B-3.14 Besluit B&W Uitvoeringsplan 2024 biodiversiteit en groen 2023-2024 d.d. 19-3-24

Organisatieonderdeel: Leefomgeving Behandelaar: S. Schaap Telefoonnummer:

Voorstelnr. 3383 Barneveld, Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken

Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Op overzicht Bestaand beleid (website)

Biodiversiteit en Groen 2023/2024 (SDO-Sch)

Gevraagde beslissing: 1. In te stemmen met de rapportage uitvoering 2023, en het uitvoeringsplan 2024 Biodiversiteit en Groen, behorende bij het Biodiversiteitsplan gemeente Barneveld en deze ter kennisname aan te bieden aan de gemeenteraad.

1. Inleiding Op 15 november 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het Biodiversiteitsplan gemeente Barneveld en bijbehorende uitvoeringsvoorstel voor 2022. Het biodiversiteitsplan is voor vijf jaar opgesteld. Hierbij is afgesproken dat voor elk kalenderjaar een terugblik op de uitvoering van het voorgaande jaar wordt gemaakt in combinatie met een nieuw uitvoeringsplan voor het nieuwe jaar. Dit collegevoorstel gaat in op de inhoudelijke terugblik op de uitvoering in 2023 en het opgestelde uitvoeringsplan 2024.

2. Beoogd effect a) Meetbaar effect De rapportage geeft zicht op de uitvoering van 2023 en het uitvoeringsplan voor 2024 op het gebied van Biodiversiteit en Groen.

b) Maatschappelijk effect Door het uitvoeringsplan 2024 uit te voeren, dragen we bij aan het behouden en versterken van “Biodiversiteit en Groen”, voor een duurzame leefomgeving voor mens, plant en dier; zowel kwantitatief als kwalitatief.

2. Argumenten 1.1 Passend binnen beleid Op basis van de ambities in het beleidsplan is een uitvoeringsplan voor 2024 opgesteld. De gemeente laat zien welke activiteiten zij het komende jaar wil uitvoeren.

4. Kanttekeningen Niet van toepassing

5. Financiën De activiteiten Biodiversiteit en Groen zijn gedekt vanuit bestaande middelen. Jaarlijks is er een budget vastgesteld van €50.000 voor de uitvoering. Wanneer dat toch om beargumenteerde redenen niet voldoende blijkt, rapporteren we daarover via de reguliere weg, namelijk de tussenrapportage.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Door de variatie in ambities en activiteiten in het uitvoeringsplan is het moeilijk om in het algemeen aan te geven welke trede in de participatieladder wordt toegepast. Dat wordt per activiteit bepaald.

b) Communicatie Per activiteit zal, mede in overleg met team communicatie, worden afgestemd welke vorm van communicatie wenselijk is.

-2-

7. Uitvoering Planning: Dit uitvoeringsplan gaat over het gehele jaar 2024.

Evaluatie/controle Bij de vaststelling van het Biodiversiteitsplan in najaar 2021 is afgesproken dat jaarlijks in beeld wordt gebracht welke activiteiten hebben plaatsgevonden en welke activiteiten er gepland zijn voor het nieuwe jaar. Voorliggend voorstel is de uitwerking van deze afspraak met de gemeenteraad. Na 5 jaar wordt het biodiversiteitsplan in zijn geheel geëvalueerd, te weten begin 2026

8. Bijlagen 1. Rapportage 2023 en uitvoeringsplan 2024 Biodiversiteit en Groen

 

 

Biodiversiteit en Groen

Rapportage 2023 en Uitvoeringsplan 2024 BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

1

 

Inleiding Barneveld is een bloeiende gemeente. In de afgelopen jaren is er sprake geweest van forse groei en die groei zal zich de komende periode door­ zetten tot naar verwachting 80.000 tot 85.000 inwoners in 2040. De vele uitdagingen die deze groei met zich meebrengt zijn aanzienlijk. Het is daarom belangrijk om de komende jaren te investeren in alle dorpen van onze gemeente Barneveld. Ook op het gebied van biodiversiteit en groen liggen verschillende uitdagingen, maar ook zeker kansen. In het coalitie­ akkoord van 2022-2026 zijn dan ook verschillende opgaves opgenomen om de biodiversiteit te versterken. In de verduurzaming van onze samenleving speelt de natuur een belangrijke rol. Deze staat onder druk. Het Biodiversiteitsplan, dat op 15 november 2021 is goed­gekeurd door de gemeenteraad, dient als leidraad voor de uitvoering van verschillende maat­regelen om de biodiversiteit te versterken. We zijn actief bezig met de uitvoering van dit plan en streven ernaar om groen te behouden en waar mogelijk uit te breiden. Biodiversiteit en Groen vinden we belangrijk, ook als onderdeel van ons cultureel erfgoed. Ook vanwege de samenhang met klimaatadaptatie en vanwege gezondheids­­voordelen. Elk kalenderjaar zullen we de gemeente­raad informeren over de voortgang van de uitvoering van het plan en wat er op de agenda staat voor het komende jaar.

