B-3.19 Besluit B&W Plan van Aanpak grondstoffenstrategie 2025-2029 d.d. 27-8-24

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Beheer Behandelaar: D. van Hagen Telefoonnummer: Onderwerp:

Voorstelnr. Barneveld, 26 juli 2024 Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken

Plan van aanpak Grondstoffenstrategie 2025-2029

Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met het Plan van aanpak Grondstoffenstrategie 2025-2029 2. Het Plan van aanpak Grondstoffenstrategie 2025-2029 aan te bieden ter informatie aan de gemeenteraad.

1. Inleiding Om te komen tot de Grondstoffenstrategie 2025-2029 is het bijgaande Plan van aanpak opgesteld. Hierin wordt aangegeven hoe de evaluatie van het huidige beleid wordt opgebouwd, hoe de uitkomsten van het Doelmatigheidsonderzoek Afvalinzameling worden meegenomen, hoe we vorm aan de burgerparticipatie geven, wat de trends en ontwikkelingen zijn etc. Dit leidt tot een Keuzeplan waarin een aantal scenario's wordt uitgewerkt. Dit Keuzeplan met advies wordt aan de gemeenteraad aangeboden in december 2024. Op basis van dat besluit wordt de Grondstoffenstrategie 2025-2029 uitgewerkt.

2. Beoogd effect Een zorgvuldig traject te doorlopen om te komen tot een goed overwogen Grondstoffenstrategie 2025-2029.

3. Argumenten 1.1 Plan van Aanpak geeft weer hoe te komen tot een goed overwogen Grondstoffenstrategie 2025-2029 Met een evaluatie/stand van zaken met betrekking tot het huidige beleid, uitkomsten Doelmatigheidsonderzoek naar de Afvalinzameling, burgerparticipatie, landelijke ontwikkelingen die bijdragen tot verschillende scenario's kan een weloverwogen keuze worden gemaakt. Door dit vast te leggen in een Plan van aanpak is er een leidraad voor het opstellen van de Grondstoffenstrategie 2025-2029.

4. Kanttekeningen Niet van toepassing

5. Financiën Er is geen extra budget nodig voor het opstellen van het Plan van Aanpak, eventuele kosten voortvloeiend uit het burgerparticipatietraject kunnen binnen de bestaande middelen worden opgevangen.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Zie Plan van Aanpak

b) Communicatie 7. Vervolgstap Na vaststelling van het Plan van Aanpak wordt gewerkt aan de volgende beslismomenten: 1. Keuzeplan met scenario's voor de Grondstoffenstrategie 22025-2029: december 2024

-22. Grondstoffenstrategie 2025-2029: april 2025

8. Bijlagen Bijlage 1: Plan van Aanpak Grondstoffenstrategie 2025-2029

Plan van Aanpak Grondstoffenstrategie 2025-2029 Inleiding In dit plan van aanpak beschrijven we de werkwijze hoe te komen tot een nieuwe Grondstoffenstrategie 2025-2029. De nieuwe strategie is een vervolg op de Grondstoffenstrategienota die van 2020-2024. Het traject om te komen tot een nieuwe strategie is opgedeeld in 2 fases: Fase 1: Evaluatie, participatie en scenario’s: het keuzeplan Fase 2: Grondstoffenstrategie 2025-2029 met Uitvoeringsplan

Fase 1: Evaluatie, participatie en scenario’s: het keuzeplan In de periode juli tot en met oktober 2025 stellen we het keuzeplan op; het stappenplan om te komen tot een keuze. In dit keuzeplan worden de volgende onderwerpen behandeld die uiteindelijk tot één scenario leidt om uit te werken in de Grondstoffenstrategie 2025-2029: 1. 2. 3. 4. 5.

Evaluatie Ontwikkelingen en trends Participatie en communicatie Opstellen aantal scenario’s voor de toekomstige afval- en grondstoffeninzameling Besluit voor keuze scenario aan de raad voorleggen ter besluitvorming

De scenario’s worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Met een advies erbij om een besluit te nemen voor één scenario. Maar voordat we de scenario’s voor het nieuwe beleid opstellen komen eerst de volgende werkzaamheden aan bod: 1.

2.

