B-3.17 Besluit B&W over Zienswijze op Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu, d.d. 13 januari 2026

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Planologie, Bezwaar en Beroep Behandelaar: S. Hoekstra Telefoonnummer: (06) 22438269 Onderwerp:

Voorstelnr. 4498 Barneveld, 7 januari 2026 Portefeuillehouder: W. Oosterwijk

Zienswijze op Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu (PBB-Hoe)

Gevraagde beslissing: 1. 2. 3.

In te stemmen met de zienswijze op het Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu; De zienswijze toe te sturen naar het ministerie van IenW. De zienswijze aan de raad beschikbaar te stellen via rubriek B.

1. Inleiding Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) bereidt een wetsvoorstel voor ter versterking van het VTH-stelsel milieu. Het doel van het wetsvoorstel is het verbeteren en uniformeren van de kwaliteit van de werkzaamheden die omgevingsdiensten verrichten binnen het stelsel van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving milieu. Daarnaast schept het wetvoorstel de bevoegdheid voor de minister van IenW om in te grijpen als de kwaliteit achterblijft. Tot en met 16 januari 2026 kan op dit wetsvoorstel gereageerd worden. Dit voorstel betreft de zienswijze van uw college. Deze zienswijze is afgestemd met de Omgevingsdienst de Vallei (OddV).

2. Beoogd effect Het ministerie van IenW door middel van de zienswijze het wetsvoorstel te laten heroverwegen en niet tot wet te laten verheffen.

3. Argumenten 1.1 Het wetsvoorstel is in strijd met de gemeentelijke autonomie. Uw college is het wettelijk bevoegd gezag ten aanzien van de Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH). Deze taken heeft u ondergebracht bij de OddV, die deze taken onder uw verantwoordelijkheid in mandaat uitvoert. Het scheppen van een bevoegdheid voor de minister om in te grijpen bij het niet voldoen aan de bij AMvB vast te stellen kwaliteitseisen is een inbreuk op de gemeentelijke autonomie en de wettelijke bevoegdheden van gemeenten met betrekking tot de uitvoering van de VTH-taken. Daarnaast is het zeer aannemelijk dat de beoogde regie van de minister op het kwaliteitsniveau aanzienlijke financiële gevolgen met zich mee zal brengen. Het wetsvoorstel is daardoor ook in strijd met het budgetrecht van de gemeenteraad. 1.2 Het wetsvoorstel doet geen recht aan regionale kenmerken en opgaven. Elke gemeente en regio heeft zijn eigen kenmerken en opgaven met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Het behoud van een goede leefomgeving vergt dus regionaal verschillende inhoudelijke benaderingen. Het wetsvoorstel gaat hieraan voorbij door het stellen van uniforme landelijke kwaliteitscriteria aan de organisaties van omgevingsdiensten. Het wetsvoorstel zal hierdoor naar verwachting niet of in zeer beperkte mate bijdragen aan een verbetering van de leefomgeving.

1.3 Het wetsvoorstel is overbodig, omdat er al gewerkt wordt aan het verbeteren van het kwaliteitsniveau. De deelnemende gemeenten hebben een breed takenpakket ingebracht bij de OddV (milieu-, BRIKS- en adviestaken). Dit bevordert een integrale benadering van de leefomgeving. Daarnaast is met de OddV een doorontwikkelplan opgesteld en daarvoor zijn de benodigde financiële middelen beschikbaar gesteld. Deze doorontwikkeling zal de komende jaren geïmplementeerd worden en moet leiden tot een robuuste en toekomstbestendige omgevingsdienst, die de VTH-taken op een goed kwaliteitsniveau zal uitvoeren.

-2-

4. Kanttekeningen Niet van toepassing.

5. Financiën Het indienen van de zienswijze heeft geen financiële gevolgen.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Niet van toepassing.

b) Communicatie Niet van toepassing.

7. Vervolgstap

Uw zienswijze zal voor 16 januari 2026 toegestuurd worden aan het ministerie van IenW, die de zienswijze zal betrekken bij het verdere wetgevingsproces en de afwegingen die zij in dat kader zal maken. Een afschrift zal tevens verzonden worden aan de VNG en de raad zal over deze brief geïnformeerd worden (rubriek B).