Met de start van het programma Duurzaamheid en bijbehorende jaar­ plannen en voortgangsrapportages, waar ‘Biodiversiteit en Groen’ een onder­deel van is, integreren we dat. Dat betekent minder op detail informeren via aparte uitvoerings­programma’s, maar juist op hoofdlijnen en doelbereik via de monitor van het programma. Met dit rapport informeren we u juist wel meer op detail- en uitvoeringsniveau op het thema ‘Biodiversiteit en Groen’. Hiermee weet u hoe het afgelopen jaar verlopen is en wat er komend jaar op de agenda staat. Dit doen we aansluitend bij de Voortgangsrapportage van het programma Duurzaamheid en aangevuld

met meer informatie over activiteiten. Mijntje Pluimers-Foeken Wethouder Biodiversiteit & Groen, Flora & Fauna

2

 

Rapportage Biodiversiteit en Groen 2023

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

3

 

De focusactiviteiten ‘Biodiversiteit en Groen’ voor 2023 waren de volgende:

Uitvoeren biodiversiteitsplan

In 2023 hebben we de volgende zaken uitgevoerd: 1 Beleid • Integreren van de biodiversiteitsdoelen binnen het op te stellen Klimaat­ adaptatieplan, zodat de juiste koppelingen gemaakt worden. Door biodiversiteit mee te nemen in klimaatadaptatiestrategieën, kunnen we samenwerkingen creëren tussen verschillende doelstellingen en de veerkracht van ecosystemen versterken tegen de gevolgen van klimaatverandering. • Uitvoering Ontwikkelingsfonds Platteland: meerdere initiatieven zijn (mede) gefinancierd vanuit dit fonds. Medio Q2 volgt een evaluatie van het fonds over 2023 waarin deze initiatieven worden toegelicht. • In regioverband loopt een evaluatie van sloopmeters en hoe die ingezet kunnen worden voor natuurcompensatie. • Advisering t.a.v. biodiversiteit bij Vitale Vakantieparken. Door biodiversiteit te integreren in de planning en ontwikkeling van vakantieparken, kunnen we de ecologische waarde van deze gebieden behouden en versterken. • Binnen de data-informatie zijn er digitale kaartlagen verzameld en waar mogelijk ontsloten in de Kaartviewer met betrekking tot het integrale groenblauwe netwerk. Deze gegevens kunnen worden gebruikt bij initiatieven zoals het Programma Waardevol Landelijk Gebied om de planning en uitvoering van natuurbehoud en herstelmaatregelen te ondersteunen. Hierdoor kunnen we effectiever werken aan het behoud en de versterking van ecosystemen.

2 Buitengebied • Het dorpen in het groen-project, dat in samenwerking met Stichting Landschaps­ beheer Gelderland in 2023 voor Stroe heeft plaatsgevonden, heeft een grote bijdrage geleverd aan het versterken van de biodiversiteit. Vanwege de weers­ omstandigheden, is de uitdeeldag doorgeschoven naar 2024. Ruim 30 bewoners namen deel aan dit project. Tijdens de uitdeeldag zijn er 6.619 struiken en 149 bomen worden uitgegeven aan particulieren. Dit zal niet alleen bijdragen aan het vergroenen van de dorpsomgeving maar daarmee ook aan de kwaliteit van de leefomgeving, zuivering van de lucht en waterregulatie. Tevens biedt dit waardevolle habitats voor de lokale flora en fauna en daarmee de biodiversiteit. Het weidevogelproject, dat in 2023 is voortgezet, heeft gezorgd voor belangrijke inzichten wat betreft de status van de weidevogels binnen de gemeente Barneveld.

Op 1 maart 2024 zijn er tijdens de uitdeeldag van ‘Stroe in het Groen’ 6.619 struiken en 149 bomen uitgegeven aan particulieren die deelnamen aan het project.

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

4

 

Bij 20 agrarische weidevogeltellocaties werden maar liefst 242 kievitsnesten en 8 scholeksternesten aangetroffen. Deze bevindingen zijn van grote waarde wat betreft de populatiedynamiek en de habitat­behoeften van weidevogels, en kunnen dienen als basis voor gerichte beschermingsmaatregelen om hun leefgebieden te behouden en te verbeteren.

