B-3.17 Memo B&W inzake verstedelijkingsakkoord en infragelden BO MIRT d.d. 14-11-22.pdf

Memo

Datum: 14 november 2022 Onderwerp: Ter attentie van: Afzender:

Verstedelijkingsakkoord en infragelden BO MIRT 10 november 2022 Gemeenteraad College van B&W Inleiding Bij deze memo treft u een raadsinformatiebrief en twee persberichten vanuit de regio Foodvalley aan. In de raadsinformatiebrief van de regio (14 november 2022) is te lezen dat op 10 november tussen Rijk, regio en gemeenten twee soorten afspraken zijn gemaakt. De eerste zien toe op de verstedelijkingsafspraken. Het tweede deel betreft een toezegging van het Rijk (deels vanuit het mobiliteitsfonds) van meer dan €100 miljoen voor de versterking van de bereikbaarheid van de regio Foodvalley. In deze memo leest u op hoofdlijnen wat dit voor Barneveld betekent. Verstedelijkingsafspraken De verstedelijkingsafspraken vormen het sluitstuk van de verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Hierin staan de vier bouwstenen leefomgeving, economie, mobiliteit en wonen centraal. Door het maken van deze afspraken is er commitment om langjarig samen te werken aan de uitvoering van de verstedelijkingsstrategie op al deze vier de bouwstenen. De eerste concrete stap is het de genoemde toezegging op mobiliteit. Maatregelen in de gemeente Barneveld De ontwikkeling van het gebied Barneveld Noord is één van de vier locaties waar met het Rijk afspraken over zijn gemaakt.

Dit gebied beslaat hoofdzakelijk het woningbouwgebied Bloemendal met nog enkele andere aangrenzende delen, waar ruimte is om nog wat extra woningbouw toe te voegen. De maatregelen waar het Rijk financieel aan gaat bijdragen, betreffen maatregelen die bijdragen aan de verbetering van de ontsluiting van dit gebied voor ondermeer fiets en auto. Het gaan dan bijvoorbeeld om de volgende maatregelen: • aanpassing aansluiting A30 (inclusief verbreding viaduct), • reconstructie rotonde Thorbeckelaan tot een VRI-kruispunt, • realisatie van twee ontsluitingen van Bloemendal op de Nijkerkerweg door middel van VRI-kruispunten, • ontsluiting via de Stationsweg, • realisatie hoogwaardige fietsverbinding tussen dit woongebied en station Barneveld Noord. Voor een deel van de maatregelen liggen al concrete plannen, andere maatregelen zullen de komende tijd nader moeten worden uitgewerkt.

Financiële bijdrage Rijk In totaal worden de kosten van deze maatregelen geraamd op ca. € 35 miljoen inclusief BTW. Het Rijk is bereid hiervan de helft te financieren, ca. € 17,5 miljoen. De bijdrage is conform hetgeen wij ook gevraagd hadden van het Rijk. Te realiseren woningen Voorwaarde is dat in dit gebied tot en met 2030 in Barneveld Noord 1820 woningen worden gerealiseerd. Dat is exclusief de woningen die nu in Bloemendal in aanbouw zijn. Het grootste deel daarvan wordt gedekt door reeds vastgestelde plannen en visies voor dit gebied. Voor een deel geldt dit nog niet. De komende tijd zal dat deel nader geconcretiseerd moeten worden. In zijn algemeenheid vraagt deze gebiedsontwikkeling extra focus de komende jaren om zowel de maatregelen als ook de woningbouw tijdig te kunnen realiseren. Vervolg De bijdragen vanuit het mobiliteitsfonds aan de maatregelen in Foodvalley zijn reserveringen. Het komende jaar moet dit nader worden uitgewerkt tot concrete afspraken tussen rijk, regio en gemeenten. Deze afspraken moeten worden vastgelegd in het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (verwacht in juni 2023). Voor de maatregelen is het dus ook nog nodig om 50% financiering te organiseren. De regio en gemeenten hebben dan ook een voorbehoud gemaakt op dit punt. Uiteraard wordt hier ook verkend of andere partijen kunnen meefinancieren.

