B-3.20 Memo B&W over Maaien in eigen beheer, d.d. 23 september 2025

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Beheer Leefomgeving Behandelaar: M. Heijn Telefoonnummer: 06 156 650 07

Voorstelnr. 4303 Barneveld, 23 september 2025 Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken

Onderwerp: In eigen beheer nemen maaien gazons binnen de bebouwde kom

Gevraagde beslissing: 1. 2. 3. 4.

Besluiten om vanaf 2026 te starten met een ingroeimodel, waarbij we tot aan 2029 steeds meer onderhoud door maaien aan gazons en kruidenrijk gras in eigen beheer uitvoeren. Instemmen met de raadsmemo en dit ter informatie voor te leggen aan de raad, ter afdoening van Toezegging 1084. Jaarlijks te evalueren op planning en capaciteit en dit te rapporteren aan het college van B&W. Het raadsmemo, zoals bijgevoegd, door te sturen naar de raad.

1. Inleiding Naar aanleiding van Toezegging 1084 “onderzoek zelf maaien gras in plaats van uitbesteden", is onderzocht of maaien van de gazons vanaf 2026 in eigen beheer kan worden uitgevoerd. Hiervoor is een business case opgesteld. Vanuit financieel en organisatorisch oogpunt is het haalbaar om voor een ingroeimodel te kiezen. Tot aan 2029 zullen wij steeds meer onderhoud aan gazons en kruidenrijk gras in eigen beheer uitvoeren. De nadruk ligt in de eerste jaren op het beheer van kruidenrijk gras, waarvan het areaal toe zal nemen vanwege de beleidskeuzes die gemaakt zijn in bijvoorbeeld het Biodiversiteitsplan (2021) en de vastgestelde besparingsmaatregelen (2025).

2. Beoogd effect Met dit besluit verkrijgen we meer invloed op de organisatie, kwaliteit en biodiversiteit van grasareaal binnen de bebouwde komen, binnen financieel acceptabele kaders.

3. Argumenten 1.1 In lijn met vastgestelde beleidsdoelen Het omvormen van gazon naar kruidenrijk grasland is sowieso de lijn die is ingezet met onder andere het vaststellen van het Biodiversiteitsplan in 2021. Maar ook in de besparingsmaatregelen die in juli 2025 zijn vastgesteld, wordt ingezet op meer kruidenrijk gras. Kruidenrijk gras draagt veel meer bij aan flora en fauna dan dat intensief gemaaid gras doet. Wij zien hierbij kansen om meer invloed op de organisatie, kwaliteit en biodiversiteit van het maaien van het grasareaal binnen de bebouwde kom te krijgen. In 2030 zal 40% van het totale areaal gras binnen de bebouwde kom minder gemaaid worden dan in 2025 het geval was. We kiezen voor een gelijke opbouw van omvormingen. Hierdoor is er voor bewoners kans om te wennen aan het hogere en, na verloop van tijd, meer bloemrijke gras. Daarnaast is het op deze manier mogelijk om meer ervaring op te doen en naar aanleiding van monitoring eventueel bij te sturen. 1.2 Verstandig omgaan met kapitaal Het is onwenselijk om per direct alle maaiwerkzaamheden zelf op te pakken, dit zou kapitaalvernietiging betekenen op middellange termijn. De verandering van intensief gemaaid gazon naar kruidenrijk gras vraagt om een andere werkwijze en om ander materieel. Het is belangrijk om hier rekening mee te houden. Concreet betekent dit dat er in 2029 andere maaimachines nodig zijn dan in 2026.

1.3 De duurzame keuze Door de aanschaf van materieel te faseren over de komende jaren, kunnen we mogelijk duurzamere machines aanschaffen. De ontwikkelingen van bijvoorbeeld elektrisch aangedreven machines gaan snel. Nu is de omvang van de accu’s vaak niet voldoende voor een volledige werkdag. Maar er komen steeds meer machines die wel een volledige werkdag faciliteren, waardoor het over enkele jaren wel een interessante optie kan zijn. 1.4 Passend binnen de doorontwikkeling van Leefomgeving

-2Het ingroeimodel past binnen de doorontwikkeling die momenteel gaande is binnen teams Onderhoud en Beheer van domein Leefomgeving. We houden tegen het licht welke werkzaamheden we zelf uitvoeren en wat we uitbesteden. We kijken ook hoe doelmatig werkzaamheden uitgevoerd worden. 3.1 Mogelijkheid tot bijstellen na evaluatie Met een jaarlijks evaluatiemoment houden we vinger aan de pols. Dit wordt gedaan om een zorgvuldige uitvoering te borgen. Hiermee wordt bezien of uitvoering aansluit op de doorontwikkeling en ook op externe omstandigheden zoals marktontwikkelingen. Deze evaluatie zal met het college worden gedeeld

5. Kanttekeningen 1.1 Invulling ingroeimodel nader bepalen Met de beleidsdoelstellingen is helder waar gemeente Barneveld heen wil qua maaibeleid. De snelheid waarmee we stappen zetten en waar we dan precies gaan omvormen, is niet bepaald. Het is nodig om de omvormingen concreet te maken voor de komende jaren en het ingroeimodel hierop af te stemmen. De investeringen die hiermee gemoeid gaan, kunnen dan in het juiste jaar in het Meerjaren Investerings Plan (MIP) worden opgenomen. Er zal ook een verschuiving van het werk plaatsvinden door bepaalde werkzaamheden zoals kanten steken, onderhoud bosplantsoen, herstel gravelpaden, in de winterperiode uit te voeren wanneer er niet gemaaid hoeft te worden. 1.2 Verlenging huidig contract Omdat we kiezen voor een ingroeimodel waarbij de nadruk in eerste instantie ligt op het maaien van kruidenrijk gras, moet het maaiwerk van gazons voorlopig uitbesteed blijven. Verlenging van het huidige contract met de aannemer die het maaiwerk uitvoert, geschiedt in principe voor 2 jaar. Een ingroeimodel geeft areaal wijzigingen tijdens de looptijd van het contract. Het vergt medewerking en aanpassingsvermogen van de aannemer en heeft mogelijk financiële consequenties. Onderzocht wordt wat de mogelijkheden zijn voor de aannemer om in te spelen op de areaalwijzigingen.

5. Financiën In de business case is de impact van het zelf overnemen van maaiwerkzaamheden doorgerekend. Per 2029 is een besparing van circa €40.000 te realiseren op het totaal van werkzaamheden. De extra formatie die nodig is, zal op de begroting worden verwerkt vanaf 2027. De investeringen voor het materieel en randzaken zoals laadpunten en transport worden op de MIP 2027-2030 opgenomen.