Het centrum van Barneveld is in 2023 voorzien van nieuwe geveltuintjes. Dankzij vrijwilligers, pandeigenaren en winkeliers kleurt het centrum steeds een stukje groener.

Op 18 maart 2023 werd het eerste nest met drie kievitseieren gevonden in de gemeente Barneveld door vrijwilligers van de weidevogelprojectgroep.

• Het akkerrandenproject is uitgevoerd. Dit vond plaats met 22 deelnemers, met als resultaat ruim 9ha aan bloeiende akkerranden. Hiermee is niet alleen het landschap verfraaid, maar zijn ook belangrijke habitats gecreëerd voor bestuivende insecten, vogels en andere dieren. Deze akkerranden spelen een cruciale rol bij het bevorderen van de biodiversiteit op agrarische gronden en kunnen ook bijdragen aan het verminderen van plagen en het bevorderen van natuurlijke bestuiving van gewassen. 3 Stedelijk gebied • Het aanleggen van geveltuintjes in het centrum van Barneveld in 2023 heeft een positieve impuls gegeven aan de lokale biodiversiteit. Deze kleine, groene tuintjes bieden niet alleen esthetische voordelen, maar dragen ook bij aan de versterking van de stadsflora en -fauna, waar­onder insecten, vogels en kleine zoogdieren. De plannen voor extra uitbreidingen in 2024, met name in andere dorpen zoals Voorthuizen, beloven verder versterking van de lokale biodiversiteit.

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

• Dit jaar zijn we begonnen met de oriëntatie rondom het opstellen van een Soorten Management Plan (SMP). Een SMP is een belangrijk instrument om de impact van menselijke activiteiten op gebouw­bewonende diersoorten te beheren en te minimaliseren, daarmee beogen we een betere instandhouding van deze dier­ sooorten. Met name bij het isoleren van woningen is er een potentieel conflict tussen energiebesparende maatregelen en het behoud van gebouw­bewonende soorten zoals vleermuizen en huismussen. Met een SMP wordt overtreding van de (voorheen) Wet Natuurbescherming voorkomen. In 2023 hebben we dit dilemma in kaart gebracht. Dat was een belangrijke eerste stap om ervoor te zorgen dat toekomstige isolatieprojecten op een natuurvriendelijke manier worden uitgevoerd. • Vanuit het project Bomenplan Barneveld-Centrum zijn er dit jaar 24 bomen geplant in het centrum van Barneveld. In 2024 volgen nog twee bomen in de Kampstraat, dit gebeurt in combinatie met de herinrichting van de straat en de vernieuwing van de riolering. De aanplant van deze bomen draagt bij aan de vergroening van het centrum van Barneveld en verbetert de leefbaarheid. De bomen gaan hittestress tegen en er is sprake van een versterking van de biodiversiteit. Op verschillende locaties binnen de gemeente Barneveld is de biodiversiteit versterkt door het toepassen van bijen­hotels en andere nestkasten voor fauna.

Dit is o.a. gedaan bij de Donnerschool in De Glind, als onderdeel van het project Groene Schoolpleinen van de gemeente Barneveld. Behalve het insecten­hotel, werd er ook ingezet op onder meer nestkastjes voor vogels, schuilplaatsen voor vleermuizen en een struinbosje.

5

 

4 Samenwerking, communicatie, beheer en monitoring

Op 15 november (boomfeestdag) zijn de eerste bomen geplant. In totaal zijn er 24 bomen in het centrum van Barneveld geplant. Voor elke plek is onderzocht welk type boom het beste past. Aanwonenden en ondernemers mochten meebepalen. De bomen spelen een belangrijke rol in het brengen van verkoeling op warme dagen. Daarnaast dragen ze bij aan het verbeteren van de biodiversiteit, hebben ze een positief effect op de gezondheid en verhogen ze de ruimtelijke kwaliteit.

Samenwerking • Het beoogde initiatief van de provincie Gelderland voor het opzetten van een database van landschapselementen is een waardevolle stap naar het versterken van de biodiversiteit. Als deelnemer aan de pilot volgen we nauwlettend de ontwikkelingen. • Er zijn binnen de gemeente Barneveld potentiële locaties gezocht voor het toepassen van inheemse zadenmengsels en groenstructuren. Dit is een belangrijke stap om de biodiversiteit te bevorderen. We zullenkijken naar de precieze invulling hiervan en het toepassen van inheemse zadenmengsels en groen­ structuren om de biodiversiteit te versterken. Het type inheemse mengsel en type groenstructuren dat wordt toegepast zal per locatie worden bekeken zodat deze goed aansluiten op de al aanwezige landschapstype. • Het inventariseren van de mogelijkheden voor extra informatievoorziening in de vorm van informatieborden is een waardevol initiatief om het bewustzijn en kennis over biodiversiteit te vergroten. Door relevante informatie te verstrekken aan het publiek kunnen we bijdragen aan een groter begrip en waardering voor de natuurlijke omgeving en het belang van biodiversiteit voor ons welzijn. In 2024 zullen de informatieborden worden uitgewerkt en vormgegeven. • Het jaarlijkse afstemmoment met gebiedspartners t.a.v.