8. Bijlagen 1. 2.

Zienswijze Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu; Zienswijze Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel OddV d.d. 10 december 2025.

Raadhuisplein 2 Postbus 63 3770 AB Barneveld Telefoon 14 0342 E-mail info@barneveld.nl Internet www.barneveld.nl

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Geachte heer, mevrouw, Datum: 7 januari 2026 Team: Planologie, Bezwaar en Beroep Behandeld door: mr. S. Hoekstra Doorkiesnummer: (0342) 495 341 E-mailadres: s.hoekstra@barneveld.nl Onderwerp: reactie op Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu

- bijlage(n)

Hierbij maken wij onze zienswijze kenbaar op het Wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu. Deze reactie is een aanvulling op de zienswijzen van de VNG, Omgevingsdienst NL en Omgevingsdienst de Vallei. Het doel van het wetsvoorstel is het verbeteren en uniformeren van de kwaliteit van de werkzaamheden die omgevingsdiensten verrichten binnen het stelsel van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving milieu (hierna: VTH-stelsel). Het wetsvoorstel bevat daartoe grondslagen om bij AMvB uniforme kwaliteitseisen te stellen aan omgevingsdiensten en kwaliteitsindicatoren te bepalen, waarmee de kwaliteit van de uitvoering en handhaving door omgevingsdiensten kan worden gemonitord. Daarnaast bevat het wetvoorstel een bevoegdheid voor de minister van Infrastructuur en Waterstaat om zijn stelselverantwoordelijkheid te nemen en in te grijpen als de kwaliteit achterblijft.

Vanuit een gedeelde urgentie en probleemopgave zien wij dat het VTH-stelsel opgaves naar de toekomst heeft. Daar ligt een primaire verantwoordelijkheid bij de gemeente. De gekozen route van het rijk in dit wetsvoorstel brengt ons echter verder af van de gewenste situatie. De VTH-taken zijn namelijk gemeentelijke bevoegdheden, die bij wet zijn opgedragen aan ons college. Wij hebben ervoor gekozen om deze taken in mandaat te laten uitvoeren door de Omgevingsdienst de Vallei. Wij zijn er hierdoor ook verantwoordelijk voor dat deze taken op een kwalitatief goed niveau worden uitgevoerd en dat de randvoorwaarden die daarvoor nodig zijn adequaat worden ingevuld. Het stellen van kwaliteitseisen en het scheppen van een bevoegdheid voor de minister om in te grijpen bij het niet voldoen aan de kwaliteitseisen is een inbreuk op de gemeentelijke autonomie en de wettelijke bevoegdheden van gemeenten met betrekking tot de uitvoering van de VTH-taken. Het is daarnaast ook zeer aannemelijk dat de beoogde regie die de minister op grond van het wetsvoorstel kan gaan voeren op het kwaliteitsniveau aanzienlijke financiële gevolgen met zich meebrengt voor de gemeente, waardoor het voorstel ook in strijd is met het budgetrecht van de gemeenteraad. Verder zijn wij van mening dat elke gemeente en regio in Nederland zijn eigen kenmerken heeft en opgaven kent met betrekking tot de fysieke leefomgeving.

Het behoud van een goede leefomgeving vergt daardoor regionaal verschillende inhoudelijke benaderingen. Het wetsvoorstel gaat hier volledig aan voorbij door het stellen van uniforme landelijke kwaliteitscriteria aan de organisaties van de omgevingsdiensten. Wij verwachten hierdoor dat het wetsvoorstel niet of in zeer beperkte mate zal bijdragen aan de verbetering van de leefomgeving.