6. Participatie en communicatie Het zelf uitvoeren van maaiwerkzaamheden geeft invulling aan vastgestelde beleidsuitgangspunten. Voorafgaand aan het vaststellen van dit beleid, heeft hiervoor een participatietraject plaatsgevonden.

7. Vervolgstap Als uw college instemt met dit voorstel, wordt een raadsmemo (bijlage 2) aangeboden aan de raad.

8. Bijlagen Bijlage 1: Business case Zelf maaien Bijlage 2: Raadsmemo 'Maaien gazons in eigen beheer’

Gemeente Barneveld Onderzoek naar ‘Maaien gazons in eigen beheer’ Mei 2025

1. Samenvatting Naar aanleiding van de motie Toezegging 1084 “onderzoek zelf maaien gras in plaats van uitbesteden", is de haalbaarheid onderzocht van het ‘maaien van gazons binnen de bebouwde kom in eigen beheer’. Daartoe zijn 2 scenario's onderzocht. Als eerste het ‘scenario gazons (situatie 2026)’. In dit scenario, betreffende de oorspronkelijke vraag, is een businesscase opgesteld en zijn de randvoorwaarden bekeken voor het huidige areaal gazons met een omvang van 70 ha. De komende jaren echter maakt de gemeente een doorontwikkeling in het versterken van de biodiversiteit door gazons om te vormen naar kruidenrijk gras en/of bloemenweides. Dit geeft andere uitgangspunten voor onder andere de uitvoerende werkzaamheden, winterwerk en materieel. Daarom is ook het ‘scenario gazons en kruidenrijk gras (situatie 2029)’ onderzocht. Met als belangrijk verschil dat het voor dit scenario gaat om de totale omvang van het grasareaal, gazon en kruidenrijk samen, binnen de bebouwde van 90 ha. Voor het jaar 2029 is beoogd einddoel van de omvorming, waarna 40% van het areaal als kruidenrijk gras wordt beheerd en 60% als gazons blijft worden gemaaid. Het ‘scenario gazons (situatie 2026)’ wordt niet kansrijk gezien, gezien de nadelen die het met zich meebrengt: - Er ontstaat een financieel tekort vanwege het winterseizoen waar voor werkzaamheden onvoldoende financiële dekking aanwezig is.

- Er materieel moet worden aangeschaft waarin in het MIP nog niet is voorzien. - Het betekent een aanzienlijke aanpassing in het werkpakket, terwijl er een doorontwikkeling van de organisatie gaande is. - Er ontwikkelingen zijn op het gebied van biodiversiteit die een andere werkwijze vergen en waarvoor ander materieel nodig is. Het uitvoeren van de maaiwerkzaamheden voor de doorontwikkelde situatie 2029, met 40% kruidenrijk gras en 60% gazons, is wel een haalbaar scenario om in eigen beheer uit te voeren. Voor het seizoenswerk en winterwerk gezamenlijk is voldoende dekking, de werkzaamheden geven een beheersbaar productierisico en er is een ander materieelpark nodig. Het is ook mogelijk met dit scenario pragmatisch te beginnen en al werkende weg ervaring op te doen. Daarom is het voorstel om voor een ingroeimodel te kiezen waarbij in de komende jaren 2026-2029 het areaal dat is omgezet in het kader van het beleid biodiversiteit in eigen beheer te gaan maaien. Het biedt de mogelijkheid gelijk het juiste materieel aan te schaffen en de juiste medewerkers hiervoor te werven. Met het uitvoeren in eigen beheer is ook directer en daarmee beter invloed uit te oefenen op de te bereiken kwaliteit.

2. Inleiding Deze rapportage is het resultaat van een onderzoek om het maaien van de gazons binnen de bebouwde kom van Barneveld en van de buitendorpen in eigen beheer te nemen. Naast de aanleiding en vraagstelling beschrijft deze rapportage het areaal waar het over gaat, de beknopte bevindingen, conclusies en aanbeveling. Vanwege de beoogde doorontwikkeling de komende jaren van gazon naar meer kruidenrijk gras is een extra scenario toegevoegd; het scenario ‘gazons en 40% kruidenrijk gras’. Voor beide scenario’s gelden verschillende inzichten in benodigd materieel, formatie en overige zaken. Daarmee kennen beide scenario’s een verschillend kostenoverzicht met bijbehorende dekking. Belangrijk voor het maken van keuzes voor nu en in de toekomst. Bij deze rapportage is een tweede document beschikbaar met uitwerkingen en informatie die als onderbouwing fungeren voor deze rapportage. Ook is een rekenmodel opgesteld met gedetailleerde bedragen en prijzen waarmee diverse scenario zijn door te rekenen. 3. Aanleiding De gemeente beheert als eigenaar de openbare ruimte. Daarmee is de gemeente verantwoordelijk voor het onderhouden van gras binnen de bebouwde kom en gras(bermen) buiten de bebouwde kom. Het maaien buiten de bebouwde kom wordt door de gemeente in eigen beheer uitgevoerd. Het maaien van gras binnen de bebouwde kom is uitbesteed.

Door scherp oplopende prijsvorming in de loop der jaren voor het uitbesteden van de maaibestekken en diverse negatieve ervaringen over de kwaliteit van het werk, is de vraag ontstaan naar de mogelijkheden voor ‘Maaien gras binnen de bebouwde kom in eigen beheer’. Daar komt bij dat de gemeente de komende jaren een ontwikkeling doormaakt in het omvormen van gazon naar kruidenrijk gras ter bevordering van de biodiversiteit. Voor deze aangepaste vorm van beheer is de gedachte dat de gemeente met het uitvoeren in maaien eigen beheer meer invloed kan uitoefenen op het verwerken van nieuwe inzichten, zoals het moment of de wijze van maaien. De vraag omtrent het maaien van gras in eigen beheer is niet ongewoon voor de gemeente. De gemeente Barneveld kent namelijk een lange traditie in het in eigen beheer uitvoeren van veel onderhoudswerkzaamheden voor de buitenruimte. De organisatiecultuur en ‘mindset’ van de medewerkers is gericht op aanpakken en het leveren van kwaliteit en service voor de inwoners. Naar aanleiding van de ingediende motie is in eerste instantie een globale verkenning gemaakt wat de impact van ‘maaien van de gazons binnen de bebouwde kom in eigen beheer’ voor de gemeente zou kunnen betekenen. In de globale verkenning is onder andere een kostenoverzicht op basis van normbedragen opgesteld en is gekeken naar kansen en bedreigingen met een SWOT-analyse.

