B-3.11 Besluit van B&W over Halfjaarlijkse Voortgangsrapportage 2025 Programma Duurzaamheid d.d. 4 september 2025

Aandachtsgebied: Leefomgeving Team Beleid Leefomgeving Behandelaar: A. van der Gun Telefoonnummer: 140342 Onderwerp:

Voorstelnr. 4252 Barneveld, 25 augustus 2025 Portefeuillehouder: J. de Heer-Verheij

Halfjaarlijkse voortgangsrapportage 2025 programma duurzaamheid

Gevraagde beslissing: 1. Vaststellen van de halfjaarlijkse voortgangsrapportage 2025 Programma Duurzaamheid. 2. Ter kennisname delen van de halfjaarlijkse voortgangsrapportage 2025 Programma Duurzaamheid met de gemeenteraad via Rubriek B. 1. Inleiding De gemeente Barneveld werkt al jaren hard aan een duurzame omgeving. Sinds begin 2022 doet de gemeente dat op programmatische wijze via zes verschillende duurzaamheidsthema’s, namelijk: 1. Energie 2. Duurzame mobiliteit 3. Klimaatadaptatie 4. Biodiversiteit en Groen 5. Circulaire Economie 6. Duurzaam Voedselsysteem Het zesde thema is sinds begin 2025 opgenomen in het Programma Waardevol Landelijk Gebied. De activiteiten onder het thema Duurzaam Voedselsysteem worden vanaf dat moment weergegeven in het jaarplan van dat programma bij het thema Voedsel voor een gezond leven. Door programmatisch te werken aan de thema’s, leggen we makkelijker verbindingen, zijn we meer flexibel en kunnen we gaan bijsturen wanneer nodig op basis van monitoring. Met de halfjaarlijkse voortgangsrapportage geven we de status weer van de activiteiten uit het jaarplan 2025 van het Programma Duurzaamheid. 2. Beoogd effect Het Programma Duurzaamheid biedt inzicht door een overzicht te geven van alle bestaande afspraken en beleidsstukken en wat die met elkaar verbindt. Het is gericht op de periode tot en met 2026.

Door te monitoren op behaalde resultaten en impact, kan er doelgericht bijgestuurd worden. 3. Argumenten De halfjaarlijkse voortgangsrapportage is de wijze waarop er vanuit het Programma Duurzaamheid sinds de start in 2022 gerapporteerd wordt over de voortgang van activiteiten.’

4. Kanttekeningen

-2-

Borgen duurzaamheid organisatie breed Het behalen van de duurzaamheidsdoelen is niet alleen afhankelijk van het Programma Duurzaamheid. Het is belangrijk dat alle medewerkers en bestuurders zich bewust zijn van onze duurzaamheidsdoelstellingen en die een plek weten te geven in hun eigen werk en portefeuille. 5. Financiën Dit voorstel betreft geen financiële consequenties. 6. Participatie en communicatie a) Participatie Niet van toepassing b) Communicatie Niet van toepassing

7. Vervolgstap Begin 2026 volgt de voortgangsrapportage 2025 en jaarplan 2026, inclusief monitor van het Programma Duurzaamheid. Daarmee informeren we over de status van de activiteiten uit 2025, kijken we vooruit naar de activiteiten in 2026 en geven we inzicht in hoe we ervoor staan ten opzichte van onze doelen. In 2025 brengen we in beeld of en hoe het programma na 2026 vervolgd wordt, informatie daarover volgt ook in de Voortgangsrapportage 2025 en jaarplan 2026.. 8. Bijlagen Halfjaarlijkse voortgangsrapportage 2025 Programma Duurzaamheid

 

 

Programma Duurzaamheid Halfjaarlijkse voortgangsrapportage 2025

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

1

 

 

