B-3.11 Besluit B&W over memo haalbaarheidsonderzoek warmtenetten, geothermie e.a. d.d. 13-2-24
Tekst van het document
15
Beheer & onderhoud en warmteverlies Gebruikte aannames voor de beheer & onderhoudskosten en warmteverliezen Beheer en onderhoudskosten • Leidingen: 2 % van de initiële investering wordt als jaarlijks terugkerende kosten gerekend. •
Installaties: 3 % van de initiële investering wordt als jaarlijks terugkerende kosten gerekend.
•
Aansluitingen: 2,5 % van de initiële investering wordt als jaarlijks terugkerende kosten gerekend.
•
Afleversets: 2,6 % van de initiële investering wordt als jaarlijks terugkerende kosten gerekend.
Warmteverlies • Het ontworpen warmtesysteem bestaat uit meerdere distributienetten die met de verschillende warmtebronnen verbonden worden door een transportnet. Het transportnet wordt gevoed door een aantal grote centrale warmtebronnen. Deze opzet leidt ertoe dat het warmtedistributienet op midden temperatuur (75 °C) bedreven wordt. Hiermee wordt gegarandeerd dat de consument het hele jaar 70˚C in huis ter beschikking heeft om tapwater te bereiden en met minimale aanpassingen de woning te verwarmen. • Met deze temperatuur vindt een warmteverlies van 23% plaats. (o.b.v. functioneel ontwerp Vesta Mais 4.0)
16
Inzet ECW-model voor berekening businesscase Gekozen rekenmodel en gehanteerde werkwijze Voor de doorrekening van de business case is het model van Het Expertise Centrum Warmte (ECW) gebruikt. Als onderdeel van het Klimaatakkoord is in het Startmotor-akkoord tussen Aedes en de warmtebedrijven afgesproken dat er een gestandaardiseerd model voor de businesscase van warmtenetten wordt ontwikkeld. Met het model biedt het warmtebedrijf op vertrouwelijke basis inzicht in de kosten en baten van de businesscase en de impact van bepaalde maatregelen.
Zo zien gebruikers in welke mate het draaien aan bepaalde 'knoppen' de aansluitkosten voor gebouweigenaren verlagen of juist verhogen. Hierdoor wordt transparant gemaakt of er een goede balans is tussen een eerlijke prijs en investeringszekerheid (kostprijs plus een redelijk rendement). Het model is in eerste instantie bedoeld voor de onderhandeling tussen een woningcorporatie en een warmtebedrijf, maar kan ook door andere partijen gebruikt worden die gaan aansluiten op een warmtenet en door gemeenten en provincies die een rol spelen bij dergelijke projecten. Beschrijving, handleiding en het Excel-model zijn te vinden op: https://expertisecentrumwarmte.nl/documenten/businesscase+warmtenetten/
17
Uitkomsten Businesscase Totaal resultaat We gaan uit van een business case van 30 jaar. Hiermee kan de investering in een warmtenet goed worden gesimuleerd. De typisch figuur van het cumulatieve kasstroomoverzicht (het verschil tussen inkomsten en uitgaven) laat de eerste jaren een dip zien (de jaren waarin wordt geïnvesteerd), waarna het langzaam (de jaren waarin de inkomsten worden geïnd) uiteindelijk leidt tot een positieve businesscase. Oftewel de kosten gaan voor de baten uit. Summary Result
Totale Businesscase
Bruto investering
€ 199.944.440
Bruto investering
€ 22.140
KDB (kostendekkingsbijdrage)
€ 35.673.689
KDB (kostendekkingsbijdrage)
€ 3.950
AB (aansluitbijdrage)
€ 43.577.641
AB (aansluitbijdrage)
€ 4.825
Netto investering
€ 120.693.110
Netto investering
€ 13.364
IRR (internal rate of return)
Investering per aansluiting
7,00 %
NCW (netto contante waarde)
0
Terugverdientijd (in jaren)
17
Vereist projectrendement
7,00 %
In de kasstromen is te zien dat de eerste twaalf jaar geïnvesteerd wordt, waarna de cumulatieve kasstroom na 17 jaar positief wordt.
