B-3.12 Besluit B&W Brandbrief warmtetransitie Foodvalley d.d. 11-2-25

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Beleid Leefomgeving Behandelaar: S. Schaap Telefoonnummer: Onderwerp:

Voorstelnr. 499007 Barneveld, 4 februari 2025 Portefeuillehouder: J. de Heer-Verheij

Brandbrief warmtetransitie Foodvalley

Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van de verstuurde brandbrief vanuit de regio Foodvalley 2. Kennis te nemen van de beantwoording van de brief namens Gedeputeerde Staten Gelderland 3. De raad te informeren via rubriek b van de lijst met ingekomen stukken van de gemeenteraad

1. Inleiding Namens de bestuurders van de Gelderse gemeenten in Regio Foodvalley is er op 30-01-2025 een brandbrief verstuurd richting provincie Gelderland om de bezorgdheid te uiten over het gebrek aan communicatie en besluitvorming rondom de aanpak van het Soorten Managementplan (SMP) en provinciaal gedoogconstructie met de methode Natuurvriendelijk Isoleren (NVI) in relatie tot het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Op ambtelijk niveau en namens bestuurders in de Energieraad Foodvalley zijn zorgen kenbaar gemaakt over het uitblijven van duidelijkheid en voortvarendheid op dit dossier. Tot op heden ontbreekt hierin voortgang. Hiermee komt de realisatie van warmtetransitie en de uitvoering van het Nationaal Isolatieplan NIP in het geding. Middels de brandbrief is dringend aan de provincie Gelderland gevraagd om duidelijkheid te geven en de gemeenten te informeren over provinciale acties. Alle regio’s in de provincie Gelderland hebben een versie van de brandbrief verstuurd. Regio Achterhoek was de trekker en ook de eerste met het versturen van de brandbrief. De gedeputeerde van de provincie Gelderland reageerde daar snel op (24-01-2025 antwoord brandbrief door GS), waardoor het antwoord binnen de Foodvalley eerder binnen kwam dan dat de brandbrief verstuurd kon worden.

De brandbrief vanuit de Foodvalley is ondank het al ontvang antwoord van de provincie Gelderland wel alsnog verstuurd. Inmiddels hebben alle betrokken wethouders van de Gelderse gemeenten een reactie ontvangen.

2. Beoogd effect Kennis nemen van en informeren via de brandbrief namens regio Foodvalley, waarmee we de vraagstukken en zorgen rondom de processen Natuurvriendelijk Isoleren (NVI), de ontwikkeling rondom het opstellen van een Soortenmanagementplan (SMP) in verhouding met de warmtetransitie en de beperkte communicatie vanuit de provincie Gelderland daarover, onder de aandacht hebben gebracht. Daarnaast ook kennis nemen van en informeren over de beantwoording van de verzonden brandbrief namens Gepeputeerde Staten van Gelderland.

3. Argumenten 3.1 Door middel van de brandbrief beoogd de gemeente Barneveld samen met de gehele regio Foodvalley actief de dringende vraagstukken rondom de warmtetransitie in combinatie met een SMP en NVI onder de aandacht brengen bij Provincie Gelderland De gemeente Barneveld beoogd samen met de gehele regio Foodvalley actief de dringende vraagstukken rondom de warmtetransitie in combinatie met een SMP en NVI onder de aandacht te brengen bij de provincie Gelderland. Op ambtelijk niveau en namens bestuurders in de Energieraad Foodvalley zijn zorgen kenbaar gemaakt over het uitblijven van duidelijkheid en voortvarendheid op dit dossier. Tot op heden

-2ontbreekt hierin voortgang. Hiermee komt de realisatie van warmtetransitie en de uitvoering van het Nationaal Isolatieplan NIP in het geding. Middels de brandbrief is dringend aan de provincie Gelderland gevraagd om duidelijkheid te geven en de gemeenten te informeren over provinciale acties. Alle regio’s in de provincie Gelderland hebben een versie van de brandbrief verstuurd. De gedeputeerde van de provincie Gelderland heeft een reactie gestuurd (24-01-2025) waarin verbetering wordt beloofd en deadlines worden genoemd voor het vaststellen van beleid rondom een SMP. Alle betrokken wethouders van de Gelderse gemeenten hebben deze reactie op de brandbrief ontvangen.