biodiversiteit, gefaciliteerd door Stichting Landschapsbeheer Gelderland, biedt een waardevolle gelegenheid om kennis uit te wisselen en samen te werken aan gemeenschappelijke doelen. Als gemeente zijn we actief betrokken bij dit netwerk en zullen we blijven samenwerken om biodiversiteitsinitiatieven te bevorderen en te ondersteunen. • Het onderhouden van contacten met Plaatselijke Belangenorganisaties over behoeften met betrekking tot het versterken van de biodiversiteit en groen en het budget voor ondersteuning van dorpsplannen is een belangrijke stap om lokale betrokkenheid te vergroten en te borgen. Door actief te luisteren naar de behoeften van de gemeenschap en ondersteuning te bieden bij het ontwikkelen van biodiversiteitsinitiatieven, kunnen we een positieve impact hebben op de natuurlijke omgeving en het welzijn van onze inwoners. • De deelname aan het Klimaatadaptief mét de Natuur-netwerk heeft geleid tot waardevolle inzichten en samenwerkingsmogelijkheden op het gebied van duurzaam en natuurinclusief bouwen.

Insectenhotel De Glind

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

6

 

Communicatie • Het communiceren over initiatieven en mogelijke subsidieregelingen van derden ter inspiratie voor belangstellenden via onze website Duurzaam Barneveld, is een effectieve manier om bewustwording te creëren en betrokkenheid te stimuleren. Door informatie te verstrekken over beschikbare middelen en ondersteunings­mogelijkheden, kunnen we bewoners aanmoedigen om actief deel te nemen aan biodiversiteitsinitiatieven en bij te dragen aan het behoud van onze natuurlijke omgeving. • Via het programma duurzaamheid communiceren we actief over het thema Biodiversiteit via onze website Duurzaam Barneveld en de communicatiekalender programma Duurzaamheid. Dit draagt bij aan meer lokale betrokkenheid rondom biodiversiteit en groen. • Sinds enkele jaren heeft de wolf zich weer gevestigd in Nederland, waaronder ook op de Veluwe. De aanwezigheid van de wolf creëert op een aantal plekken onrust binnen de samenleving, voornamelijk bij het landelijk gebied. Wij nemen deze zorgen serieus en willen onze inwoners ondersteunen. De gemeente Barneveld zal daarom een informatiebijeenkomst organiseren voor veehouders waarbij ook de provincie Gelderland wordt uitgenodigd.

> Opstellen Landschapsplan Hoewel het proces enige vertraging heeft opgelopen vanwege beperkte ambtelijke capaciteit, is het ook belangrijk dat dit plan nauw aansluit bij de inhoud van de Omgevingsvisie. Vanuit het voorkeursscenario is er al wel richting zichtbaar wat aanknopingspunten geeft om het proces tot de realisatie van het Landschapsplan vorm te geven. Het Landschapsplan vormt immers de vertaling van deze visie en speelt een sleutelrol bij het vormgeven en behouden van het landschap en daarmee nadrukkelijk natuur, biodiversiteit en groen, van de gemeente Barneveld. In 2024 zal verdere uitvoering wordt gegeven aan dit plan. > Opstellen Bomenbeleidsplan Het opstellen van een Bomenbeleidsplan is een essentiële stap om het duurzame beheer van bomen in de gemeente Barneveld te waarborgen. Bomen zijn niet alleen waardevolle elementen van het landschap, maar spelen ook een cruciale rol bij het bevorderen van de biodiversiteit, het reguleren van het klimaat en het verbeteren van de leefbaarheid van de gemeente. Het proces van het opstellen van dit bomen­ beleidsplan is in uitvoering.

Beheer en onderhoud • De aanbesteding van maaimachines die speciaal zijn aangepast voor ecologisch maaibeheer in het buitengebied, is uitgevoerd. Dit is een praktische stap om de biodiversiteit te bevorderen. Door gebruik te maken van aangepaste maaimachines kunnen we de impact van regulier onderhoud op de flora en fauna verminderen en een gunstiger milieu creëren. • Het beheren van faunapassages op basis van een opgesteld beheerplan fauna­passages is van essentieel belang om het veilig oversteken van dieren te faciliteren. Door de uitvoering van dit beheerplan kunnen we de impact van de infrastructuur op de diersoorten minimaliseren en bijdragen leveren aan de instandhouding van de diersoorten in ons gebied. Denk hierbij aan de faunapassages die zorgen voor een veilige oversteek van padden tijdens de paddentrek.