Op basis van de uitkomsten van de globale verkenning is besloten een verdiepende businesscase (met rekenmodel) uit te werken die als input kan dienen voor verdere besluitvorming met betrekking tot de haalbaarheid van ‘maaien gazons in eigen beheer’. 4. Vraagstelling/opdracht De vraagstelling voor beide scenario's gaat over de mogelijkheden en randvoorwaarden die van belang zijn bij het maken van keuzes om het maaien van gazons en kruidenrijk gras binnen de bebouwde kom in eigen beheer succesvol te willen en/of te kunnen gaan uitvoeren. Speciale aandacht hierbij is nodig voor:  Investering in materieel en personeel  Omvang en randvoorwaarden van maaiteam  Impact op organisatie en financiën  Stalling en transport  Werkzaamheden buiten het maaiseizoen  Eventuele aanvangsdatum 5. Areaal gazons en beeldkwaliteit De gemeente kent ruimt 70 ha aan verschillende vormen van gazons binnen de bebouwde kom. Ruim 3 ha is gelegen binnen de centrumgebieden, wordt zo’n 35 keer per jaar gemaaid en wordt daarmee op een hoog niveau (beeldkwaliteit A) onderhouden. Deze gazons liggen er strak en netjes bij. Het grootste areaal aan gazons ligt veelal in woonwijken en wordt zo’n 30 keer per jaar gemaaid en wordt onderhouden op een basisniveau (beeldkwaliteit B).

Als onderdeel van klimaatadaptieve maatregelen heeft de gemeente wadi’s (opvangplekken water) aangelegd, die ook op beeldkwaliteit A of B (afhankelijk van hun locatie) worden gemaaid. Taluds en moeilijk bereikbare plekken vergen meer maai-inspanning. Op de gazons staan bomen en obstakels (bankjes, bakken, palen, enz.) waar omheen handmatig gemaaid moet worden. Verder onderhoudt de gemeente nog stroken bollen binnen het gazonareaal; deze stroken zijn daarmee al onderdeel van het totale areaal en staan niet in de tabel. Deze bollen stroken worden na de bloei meegenomen in het maairegime van de gazons.

Type gras

Areaal 2025

Rondes indicatief

[m2] Gazon hoog (beeldkwaliteit A)

32.383,43

35

Gazon basis (beeldkwaliteit B)

622.323,14

30

Taluds basis

793,67

30

Wadi hoog (A)

1.464,54

35

Wadi basis (B)

60.052,16

30

Beperkt bereikbaar

2.714,00

30

Totaal gazon

719.730,94

Bomen en obstakels

10.174

stuks

Tabel: Overzicht areaal gazons Voor het grotere ‘bulk ’maaiwerk zijn zogenoemde 3-deksmaaimachines nodig. Deze grote machines maken veel meters, maar kunnen niet op alle plekken evengoed maaien. Daarom worden ze aangevuld met kleinere machines, de ‘zero-turn’ maaimachines voor het kortere draaiwerk en de kleinere percelen. Beide type machines kennen hun eigen productiemogelijkheden (m2 per uur maaien), waarmee het aantal benodigde machines is berekend. Rond bomen en obstakels wordt handmatig gemaaid met een bosmaaier of kleine handmaaier. 6. Bevindingen areaal Gazons (situatie 2026) Een eventuele overstap naar het maaien van de gazons binnen de bebouwde kom in eigen beheer vergt een gedegen voorbereiding, waar tijd voor nodig is. Niet alleen voor de aanschaf van machines en het aannemen en installeren van een ‘maaiteam’, maar ook is tijd nodig voor verdere beleidsuitwerking, het opstellen van een jaarplanning en het inregelen van flexibiliteit. Voor het maaien van gazons is de visie op het beheer gekoppeld aan uitgangspunten voor beeldkwaliteit. Voor het behalen van de maairondes is een minimale maaiproductie van 6 maai-uren per werkdag nodig. De resterende tijd op de dag is gerekend voor overige zaken als vervoer, onderhoud (o.a. doorsmeren of wisselen maaimessen) en werkoverleg. Dat betekent dat elke beschikbare werkdag de machines vol ingezet moeten worden.

De medewerkers echter hebben een andere inzetbaarheid met een werkweek van 36 uur (bij een volledige fte), verlof, ziekte, etc. Ten opzichte van het aantal machines is een grotere formatie nodig voor een goede bezetting tijdens het maaiseizoen. Met deze uitgangspunten is een rekenmodel gemaakt, waaruit naar voren komt dat voor de ruim 70 ha gazons 5 maaimachines met een formatie van ruim 7 medewerkers nodig zijn. De aanschaf van de verschillende typen maaimachines, en de keuze in brandstof of elektrisch aangedreven, is een investering voor 8 jaren (afschrijvingstermijn gemeente). De kosten in het kostenplaatje bestaan uit vaste kosten, kapitaallasten als gevolg van de investering samen met jaarlijks groot onderhoud, en variabele kosten voor brandstof en klein onderhoud. In de variabele machinekosten is brandstofverbruik de bepalende component. Beperking van het brandstofverbruik gebeurt met een goede routering voor zoveel mogelijk effectieve maai-uren en zo min mogelijk rijtijden. Daarnaast geven scherpe messen meer productiviteit; en een vlakker maaibeeld. Er is rekening gehouden met 3 sets messen (één onder de machine, één voor wisselen, één heen en weer naar de slijper). Om eventueel in 2026 te kunnen starten met maaien en rekening houdend met levertijden, zou het inkoopproces in september 2025 moeten beginnen.

Dat is kort dag gezien de hoogte van de investering en de nog te maken keuze voor brandstof of elektrisch aangedreven. Ook zijn hiervoor nog geen investeringen in het Meerjaren Investeringsplan (MIP) opgenomen. Qua CO2-emissie reductie hebben elektrische machines de voorkeur; ook zijn ze in total-cost-of-ownership goedkoper doordat ze minder onderhoud nodig hebben. Wel hebben elektrische machines mogelijke een te lage actieradius (7 uur per dag leveranciersopgave) en leert de ervaring dat heel consequent op beeld gebleven moet worden, omdat deze machines moeite kunnen hebben met te iets te lang, nat of wat stugger gras.