4. Kanttekeningen De gemeente Barneveld streeft ernaar om een werkend SMP op te kunnen stellen waarmee de gebouwbewonende diersoorten worden beschermd en waarmee ook de warmtetransitie zijn doorgang kan vinden Het tempo waarmee er stappen worden gezet met betrekking tot het ontwikkelen van beleid voor een SMP en het NVI in combinatie met de warmtetransitie (na-isoleren) lopen niet gelijk op. Als gemeente Barneveld zijn we afhankelijk van het provinciaal beleid omtrent de randvoorwaarden voor het opstellen van een werkend SMP. In de beantwoording van de brandbrief door GS worden beloftes gedaan voor verbetering en versnelling van dit proces. We blijvend dit als gemeente Barneveld actief volgen en zullen zo snel mogelijk acteren wanneer dit mogelijk is.

5. Financiën De precieze toekomstige kosten voor het opstellen van een SMP zijn nu niet inzichtelijk, dit is sterk afhankelijk van het toekomstige provinciale beleid. Een eerste inschatting laat zien dat ruim genomen een SMP voor de gemeente Barneveld ergens tussen de €400.000 tot €800.000 zou gaan kosten, maar dit is sterk afhankelijk van verschillende facetten.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Bijgevoegde brandbrief is mede ondertekend door de Colleges van Burgemeester en Wethouders van de regio Foodvalley b) Communicatie We koesteren onze korte communicatielijnen met provincie Gelderland en Rijk en blijven actief op het dossier warmtetransitie, SMP en NVI. We zullen de juiste communicatielijnen kiezen zodra de informatie daarom vraagt.

7. Vervolgstap We blijven actief in gesprek met bevoegd gezag om onze zorgen te uiten en aan te sturen op helder, provinciaal beleid zodat de warmtetransitie zijn doorgang kan blijven houden gecombineerd met de waarborging van de bescherming van de gebouwbewonende diersoorten door middel van een SMP en het NVI.

8. Bijlagen 1. Brandbrief warmtetransitie aan GS namens Foodvalley 2. Beantwoording van GS op de brandbrief warmtetransitie

College van Gedeputeerde Staten Gelderland Huis van de Provincie Gelderland Markt 11 6811 CG Arnhem

uw kenmerk: uw brief van:

ons kenmerk: 25/RFV/250130

onderwerp: Brandbrief voor de Warmtetransitie

behandeld door: doorkiesnummer: Annemieke van Berkel 06 - 1998 1230 bijlage: -

e-mailadres: annemieke.van.berkel@regiofoodvalley.nl datum: 30 januari 2025

Geacht College van Gedeputeerde Staten van Provincie Gelderland, Namens de bestuurders van de Gelderse gemeenten in Regio Foodvalley richten wij ons tot u om onze bezorgdheid te uiten over het gebrek aan communicatie en besluitvorming rondom de aanpak van het Soorten Managementplan (SMP) en uw gedoogconstructie met de methode Natuurvriendelijk Isoleren (NVI) in relatie tot het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Wij hebben op ambtelijk niveau en als bestuurders in de Energieraad Foodvalley onze zorgen aan u kenbaar gemaakt over het uitblijven van duidelijkheid en voortvarendheid op dit dossier. Tot op heden ervaren we hierin geen voortgang. Hiermee komt de realisatie van warmtetransitie en de uitvoering van het Nationaal Isolatieplan NIP in het geding. Wij vragen u daarom dringend duidelijkheid te geven en ons te informeren over uw acties. 1. Communicatie en onzekerheden over NVI en SMP Een belangrijk punt is het gebrek aan communicatie vanuit provincie Gelderland met betrekking tot de uitvoering van het NVI en SMP. Er is onvoldoende duidelijkheid over de inhoud, beleidskaders en voorwaarden voor een omgevingsvergunning SMP, én voor de voorwaarden NVI-gedoogconstructie.

Het gemis hiervan in Gelderland zorgt ervoor dat gemeenten hierdoor geconfronteerd worden met vertragingen en onzekerheden die de voortgang van de Lokale Aanpak Isolatie (NIP LAI) en de subsidie hiervoor in gevaar brengen. Wij verzoeken de provincie om voldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar te stellen ten behoeve van de samenwerking met gemeenten. 2. Onzekerheid over SMP-alternatieven voor gebouw bewonende diersoorten Er is onduidelijkheid over de mogelijkheden voor een alternatief voor het SMP en een alternatieve omgevingsvergunning. Wij verzoeken de provincie dringend om duidelijkheid te verschaffen of een dergelijk alternatief bespreekbaar is, zodat de betrokken gemeenten de nodige stappen kunnen zetten. 3. Beleidskader Omgevingsvergunning SMP gebouw bewonende diersoorten Het uitblijven van een provinciaal beleidskader voor de omgevingsvergunning SMP gebouw bewonende diersoorten heeft tot gevolg dat gemeenten op dit moment het SMP-traject niet kunnen opstarten. Gemeenten weten nog steeds niet aan welke taakstelling zij moeten voldoen. Wij verzoeken de provincie om het beleidskader snel te vast te stellen, zodat gemeenten hun rol in de uitvoering kunnen vervullen. 4. Mogelijkheden voor een tijdelijke Vergunning Pre-SMP Het ontbreken van een tijdelijke vergunning pre-SMP, als overbruggingsperiode voor het opstellen van een SMP, brengt veel onduidelijkheid.