Evaluatie Waar staan we nu eigenlijk met ons Grondstoffenbeleid? Wat hebben we gedaan de afgelopen jaren om de doelstellingen te behalen uit ons beleid van 2020-2024? Is het ons ook gelukt? Wat zijn de inzamelcijfers van onze grondstoffen en hoe is de kwaliteit? Voldoet het flankerend beleid? Hoe beoordelen we onze huidige doelstellingen; zijn deze nog realistisch? Een aantal van deze vragen is al beantwoord in het Doelmatigheidsonderzoek afvalinzameling. Op basis van de aanbevelingen uit het doelmatigheidsonderzoek en de uitkomsten van de evaluatie worden aandachtspunten voor de scenario’s gevormd. Ontwikkelingen en trends Welke landelijke ontwikkelingen en trends zien wij op het gebied van afval? Hoe hebben deze landelijke ontwikkelingen invloed op het gemeentelijk beleid? De VANG (Van Afval Naar Grondstof) doelstellingen zijn bijvoorbeeld aangepast. Naast het aantal kilo’s restafval per inwoner per jaar wordt nu het scheidingspercentage berekend, dat houdt in dat afkeur op grondstoffen meegerekend wordt in het percentage. Een scheidingspercentage van 65% wordt als norm gesteld. De noodzaak om goede kwaliteit grondstoffen aan te leveren is dus groot. Hoe gaat het met de vergoedingen vanuit het afvalfonds? Welke afspraken worden gemaakt door Rijk, VNG met de producenten? Allemaal zaken die van invloed zijn op de nieuwe Grondstoffenstrategienota.

Ook de ontwikkelingen en trends worden meegenomen in de scenario’s.

3.

Participatie en communicatie: Wie betrekken we bij het opstellen van het keuzeplan? De volgende groepen willen we graag betrekken bij het opstellen van het keuzeplan en voor de inwoners werken conform het vastgestelde participatiebeleid:

Betrokkenen Collega’s We gaan het gesprek aan om inbreng te halen bij collega’s van duurzaamheid, circulariteit, afvalinzameling, belasting, financiën, communicatie, gebiedsregie, handhaving. Het spreekt voor zich dat er integrale afwegingen worden gemaakt, maar een bijeenkomst waarbij de focus ligt op grondstoffen en inzameling helpt om verder te kijken. Begin september wordt een interactieve bijeenkomst georganiseerd waarvoor genoemde disciplines worden uitgenodigd. Verenigingen die deelnemen aan Tijdelijke Subsidieregeling samenwerking rond afval Begin oktober 2024 wordt weer een avond georganiseerd voor de verenigingen die meedoen aan deze regeling. Aan bod komt een evaluatie over het jaar 2024 en een vooruitblik voor 2025. Ook gaan we met een interactief spel input vragen op de afvalinzameling. Educatie en IVN De scholenwerkgroep van het IVN bereidt lessen voor over afval, zwerfafval, duurzaamheid en biodiversiteit. Hoe kunnen we elkaar versterken zodat educatie op basisonderwijs en Voortgezet Onderwijs zo goed mogelijk plaats kan vinden? Circulariteit Actief benaderen van boeldagen, rommeldagen, kringloopwinkels etc. Welke kansen zien zij en hoe kunnen we meer circulariteit bewerkstelligen met elkaar? Deze gesprekken vinden al plaats en worden begin oktober 2024 afgerond. De input wordt meegenomen in het keuzeplan en de uiteindelijke strategie. Participatiemeter

Om de wijze van participatie vast te leggen gebruiken we de participatiemeter: Algemeen belang Kijkend naar het algemeen belang is een goede afvalscheiding een zaak die het grootste gedeelte van de inwoners bezig houdt. Welke service wordt geleverd tegen welke kosten? We komen uit bij cijfer 4. Media/politieke aandacht Dit schatten wij als gemiddeld in: cijfer 3 Impact op mensen en leefomgeving In feite hebben alle inwoners te maken met de afvalinzameling. De impact zit vooral in het