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

7

 

Uitvoeringsplan Biodiversiteit en Groen 2024

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

8

 

De focusactiviteiten ‘Biodiversiteit en Groen’ voor 2024 zijn de volgende:

Uitvoeren biodiversiteitsplan

•

In 2024 gaan we de volgende zaken uitvoeren: 1 Beleid •

Hoewel de ontwikkeling van het monitoringsplan in 2022 is gestart, is het plan tot op heden onvoltooid. Er wordt echter actief gewerkt aan het actualiseren van het plan en het afstemmen ervan op de huidige behoeften vanuit verschillende disciplines. Er is nog een deel van het budget beschikbaar om dit plan te voltooien. Met dit budget zal er worden gekeken naar de mogelijkheid om samenwerkingen met diverse disciplines in één keer te faciliteren. Het monitoringsplan zal indicatoren omvatten waarmee de ontwikkeling van initiatieven op het gebied van biodiversiteit en groen gevolgd en geëvalueerd kunnen worden. • We blijven adviseren over de biodiversiteit en groen bij de ontwikkeling van het klimaatadaptatieplan. Door biodiversiteit en groen mee te nemen in klimaat­ adaptatiestrategieën, kunnen we samenwerkingen creëren tussen verschillende doelstellingen en de veerkracht van ecosystemen versterken tegen de gevolgen van klimaatverandering. • Er wordt gekeken naar een herziening van het Ontwikkelingsfonds Platteland en de mogelijke integratie ervan onder het programma Waardevol Landelijk Gebied. Dit kan namelijk leiden tot een meer gecoördineerde aanpak van plattelands­ ontwikkeling en groen- en biodiversiteitsbehoud, waardoor de impact en effectiviteit van investeringen in natuur en landschap worden vergroot. Medio Q2 volgt er ook nog een evaluatie van het fonds over 2023.

Tevens willen wij aansluiten op de in ontwikkeling zijnde Omgevingsvisie en de opgaven die we daar hebben. • Het blijven aansluiten bij het landschapsplan, wat in ontwikkeling is. Dit is een belangrijke stap om ervoor te zorgen dat biodiversiteit en groen een integraal onderdeel vormt van het langetermijnbeleid voor landschapsbeheer. Door input

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

•

•

•

te leveren en mee te lezen, kunnen we ervoor zorgen dat het landschapsplan effectief inspeelt op de behoeften van de gemeenschap en de bescherming van biodiversiteit en groen bevordert. Volgens de huidige planning zal er eind 2024 een versie richting de raad komen De lopende evaluatie van sloopmeters en hun mogelijke inzet voor natuur­ compensatie is van belang om ervoor te zorgen dat sloopprojecten bijdragen aan het behoud en herstel van biodiversiteit en groen. Door sloopmeters strategisch in te zetten, kunnen we waardevolle natuur behouden en versterken. Vanuit de samenleving komen er verschillende initiatieven om te biodiversiteit en groen te versterken door middel van het inzaaien van mengsels. Deze initiatieven van bewoners vinden we van belang en van waarde en willen we dan ook graag faciliteren. Daarom zorgen we ervoor dat een klein deel van het biodiversiteits­ budget gereserveerd is voor de aankoop van inheemse zaadmengsels ten behoeve van initiatieven derden in stedelijk gebied. Daarnaast wordt er voor de dag van de biodiversiteit (22-5-2024) samen met het IVN gekeken naar een programma voor bewoners. We zullen bewoners via een interactieve wandeling meer vertellen over de aanwezige biodiversiteit en groen en het belang hiervan. Tijdens deze dag worden ook inheems zadenmengsel uitgedeeld aan de deelnemers.

Het adviseren over biodiversiteit bij Vitale Vakantieparken is een belangrijke stap om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van deze parken in harmonie is met de natuurlijke omgeving. Door biodiversiteit en groen te integreren in de planning en ontwikkeling van vakantieparken, kunnen we de ecologische waarde van deze gebieden behouden en versterken. Het aanvullen van digitale kaartlagen voor het integrale groenblauwe netwerk is van belang voor het behoud en de ontwikkeling van verdere groenblauwe infra­ structuren. Door deze gegevens te gebruiken bij o.a. het Programma Waardevol Landelijk Gebied kunnen we effectiever werken aan het behoud en de versterking van ecosystemen. De kaartsystemen geven duidelijk weer waar de groenblauwe dooradering ligt. Hierdoor kan er door middel van het gebruik van deze kaart snel bekeken worden of er bij nieuwe projecten kansen liggen voor extra verbinding met het groenblauwe netwerk.