Hierbij werken rijk, regio en gemeenten ook samen in het invullen van de overige randvoorwaarden om tot de bouw van de woningen te komen. Verder is het relevant te vermelden dat er een aanvraag is gedaan in het kader van de zogenaamde gebiedsgelden van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Deze aanvraag ziet primair toe op de aankoop van milieucirkels in en rond het gebied. Het rijk heeft recent besloten de besluitvorming rondom dit fonds met een halfjaar uit te stellen tot aan het hiervoor genoemde bestuurlijk overleg. Tot slot Wij zijn verheugd dat het Rijk financieel wil bijdragen aan het verbeteren van de bereikbaarheid, ook aan de noordkant van Barneveld, waar we de komende jaren een mooie nieuwe wijk van ca 2.000 woningen willen gaan realiseren. Dit is een belangrijke eerste stap in de goede richting om de 40.000 woningen in de Foodvalley gerealiseerd te krijgen. Tegelijkertijd is er meer nodig. De groei van Foodvalley en ook in de gemeente Barneveld vindt plaats op heel veel met name wat kleinere locaties. Die ontsluiting van het geheel is belangrijk. Daar hebben we nu als Regio Foodvalley nog geen geld voor gekregen, maar we hebben dat wel onder de aandacht kunnen brengen bij het Rijk. Ook dat krijgt zijn vervolg via de gemaakte afspraken in het Verstedelijkingsakkoord.

2

Aan de raden van de deelnemende gemeenten aan Regio Foodvalley

uw kenmerk:

uw brief van:

ons kenmerk:

behandeld door:

doorkiesnummer:

e-mailadres:

FV/Ruimte/221114

Holmer Doornbos

0318 680 667

Holmer.doornbos@regiofoodvalley.nl

bijlage: 4

datum: 14 november 2022

onderwerp: Raadsinformatiebrief BO MIRT

Geachte raadsleden van de Foodvalley-gemeenten, Op 10 november jl. maakten wij samen met het Rijk en met twee provincies, drie waterschappen en de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen afspraken over het versterken van de leefomgeving, bereikbaarheid, economie én de bouw van 100.000 nieuwe woningen in het kader van de Verstedelijkingsstrategie. De afspraken werden gemaakt tijdens het Bestuurlijk Overleg MIRT (= Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport). Deze Verstedelijkingsafspraken vormen het sluitstuk van de fase waarin wij - met veel partijen - de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley opstelden. Kamerbrief MIRT Voor meer informatie over de gemaakte afspraken verwijzen wij u voor nu kortheidshalve naar de Kamerbrief die zojuist naar de Tweede Kamer is verzonden. Meer dan € 100 miljoen voor Regio Foodvalley Als onderdeel van de gemaakte afspraken heeft het Rijk afgelopen donderdag meer dan € 100 miljoen toegezegd voor het versterken van de bereikbaarheid van Regio Foodvalley: - € 67 miljoen om woningbouwlocaties in Barneveld, Ede en Veenendaal (die vóór 2030 worden ontwikkeld) beter te ontsluiten; - € 40 miljoen voor de verbreding van de Rijnbrug bij Rhenen. Wij zijn - in een eerste reactie - verheugd over de Rijksbijdrage waarmee wij voor de korte termijn uitvoering kunnen gaan geven aan de eerste onderdelen van de Verstedelijkingsstrategie.

Raadsinformatiebrief Wij bereiden op dit moment een raadsinformatiebrief voor u voor. Hierin gaan wij uitgebreider in op de afspraken die met het Rijk zijn gemaakt, de toegekende bijdragen van het Rijk, wat dit betekent voor Regio Foodvalley en welke vervolgstappen worden gezet, waarbij wij ook de opbrengst van de recente raadsbehandelingen betrekken.