Inhoudsopgave

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

Inleiding

3

Voortgang programma

4

Thema Energie

6

Thema Duurzame Mobiliteit

8

Thema Klimaatadaptatie

9

Thema Biodiversiteit en Groen

11

Thema Circulaire Economie

13

Thema Duurzaam Voedselsysteem

15

2

Inleiding In deze halfjaarlijkse voortgangsrapportage van het Programma Duurzaamheid geven we de status weer van de activiteiten van het jaarplan 2025. De halfjaarlijkse voortgangsrapportage is een beknopte rapportage. Begin van het volgende jaar volgt zoals gebruikelijk een uitgebreide voortgangsrapportage, inclusief monitoring en het jaarplan voor 2026. We zijn ons ervan bewust dat we niet alles wat de gemeente doet op het gebied van duurzaamheid hierin weergeven. Wel bieden we een overzicht en inzicht in wat er zoal speelt op de verschillende thema’s. Context Het programmaplan Duurzaamheid is in het voorjaar van 2022 vastgesteld door het college en in april ter kennisgeving gedeeld met de gemeenteraad. In het plan werken we met zes duurzaamheidsthema’s, namelijk Energie, Duurzame Mobiliteit, Klimaatadaptatie, Biodiversiteit en Groen, Circulaire Economie en Duurzaam Voedselsysteem. Voor al deze thema’s zijn richtinggevende doelen opgenomen in het programmaplan. Het doel van het Programma Duurzaamheid is om te verbinden, te versterken en te prioriteren tussen de verschillende thema’s. Dat doen we onder andere door te werken aan programma-activiteiten, die bijdragen aan meerdere doelen. In deze rapportage leest u per thema wat de status is van de activiteiten uit het jaarplan 2025 van het Programma Duurzaamheid.

Een toelichting wordt alleen gegeven bij focusactiviteiten waar we niet volgens de planning lopen. Daarnaast leest u per thema de belangrijkste ontwikkelingen.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE AUGUSTUS 2024

GEMEENTE BARNEVELD

3

 

Voortgang programma Elk jaar stellen we vanuit het Programma Duurzaamheid een jaarplan op met daarin focusactiviteiten. Dit zijn de belangrijkste activiteiten die bijdragen aan de programmadoelen en ambitie. In dit hoofdstuk geven we de voortgang weer van de activiteiten uit het jaarplan 2025, zowel programma-activiteiten als activiteiten per thema. Het jaarplan 2025 is hier terug te lezen.

2.1.1. Programma ontwikkelingen •

Het Programma Duurzaamheid is opgesteld voor de periode van 2022 tot 2026, dit betekent dat dit jaar het laatste jaar is van het huidige programma. Dit jaar volgt een advies voor herijking dan wel afronding, wat vervolgens in 2026 zal worden uitgevoerd.

•

Het afwegingskader duurzaamheid helpt ons nu een aantal jaar om de gemeentelijke duurzaamheidsambities te vertalen richting fysieke projecten. Dit levert meer inzicht op in wat er nodig is en dat verschilt per type project. Met de Kadernota 2027 is meegenomen om extra budget op te nemen voor duurzaamheidsmaatregelen voor GWW projecten.

•

Onder het uitvoeringsplan netcongestie wordt gewerkt om de basis op orde te krijgen om als gemeente vanuit haar rol goed om te gaan met de oorzaken en gevolgen van netcongestie. Ook zijn er stappen gezet om meer strategisch om te gaan met netcongestie en de rol van het energiesysteem bij de fysieke ontwikkelopgave.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

2.1.2. Status overkoepelende programma- activiteiten Focusactiviteit

Planning

Status

Borgen afwegingskader duurzaamheid

Q1 – Q3

In uitvoering

Monitor door ontwikkelen

Heel 2025

In uitvoering

“De Buurt In”

Heel 2025

In uitvoering

Aanpak netcongestie

Q1 – Q3

In uitvoering

Toekomst programma in beeld

Q1-Q3

In uitvoering

Toelichting

4

 

UITGELICHT Barneveldse aanpak netcongestie In de eerste twee kwartalen van 2025 is er hard gewerkt aan de opdrachten onder het uitvoeringsplan netcongestie. Hiermee brengen we de basis op orde wat betreft het voorkomen van en omgaan met netcongestie bij de gemeente. Dit geeft de ruimte om steeds meer gevolg te geven aan de strategische invulling van dit onderwerp. In de omgevingsvisie is bijvoorbeeld opgenomen dat energie randvoorwaardelijk is bij nieuwe ontwikkelingen. Momenteel werken we aan een strategie om hier invulling aan te geven om zo de druk op het net bij nieuwe ontwikkelingen te minimaliseren. Daarnaast krijgen we steeds beter zicht op de impact van netcongestie op specifieke projecten. Daar ligt zeker wat betreft maatschappelijk vastgoed een uitdaging. Inmiddels is een projectleider aan de slag die deze impact verder in kaart brengt en strategieën ontwikkelt om maatschappelijk vastgoed aan te kunnen sluiten. Hierbij wordt ook gekeken naar wijkgerichte, integrale oplossingen om zoveel mogelijk synergie te vinden tussen de energievragers en zo dus meer ontwikkelingen aan te kunnen sluiten. Om deze bewegingen in de organisatie te maken (energie als randvoorwaarde en op wijkniveau kijken naar energiesystemen) is wel tijd én experimenteerruimte nodig. We hopen hier in het najaar de eerste stappen in te zetten.