9

 

2 Buitengebied

3 Stedelijk gebied

• In 2024 wordt het Dorpen in het Groen-project voor het dorp Voorthuizen. Dit in samenwerking met Stichting Landschapsbeheer Gelderland. Dit project is gericht op het vergroenen van dorpsomgevingen en het creëren van waardevolle habitats voor lokale flora en fauna. De uitdeeldag van groen voor Voorthuizen zal plaats­ vinden omstreeks maart 2025, waarbij bewoners worden voorzien van planten en bomen om hun eigen terrein te vergroenen. • Het Weidevogelproject zal in 2024 worden voortgezet, waarbij extra nadruk zal worden gelegd op het belang van weidevogelbescherming in het buitengebied. Het streven is om het aantal vrijwilligers en aangesloten agrarische locaties te vergroten, wat zal bijdragen aan een betere bescherming en bevordering van weidevogelpopulaties; zowel in kwantiteit als in kwaliteit. Door middel van promotie en bewustwordingscampagnes zal worden gestreefd naar een toename van betrokkenheid en actie voor het behoud van deze vogels. • In overleg met Boer & Natuur (voorheen Collectief Veluwe) zal er gekeken worden naar de potentie voor uitbreiding van het akkerrandenproject. Door het vergroten van de omvang van het akkerrandenproject kunnen we een groter gebied bestrijken en een meer divers landschap creëren dat gunstig is voor verschillende planten- en diersoorten.

Bovendien biedt het betrekken van meer agrariërs de kans om de bewustwording over het belang van biodiversiteit in de landbouwsector te vergroten, en de samenwerking tussen landbouw en natuur­ behoud te versterken.

• In 2024 zetten we ons in voor het vergroenen van het Dijkje in het centrum van Barneveld door het toepassen van gevelgroen. Dit initiatief zal niet alleen het esthetische aspect van het gebied verbeteren, maar ook de leefomgeving verrijken door meer inheems groen toe te voegen. Daarnaast blijven we actief nieuwe locaties voor geveltuintjes ondersteunen in het centrum van Barneveld. Geveltuintjes zijn een geweldige manier om kleine groene oases te creëren in stedelijke omgevingen, waardoor de biodiversiteit wordt bevorderd en de lucht­ kwaliteit wordt verbeterd. Bovendien dragen geveltuintjes bij aan het vergroten van het bewustzijn over het belang van groen in steden en moedigen ze buurtbewoners aan om actief bij te dragen aan het verfraaien van hun omgeving. • Dit jaar zullen we ook de plannen ondersteunen om geveltuintjes aan te leggen in het centrum van Voorthuizen. Door dit initiatief uit te breiden naar andere dorpskernen, kunnen we het positieve effect van geveltuintjes binnen het stedelijk landschap op het gebied van een gezonde en duurzame leefomgeving stimuleren voor zowel mensen als natuur. • Dit jaar is de start van de realisatie van de groene slinger door Voorthuizen, dit gebeurt in delen. Eerst de delen buiten het centrumgebied.

Daarna zal, in samenhang met de ontwikkeling van het centrumplan van Voorthuizen, het deel van de ‘Groene Slinger’ in het centrum zelf volgen. Door de aanleg van de groene slinger wordt de verscheidenheid aan planten vergroot, waardoor de biodiversiteit in Voorthuizen zal toenemen. Het creëren van groene corridors en het herstellen van natuurlijke habitats langs de route zal verschillende soorten flora en fauna aantrekken, zoals vlinders, bijen, vogels en kleine zoogdieren. Deze toename in biodiversiteit zal niet alleen de lokale ecosystemen versterken, maar ook bijdragen aan een gezondere leefomgeving voor zowel mens als dier. Bovendien zullen bewoners maar ook toeristen kunnen genieten van de schoonheid en rust die het groen biedt, wat de beleving aanzienlijk zal vergroten.