Datum: Betreft:

14-11-2022 Raadsinformatiebrief BO MIRT

Communicatie Vandaag sturen wij - naar aanleiding van de Kamerbrief - de volgende persberichten: - Gezamenlijk persbericht van de provincies Gelderland en Utrecht, Regio Foodvalley en de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen - Persbericht over de Rijnbrug (Provincie Gelderland, Provincie Utrecht, Regio Foodvalley en Regio Rivierenland) - Persbericht Regio Foodvalley (waarbij wij eigen accenten leggen op de toegekende bijdragen voor Regio Foodvalley). Met vriendelijke groet, namens het algemeen bestuur Regio Foodvalley

Arjen Droog

René Verhulst

Directeur

Voorzitter

Bijlage:

Tweede Kamer brief BO MIRT Gezamenlijk persbericht van de provincies Gelderland en Utrecht, Regio Foodvalley en de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen Persbericht over de Rijnbrug Persbericht Regio Foodvalley

Persbericht Afspraken over bouwen woningen en verbeteren bereikbaarheid Gezamenlijk persbericht van de provincies Gelderland en Utrecht, Groene Metropoolregio ArnhemNijmegen, Regio Foodvalley, Waterschap Vallei en Veluwe, Waterschap Rijn en IJssel en het Waterschap Rivierenland. Het Rijk, de provincies Gelderland en Utrecht, drie waterschappen, de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley hebben samen afspraken gemaakt om de komende jaren in beide regio’s de leefomgeving, bereikbaarheid en economie te versterken én 100.000 nieuwe woningen te bouwen. De Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley, die de afgelopen jaren werd opgesteld door het Rijk, twee provincies, drie waterschappen, twee regio’s en 26 gemeenten, beschrijft waar en hoe in beide regio’s de leefomgeving wordt versterkt én 100.000 woningen worden gebouwd. Hierbij zijn, in lijn met het overheidsbeleid, bodem en water leidend. Ook bereikbaarheid en economie worden versterkt. Om dit de komende jaren te kunnen doen, maakten de partijen afgelopen donderdag langjarige afspraken. Afspraken Rijk, provincies, waterschappen en regio’s spraken onder andere af dat de vier bouwstenen (leefomgeving, mobiliteit, economie en wonen) én de ruimtelijke kwaliteit de basis zijn voor de verstedelijking van de regio’s in de periode 2020-2040.

De strategie kent vier ambities: a) Een balans in de ontwikkeling van stad en landschap, onder andere door de aanleg/versterking van ongeveer 5.000 hectare (recreatief) landschapsgebied; b) Een goede bereikbaarheid van de woon- en werklocaties door duurzame ontsluiting; c) Een regionale economische ontwikkeling die zorgt voor evenwichtige ontwikkeling tussen wonen en werken; d) Het bouwen van 100.000 kwalitatief goede en voldoende betaalbare woningen, vooral in grootschalige woningbouwgebieden. Het gaat om 40.000 woningen in Regio Foodvalley en 60.000 woningen in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen die in samenhang met de opgaven in het landelijk gebied, klimaat en water vorm krijgen. Bereikbaarheid Een belangrijke voorwaarde om bij te dragen aan het oplossen van het woningtekort is verbetering van de bereikbaarheid van beide regio’s. Zonder extra investeringen worden nieuwe woningen letterlijk en figuurlijk - onbereikbaar.

De provincies Gelderland en Utrecht, de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley zijn blij dat het Rijk extra geld heeft toegezegd voor onder meer de Regioexpres tussen Arnhem, Doetinchem en Winterswijk, het verbreden van de Rijnbrug bij Rhenen en een aantal mobiliteitsmaatregelen in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley, waaronder een nadere studie om de Corridor A12 te versterken (de A12 is één van de belangrijkste weg- en spoorcorridors door en voor de beide regio’s). Tegelijkertijd denken provincies en regio’s dat voor de langere termijn meer geld nodig is om ervoor te zorgen dat nieuwe woongebieden en bedrijven goed bereikbaar zijn. “Denk bijvoorbeeld aan hoogwaardige fietsverbindingen en de Lingekruising/A325. Als dit niet gebeurt, raakt het wegennet overbelast en kunnen wij minder woningen realiseren dan eigenlijk nodig zijn”, zegt Carol van Eert, voorzitter van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley. “Het akkoord dat nu is gesloten, is een belangrijke en goede eerste stap voor een langjarige samenwerking. Wij zetten daar als provincies, regio’s en gemeenten - graag onze schouders onder.”