Wat gebeurt er nog meer om ons heen? Vanuit het Rijk groeit het besef over de urgentie van netcongestie. Het Rijk wil dan ook netbewust gedrag stimuleren. Hiervoor kijken ze onder andere naar tijdsafhankelijke nettarieven voor kleinverbruikers en grootverbruikers. Dit zou het gebruik van elektriciteit in piekuren moeten doen dalen. Hiermee wordt ook een netbewuste woning mogelijk financieel aantrekkelijker. Daarnaast, is het Rijk nu volop aan het communiceren over netbewust gedrag via de campagne “de knop om”. Ook, wordt er in verschillende plekken in het land geëxperimenteerd met netbewuste initiatieven, zoals wijkbudgetten en het prioriteren van ontwikkelingen op onderstation niveau. Tenslotte, zullen er met het intreden van de Energiewet in 2026 ook nieuwe mogelijkheden ontstaan om gezamenlijk aan de slag te gaan met energie delen. Vanaf dit najaar zou het ook al mogelijk moeten worden om tijdsgebonden contracten af te nemen bij netbeheerders, om zo toch grootverbruikers de kans te geven een aansluiting te laten krijgen op het net buiten piekmomenten.

In het najaar zullen we ook een memo opstellen met een evaluatie van het uitvoeringsplan netcongestie, met daarbij de stand van zaken van de acties, nieuwe ontwikkelingen en meer inzicht in de impact van netcongestie op gemeentelijke ambities.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

5

 

Energie

2.2 Thema Energie In 2050 zijn we energie-en CO₂-neutraal. Op het thema Energie ligt de prioriteit voor 2025 op het opstellen van het Energiebeleidsprogramma, de uitvoering van maatregelen tegen energie armoede, ontwikkelingen bij provincie en regio ten aanzien van windenergie, netcongestie en het energiesysteem van de toekomst. De taskforce netcongestie heeft een uitvoeringsplan ontwikkeld om de gemeente weerbaar te maken tegen de gevolgen van netcongestie en verdere congestie te voorkomen. Verder wordt in het middenspanningsatelier interdisciplinair en in aanwezigheid van Liander gewerkt aan de concrete versterking van het netwerk op wijkniveau. Ook blijven we inzetten op het geven van het goede voorbeeld door ons eigen vastgoed te verduurzamen en te werken met de CO2 prestatieladder.

•

In 2025 wordt gewerkt aan het Energiebeleidsprogramma waarin de Energievisie en het Warmteprogramma worden gecombineerd. Het combineren van de twee is een logische stap, omdat het verwarmen van huishoudens nu en steeds meer in de toekomst gedaan wordt met warmtepompen. Hierdoor zijn de thema’s warmte en energie niet meer losmaakbaar van elkaar.

•

Binnen de regio Foodvalley wordt gewerkt aan de ontwikkeling van het Regionaal Energieperspectief Foodvalley 2040. Dit biedt kaders voor de doorontwikkeling van de RES 1.0. Meer informatie over beide processen volgt later.

•

Begin 2025 is het concept PlanMER WiRES van de provincie Gelderland verschenen, met een regionale uitwerking voor de Regio Foodvalley. Ook het realisatiegebied voor windenergie op Harselaar is in het PlanMER beoordeeld. Het definitief PlanMER zal o.a. gebruikt worden om het provinciaal windbeleid te actualiseren.

•

Begin 2025 is het derde zonneveld in Barneveld gereed gekomen. Dit zonneveld van 9 ha ligt ten zuiden van de A1 bij Terschuur langs de Esvelder beek.

2.2.1. Ontwikkelingen •

In het kader van de actie ‘Geld en energie besparen’ zijn meer dan 900 witgoed apparaten vervangen bij huishoudens met een inkomen tot 120% van het bijstandsniveau. Zie de volgende pagina voor meer informatie.