Voor het maaien van de buitendorpen is de rijafstand met een maaimachine te tijdrovend en is transport (bus/aanhanger) opgenomen. De meest bepalende factor in het sturen op kwaliteit en kosten (productie) zijn niet de machinale lasten, maar de personele kosten. Het niet consequent, goed voorbereid inzetten van de medewerkers geeft het risico op het niet behalen van de productieve maai-uren met de machines. Dat betekent een risico op het niet halen van de beeldkwaliteit of dat extra inhuur nodig is wat kostentechnisch niet in het kostenplaatje is meegenomen. Kortom, het behalen van de minimale 6 maai-uren per dag, om alle gazon areaal consequent te hebben gemaaid en daarmee de kwaliteit te kunnen blijven waarborgen, vraagt een secure begeleiding en flexibiliteit van de medewerkers. Om ‘op beeld te blijven’ bij extra groeizame weersomstandigheden, zoals nat en vervolgens warm weer, kan extra inzet nodig zijn door langere maaidagen te maken. Terwijl in drogere tijden minder gemaaid wordt en inzet in ander werk nodig is. Op basis van bovenstaande bevindingen geeft onderstaande tabel het kostenoverzicht voor het ‘maaiseizoen’. Omschrijving

Diesel

Elektrisch

[euro]

[euro]

Materieel

163.026

126.213

Formatie (7,3 fte)

305.068

305.068

Coördinatie (0,25 fte)

17.818

17.818

Overhead (50%)

161.443

161.443

Laadpunten

25.000

Transport

15.117

15.117

Onvoorzien (% van totaal)

24.454

18.932

Totaal gazon seizoen

686.926

669.591

Inschrijving Bestek (3 percelen)

665.650

665.650

Tabel: Kostenoverzicht gazon seizoen (situatie 2026) Winterwerk Het maaiseizoen duurt van half maart tot half november. Medewerkers zijn jaarrond in dienst. Daarmee is ook buiten het maaiseizoen werk nodig; het zogenoemde winterwerk. Daarvoor zijn diverse taken mogelijk waarvoor al dekking in de huidige gemeentelijke begroting aanwezig is, zoals ‘kanten steken’ of inzet als belader. Verder zijn er nog diverse andere werkzaamheden, bijvoorbeeld onderhoud bosplantsoen, gravelpaden en gazonherstel; maar daarvoor is geen dekking in de huidige gemeentelijke begroting. Onderstaande tabel geeft het kostenoverzicht voor ‘buiten het maaiseizoen’. Omschrijving

Diesel

Elektrisch

Formatie (7,3 fte)

135.586

135.586

Coördinatie (0,25 fte)

7.919

7.919

Overhead (50%)

71.753

71.753

Totaal ‘buiten seizoen’

215.258

215.258

Mogelijke aanvullende dekking 110.000 vanuit huidige begroting Tabel: Kostenoverzicht buiten gazon seizoen (situatie 2026)

110.000

7. Conclusie ‘Maaien gazons in eigen beheer (situatie 2026) De conclusies bij ‘scenario gazons (situatie 2026) gaan alleen over de ruim 70 ha gazons (areaal 2025), aansluitend bij de primaire vraag of maaien gazons in eigen beheer lonend, mogelijk dan wel wenselijk is. Voor de zekerheid: de ongeveer 20 ha huidig kruidenrijk gras (areaal 2025) valt buiten de conclusies in dit scenario 2026.

Scenario gazons (situatie 2026) Het advies is om niet met ingang van januari 2026 de gazons in eigen beheer te gaan maaien. Hieronder zijn onderwerp de conclusies weergegeven:

Omschrijving

 Samenvattend kostenoverzicht: Kosten diesel Kosten elektrisch

Totaal ‘maai seizoen’

686.926

669.591

Totaal ‘buiten seizoen’

215.258

215.258

Totaal

902.184

884.849

Dekking

Bestekken (3 percelen)

665.650

Mogelijke aanvullende dekking vanuit huidige begroting Totaal dekking

110.000

775.650

 Kosten niet dekkend ten opzichte van begroting Het kostenoverzicht laat zien dat het seizoen gedeelte, het maaien van de gazons, niet geheel kostendekkend is; wat in een tijd van bezuinigingen wel wenselijk is. Er zijn echter ook enkele kanttekeningen bij het verschil te maken. Het voordeel om de kwaliteit in eigen hand te houden mag ook wat waard zijn. En binnen de kostentoerekening in dit model wordt er een budget aan de overheadkosten toegevoegd; hetgeen bij uitbesteden niet het geval is. In principe is starten in 2026 ook niet mogelijk, omdat in de Kadernota 2026-2029 geen investeringen zijn opgenomen en de termijn hiervoor is gesloten.  Benodigd materieel situatie 2026 is niet geheel passend bij toekomstige ambities 2029 Met de omvorming naar meer kruidenrijk gras is ook een andere samenstelling van machinepark nodig. Investeren in 5 maaimachines voor het maaien van het huidige areaal gazons is niet optimaal, omdat in 2029 een ander machinepark nodig is.  Inrichting van maaiteam inbedden bij organisatie aan laten sluiten Het maaien van gazons vergt een volwaardig maaiteam. In deze tijd van personele krapte is het niet reëel om voor 2026 voldoende medewerkers te kunnen werven. Tevens verdient het aanbeveling om aan te sluiten bij de huidige organisatieontwikkeling van de buitendienst.

 Goede voorbereiding noodzakelijk (niets aan toeval overlaten) Voor een gedegen voorbereiding is minimaal een jaar nodig voor de keuze tussen elektrisch aangedreven of brandstof, inkoop machines, installeren ‘maaiteam’ en opstellen en inregelen van een jaarplanning met voldoende flexibiliteit om het groeiseizoen te volgen en voldoende winterwerk.  Gemeente kan directer en gerichter invloed uitoefenen op de gewenste kwaliteit Met een eigen maaiteam kan de gemeente veel beter inspelen op situaties die zich tijdens het seizoen en de werkzaamheden voordoen. De gemeente is veel beter in staat om gevolgen van nat of droog weer, gebruikssituaties in te kleuren. Zeker bij de beoogde omvorming naar kruidenrijk gras en de verandering van beheer werkzaamheden als gevolg van de monitoring, biedt maaien in eigen beheer voordelen boven de indirecte aansturing van een aannemer. 8. Areaal gazon en kruidenrijk gras en werkwijze Als uitwerking van ondermeer het Biodiversiteitsplan wordt het doel gesteld om ongeveer 40% van het gehele areaal aan gras (90 ha) binnen de bebouwde kom als kruidenrijk gras te beheren ter bevordering van de biodiversiteit. Omdat de beoogde eindsituatie in 2029 een andere aanpak vergt en daarmee een ander beeld geeft van investeringen en formatie, is ook het ‘scenario gazons en kruidenrijk gras (situatie 2029)’ uitgewerkt.