gebruiksgemak, goed op de hoogte zijn van mogelijkheden en de kosten in de vorm van de afvalstoffenheffing. Dit komt uit op een cijfer 3,5. Kring van belanghebbenden In feite zijn alle inwoners betrokken bij het afvalbeleid, dus cijfer 5. Conclusie participatiemeter Het betekent dat de optelsom 15,5 bedraagt, dat moet gedeeld worden door 4, dus de participatiemeter komt uit op 3,88: trede 3, meewerken en adviseren. Meewerken en adviseren: Inwonerpanel We willen onze inwoners graag betrekken bij de beleidsvorming, door het leveren van inbreng ten behoeve van de scenariovorming. Het inwonerpanel kan hierin een goede rol spelen. Voor half september is ruimte om het inwonerpanel te bevragen. Naast het inwonerpanel willen we alle inwoners de gelegenheid geven om deel te nemen aan de enquête van het inwonerpanel om zo breed mogelijk de input voor de scenario’s te krijgen. Dat wordt via de media en sociale media opgezet Ook organiseren we inloopbijeenkomsten voor inwoners om mee te denken en ons van input te voorzien. De uitkomsten van al deze communicatie en participatie activiteiten geven inbreng om mede naast de evaluatie van het vorige plan en de aanbevelingen vanuit het doelmatigheidsonderzoek de scenario’s op te stellen voor het Keuzeplan. 4.

Opstellen Keuzeplan met scenario In het Keuzeplan wordt een aantal scenario’s opgenomen op basis van de genoemde onderwerpen waarmee richting wordt gegeven aan de grondstoffen strategie. Om de gemeenteraad een weloverwogen keuze te laten maken de volgende onderdelen (evt. als bijlage) onderdeel uit van de keuzenota: - Evaluatie Grondstoffenstrategie 2020-2024 - Aanbevelingen Doelmatigheidsonderzoek Afvalinzameling - Ontwikkelingen en trends - Uitkomsten enquête maart 2024 naar tevredenheidsonderzoek afvalinzameling - Uitkomsten Participatietraject: wordt meegenomen in de scenario’s. - Uitkomsten gesprekken met collega’s, stakeholders: wordt meegenomen in de scenario’s. - Voorstel voor verschillende scenario’s op basis van voorgaande uitkomsten en onderwerpen. Op voorhand zijn al wel thema’s voor de scenario’s te bedenken, zoals bijvoorbeeld communicatie, informatie, prijsprikkel in de vorm van beloning, omgekeerd inzamelen, frequentie van inzameling aanpassen etc. We willen alle inbreng die we gaan ophalen in de periode juli tot en met half oktober 2024 gebruiken om verschillende scenario’s op te stellen zoals ze in het Keuzeplan komen te staan. Deze scenario’s geven aan welke richting we kunnen opgaan in de Grondstoffenstrategie. Het Keuzeplan met de scenario’s met een advies voor één scenario wordt voorgelegd aan college en vervolgens aan de raad.

Het Keuzeplan met scenario’s willen we aan kunnen bieden voor behandeling in de raad van 11 december 2024.

Fase 2: Grondstoffenstrategie 2025-2029 Grondstoffenstrategie 2025-2029 Na de keuze van het scenario wordt de Grondstoffenstrategie 2025-2029 uitgewerkt. Het gekozen scenario wordt uitgewerkt op de pijlers (Milieu)Beleid, Informatie, Kosten en

Uitvoerbaarheid. Het flankerend beleid, maatregelen die ondersteunend zijn aan de Grondstoffenstrategie zoals bijvoorbeeld de aparte inzameling luierafval, wordt ook uitgewerkt in de Grondstoffenstrategie. De planning is de Grondstoffenstrategie 2025-2029 aan de gemeenteraad ter besluitvorming aan te bieden voor april 2025. Op basis van het raadsbesluit Grondstoffenstrategie 2025-2029 wordt een uitvoeringsplan opgesteld dat aan het college van B&W wordt vastgesteld.

Planning en beslismomenten Fase Fase 1

Fase 2

Resultaat Plan van aanpak Evaluatie Trends en ontwikkelingen Participatie en Communicatie Scenario’s opstellen in Keuzeplan Keuzeplan met advies Uitwerking gekozen scenario Grondstoffenstrategie 2025-2029 Uitvoeringsplan 2025

Planning/besluit Collegebesluit juli/augustus Juli-augustus Juli-augustus september oktober Gemeenteraad 11 december Vanaf 11 december Gemeenteraad april 2025 Collegebesluit mei 2025