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

10

 

4 Samenwerking, communicatie, beheer en monitoring Samenwerking • Het beoogde initiatief van de provincie Gelderland voor het opzetten van een database van landschapselementen, is een waardevolle stap naar het versterken van de biodiversiteit. Als deelnemer aan de pilot blijven we ook dit jaar nauwlettend de ontwikkelingen volgen. • De interne samenwerking om op geschikte locaties inheemse zadenmengsels en groenstructuren toe te passen, zal een belangrijke rol spelen in het versterken van de biodiversiteit binnen de gemeente Barneveld. Door geschikte locaties te selecteren en te voorzien van inheemse vegetatie, zullen we niet alleen de lokale flora en fauna stimuleren, maar ook een gezonder en evenwichtiger ecosysteem bevorderen. • Deze initiatieven zullen worden ondersteund door informatieborden die bewoners zullen informeren als inspireren om bij te dragen aan het behoud van biodiversiteit in hun omgeving. • Het jaarlijkse afstemmoment met gebiedspartners over biodiversiteit, gefaciliteerd door Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG) in opdracht van de provincie, biedt een waardevolle gelegenheid om kennis uit te wisselen, gezamenlijke doelen te bespreken en samenwerkingen te versterken.

Als gemeente zijn we actief betrokken bij dit netwerk, wat ons de mogelijkheid biedt om onze lokale initiatieven en projecten op het gebied van biodiversiteit te delen, te bespreken en af te stemmen met andere in de regio. Ook dit jaar blijven we hier actief bij betrokken. • Wij vinden het van belang samen met inwoners te werken aan biodiversiteit en

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

groen. Initiatieven vanuit de samenleving dragen wij een warm hart toe en nemen wij serieus. Een duidelijk gemeentelijk kader dan wel gemeentelijke opgaven, heldere verwachtingen vooraf en goede communicatie tijdens projecten, zijn hierbij belangrijk. Het motto ‘zelf, samen, gemeente’ is ook hier van toepassing. • Het onderhouden van contacten met o.a. Plaatselijke Belang-organisaties over behoeften met betrekking tot het versterken van de biodiversiteit en groen is belangrijk om lokale betrokkenheid te onderhouden dan wel te versterken. Door actief te luisteren naar de behoeften van de gemeenschap en ondersteuning te bieden bij het ontwikkelen van biodiversiteitsinitiatieven en initiatieven op het gebied van groen, kunnen deze initiatieven leiden tot een haalbaar plan. Elk plan zal vervolgens zorgvuldig worden afgewogen en worden beoordeeld. Binnen het vastgestelde budget kan dit ook leiden tot een financiële bijdrage vanuit de gemeente als dit bijdraagt aan de gestelde doelen op het gebied van biodiversiteit en groen. • De deelname aan het KAN-netwerk over natuurinclusief bouwen leidt tot waarde­ volle inzichten en samenwerkingsmogelijkheden op het gebied van duurzaam en natuurinclusief bouwen. • Sinds enkele jaren heeft de wolf zich weer gevestigd in Nederland, waaronder ook op de Veluwe.

De aanwezigheid van de wolf creëert op een aantal plekken onrust binnen de samenleving, voornamelijk bij het landelijk gebied. Wij nemen deze zorgen serieus en willen onze inwoners ondersteunen. De gemeente Barneveld organiseert daarom op 11 maart 2024 een informatiebijeenkomst voor veehouders, waarbij ook de provincie Gelderland is uitgenodigd. Tijdens deze informatiebijeenkomst zal de gedeputeerde van de provincie Gelderland de rol en taken van de provincie Gelderland toelichten. Daarnaast worden aanwezigen geïnformeerd over preventie, subsidiemaatregelen en wetgeving.

11

 

Communicatie • Het plaatsen van informatieborden met QR-codes die verwijzen naar de gemeentelijke internetpagina over biodiversiteit en groen, dient er om bewoners te informeren en inspireren. Door intergraal te werken, kunnen we ervoor zorgen dat de inhoud van de informatieborden nauwkeurig en relevant is, en dat deze goed wordt gecommuniceerd naar de gemeenschap. Door gebruik te maken van aantrekkelijk ontwerp en duidelijke, beknopte informatie kunnen we bewoners niet alleen bewust maken van de waarde van biodiversiteit, maar hen ook aanmoedigen om zelf actief bij te dragen aan het behoud ervan. • Daarnaast kan de internetpagina waartoe met de QR-code naar verwezen wordt ook een platform bieden voor het delen van succesverhalen en tips voor inwoners voor het bevorderen van de biodiversiteit. Op deze manier kunnen we een positieve en inspirerende boodschap over biodiversiteit verspreiden waarbij wij een samenleving beogen die actief betrokken is bij het behoud van de groene omgeving. Daarnaast beogen wij op dit platform ruimte te bieden voor lokale biodiversiteitsinitiatieven Wij denken na over een zinvolle en duidelijke invulling van deze pagina en op welke wijze wij met deze initiatieven omgaan.