De KDB wordt zo gekozen dat de Businesscase netto contant op nul uitkomt (NCW=0). Dit betekent dat in dit geval een rendement van 7% behaald wordt. Dat is marktconform voor een warmtenetwerk. De benodigde BAK (Bijdrage Aansluitkosten) (KDB + AB) komt uit op circa 8.775 EUR per woning. Hierbij wordt geen onderscheid gemaakt tussen grondgebonden- en gestapelde woningen.
18
Eerste 12 jaar wordt er geïnvesteerd vanwege volloopschema (aansluitsnelheid van circa 2 distributienetten per jaar).
Risico-gevoeligheidsanalyse Impact op de BAK (bijdrage aansluitkosten) Van een negental parameters wordt de impact weergegeven bij een afwijking van 25% (zowel positief als negatief) op de kosten voor de aansluitbijdrage (BAK) per woning.
Korte uitleg per parameter: 1.
De ingeschatte investeringen in de netwerken vallen in de praktijk hoger/lager uit.
2.
De inschatting voor de investering van het aansluiten van een gebouw/woning valt hoger/lager uit.
3.
Operationele kosten (pompenergie, beheer en onderhoudskosten) vallen hoger/lager uit.
4.
Inschatting van de warmtevraag voor kleinverbruik valt hoger/lager uit. De isolatie van woningen kan sneller en/of grondiger plaatsvinden dan ingeschat met een autonome isolatiesnelheid van 0,35% / jr
6.
Gevraagde tarief voor vastrecht wordt hoger/of lager gekozen. (waar hoger eigenlijk niet mag ivm maximalisatie door de ACM).
7.
Participatiegraad pakt hoger/lager uit. (nu is de invoer 70% deelname, als 100% van de particuliere aangesloten zouden worden, betekent dat een stijging van 19% op de reeds totale aansluitingen.
De gevoeligheidsanalyse geeft aan dat de mogelijke afwijking van de BAK plus of min € 5850 is. De BAK kan dus uitkomen tussen € 2.925 en € 14.625 per woning. 19
Uitkomsten second opinion Impact op de BAK (bijdrage aansluitkosten) Facton heeft in opdracht van de gemeente Barneveld een second opinion uitgevoerd. Daaruit zijn een aantal voorstellen voor wijzigingen van uitgangspunten voor de business case naar voren gekomen. Het effect van elke wijziging op de BAK is weergegeven in onderstaande tabel:
Facton Second Opinion
Uitgangspunten (Qirion)
Voorstel Facton
Investeringskosten aansluiting grondgebonden woning
€ 5.227
€ 3.800
€ -1.389
Investeringskosten aansluiting gestapelde woning
€ 5.227
€ 2.100
€ -1.055
2%
1%
€ -1.764
€-
€ 65
€ 807
Kosten geothermiewarmte
€ 7,76
€ 10,17
€ 1.795
Aansluitpercentage utiliteit
100%
70%
€ 501
Onderhoudskosten buizen Administratiekosten
Resultaat cummulatief effect op de BAK
20
Effect van voorstel op BAK
€ -1.104
22-8-2023
Subsidies Overzicht van de beschikbare subsidies Naast SDE++ subsidie, welke reeds zijn meegenomen in de warmtebron prijs, zijn ook andere subsidies beschikbaar: •
PAW: Programma Aardgasloze wijken, deze kan worden verkregen op buurt niveau, deze verloopt via inschrijving : voorgaande drie rondes betrof het subsidie bedrag circa € 5.000 per woning. Programma Aardgasvrije Wijken - Programma Aardgasvrije Wijken
•
WIS: Warmte Infrastructuur Subsidie, deze wordt op moment van schrijven verwacht, en zal waarschijnlijk beschikbaar komen per 1 april 2023. Dit is een subsidie die een investeerder in een warmtenet kan aanvragen om een onrendabele top mee af te dekken.
•
SAH: Subsidie Aardgasloze Huurwoning, vaak door woningcorporaties aangevraagd. Per woning ontvangt u maximaal € 5.000 subsidie. Stimuleringsregeling aardgasvrije huurwoningen (SAH) (rvo.nl) •
De SAH vergoedt 40% van de aanpassingen in de woning. U ontvangt maximaal een subsidiebedrag van € 1.200 per woning voor deze inpandige woningkosten. Dit is ook het maximale bedrag dat de SAH vergoedt voor woningen die al op een warmtenet zijn aangesloten.