Een belangrijk verschil hierbij is dat waar de bevindingen en conclusies bij het ‘scenario gazons (situatie 2026)’ gaan over het huidige areaal gazons van 70 ha, de bevindingen en conclusies bij het ‘scenario gazons en kruidenrijk gras (situatie 2029)’ gaan over het totale areaal van 90 ha van de gemeente.

De gemeente heeft anno 2025 al ca. 20 ha kruidenrijk gras binnen de bebouwde kom; wat bestaat uit kruidenrijk gras, bloemrijk gras, bloemenweides en riet. Om de ambitie van 40% voor het totale gras areaal in te kunnen vullen betekent dit rekenkundig dat zo’n 26% van het huidige gazon B in de komende jaren omgevormd wordt naar kruidenrijk gras. Centrumgebieden blijven naar verwachting op niveau A met een wat strakker beeld. Omdat de uitwerking nog moet worden gemaakt, is nog niet bekend of bij de omvorming alleen kruidenrijk gras of ook bloemrijk gras en/of bloemenweides worden gevormd. Voor de principes in dit onderzoek beschreven maakt het geen verschil, daarom is voor de leesbaarheid gekozen om alle omvorming naar kruidenrijk gras toe te rekenen. In de tabel is de omrekening voor de doorontwikkeling van het areaal in 2025 naar het areaal in 2029 weergegeven. Type gras

2025

Rondes

[m2]

2029 [m2]

Gazon hoog (A)

32.383,43

35

32.383,14

Gazon basis (B)

622.323,14

30

460.519,12

Taluds basis

793,67

30

587,32

Wadi hoog (A)

1.464,54

35

1.464,54

Wadi basis (B)

60.052,16

30

44.438,60

Beperkt bereikbaar

2.714,00

30

2.714,00

Totaal gazon

719.730,94

Kruidenrijk gras

100.889,19

6-2

262.693,21

Bloemrijk gras

7.300,00

6-2

7.300,00

Bloemenweide / wadi

61.636,03

6-2

75.873,95

Riet

9.036,20

6-2

9.036,20

6-2

1.581,99

Handwerk

542.107,01

Totaal kruidenrijk gras

178.861,42

356.485,35

Totaal

898.592,36

898.592,36

Tabel: Beoogd areaal gazon en kruidenrijk gras 2029 Kruidenrijk gras beheren is een duidelijk andere werkwijze dan gazon maaien. Pas na de bloei en zaadvorming wordt gemaaid. De ontwikkeling naar kruidenrijk gras kent de volgende opbouw. Bij de eerste stap wordt de bodem verschraald door 6 keer per jaar te ‘klepelen’ (dit is een vorm van maaien) en direct het gras te verwijderen (maaienafzuigen genoemd). Bij het ontstaan van een verandering in de plantensamenstelling op termijn worden doorontwikkeld naar stap 2, waarbij in de tijd verschillende opeenvolgende handelingen nodig zijn. Hierbij wordt het gras gemaaid en blijft het liggen. Het zaad krijgt tijd om op de bodem te vallen. Na een paar dagen wordt het gras bijeengeharkt, in balen geperst en afgevoerd. Afhankelijk van de ontwikkeling van bodem en flora wordt deze werkwijze 6 keer (start) tot 2 keer (beoogd) per jaar uitgevoerd. Alle bewerkingen voor kruidenrijk gras worden uitgevoerd met een tractor waaraan een voor die bewerking benodigd materieelstuk wordt gekoppeld. Handmatig werk wordt met een handmachine of bosmaaier uitgevoerd. 8.1. Bevindingen areaal gazon en omgevormd kruidenrijk gras (situatie 2029) Gazon door ontwikkelen naar kruidenrijk gras is niet op plekken wenselijk of mogelijk, zoals speellocaties, te smalle stroken of langs paden. Een verkenning wijst uit dat de beoogde 40% haalbaar is.

Voor invoering is nodig een uitgewerkt plan van aanpak met een gedetailleerde werkwijze per locatie (6x-2x, randen wel/niet, uitzichthoeken laag houden, enz.), een consequent monitoringsplan en een uitgebreid communicatieplan. Gebaseerd op het totale areaal van 90 ha zijn een drie-deks maaimachine en enkele zero-turn machines nodig voor het maaien van de gazons, aangevuld met een tractor met verschillende bewerkings-materieelstukken; een andere samenstelling van machinepark dan bij de huidige situatie van 70 ha gazon maaien.

In het begin zullen 6 rondes nodig zijn; bij een goede ontwikkeling qua verschraling van de bodem en ontwikkeling van de flora kan op termijn mogelijk worden volstaan met 2 maairondes. Ook bij kruidenrijk gras moeten bomen en obstakels handmatig gemaaid worden; echter in de gehele werkwijze komt wat meer handwerk voor. Voor de bewaking van de kwaliteit voor gazons en kruidenrijk gras is het een pre als de gemeente dat in eigen hand kan houden. Vanuit monitoring is het te verwachten dat aanpassing van maairegime noodzakelijk zijn, waar in eigen beheer direct op ingesprongen kan worden. Binnen een bestek (uitbesteding) hebben dit soort wijzigingen veel begeleiding nodig en met veel administratieve wijzigingen tot gevolg. Ook in dit scenario is de meeste personele inzet nodig voor het maaien van gazons. Omdat voor kruidenrijk gras minder rondes worden uitgevoerd, is de berekende formatie voor beide scenario's gelijk. Een deel van de bewerkingen voor kruidenrijk gras vindt in het voorjaar en najaar plaats, in de ‘randen van het seizoen’, of kan na het maaiseizoen voor gazons plaatsvinden. Daarmee is een deel van het werk voor kruidenrijk gras als winterwerk uit te voeren, samen met de eerder genoemde werkzaamheden. Daarmee is het winterwerk voor een belangrijk deel in te vullen met dekking vanuit de begroting.