Deze onduidelijkheid vertraagt de

Datum: Betreft:

30-1-2025 Brandbrief voor de Warmtetransitie

voortgang van de isolatieopgave, die tot stilstand dreigt te komen zodra de NVI-aantallen (max 6% spouwmuren) zijn bereikt. Om de isolatieopgave niet in gevaar te brengen, hebben de gemeentes spoedig een oplossing nodig. Zeker ook gezien er het risico bestaat dat gemeenten SPUK LAI terug moeten betalen wanneer de subsidie inspanning niet behaald wordt binnen het door Rijksoverheid opgelegde bestedingstermijn. Wij verzoeken de provincie zo spoedig mogelijk een tijdelijke omgevingsvergunning pre-SMP mogelijk te maken. 5. Subsidieregeling Compensatiemaatregelen en Ecologisch onderzoek SMP De subsidieregeling voor compensatiemaatregelen is verlaat, wat betekent dat de financiering achterloopt op de uitvoering van de noodzakelijke maatregelen. Dit zorgt voor een verstoring in het proces en vergroot de druk op de gemeenten. De subsidieregeling ten behoeve van het ecologische onderzoek is tijdelijk ingetrokken., Dit geeft onduidelijkheid en onzekerheid richting de voorbereidingen die sommige gemeenten reeds treffen voor het SMP gebouw bewonende diersoorten. Wij verzoeken de provincie, de subsidieregeling ten behoeve van het ecologische onderzoek, zo spoedig mogelijk open te stellen. 6. Gelderse Handreiking Soortenmanagementplan De Gelderse handreiking voor het Soortenmanagementplan is nog niet gereed.

Dit zorgt ervoor dat gemeenten niet weten waar zij aan toe zijn, wat de verwachtingen zijn, en wat de gevolgen zullen zijn voor de toekomst. Het ontbreken van deze handreiking leidt tot vertraging in het proces. Wij verzoeken de provincie zo spoedig mogelijk de handreiking te publiceren. 7. Juridische Zorgplicht en Handhaving De uitspraak van de Raad van State (Uitspraak 202103977/1/R2 d. 2 augustus 2023) heeft duidelijk gemaakt dat ook overheden tekortschieten in hun zorgplicht ten aanzien van gebouw bewonende diersoorten. We vinden het zorgelijk dat de provincie Gelderland, haar informerende, vergunnende en handhavende rol niet goed invult, ondanks haar bevoegdheid om dit wel te doen. Wij vinden het zorgelijk dat daarmee niet wordt voldaan aan de zorgplicht. Wij verzoeken de provincie invulling te geven aan haar rol richting de gemeenten. Aansporing tot de hoogste spoed De bovengenoemde punten leiden niet alleen tot onduidelijkheid en vertragingen, maar brengen ook het risico met zich mee dat gemeenten en inwoners onbedoeld de Omgevingswet (voormalig Wet Natuurbescherming) overtreden. Bovendien wordt het voor gemeenten steeds moeilijker om de isolatiedoelstellingen en de ambitie vanuit het nationale Klimaatakkoord waar te maken. Het uitblijven van duidelijkheid heeft ernstige gevolgen voor de uitvoering van de warmtetransitie en de bescherming van de binnenstedelijke natuur.

Wij roepen de provincie daarom op om met de hoogste spoed hierin haar verantwoordelijkheid te nemen en de noodzakelijke stappen te zetten om het ontbrekende beleid, kaders en handreikingen op te stellen. Dit ligt in uw bevoegdheid en is de cruciale ontbrekende schakel in het realiseren van de doelstellingen voor klimaat en duurzaamheid, waar wij als overheden gezamenlijk verantwoordelijkheid voor dragen. Wij rekenen op een spoedige reactie, in ieder geval voor het einde van februari 2025 en een daadkrachtige aanpak. Met vriendelijke groet, namens algemeen bestuur Regio Foodvalley,