• Het communiceren over initiatieven en mogelijke subsidieregelingen van derden via onze website Duurzaam Barneveld is een effectieve manier om belangstellenden te informeren en inspireren om deel te nemen aan biodiversiteitsprojecten. Door regelmatig updates te plaatsen over lopende projecten, succesverhalen en beschikbare subsidies, kunnen we de betrokkenheid van onze gemeenschap vergroten en mensen aanmoedigen om zelf actie te ondernemen. • Wezorgen ervoor dat de informatie op de website up-to-date is en gemakkelijk toegankelijk voor alle belangstellenden. Daarnaast zullen we andere communicatie­ kanalen benutten, zoals sociale media, nieuwsbrieven en lokale evenementen, om een breder publiek te bereiken en interesse te wekken voor biodiversiteits­ initiatieven en subsidiemogelijkheden. • Door het delen van succesverhalen en voorbeelden van geslaagde projecten, kunnen we anderen inspireren om zelf stappen te zetten richting een duurzame toekomst voor de gemeente Barneveld. • Via het programma Duurzaamheid communiceren we actief over het thema Biodiversiteit via onze website Duurzaam Barneveld en de communicatiekalender programma Duurzaamheid

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

Beheer en monitoring • Het voltooien van de aanbesteding van maaimachines in 2024 markeert een belangrijke stap in ons streven naar een ecologisch beheer van groene ruimtes. Zodra de nieuwe apparatuur is aangeschaft en geleverd, zullen we ons richten op de implementatie van toekomstige plannen voor ecologisch maaibeheer. Hierbij zullen we nauwlettend kijken naar methoden voor ecologisch maaibeheer die de biodiversiteit bevorderen in onze gemeente. Dit kan onder meer inhouden dat we maaien op specifieke tijdstippen om de flora en fauna te sparen, het instellen van verschillende maaihoogtes om diverse plantensoorten te stimuleren, en het creëren van bloemrijke graslanden om insecten en andere dieren aan te trekken. Door ecologisch maaibeheer te implementeren, dragen we niet alleen bij aan het behoud van biodiversiteit, maar bevorderen we ook een gezondere en aantrekkelijkere leefomgeving voor onze inwoners. • Het organiseren van een cursus over ecologisch maaibeheer is een waardevol initiatief dat aansluit bij de recente aanschaf van nieuwe maaimachines. Deze cursus zal worden verzorgd door een externe partij die gespecialiseerd is in ecologisch bermbeheer. De training zal medewerkers voorzien van de nodige kennis en vaardigheden om op een ecologisch verantwoorde manier te maaien, wat essentieel is voor het behoud en de bevordering van biodiversiteit in onze gemeente.

• Het beheren van faunapassages op basis van een opgesteld beheerplan voor faunapassages is een cruciale taak om de mobiliteit en overleving van wilde dieren te bevorderen. Door dit plan te volgen, zorgen we ervoor dat de fauna­ passages optimaal functioneren en een veilige doorgang bieden voor verschillende diersoorten. • Het inzaaien van bloembollen op specifieke locaties als een strategie voor de bestrijding van de eikenprocessierups is niet alleen effectief in het verminderen van overlast door deze plaaginsecten, maar draagt ook bij aan het versterken van de biodiversiteit. Door het creëren van bloemrijke gebieden trekken we meer insecten aan, wat op zijn beurt weer voedsel biedt voor vogels en vleermuizen, natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups. Deze aanpak toont aan hoe we met doordachte maatregelen zowel ecologische problemen kunnen aanpakken als de biodiversiteit kunnen stimuleren.

12

 

> Opstellen Landschapsplan Dit plan is doorgeschoven vanuit 2023. Het uiteindelijke doel is om alle aspecten van het gemeentelijk landschapsbeleid te verzamelen en te updaten, om vervolgens al deze informatie te integreren tot één samenhangend Landschapsplan dat nauw aansluit bij de Omgevingsvisie. Het Landschapsplan vormt de vertaling van deze visie en speelt een sleutelrol bij het vormgeven en behouden van het landschap en daarmee nadrukkelijk natuur, biodiversiteit en groen, van de gemeente Barneveld. > Opstellen Bomenbeleidsplan Vanuit het biodiversiteitsplan zijn wij hierbij aangesloten. Bomen zijn niet alleen waardevolle elementen van het landschap, maar spelen ook een cruciale rol bij het bevorderen van de biodiversiteit, het reguleren van het klimaat en het verbeteren van de leefbaarheid van de gemeente. Het belangrijkste doel is het behouden en ontwikkelen van bomen en de biodiversiteit in de gemeente Barneveld. Het proces van het opstellen van dit bomenbeleidsplan is in uitvoering.

BIODIVERSITEIT EN GROEN • RAPPORTAGE 2023 EN UITVOERINGSPLAN 2024

GEMEENTE BARNEVELD

13