Onderstaande tabel geeft het kostenoverzicht weer voor gazon en 40% kruidenrijk gras (situatie 2029). Omschrijving

Gazon / 40% kruidenrijk gras

Materieel

130.157

Formatie (7 fte)

292.531

Coördinatie (0,25 fte)

17.818

Overhead (50%)

73.988

Laadpunten

25.000

Transport

15.117

Onvoorzien

19.524

Afvoeren maaisel

15.000

Totaal seizoen

589.134

Percelen

725.650

Omschrijving

Buiten seizoen

Formatie (7 fte)

130.014

Coördinatie (0,25 fte)

7.919

Overhead (50%)

68.967

Totaal buiten seizoen

206.900

Dekking (kanten steken, beladen)

110.000

Tabel: Kostenoverzicht gazon en kruidenrijk gras (situatie 2029) 9. Conclusies gazon en kruidenrijk gras (situatie 2029) De conclusies bij het ‘scenario gazons (situatie 2026)’ gaan over het huidige areaal gazons van 70 ha; de conclusies bij het ‘scenario gazons en kruidenrijk gras (situatie 2029)’ gaan over het totale areaal gras van 90 ha van de gemeente. De beelden van beide scenario’s zijn ook nodig om de tussenliggende periode van de doorontwikkeling van delen van het gazon naar kruidenrijk gras te duiden en tot een eindadvies te komen. Met onderstaande conclusies wordt ervan uitgegaan dat de ambitie van de gemeente voltooid is om in 2029 ongeveer 40% van het totale areaal van 90 ha als kruidenrijk gras te beheren.

Hieronder zijn de conclusie weergegeven:  Samenvattend kostenoverzicht Omschrijving

Kosten

Totaal ‘maai seizoen’

589.134

Totaal ‘buiten seizoen’

206.900

Totaal

796.034

Dekking

Bestekken: 3 percelen gazon en kruidenrijk

725.650

Mogelijke aanvullende dekking vanuit huidige begroting

110.000

Totaal dekking

835.650

 Benodigde kosten vallen binnen beschikbare dekking Totale kostenoverzicht opgeteld voor seizoen en buiten seizoen: 589.134 + 206.900 = € 796.034. Beschikbaar vanuit de middelen bestek en dekking: 725.650 + 110.000 = € 835.650. Het benodigde materieelpark voor het beheren van de gazons en het kruidenrijk gras levert een investeringslast en onderhoudskosten op die, samen met de benodigde formatie, vallen binnen de huidige dekking van de bestekken (prijspeil 2025). Ook geven de bewerkingen voor het beheren van kruidenrijk gras mogelijkheden om werkzaamheden ‘uit te smeren’ over het jaar en daarmee een deel van het winterwerk in te vullen (binnen de genoemde dekking). Binnen de kostentoerekening wordt ook in dit model een budget aan de overheadkosten toegevoegd; hetgeen bij uitbesteden niet het geval is.  Materieel Voor de situatie gazon en 40% kruidenrijk gras zijn 4 gazon maaimachines en een tractor met bijbehorend materieelstukken nodig. Dit is een ander materieelpark dan bij het maaien van de huidige gazons (5 maaimachines); met een lagere investeringslast. Tevens is een tractor multi inzetbaar.  Bedrijfsvoering Maaien van kruidenrijk gras is een werkpakket waar de gemeente al ervaring mee heeft (maaien bermen).

Voor het 90 ha met 40% kruidenrijk gras (situatie 2029) is dezelfde formatie omvang nodig als voor het maaien van 70 ha gazons (situatie 2026), vanwege minder rondes.  Flexibiliteit en kwaliteit Het maaien van gazons en kruidenrijk gras in de beoogde situatie van 2029 (doorontwikkeling kruidenrijk gras naar 40% van het totale areaal) heeft veel voordelen om in eigen beheer uit te voeren. De gemeente kan directer en gerichter invloed uit oefenen op de gewenste kwaliteit. Deze flexibiliteit komt de kwaliteit ten goede. Zo kunnen, als resultaat van monitoring, maairegimes worden aangepast te bodemverbetering en flora ontwikkeling (bijvoorbeeld wel/niet afzuigen, vaker maaien, nog even wachten met maaien, enz.). 10. Aanbeveling voor ingroeimodel De aanbeveling is om te starten met een ingroeimodel waarbij omgevormd areaal van gazon naar kruidenrijk gras door de gemeente zelf gaat worden beheerd. Het geeft de mogelijkheid om ervaring op te doen en toe te groeien naar de eindsituatie voor gazons en 40% kruidenrijk gras in 2029. Een ingroeimodel geeft ook de gelegenheid om de ecologische uitwerking verder vorm te geven en aan te sluiten bij de resultaten van de organisatieontwikkeling. Investeringen kunnen in een later stadium worden gedaan, rekening houdend met de gemeentelijke P&C-cyclus.

Ook voor het maaien van gazons kan een ingroeimodel worden gekozen door het gazon in de nabijheid van omgevormd kruidenrijk gras te gaan beheren met elektrische zero-turn machines. Vanwege de omvorming zijn op deze locaties toch al bestekswijzigingen van kracht en kan ook in deze werkwijze voldoende ervaring worden opgedaan. 11. Kanttekening Verlenging van het huidige bestek geschiedt in principe voor 2 jaar. Een ingroeimodel geeft areaal wijzigingen tijdens de looptijd van het bestek. Het vergt medewerking en aanpassingsvermogen van de aannemer en heeft mogelijk financiële consequenties.

Raadsmemo Maaien gazons in eigen beheer Datum:

23 september 2025

Onderwerp:

Afhandeling toezegging 1084 “onderzoek zelf maaien gras in plaats van uitbesteden”

Ter attentie van:

De Raad

Afzender:

College van Burgemeester en Wethouders

Portefeuillehouder

M.H.J. Pluimers-Foeken

Mail behandelaar

M.Heijn@barneveld.nl Samenvatting De komende jaren zullen wij het maaiwerkzaamheden meer in eigen beheer gaan uitvoeren. Ons groenbeheer ondergaat de komende jaren nodige veranderingen in het kader van o.a. meer biodiversiteit wat het mogelijk en haalbaar maakt om het maaiwerk in eigen beheer uit te voeren. Tot aan 2029 zullen wij steeds meer onderhoud aan gazons en kruidenrijk gras in eigen beheer uitvoeren. We hebben gekozen voor een ingroeimodel, waarbij steeds meer areaal in eigen beheer wordt gemaaid. Met dit besluit verkrijgen we meer invloed op de organisatie, kwaliteit en biodiversiteit van grasareaal binnen de bebouwde komen, binnen financieel acceptabele kaders. Zowel vanuit onze eigen behoefte tot kennis als naar aanleiding van Toezegging 1084 “onderzoek zelf maaien gras in plaats van uitbesteden", is onderzocht of maaien van alle gazons vanaf 2026 ineens, in eigen beheer kan worden uitgevoerd. Dit vinden wij vanuit financieel en organisatorisch oogpunt niet wenselijk. Het zou ons flink meer gaan kosten dan we nu begroot hebben en de formatie moet met 7 tot 8 fte worden uitgebreid. Bovendien moeten we materieel aanschaffen dat we over een aantal jaren niet meer kunnen gebruiken bij het onderhoud. Door de omvorming van groen in het kader van biodiversiteit wijzigt de wijze van het onderhoud en daarvoor is ander materieel nodig.