Monique Esselbrugge, directeur

René Verhulst, voorzitter

Datum

24 januari 2025 Zaaknummer

2025-000738 Onderwerp

Aan: Wethouders energie/duurzaamheid van de Gelderse gemeenten

Processen NVI en ontwikkeling opstellen SMP Inlichtingen bij

Provincieloket 026 359 99 99 post@gelderland.nl Blad

1 van 2

Geachte bestuurder, Via meerdere kanalen heeft provincie Gelderland begrepen dat u bezorgd bent over de processen Natuurvriendelijk Isoleren (NVI) en de ontwikkeling rondom het opstellen van een Soortenmanagementplan (SMP) en de communicatie vanuit de provincie daarover. Wij realiseren ons dat dit de isolatie-opgave, met name in de wijk- en buurtgerichte aanpak, kan hinderen. Wij erkennen dat dit proces tot op heden geen schoonheidsprijs verdient. Inmiddels hebben wij maatregelen genomen waardoor we nu op het dossier soortbescherming en na-isoleren stappen kunnen zetten. Ons doel is om in deze complexe materie te komen tot een uniforme, kosteneffectieve en juridisch aanvaardbare werkwijze. Met deze brief informeren we u over de voorgenomen stappen. 1.

Gelderse handleiding SMP Wij stellen een Gelderse handleiding op voor het opstellen van de gemeentelijke SMP’s. We verwachten uiterlijk in maart een concept hiervan te bespreken met een aantal gemeenten en adviesbureaus, waarna we uiterlijk in april deze handleiding definitief willen vaststellen. De eventuele samenloop met een generieke omgevingsvergunning voor woningcorporaties binnen uw gemeente heeft daarbij onze aandacht en stemmen we met de gemeente en corporaties af.

2.

Verbetering communicatie Uiterlijk 1 maart staat op www.gelderland.nl informatie over de stand van zaken, de voortgang en de te verwachten stappen. Vragen kunt u stellen via het mailadres SMP@gelderland.nl. We beantwoorden deze binnen 5 werkdagen telefonisch. Daarnaast organiseren we meerdere ambtelijke informatiebijeenkomsten om praktische kennis en ervaringen te delen. De eerste bijeenkomst organiseren we nog in het eerste kwartaal van 2025.

Datum

24 januari 2025 Zaaknummer

2025-000738 Blad

2 van 2

3.

Heropenstelling van de subsidieregeling voor SMP’s Zodra de handleiding is vastgesteld, zetten we de subsidieregeling weer open. U kunt dan weer subsidies aanvragen en (een deel) van de kosten voor het opstellen van een SMP gesubsidieerd krijgen. Inmiddels is er door het Rijk eind december in een 2e tranche extra SPUK-middelen aan ons beschikbaar gesteld.

4.

Stand van zaken NVI/gedogen Onderdeel van NVI/gedogen is de afspraak dat het Rijk een gedragscode opstelt. Met het vaststellen van de gedragscode vervalt het gedogen. Helaas heeft het rijk aangegeven dat de gedragscode er niet komt. In november is er overleg geweest zijn er bestuurlijke afspraken gemaakt tussen provincies en het Rijk over het uitwerken van een alternatief voor de gedragscode. Onze lijn is dat we de uitvoering van de gedoogconstructie continueren in afwachting van de landelijke ontwikkelingen. We houden via de IPO-taakgroep contact met het Rijk en andere provincies over hoe zij acteren op dit dossier.

Voor het realiseren van compenserende maatregelen als onderdeel van de methode natuurvriendelijk isoleren is het mogelijk om subsidie aan te vragen. Meer informatie hierover vindt u op onze webpagina: Alternatieve verblijfplaatsen vleermuizen (gelderland.nl) . 5.

Tijdelijke oplossingen tot SMP-vergunning Het werken op basis van een SMP is op korte termijn nog niet mogelijk vanwege de lange doorlooptijd hiervan. We gaan onderzoeken welke mogelijkheden er zijn, naast gedoogbesluit NVI, om in de tussenliggende tijd tot SMP-vergunning toch door te kunnen met de uitvoering van de isolatieopgave. We verwachten hierover in maart meer duidelijkheid te kunnen geven.

Wij vragen nog even om uw geduld. We werken er hard aan om te zorgen dat uw gemeente vanaf maart 2025 een SMP kan gaan opstellen. Heeft u vragen over het voorgenomen stappenplan dan kunt u deze bij voorkeur mailen aan SMP@gelderland.nl of in dringende gevallen contact opnemen met Martin Kaal, adviseur bij onze afdeling VTH (m.kaal@gelderland.nl, telefoonnummer 06-52802049). Met vriendelijke groet, namens Gedeputeerde Staten van Gelderland,

Janine van der Zijl Teammanager Vergunningverlening