Tenslotte benadrukken wij dat wij ook een groot belang hechten aan een goede leefomgeving en het voorkomen van milieuschade. Wij nemen daarin ook onze verantwoordelijkheid. De deelnemende gemeenten hebben een breed takenpakket ingebracht bij de omgevingsdienst (milieu-, BRIKS- en adviestaken). Dit bevordert een integrale benadering van de leefomgeving. Daarnaast hebben wij met onze omgevingsdienst een stevig doorontwikkelplan opgesteld en daar de benodigde financiële middelen beschikbaar voor gesteld. Deze doorontwikkeling zal de komende jaren geïmplementeerd worden en moet leiden tot een robuuste en toekomstbestendige omgevingsdienst, die is afgestemd op de deelnemende gemeenten en die de VTH-taken op een goed kwaliteitsniveau zal uitvoeren. Gelet op het bovenstaande zien wij daarom geen noodzaak voor het voorliggende wetsvoorstel. Blad 2

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

W. Wieringa secretaris

J. van der Tak burgemeester

Retouradres: Postbus 9024, 6710 HM Ede

Digitaal verzenden via internetconsultatie Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat

Onderwerp:

Reactie op wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu

Datum: 10 december 2025 Pagina: 1 van 2

Geachte heer, mevrouw, In aanvulling op de zienswijze die Omgevingsdienst NL op het wetsvoorstel versterking VTH-stelsel milieu heeft ingediend, willen wij, omgevingsdienst Rivierenland en de Omgevingsdienst De Vallei de volgende reactie geven op het wetsvoorstel; 1. Het inzetten van de in de wet genoemde maatregelen is gekoppeld aan de status van al dan niet robuuste omgevingsdienst. Die status wordt niet in een besluit vastgelegd. Het moment en dit eindoordeel wordt niet gemarkeerd en er is geen besluit waar de eigenaren van de gemeenschappelijke regeling tegen in verweer kunnen gaan of rechtsmiddelen tegen in kunnen stellen. Wij zouden graag zien dat het eindoordeel over de robuustheid van een Omgevingsdienst in een formeel besluit wordt vastgelegd. 2. Het wetsvoorstel brengt met zich mee dat alleen robuuste omgevingsdiensten een kring van gemeenten mogen vormen. Al sinds het begin zijn er in Gelderland omgevingsdiensten opgericht vanuit regionale congruentie en niet vanuit de omvang van veiligheidsregio’s. In het Gelders stelsel versterken zij elkaar. Ook vinden er in Gelderland fusie bewegingen plaats die reeds nu door de bestaande begrenzingen van de veiligheidsregio heen gaan. Daarnaast vinden wij deze regel een vergaande inbreuk op de autonomie van gemeenten om zelf hun omgevingsdienst in te richten zoals zij passend vinden.

Mocht onze omgevingsdienst moeten fuseren (wat nu niet onze intentie is) dan willen wij de ruimte behouden om daar zelf keuzes in te maken, bijvoorbeeld in de fusiepartner. Wij hebben moeite met een regeling die die autonome keuze doorbreekt. 3. Bij de landelijke robuustheidsnorm van 16,5 miljoen euro (prijspeil 2023) is uitgegaan van een takenpakket waarin ook provinciale milieutaken zijn meegerekend. ODR en OddV (en overigens ook ODA en ODV) voeren deze taken momenteel niet uit, hoewel ze inhoudelijk en organisatorisch wel binnen de mogelijkheden van de organisatie vallen. De provincie heeft er namelijk voor gekozen deze taken te beleggen bij ODRN en ODRA. In andere provincies zijn deze taken

Behandeld door: M. van den Broeke 088-116 99 00 info@oddevallei.nl

Omgevingsdienst De Vallei Postbus 9024 6710 HM Ede

Omgevingsdienst De Vallei werkt in opdracht van: T 088 – 116 99 00 E info@oddevallei.nl www.oddevallei.nl KvK 56714297

Omgevingsdienst De Vallei

evenwichtig verdeeld over de omgevingsdiensten. De keuze van de provincie Gelderland om deze taken alleen onder te brengen bij ODRN en ODRA betekent dat onze dienst, in vergelijking met het landelijke beeld, een relatief zwaardere opgave heeft om de robuustheidsnorm te behalen. Dit is relevant, aangezien de provincie zelf deelnemer is in de Gemeenschappelijke Regeling en daarmee medeverantwoordelijk voor het realiseren van de robuustheid van ODR en OddV.

Met vriendelijke groet,

de voorzitter dhr. F. Vermeulen

de secretaris dhr. H.J. Baakman

Datum

12 december 2025 Pagina

2 van 2