2.2.2. Status activiteiten thema Energie

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

Focusactiviteit

Planning

Status

Opstellen en vaststellen Energiebeleidsprogramma

Q1 – Q3

In uitvoering

Voortgangsrapportage RES Foodvalley

Q1 – Q3

Gereed

Aanpak energie en geldbesparing

Heel 2025

In uitvoering

Toelichting

6

 

Energie

UITGELICHT In 2024/25 hebben meer dan 900 inwoners van Barneveld met een inkomen onder de 120% van de bijstandsnorm gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een verouderd en energieslurpend witgoedapparaat te vervangen. Oude koelkasten van 15 jaar oud verbruiken jaarlijks ongeveer 360 kWh stroom. Oudere koelkasten verbruiken nog meer. Een nieuwe koelkast met label C verbruikt jaarlijks gemiddeld 150 kWh en een koelkast met label A zelfs maar 110 kWh. Je kunt hiermee jaarlijks dus 45 tot 150 euro mee besparen. Dergelijke energie en geld besparende uitgaven zijn vaak te groot voor deze huishoudens waardoor de kloof in de energietransitie vergroot wordt. Met financiering van het Rijk heeft de gemeente Barneveld een éénmalige regeling opgezet, de betreffende huishoudens aangeschreven en de mogelijkheid geboden om zich aan te melden bij de gemeente. Na wat opstartproblemen bleek de actie uiteindelijk een groot succes, met veel hartverwarmende reacties van de deelnemende huishoudens.

“Ik wist niet zo goed waar ik mijn waardering kon laten blijken dus ik doe het op deze manier. Ik wou alleen even mijn grote dank uitspreken. Ik waardeer het echt enorm dat ik via jullie een nieuwe koelkast heb kunnen aanschaffen, en om zo de energiekosten te drukken. Ik ben er zeer mee geholpen. Bij deze mijn oprechte waardering en hartelijk bedankt!”

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

7

 

Duurzame mobiliteit

2.3 Thema Duurzame Mobiliteit

UITGELICHT

We werken aan de helft minder CO₂-uitstoot door mobiliteit in 2030 en klimaat­neutraal zijn in 2050. Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026.

2.3.1 Ontwikkelingen •

Elektrisch rijden wordt steeds populairder binnen de gemeente Barneveld. Volgens onderzoek is bijna 12,5 procent van de Barneveldse woningen voorzien van een laadpaal. Het landelijk gemiddelde ligt op ongeveer 8,2 procent. Voor private laadpalen geldt dat er ongeveer 3.012 laadpalen zijn, dit is ongeveer 800 meer dan het jaar ervoor. De (semi-)publieke laadpunten nemen ook toe in Barneveld van 491 in 2023 naar 560 in 2024, een stijging van 13,6 procent. Deze stijging is wel lager dan de gemiddelde stijging in Nederland van 25 procent.

•

De Nederlandse Agenda Laadinfrastructuur (NAL) geeft aan dat het behalen van één laadpunt op loopafstand overal in Nederland gaat stagneren. Deze stagnatie komt door het overvolle stroomnet (voornamelijk in de regio’s Utrecht, Flevoland en Gelderland), het gebrek aan installateurs en door een gebrek aan transparantie over de prijzen van publieke laadpalen.

Het doel van de ‘Integrale laadvisie 2025’ is om een strategie te bepalen waarmee Barneveld passende laadinfrastructuur voor alle elektrische voertuigen realiseert. Dit is belangrijk om de mobiliteit te verduurzamen om zo de luchtkwaliteit te verbeteren en CO₂-uitstoot te verminderen. Met de laadvisie nemen we regie op het plaatsen en opschalen van laadoplossingen. Op die manier zorgen we voor de best mogelijk inpassing in de openbare ruimte en het elektriciteitsnet en willen we onze inwoners, bezoekers en bedrijven vertrouwen geven om de stap naar elektrische mobiliteit te maken. De visie heeft een zichttermijn van tien tot vijftien jaar. We herijken onze visie als geheel in 2029.

2.2.2. Status focusactiviteiten thema Duurzame mobiliteit Focusactiviteit

Planning

Status

Vaststellen nieuwe laadvisie

2025

Gereed

Werkgeversaanpak mobiliteit

Heel 2025

In uitvoering

Uitwerking Omgevingsprogramma bereikbaarheid

Vanaf Q3-Q4 2025

Op de planning

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

Toelichting

GEMEENTE BARNEVELD

8

 

Klimaatadaptatie

2.4 Thema Klimaatadaptatie In 2050 zijn we klimaatadaptief en klimaatbestendig We willen voorbereid zijn op de gevolgen van klimaatverandering. De focus voor 2025 ligt op het afronden, vaststellen en uitvoeren van het Klimaatadaptatieplan dat aandacht besteedt aan opgaven op het gebied van hitte, droogte, wateroverlast en waterveiligheid. Daarnaast worden klimaatadaptieve, infrastructurele projecten voorbereid en uitgevoerd.