Vervolg Nu deze afspraken zijn gemaakt, kan worden gestart met de uitvoering van de plannen in acht gebiedsuitwerkingen. Dat zijn: De Liemers, Foodvalley-Noord, Foodvalley-Zuid, Middengebied Arnhem-Nijmegen, Nijmegen-West, Rijk van Nijmegen, Spoorzone Arnhem-Oost en Veluwe. Komend voorjaar worden, net als nu over bereikbaarheid en mobiliteit, soortgelijke afspraken gemaakt over landschap en natuur en (regionale) gebiedsontwikkelingen. Kijk voor meer informatie op • www.groenemetropoolregio.nl/verstedelijkingsstrategie • www.regiofoodvalley.nl/verstedelijkingsstrategie EINDE BERICHT Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie over dit persbericht kunt u contact opnemen met • Bertil Rebel (Regio Foodvalley), 06-28833632 • Lidwine Romviel (Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen), 06-53685072 • Michel Hulsink (Provincie Gelderland), 06-52801813

Persbericht

Gezamenlijk persbericht van de provincies Gelderland en Utrecht, Regio Foodvalley en Regio Rivierenland

Rijk draagt bij aan verbreden Rijnbrug bij Rhenen Het kabinet draagt €40 miljoen bij aan het verbreden van de Rijnbrug bij Rhenen. De provincies Gelderland, Utrecht en Regio Foodvalley en Regio Rivierenland reageren verheugd. Hiermee is een oplossing voor het aanpakken van dit verkeersknelpunt binnen handbereik. In combinatie met maatregelen aan weerszijden van de brug is dit nodig om de regio’s bereikbaar te houden. Verheugd De provincies en de regio’s hebben de afgelopen periode het Rijk kunnen overtuigen dat het verbreden van de brug een gezamenlijke opgave is die ook van het Rijk een bijdrage vraagt. Hiermee is een stap gezet richting het verbeteren van de bereikbaarheid van de regio’s met het oog op de nieuw te bouwen woningen. Gelders gedeputeerde Helga Witjes voor mobiliteit: “Een prachtig resultaat en niet alleen belangrijk voor de bereikbaarheid maar ook voor de leefbaarheid en het versterken van de regionale economie. Voor ons aanleiding om op korte termijn in overleg te gaan met de provincie Utrecht over het vervolg. En natuurlijk met onze Staten. Met deze bijdrage heb ik er vertrouwen in dat we er uit gaan komen.” Waarnemend gedeputeerde Mobiliteit provincie Utrecht, Robert Strijk: “Dankzij deze bijdrage van het Rijk komt de verbreding van de Rijnbrug een hele stap dichterbij.

Voor de omgeving betekent dit zicht op een oplossing van dit verkeers- en veiligheidsknelpunt. Ook geeft dit perspectief voor de regio door woningbouw mogelijk te maken. We gaan snel in overleg met provincie Gelderland in de hoop dat we dit project, ondanks stikstof, inflatie en gestegen bouwkosten, vlot kunnen trekken.” Betere bereikbaarheid Het verbreden van de Rijnbrug is volgens de provincies en de regio’s één van de belangrijke voorwaarden om de woningbouwopgave (er worden meer dan 50.000 nieuwe woningen gebouwd in Regio Foodvalley en Regio Rivierenland) uit te kunnen voeren. “Om bij te kunnen dragen aan de nationale woningbouwopgave, zijn extra investeringen nodig om de bereikbaarheid te verbeteren, zoals een betere zuidelijke ontsluiting van Regio Foodvalley”, zegt wethouder Engbert Stroobosscher (Veenendaal) namens Regio Foodvalley. Zijn collega Stefan van Someren van Neder-Betuwe vult namens Regio Rivierenland aan: “De bijdrage van het Rijk brengt de verbreding van de Rijnbrug een stap dichterbij. Dat is natuurlijk geweldig nieuws voor onze beide regio’s en provincies, in het bijzonder voor onze inwoners en ondernemers”.

Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie over dit persbericht kunt u contact opnemen met • Everdien Gunsing (Provincie Gelderland), via 06-52801019 • Miranda Mens (Provincie Utrecht), 06-53215501 • Bertil Rebel (Regio Foodvalley), via 06-28833632 • Julie Fijnje (Regio Rivierenland), via 06-30379776 Foto: De Rijnbrug bij Rhenen rechtenvrij

Persbericht Ruim € 100 miljoen voor betere bereikbaarheid Regio Foodvalley De bereikbaarheid van Regio Foodvalley wordt de komende jaren verbeterd. Dat is nodig als tot 2040 zo’n 40.000 nieuwe woningen in Regio Foodvalley worden gerealiseerd. Het Rijk draagt daar met meer dan € 100 miljoen aan bij. Het gaat in ieder geval om een bijdrage voor het verbreden van de Rijnbrug bij Rhenen (€ 40 miljoen) en maatregelen om nieuwbouwlocaties in Barneveld, Ede en Veenendaal beter bereikbaar te maken. Regio Foodvalley reageert verheugd op de Rijksbijdrage. De afgelopen jaren stelden het Rijk, de provincies Gelderland en Utrecht, drie waterschappen, Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley en de 26 regiogemeenten de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley op. Hierin staat waar en hoe in de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley de leefomgeving wordt versterkt én 100.000 woningen kunnen worden gebouwd. Hierbij zijn in lijn met het overheidsbeleid bodem en water leidend. Uiteraard worden ook bereikbaarheid en economie versterkt. Het gaat voor Regio Foodvalley om 40.000 nieuwe woningen: 12.500 in Foodvalley-Noord, 27.500 in Foodvalley-Zuid. € 67 miljoen voor Regio Foodvalley De Tweede Kamer wees Regio Foodvalley vóór de zomervakantie aan tot ‘Grootschalig Woningbouwgebied’.

Met deze aanduiding kon de regio plannen uitwerken om de bereikbaarheid van vier woningbouwlocaties, waar vóór het jaar 2030 wordt gestart met bouwen, te verbeteren. Het gaat om locaties in Ede (Kernhem-Noord, Ede-Zuidoost), Barneveld (Bloemendal) en Veenendaal (Veenendaal-Spoorzone). Deze maatregelen zijn bijvoorbeeld het aanleggen/verbeteren van snelwegaansluitingen en het versterken van fiets- en OV-verbindingen. Het Rijk heeft hiervoor in totaal € 67 miljoen gereserveerd. “Wij zijn erg blij dat het Rijk wil bijdragen aan het verbeteren van de bereikbaarheid van nieuwe woningbouwlocaties in Regio Foodvalley. Ook in onze regio is een grote vraag naar woningen, maar daarvoor is een goede bereikbaarheid een belangrijke randvoorwaarde. Wij kunnen dit als regio niet alleen. Wij werken daarvoor goed samen met de provincies Gelderland en Utrecht en met het Rijk”, reageren Leon Meijer (regiowethouder wonen) en Engbert Stroobosscher (regiowethouder mobiliteit). Zij zijn in het regiobestuur bestuurlijk verantwoordelijk voor de verstedelijkingsstrategie. De maatregelen zijn ook van belang voor bestaande woningen én voor woningen die de komende periode in de verschillende regiogemeenten worden gebouwd. De provincies Gelderland en Utrecht moeten samen met Regio Foodvalley minimaal eenzelfde bedrag op tafel leggen. Dit wordt cofinanciering genoemd.

De komende periode wordt overlegd hoe deze cofinanciering wordt geregeld. € 40 miljoen voor Rijnbrug Het Rijk heeft daarnaast € 40 miljoen beschikbaar gesteld voor het verbreden van de Rijnbrug bij Rhenen. Daarmee komt de noodzakelijke verbreding van deze belangrijke verbinding tussen Regio Foodvalley en Regio Rivierenland een belangrijke stap dichterbij. De provincies Gelderland en Utrecht, Regio Foodvalley en Regio Rivierenland hadden al € 80 miljoen gereserveerd. De provincies Gelderland en Utrecht overleggen hoe het nu nog resterende bedrag bij elkaar kan worden gebracht. Vervolg

Tijdens een volgend overleg met de ministers De Jonge en Harbers, komend voorjaar, wordt duidelijk hoeveel geld het Rijk investeert in landschappen en natuur, specifieke gebiedsontwikkelingen en over noodzakelijke investeringen in de regionale economie. EINDE BERICHT Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie over dit persbericht kunt u contact opnemen met • Bertil Rebel (Regio Foodvalley), 06-28833632