onderhoud door het nageslacht (mening 3 uitvaartondernemers). Geen mening, alleen begrafenissen (mening 3 uitvaartondernemers).

-

c.

-

-

Vindt u dat de asbestemmingen voldoen aan de hedendaagse wensen? Hoe/wat eventuele verbeteringen?

De urnenmuur is lelijk. Wel vraag naar urengraf, maar deze liggen alleen in Voorthuizen (waarom niet in Barneveld?) De urnenmuur ziet er uit als een urinoir en is weggestopt en het onderhoud bij de urnenheuvel te Voorthuizen is droevig. De asbestemmingen op de begraafplaatsen voorzien absoluut niet in de hedendaagse wensen (=voor eens en altijd klaar zijn, geen extra kosten). Vandaar het succes van natuurbegraven en cremeren. Geen mening, alleen begrafenissen (mening 3 uitvaartondernemers).

*asbestemmingen uitgegeven (nieuwe asbestemmingen + bijzettingen asbestemming + asverstrooiing. Gemiddelde is genomen van de asbestemmingen van alle begraafplaatsen.

IV

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Vraag 6: Overige aanvullingen/verbeteringen met betrekking tot de begraafplaatsen in Barneveld. -

Vloerbedekking in de aula vervangen. Ramen in de aula kunnen niet open (graag gesprek met wethouder). Aula is verouderd. Bij renovatie wel inspraak, maar niets mee gedaan. Aankoop klokkentoren (wenselijk als gebruik wordt gemaakt van de aula). Sleutel voor iedere Barneveldse uitvaartondernemer voor de 24-uurs kamer. Wens voor tweede/extra 24-uurs kamer. Kosten voor ruimen moet worden betaald door nieuwe rechthebbende: onethisch en onwenselijk. Kosten voor ruimen moet voor rekening van de gemeente zijn. Het hek achter de aula graag altijd geopend houden i.v.m. bereikbaarheid van graven door ouderen. Begraafplaatsen zien er altijd netjes onderhouden uit. Samenstellen adviescommissie. Behoefte aan hervatten jaarlijks overleg met uitvaartondernemers (onduidelijk waarom dit is gestopt). Samenwerken/exploiteren natuurbegraafplaats.

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

V

B1292CA2

Bijlage C. Berekening begraafbehoefte en –capaciteit Begraafplaats “De Plantage” te Barneveld Ta bel 01: Gegevens gemeentel i jke begra a fpl a a ts "De Pl a ntage" te Ba rnevel d (bron: gemeente Ba rnevel d) Aantallen / Oppervlakte Opmerkingen oppervlak Aa nwezi ge gebouwen 1.300 m² Pa rkeerpl a a ts 8.590 m² Strooi vel d 150 m² Gra fvel den m² Groenra nden pa den zi jn 2,5 m breed m² Totaal begraafplaats

58.816 m²

Totaal voor Bruto grafoppervlak

48.776 m²

Ui tbrei di ngs mogel i jkheden Aa ntal bezette gra ven, bepa a l de tijd Aa ntal gra ven onbepa a l de tijd Aa ntal monumental e gra ven

-

m²

3.055 s t 1.472 s t

Aa ntal res erveri ngen (gra ven)

834 s t 8 st

Aa ntal vri je gra ven

522 s t

Recent gerui mde gra ven (79 a l gemene en 46 pa rticul i ere) Totaal aantal graven huidige situatie Verl i es a a ntal gra ven wegens groens trook Gecorrigeerd aantal graven op de begraafplaats Aantal graven die de totale (begraaf)capaciteit vergroten/verlagen Verl i es a a ntal gra ven i ndi en herui tgi fte Extra gra fca pa ci tei t i ndi en opl os s en grondwa ters tand

125 s t 6.016 st 100- s t 5.916 st

geen ui tbrei di ngs mogel i jkheden

excl . monumental e gra ven i ncl . 37 gra ven gel egen op het RK-gedeel te

vri j voor herui tgi fte (i n gedeel te hoog grondwa ters tand: gra ven 1-di ep) betreffende a l gemene gra ven

75- s t

bi j herui tgi fte gra ven onbepa a l de tijd

181 s t

wegens grondwa ters tand gra ven 1-di ep, bi j opl os s en grondwa ters tand gra ven 2-di ep

Aa ntal bezette urnenpl a a ts en Aa ntal res erveri ngen (urnenpl a a ts en)

62 s t 5 st

Aa ntal vri je urnenpl a a ts en Totaal aantal urnenplaatsen

42 s t 109 s t

Bruto grafoppervlak

8,2 m²

Urnengra f of urnenni s Aanname dat urnengraven gemiddeld 30% van een regulier graf innemen

Tabel 02: Aantal begravingen en asbestemmingen met particulier grafrecht, 2010 t/m 2014 Jaar

2010 2011 2012 2013 2014 Tota a l Gemiddeld

Totaal nieuwe graven en Uitgifte Bijzetting in Uitgifte nieuwe Asbestemming, Asbestemming, bijzettingen nieuwe bestaand graf graven onbepaalde nieuw bijzetting graven tijd bepaalde tijd a a nta l a a nta l a a nta l a a nta l a a nta l 140 86 48 6 0 1 150 89 56 5 2 2 175 98 71 6 4 3 157 73 80 4 1 0 168 79 76 13 9 0 790 425 331 34 16 6 158,0 85,0 66,2 6,8 3,2 1,2

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

II

B1292CA2

Vervolg begraafplaats “De Plantage” te Barneveld Tabel 03: Prognose aantal nieuwe graven en asbestemmingen met particulier grafrecht van 2015 t/m 2055 Jaar