Een en ander zou kapitaalvernietiging betekenen en daar staan wij niet achter. Het ingroeien heeft ook als voordeel dat het inpassen van de werkzaamheden kan meegaan in een doorontwikkeling van onze buitendienst waarbij we meer kunnen inspelen op wat in gebieden aan onderhoud gewenst en noodzakelijk is. Doel Het doel van deze raadsmemo is om de gemeenteraad te informeren over de resultaten van het onderzoek 'Business case maaien gazons in eigen beheer’ en de vervolgstappen uiteen te zetten. Met de business case hebben we het huidige maaibeleid herzien en onderzocht of we meer grip op kwaliteit, organisatie en biodiversiteit kunnen krijgen. Deze raadsmemo dient daarmee ook ter afdoening van Toezegging 1084 “onderzoek zelf maaien gras in plaats van uitbesteden". Achtergrond Gemeente Barneveld besteedt het maaien van gazons binnen de bebouwde kom uit aan een aannemer. De afgelopen jaren is de prijs hiervoor scherp opgelopen en tegelijk zijn er negatieve ervaringen over de kwaliteit van het werk geweest. Hierdoor is de vraag ontstaan welke mogelijkheden er zijn om

het gras binnen de bebouwde kom zelf te gaan maaien waardoor er meer grip is op zowel de organisatie als de kwaliteit. In het voortraject zijn de voor- en nadelen van het maaien in eigen beheer afgewogen met een vooronderzoek. Hiermee zijn de diverse mogelijkheden tegen elkaar afgewogen. Teamleiders beheer en onderhoud hebben op basis van het vooronderzoek besloten een business case te laten uitwerken in overleg met de concerndirecteur. Met de business case hebben wij de mogelijkheid tot het zelf maaien van gazons nader onderzocht en ook in het licht geplaatst van de ontwikkeling die de gemeente de komende jaren doormaakt in het omvormen van diverse gazons naar kruidenrijk gras ter bevordering van de biodiversiteit. Met het maaien in eigen beheer kan hier beter invulling aan worden gegeven. Resultaten onderzoek maaien gazons in eigen beheer per 2026 Gemeente Barneveld beheert circa 90 hectare grasvelden van verschillende kwaliteit en verschillend voorkomen binnen de bebouwde kom. Daarvan wordt op dit moment circa 70 hectare als gazon gemaaid. De overige 20 hectare bestaat uit kruidenrijk gras. In de business case is in eerste instantie gekeken of het haalbaar is om enkel de 70 hectare (intensief gemaaid) gazon vanaf 2026 in eigen beheer te gaan maaien.

De 20 hectare kruidenrijk gras is hierbij dus buiten beschouwing gelaten, omdat dit niet binnen de scope van het oorspronkelijke onderzoek valt. Er is gekeken naar: • Investering in materieel en personeel • Omvang en randvoorwaarden van maaiteam • Impact op organisatie en financiën • Stalling en transport • Werkzaamheden buiten het maaiseizoen De belangrijkste resultaten benoemen we hier onder. Voor het onderzoek is uitgegaan van normbedragen, aangevuld met ervaringen bij onze eigen en ook andere gemeenten. Uit de analyse blijkt dat 5 maaimachines van verschillende omvang nodig zijn om de 70 hectare aan gazon te onderhouden. Er is in het Meerjaren Investerings Plan 2026-2029 nog geen rekening gehouden met de hiermee gepaarde investeringen. In de business case is onderzocht of inzet van elektrische maaimachines mogelijk is. In het kader van onze duurzaamheidsdoelstellingen (CO2-emissie reductie) hebben elektrische machines de voorkeur. Ook komt de totale kostprijsberekening goedkoper uit, doordat minder onderhoud nodig is. Wel hebben elektrische machines mogelijke een te lage actieradius (7 uur per dag) en leert de ervaring dat deze machines moeite hebben met te lang, nat of stug gras. Maaimachines moeten voltijd worden ingezet om rendabel te zijn.

Rekening houdend met verlof en verzuim, is gemiddeld 7,3 FTE aan personeel nodig in het maaiseizoen om de gazons op de gewenste kwaliteit te beheren. Hier komt nog 0,25 FTE coördinatie bij om in de planning en werkvoorbereiding te voorzien. In de tabel hieronder is een samenvatting van de berekening opgenomen. De berekening toont aan dat het maaiwerk zelf 1% tot 3% duurder is geraamd dan de kosten die we in het huidige contract betalen voor hetzelfde werk.

Omschrijving Diesel Materieel (vaste en variabele kosten) 163.026 Formatie (7,3 fte) 305.068 Coördinatie (0,25 fte) 17.818 Overhead (50%) 161.443 Laadpunten Transport 15.117 Onvoorzien (% van totaal) 24.454 Totaal voor 70 ha gazon, per seizoen 686.926

Elektrisch 126.213 305.068 17.818 161.443 25.000 15.117 18.932 669.591

Huidige kosten Kosten zelf maaien tov uitbesteden exclusief kosten buiten maaiseizoen

665.650 +3.941

665.650 +21.376

Voor de periode buiten dit maaiseizoen (circa half november tot half maart) moet voor het personeel ook werk zijn. De personeelskosten bedragen voor deze periode afgerond €215.000. In de huidige begroting is dekking voor € 110.000, doordat bespaard kan worden op inhuur bij werkzaamheden als ‘kanten steken’ van gazons langs verharding en ‘beladen’ bij het ophalen van afvalstoffen. Er is hiermee een tekort van afgerond €105.000 op de huidige begroting. Gemeente Barneveld heeft in 2021 het biodiversiteitsplan vastgesteld. Vanuit het beheer van gras wordt hieraan invulling gegeven door op meer plekken gazon om te vormen naar kruidenrijk gras. Dit wordt minder of anders gemaaid, en met andere machines. Op deze ontwikkeling is gerichter invloed uit te oefenen als het maaiwerk in eigen beheer plaatsvindt. Het is daarom zeker aan te bevelen dit omgevormde areaal in eigen beheer te gaan maaien. Het benodigde machinepark voor 2026 is hiermee echter wel een ander machinepark dan voor 2029. Het nu in eigen beheer gaan maaien van gazons zou een desinvestering kunnen opleveren omdat de benodigde machine maar enkele jaren gebruikt kunnen worden en nog niet zullen zijn afgeschreven als we het omgevormde areaal in onderhoud nemen. Daarnaast is de organisatie volop in beweging om meer gebiedsgericht beheer uit te gaan voeren.