2.4.1 Ontwikkelingen •

In maart is het Klimaatadaptatieplan door de raad vastgesteld. De raad heeft een motie aangenomen om al in 2040 te voldoen aan de watergerelateerde normen. Sindsdien worden voorbereidingen getroffen op en gewerkt aan de implementatie van het plan (opstellen Uitvoeringsplan, financiering, inbrengen bij andere beleidsplannen, breder presenteren aan collega’s, uitvoering maatregelen, etc.).

•

Dit halfjaar is het droogste jaar samen met het recordjaar uit 1976 in Nederland. Vorig jaar rond deze tijd kenden we lange perioden van regenval die hebben geleid tot wateroverlast en zelfs ook overstromingen in onze gemeente. Dit jaar spreken we juist van een neerslagtekort wat gelijk staat aan het recordjaar. Deze fluctuatie in extremen geeft een goed beeld van de huidige klimaatmodellen en -voorspellingen van wetenschappelijke instellingen. Waar het ene jaar zeer nat is, kan het volgende jaar weer zeer droog zijn. Dit benadrukt de noodzaak om te investeren in klimaatadaptatie.

•

•

In regionaal verband wordt gewerkt aan het actualiseren en uitbreiden van de stresstesten voor de thema’s hitte, droogte, wateroverlast en waterveiligheid. Dit komt onder meer voort uit de beschikbaarheid van nieuwe klimaatscenario’s van het KNMI. Meer dan voorheen wordt ook gekeken naar de effecten van klimaatverandering op gezondheidsaspecten en biodiversiteit. Barneveld heeft zich aangesloten bij de Bouwtafel Waterzuinige Wijken. Dit is een samenwerkingsverband van overheden, ontwikkelaars, bouwers,

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

installateurs en kenniscentra met als hoofddoel om het waterverbruik in woningen te beperken. Er wordt daarbij bijvoorbeeld gekeken naar technische, juridische en financiële middelen.

2.4.2 Status focusactiviteiten thema Klimaatadaptatie Focusactiviteit

Planning

Status

Vaststellen klimaatadaptatieplan en opstellen (en uitvoeren) uitvoeringsplan

Heel 2025

In uitvoering

Reconstructie Hoevelakenseweg

Heel 2025

In uitvoering

Reconstructie Wolweg

Heel 2025

In uitvoering

Toelichting

Zie bij Uitgelicht.

9

 

Klimaatadaptatie

UITGELICHT Reconstructie Hoevelakenseweg De Hoevelakenseweg in Terschuur wordt gereconstrueerd vanwege noodzakelijk groot onderhoud en verkeersveiligheidsredenen. Dit biedt de kans om tegelijk klimaatadaptieve maatregelen te nemen. Een hemelwaterriool wordt aangelegd om de verharding in de openbare ruimte (rijbaan, parkeerplaatsen, trottoirs) en op particulier terrein (opritten, daken) af te koppelen van het gemengde riool. Hierdoor wordt wateroverlast op straat en op particulier terrein bij hevige neerslag geminimaliseerd. Het schone hemelwater wordt naar de Hoevelakensebeek of andere watergangen gebracht en daardoor niet meer naar de rioolwaterzuivering afgevoerd. De parkeerplaatsen krijgen een waterpasserende verharding zodat het water in de bodem kan infiltreren. Vanwege het smalle dwarsprofiel van de weg was er geen ruimte om aanvullende bomen, hagen of andere soorten groen te plaatsen. Huidig groen wordt gehandhaafd en beschermd. Met deze maatregelen wordt een klimaatadaptievere straat gerealiseerd. De werkzaamheden zijn in mei gestart, worden gefaseerd uitgevoerd en duren tot het einde van 2025.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

10

 

Biodiversiteit en groen

2.5 Thema Biodiversiteit en Groen We behouden en versterken de biodiversiteit in Barneveld de komende jaren Vanuit het thema Biodiversiteit en Groen werken we onder andere aan het uitvoeren van het Biodiversiteitsplan en op het (door) ontwikkelen van beleid. Ook richten we ons op het zichtbaar maken van dat wat we buiten al doen.