•
De SAH vergoedt 30% van de aansluitkosten van een woning op een warmtenet. U ontvangt maximaal € 3.800 subsidie per woning voor de aansluitkosten.
•
ISDE: Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, deze kunnen particuliere woningeigenaren ontvangen voor de kosten die gemaakt worden bij de overstap op een warmtenet. De subsidie voor een aansluiting op een warmtenet bedraagt € 3.325. ISDE: Aansluiting op een warmtenet woningeigenaren (rvo.nl)
•
Voor de investeerder in de bron en netwerk is de mogelijkheid van het verkrijgen van een EIA. Energie-investeringsaftrek (EIA) (belastingdienst.nl)
21
22-8-2023
Conclusies en aanbevelingen (1/2) Conclusies •
Met het gehanteerde ACM-tarieven, komt de eenmalige BAK uit op circa 8.775 EUR/woning.
•
Hiermee lijkt geothermie in Barneveld een serieuze aardgasvrije woning optie
•
Op basis van de gevoeligheidsanalyse wordt de mogelijke afwijking van deze BAK ingeschat op -5.850 tot 5.850 euro. De grote bandbreedte wordt voornamelijk veroorzaakt door de onzekerheid of SDE++ behaald wordt of niet, met daarnaast hoeveel de geothermie bron in dit gebied gaat kosten.
•
In het gebied is er aanleiding om de kansrijkheid van een geothermiebron verder te verkennen.
22
Conclusies en aanbevelingen (2/2) Aanbevelingen •
Het wordt aanbevolen secuur met de resultaten van het onderzoek om te gaan om te voorkomen dat een partij een opsporingsvergunning aanvraagt en verdere geothermiebron ontwikkelingen kan blokeren.
•
De daadwerkelijke potentie van geothermie dient bepaald te worden. Hiervoor wordt geadviseerd een verdere verkenning inclusief diepgaandere analyse van de beschikbare geologische gegevens en het uitvoeren van een proefboring.
•
De potentiële geothermielocatie ligt in een Aanvullende Strategische Voorraad (ASV), het wordt aangeraden nader te onderzoeken wat de impact hiervan is.
•
Voor het draagvlak bij de bewoners is het van belang dat transparant wordt aangegeven wat de tarieven zijn en waarop deze zijn gebaseerd.
•
Het verdient aanbeveling om met name de particuliere huiseigenaren (voor een deel) te compenseren voor extra benodigde isolatiekosten en/of de vervanging van het afgiftesysteem (radiatoren) en/of de overgang naar elektrisch koken en/of mogelijk een deel van de BAK.
•
Er wordt nu 30 jaar gerekend voor de business case met een vaste warmteprijs incl. SDE++. Echter loopt deze SDE++ bijdrage af na 15 jaar. De uitdaging is om na dat punt een bron te zoeken met dezelfde warmteprijs of een nieuwe SDE++ periode te kunnen verkrijgen.
•
Er zijn verbeteringen in de eindkosten voor de woningeigenaren te behalen door het verkrijgen van extra subsidies:
• •
•
ISDE voor particuliere woningeigenaren kan oplopen tot 3.325 euro.
•
SAH voor huurwoningen kan oplopen tot een maximum van 5000 euro.
•
WIS (Warmte infrastructuur subsidie) is aangekondigd en wordt dit jaar (2023) verwacht
Voor de gerekende SDE++ subsidie daarentegen is uitgegaan van het gemiddelde van het maximaal verkrijgbare bedrag en geen SDE++, waar in realiteit moet blijken voor welke vergoeding verkregen kan worden. Een Geothermie warmtebron concurreert bij inschrijven met alle andere duurzame bronnen. De warmtekostprijs voor geothermie is gebaseerd op basis van het PBL rapport, welke op basis van een gemiddelde kostprijs van een portfolio gerealiseerde TEO projecten is gebaseerd. Dit gemiddelde kan lokaal anders kunnen uitpakken. 23 Advies is om een ontwerp voor de geothermie opwek installatie te laten uitvoeren voor de daadwerkelijke kosten.