Het integreren van de maaiwerkzaamheden kan in deze verandering worden meegenomen als dit geleidelijk gaat plaatsvinden. Conclusies maaien gazons in eigen beheer per 2026 De volgende conclusies worden in de business case getrokken (zie ook onderstaande tabel): ▪ Kosten van zelf maaien zijn niet dekkend ten opzichte van de begroting en vragen een meerinvestering. ▪ De investeringen voor materieel zijn niet opgenomen in het Meerjaren Investerings Plan 2026-2029. ▪ Benodigd materieel in de situatie 2026 is niet geheel passend bij toekomstige ambities voor 2029. ▪ Inrichting van het maaiteam en aansluiting bij de organisatieontwikkeling is essentieel. ▪ Goede voorbereiding is noodzakelijk om het maaiwerk efficiënt uit te voeren.

▪ Er kan directer en gerichter invloed uitgeoefend worden op de gewenste kwaliteit bij maaien in eigen beheer wat vooral in de toekomst essentieel is om aan de doelstellingen op het vlak van biodiversiteit te voldoen.

Omschrijving

Kosten diesel Kosten elektrisch

Totaal ‘maai seizoen’

686.926

669.591

Totaal ‘buiten seizoen’

215.258

215.258

Totaal

902.184

884.849

Dekking

Huidige kosten

665.650

Aanvullende dekking vanuit huidige begroting Totaal dekking

110.000

Totaal t.o.v. huidige begroting

775.650 +126.534

+109.199

Gevolgtrekking conclusies: Het is niet kostendekkend in de huidige begroting om de gazons binnen de bebouwde kom vanaf 2026 in eigen beheer te gaan maaien, zoals weergegeven in onderstaande tabel. De meerkosten achten wij te fors. Op basis hiervan is ervoor gekozen om te onderzoeken om ‘maaien gazons en kruidenrijk gras per 2029’ middels een ingroeimodel redelijkerwijs wel tot de mogelijkheden zou kunnen behoren. Zie hieronder. Resultaten onderzoek ‘maaien gazons en kruidenrijk gras per 2029’ Als alternatief is onderzocht of het mogelijk is om in de situatie van 2029 zowel het gazon als het kruidenrijk gras in eigen beheer te nemen. Hierbij is uitgegaan van dezelfde normbedragen en van de aanname dat per 2029 circa 40% van het gazon is omgevormd tot kruidenrijk gras. Voor de berekening is uitgegaan van een gelijkblijvend totaalareaal, met gebiedsuitbreiding is geen rekening gehouden. Gebaseerd op het totale areaal van 90 hectare zijn per 2029 in totaal nog 4 maaimachines voor gazon nodig, aangevuld met één tractor met diverse bewerkings-materieelstukken. Dit is een ander machinepark dan voor overwegend gazononderhoud. Er is circa 7 FTE aan personeel nodig, plus 0,25 FTE coördinatie. In de berekening is uitgegaan van elektrische machines, omdat de verwachting is dat de technologie zich per 2029 verder heeft ontwikkeld. De afvoer van maaisel is toegevoegd als kostenpost.

Dit wordt bij het beheer van kruidenrijk gras opgeraapt en afgevoerd, terwijl het bij het beheer van gazons blijft liggen. In de volgende tabel zijn de kosten opgenomen van het beheer van gazons en kruidenrijk gras per 2029. Hierbij is ook de dekking opgenomen. De huidige kosten zijn hoger dan in de eerdere berekening van het gazon in 2026. Dit komt doordat nu ook de kosten voor beheer van kruidenrijk gras, á € 60.000, zijn meegenomen.

Omschrijving

Lasten elektrisch

Dekking

Materieel

130.157

Formatie (7 fte)

292.531

Coördinatie (0,25 fte)

17.818

Overhead (50%)

73.988

Laadpunten

25.000

Transport

15.117

Onvoorzien

19.524

Afvoeren maaisel

15.000

Totaal per maaiseizoen

589.134

Buiten seizoen Formatie (7 fte)

130.014

Coördinatie (0,25 fte)

7.919

Overhead (50%)

68.967

Totaal buiten seizoen

206.900

Totaal lasten

796.034

Huidige kosten maaien gazon

665.650

Huidige kosten kruidenrijk gras

60.000

Dekking (kanten steken, beladen)

110.000

Totaal dekking

835.650

Totaal t.o.v. huidige begroting

-39.616

Conclusies ‘Maaien gazons en kruidenrijk gras per 2029’ In de business case worden de volgende conclusies getrokken: ▪ Benodigde kosten vallen binnen de dekking van de huidige begroting en vallen zelfs iets goedkoper uit. ▪ De investering in materieel is anders en multi-inzetbaar. ▪ De impact op bedrijfsvoering is minder groot omdat de gemeente Barneveld vanuit het bermbeheer ervaring heeft met het beheer van kruidenrijk gras. ▪ Het zelf maaien geeft flexibiliteit en grip op de organisatie en kwaliteit. Besluit college Op basis van de conclusies kiezen wij om te starten met een ingroeimodel vanaf 2027 waarbij de gemeente omgevormd areaal (van gazon naar kruidenrijk gras) zelf gaat beheren. Gelijktijdig met het ingroeimodel van kruidenrijk gras, gaan we ook stapsgewijs de (intensief gemaaide) gazons in eigen beheer nemen. Het geeft de mogelijkheid om ervaring op te doen en toe te groeien naar het compleet in beheer nemen van maaiwerk in 2029.

Een ingroeimodel geeft ook de gelegenheid om de ecologische uitwerking verder vorm te geven en aan te sluiten bij de resultaten van de organisatieontwikkeling. Investeringen kunnen in een later stadium worden gedaan, rekening houdend met de gemeentelijke P&C-cyclus. Om een zorgvuldige uitvoering te borgen wordt een jaarlijkse evaluatie uitgevoerd. Hiermee wordt bezien of uitvoering aansluit op de doorontwikkeling. Deze evaluatie zal met het college worden gedeeld. Vervolgstappen In de Kadernota 2027-2030 worden de benodigde investeringen opgenomen. In de doorontwikkeling van de organisatie wordt rekening gehouden met een uitbreiding van het takenpakket.