•

We hebben samen met Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG) binnen de gemeente Barneveld vijf bijenoases aangelegd op particuliere gronden. Deze vijf bijenoases zijn in de dorpen Voorthuizen, Terschuur, Kootwijkerbroek en Barneveld. De bijenoase bestaat uit (hoogstam) fruitbomen, kruidenrijk grasland, bosjes/ hagen/ knotwilgen en een insectenhotel. Bijenoases zijn plekken waar de wilde bijen veel voedsel kunnen vinden, maar ook een nest- en schuilplek. En dat is hard nodig, want veel wilde bijensoorten zijn bedreigd.

•

Een viertal groenprojecten worden uitgewerkt en opgestart doormiddel van de subsidie van de provincie biodiversiteit en landschap 2025 - 2028. Deze viertal projecten zijn dorpen in het groen, heggen- hagen en houtwallen, een groen vrijwilligersnetwerk opzetten en het uitdelen van inheemse bomen en struiken in de dorpskernen.

2.5.1 Ontwikkelingen •

•

•

Dit jaar was het project dorpen in het groen gecombineerd met het project Biodiversiteitisimpuls. 73 inwoners deden mee aan de projecten. Het project dorpen in het groen vond dit jaar plaats in Voorthuizen. Deelnemers kregen bezoek van een specialist op het gebied van groene inrichting en ontvingen een beplantingsplan voor hun eigen erf. Daarna konden ze het groen ophalen tijdens de uitdeeldag. Oud-deelnemers van het project Biodiversiteitsimpuls konden dit keer opnieuw plantgoed krijgen maar nu werd dit ook aangevuld met faunavoorzieningen en inheemse zadenmengsels. In totaal zijn tijdens de uitdeeldag ruim 300 bomen, 15.000 struiken en 670m2 aan inheems kruiden uitgedeeld. Het monitoringsplan biodiversiteit heeft een doorstart gekregen. De bestaande opdracht uit 2022 is geactualiseerd op de huidige behoeften vanuit verschillende disciplines. Het monitoringsplan zal indicatoren omvatten waarmee de ontwikkeling van initiatieven op het gebied van biodiversiteit en groen gemonitord en geëvalueerd kunnen worden. Dit zal ter zijne tijd meegenomen worden in de monitoring van het Programma Duurzaamheid.

2.5.2 Status focusactiviteiten thema Biodiversiteit en Groen Focusactiviteit

Planning

Status

Uitvoeren biodiversiteitsplan

Heel 2025

In uitvoering

Vaststellen bomenbeleidsplan

Q4

In uitvoering

Vaststellen landschapsplan

Q3

In uitvoering

Toelichting

Vanuit het Regionaal Programma Landelijk Gebied (RPLG) geven we uitvoering aan de opdracht voor het ontwikkelen van basiskwaliteit natuur (BKN) en de groenblauwe dooradering (GBDA). Dit doen we samen vanuit de regio Foodvalley.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

11

 

Biodiversiteit en groen

UITGELICHT Op 16 april 2025 is de HEMA in Barneveld voorzien van een groene jas. Hierbij is net als bij het Dijkje gevelgroen toegepast door het monteren van meerdere staalkabels langs de gevels om het groen omhoog te laten groeien. Het initiatief om de Hema te vergroenen kwam van Willem van den Brink vanuit Plaatselijk Belang Barneveld. Geveltuintjes zijn een geweldige manier om kleine groene oases te creëren in stedelijke omgevingen, waardoor de biodiversiteit wordt bevorderd en de luchtkwaliteit wordt verbeterd. Bovendien dragen geveltuintjes bij aan het vergroten van het bewustzijn over het belang van groen in steden en moedigen ze buurtbewoners aan om actief bij te dragen aan het verfraaien van hun omgeving. Door dit initiatief uit te breiden naar andere dorpskernen, kunnen we het positieve effect van geveltuintjes binnen het stedelijk landschap op het gebied van een gezonde en duurzame leefomgeving stimuleren voor zowel mensen als natuur.

vlnr: Willem van den Brink (plaatselijk belang), wethouder Mijntje Pluimers, Henk-Jaap van der Woude (Directeur Hema barneveld). en Sanne Schaap (beleidsadviseur Natuur en Landschap)

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

12

 

Circulaire Economie

2.6 Thema Circulaire Economie We hebben een 100 procent circulaire economie in 2050 Op het thema Circulaire Economie werken we in 2025 aan de uitvoering van de Actie-agenda Circulaire Economie. We sluiten aan bij concrete projecten en processen en zoeken naar een efficiënte inzet van de beschikbare capaciteit. Ook haken we aan bij de ontwikkeling van de nieuwe Economische visie. We blijven deelnemen aan Living Lab Foodvalley, waarbij we samenwerken met andere regiogemeentes.