2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 2055

Index (BS) 100 105 112 119 126 131 134 136 136

Nieuw graf, bepaalde tijd

Nieuw graf, onbepaalde tijd

Aa ntal

Aa ntal

Nieuwe asbestemming Aa ntal

85,0 89,3 95,2 101,2 107,1 111,4 113,9 115,6 115,6

6,8 7,1 7,6 8,1 8,6 8,9 9,1 9,2 9,2

3,2 3,4 3,6 3,8 4,0 4,2 4,3 4,4 4,4

Tabel 04: Prognose totaal aantal begravingen en asbestemmingen met particulier grafrecht van 2015 t/m 2054 Periode Nieuwe graven, Cumulatief Nieuwe graven, Cumulatief Nieuwe bepaalde tijd onbepaalde tijd asbestemmingen

Cumulatief

2015 - 2019 2020 - 2024 2025 - 2029 2030 - 2034 2035 - 2039 2040 - 2044

435,6 461,1 490,9 520,6 546,1 563,1

435,6 896,8 1.387,6 1.908,3 2.454,4 3.017,5

34,9 36,9 39,3 41,7 43,7 45,1

34,9 71,7 111,0 152,7 196,4 241,4

16,4 17,4 18,5 19,6 20,6 21,2

16,4 33,8 52,2 71,8 92,4 113,6

2045 - 2049 2050 - 2054 Totaal Afgerond

573,8 578,0 4.169,25 4.169

3.591,3 4.169,3

45,9 46,2 333,54 334

287,3 333,5

21,6 21,8 156,96 157

135,2 157,0

Tabel 05: Aantal uitgegeven algemene graven en asverstrooiingen, 2010 t/m 2014 Ja a r

2010 2011 2012 2013 2014 Tota a l Gemiddeld

Nieuw algemeen graf

Bijzetting in algemeen graf

Asverstrooiing

a a nta l

a a nta l

a a nta l

5 3 5 6 5 24 4,8

4 4 4 6 4 22 4,4

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld

0 0 0 0 0 0 0,0

III

B1292CA2

Vervolg begraafplaats “De Plantage” te Barneveld

Tabel 06: Prognose aantal algemene graven en asbestemmingen per jaar van 2015 t/m 2054 Nieuw algemene graf

Ja a r Index (BS) 100 105 112 119 126 131 134 136 136

2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 2055

Aa ntal 4,8 5,0 5,4 5,7 6,0 6,3 6,4 6,5 6,5

Tabel 07: Prognose totaal aantal algemene begravingen en asbestemmingen van 2015 t/m 2054

Periode 2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 Totaal Afgerond

IV

2019 2024 2029 2034 2039 2044 2049 2054

Al gemeen Aa ntal gra ven rui men gra f Cumul a tief na 20 ja a r (a fgerond) 24,6 24,6 26,0 50,6 27,7 78,4 29,4 107,8 108 30,8 138,6 31,8 170,4 32,4 202,8 32,6 235,4 128 235,44 235 Maximaal benodigd per 20 jaar : 130 algemene graven

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen | Gemeente Barneveld

B1292CA2

Begraafplaats “Diepenbosch” te Voorthuizen Ta bel 01: Gegevens gemeentel i jke begra a fpl a a ts "Di epenbos ch" te Voorthui zen (bron: gemeente Ba rnevel d) Aantallen / Oppervlakte Opmerkingen oppervlak Aa nwezi ge gebouwen 500 m² Pa rkeerpl a a ts 7.380 m² Strooi vel d 5.600 m² Gra fvel den m² Groenra nden m² Totaal begraafplaats 43.735 m² Totaal voor Bruto grafoppervlak 30.255 m² Ui tbrei di ngs mogel i jkheden 10.000 m² Aa ntal bezette gra ven, bepa a l de tijd Aa ntal gra ven onbepa a l de tijd Aa ntal monumental e gra ven Aa ntal res erveri ngen (gra ven) Aa ntal vri je gra ven Totaal aantal graven Aa ntal bezette urnenpl a a ts en Aa ntal res erveri ngen (urnenpl a a ts en) Aa ntal vri je urnenpl a a ts en Totaal aantal urnenplaatsen Bruto grafoppervlak

1.037 1.551 204 17 494 3.303

-

st st st st st st

bi j herui tgi fte geen verl i es va n gra ven

i ncl . 450 gra ven gel egen op nog i n te ri chten gedeel te

8 st st 7 st 15 s t

Urnengra f of urnenni s Aanname dat urnengraven gemiddeld 30% van een regulier graf innemen

9,1 m²

Tabel 02: Aantal begravingen en asbestemmingen met particulier grafrecht, 2010 t/m 2014 Jaar

2010 2011 2012 2013 2014 Tota a l Gemiddeld

Totaal nieuwe graven en Uitgifte Bijzetting in Uitgifte nieuwe Asbestemming, Asbestemming, bijzettingen nieuwe bestaand graf graven onbepaalde nieuw bijzetting graven tijd bepaalde tijd a a nta l a a nta l a a nta l a a nta l a a nta l 56 34 20 2 0 0 77 48 24 5 2 0 76 36 35 5 1 0 81 42 32 7 2 0 64 28 33 3 3 0 354 188 144 22 8 0 70,8 37,6 28,8 4,4 1,6 0,0

Tabel 03: Prognose aantal nieuwe graven en asbestemmingen met particulier grafrecht van 2015 t/m 2055 Jaar

2015 2020 2025 2030 2035 2040 2045 2050 2055

Index (BS) 100 105 112 119 126 131 134 136 136

Nieuw graf, bepaalde tijd

Nieuw graf, onbepaalde tijd

Nieuwe asbestemming

Aa ntal

Aa ntal

Aa ntal

37,6 39,5 42,1 44,7 47,4 49,3 50,4 51,1 51,1

KYBYS | Capaciteitsplanning begraafplaatsen |Gemeente Barneveld