2.6.1 Ontwikkelingen •

•

•

•

Van 17 tot en met 22 maart was het de week van de circulariteit wat dit jaar in het teken van reparatie stond. In meerdere gemeenten hebben RepairCafés of andere reparatie evenementen plaatsgevonden. Samen met 29 verschillende gemeenten uit heel Nederland (voornamelijk uit de provincie Utrecht en de Regio Foodvalley) hebben wij meegedaan met de campagne “Heel Nederland Repareert”. Deze campagne is opgezet om bewustzijn te creëren onder inwoners over de mogelijkheden en positieve effecten van repareren. De campagne was een succes en heeft in totaal 7 miljoen mensen weten te bereiken! Verder hebben wij tijdens de week van de circulariteit meerdere circulaire bedrijven binnen de gemeente Barneveld geïnterviewd over hun bedrijfsvoering. Met als doel onze voorlopers op circulair gebied uit te lichten op de website van Duurzaam Barneveld. Dit gaat om bedrijven die met regenwater ramenwassen tot het geven van een tweede leven van windmolens. Daarnaast hebben we ook binnen de gemeentelijke organisatie aandacht gevraagd voor het hergebruik van kleding. Een kledingrek is tijdens de week van de circulariteit geplaatst in het bedrijfsrestaurant om kledingstukken te ruilen. Dit kledingrek is nog steeds in gebruik voor kledingruil. Ook hebben we in samenwerking met vijf kringloopwinkels in het centrum van Barneveld een ‘kringlooprondje’ in het leven geroepen.

Hiermee stimuleren we zowel inwoners als bezoekers om vaker voor een tweedehands aankoop te gaan. Het kringlooprondje is hier te vinden.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

•

We organiseerden een inspiratiesessie over circulair slopen, met name gericht op ons eigen vastgoed. Hierin werd het onderwerp circulair slopen besproken, mooie voorbeelden gepresenteerd, kansen en uitdagingen geformuleerd en hieruit zijn uiteindelijk vervolgstappen gekomen. Deze vervolgstappen worden dit jaar in samenwerking verder uitgewerkt en opgepakt.

•

Voor het nieuwe ontwerp van de milieustraat wordt flink ingezet op de circulaire economie, maar ook andere duurzaamheidsthema’s. Zo komen er twee containers voor producten die mogelijk geschikt zijn voor hergebruik via de kringloopwinkel. Daarnaast worden meerdere containers geplaatst voor het gescheiden inzamelen van diverse afvalstromen. Bij de realisatie van de milieustraat wordt bovendien gebruikgemaakt van circulaire materialen.

2.6.2 Status focusactiviteiten thema Circulaire Economie Focusactiviteit

Planning

Status

Hernieuwing grondstoffenbeleidsplan + monitoring

Heel 2025

Uitgevoerd

Onderzoek circulaire mogelijkheden project grondbank + monitoring

Heel 2025

Uitgevoerd

Circulaire uitvoeringseisen van eigen vastgoedontwikkelingen + monitoring

Heel 2025

In uitvoering

Week van de circulariteit campagne met verschillende evenementen en communicatie

Q1

Afgerond

Onderzoek naar de mogelijkheden voor toepassingen biobased bouwen

Heel 2025

Uitgevoerd

Toelichting

13

 

Circulaire Economie

UITGELICHT Op 29 maart hebben wij vanuit het Programma Duurzaamheid een Circulaire Beurs gehouden in de Veluwehal. Deze Circulaire Beurs stond in het teken van hergebruik en reparatie van producten om ze een langere levensduur te geven en dus bij te dragen aan een toekomstbestendige toekomst. Het werd door Wethouder Wim Oosterwijk geopend, waarin hij het belang van minder spullen gebruiken en kopen voor een toekomstbestendige wereld benadrukte. Onderdeel van de Circulaire Beurs was een kledingbeurs waar tientallen inwoners en vier verschillende kringloopwinkels hun tweedehands kleding hebben verkocht. Daarnaast waren er meerdere vrijwilligers aanwezig van de RepairCafés uit Barneveld waar inwoners gratis huishoudelijke apparaten konden laten repareren. Een enorme parasol tot aan radio’s en koffiezetapparaten werden door de vrijwilligers op enthousiaste wijze gerepareerd. Ook zaten twee vrijwilligers aan tafel om kleine beschadigingen in kleding te repareren. Verder was ook een kunstenares aanwezig die met belanghebbende heeft gekantklost met oude versleten kleding. Binnen deze Circulaire Beurs werden naast het in de praktijk brengen van verschillende circulaire R-strategieën (reuse, repair en repurpose) ook enorm veel mooie gesprekken gevoerd. Het succes van de beurs blijkt uit de vele positieve reacties tijdens en na het evenement van bezoekers als de betrokken vrijwilligers.

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

14

 

Duurzaam Voedselsysteem

2.7 Thema Duurzaam Voedselsysteem

UITGELICHT

Op het thema Duurzaam Voedselsysteem is onze gemeentelijke inzet om de basis op orde te houden. Dit doen we door onze deelname aan het regionale programma van de Food Valley. Met name voor de eiwittransitie en het tegengaan van voedselverspilling zijn we alert op kansen om gemeentelijke pilot/projecten te laten landen in de regio. Dit thema is ook een logische verbinding met het Programma Waardevol Landelijk gebied.

2.7.1. Ontwikkelingen •

Besloten is om het thema Voedsel vanaf dit jaar te borgen in het Programma Waardevol Landelijk Gebied. Het Programma Duurzaamheid ondersteunt nog steeds op dit thema en behoudt/zoekt de samenwerking op met het Programma Waardevol Landelijk Gebied.

Deelname Beanmealweek Van 10 tot 16 februari was het weer landelijke Beanmealweek. Dit is een campagne om heel Nederland te inspireren om vaker peulvruchten op het menu te zetten. Regio Foodvalley en gemeente Barneveld deden mee. Op de donderdagmarkt in Barneveld en op de zaterdagmarkt in Voorthuizen was wethouder Jolanda de Heer aanwezig om bijvoorbeeld lupinesoep van lokaal geteelde lupinebonen te laten proeven. Op de beide markten lieten we inwoners ontdekken hoe makkelijk, lekker en lokaal peulvruchten kunnen zijn om zo bij te dragen aan bewustwording over gezond voedsel. Wethouder Jolanda de Heer: “Ik kom zaterdag langs op de markt om lokale lupinesoep te proeven. Wij doen mee aan de campagne Beanmeal om de inwoners van gemeente Barneveld te inspireren om vaker peulvruchten in een maaltijd op te nemen. Zo werken we samen in Regio Foodvalley aan een duurzame voedselvoorziening”.

6.2 Status focusactiviteiten thema Circulaire Economie Focusactiviteit

Planning

Status

Intensivering samenwerking programma’s Waardevol landelijk gebied en Duurzaamheid

Heel 2025

In uitvoering

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

Toelichting

GEMEENTE BARNEVELD

15

 

Duurzaam Voedselsysteem

UITGELICHT Masterclass Koken met voedselresten Op woensdag 19 maart volgden derdejaars leerlingen Zorg & Welzijn van VMBO De Meerwaarde een inspirerende masterclass ‘Werken met restvoedsel’. Onder leiding van chef-kok Giel Dons leerden zij handige technieken om met overgebleven ingrediënten smaakvolle en voedzame gerechten te kunnen bereiden. Wethouder Wim Oosterwijk was hierbij aanwezig om het belang van bewust omgaan met voedsel te onderstrepen. De masterclass liet leerlingen ervaren hoe zij zelf, maar ook straks binnen hun werk in de zorgsector, slim kunnen omgaan met voedselrestanten. Van bakkersproducten tot groenten en zuivel: onder begeleiding van Giel Dons en docent Keuken Jaap Groeneveld ontdekten de leerlingen hoe ze restproducten kunnen omtoveren tot lekkere gerechten, zoals croutons, wentelteefjes, bouillon en soepen. De voedselresten werden opgehaald in de omgeving en zijn afkomstig van bakkers, voedseltuinen, boeren en supermarkten. Wethouder Wim Oosterwijk: “In de Week van de Circulaire Economie volg ik deze masterclass ‘Koken met restvoedsel’. Voedselverspilling is een belangrijk thema, zeker binnen zorginstellingen waar dagelijks veel maaltijden worden bereid. Deze leerlingen leren niet alleen bewuster met voedsel omgaan, maar doen ook waardevolle kennis op voor hun toekomstige werkveld.

Want de meest duurzame manier om met voedselverspilling om te gaan, is voorkomen dat er resten ontstaan!”

PROGRAMMA DUURZAAMHEID · VOORTGANGSRAPPORTAGE 2025

GEMEENTE BARNEVELD

16