B-2.7 Memo B&W inzake monitor economische ontwikkelingen gemeente Barneveld d.d. 14-2-23.pdf

Memo

Datum: 16 februari 2023 Onderwerp: Ter attentie van: Afzender:

Oplegger Monitor economische ontwikkeling Barneveld Gemeenteraad P. Visser

Oplegmemo Monitor economische ontwikkeling Barneveld Om een goed inzicht te krijgen in de economische stand van zaken in de gemeente Barneveld is in 2022 gestart met het opstellen van een Monitor economische ontwikkeling gemeente Barneveld. Hiermee zijn zowel reeds aanwezige als nieuwe data verzameld en op één plek te vinden, met als doel een naslagwerk te creëren gebaseerd op statistische feiten. Hiermee vormt de monitor een basis voor beleidsvorming en een betrouwbare bron voor zowel de gemeente Barneveld als voor andere partijen. In deze monitor vindt u de belangrijkste ontwikkelingen op economische gebied in Barneveld. Hieronder volgen een aantal hoogtepunten uit de monitor. Hoogtepunten uit de monitor In het eerste hoofdstuk van de monitor vindt u de ontwikkelingen van de economie in Barneveld waarin zaken als de economische structuur, het aantal vestigingen en het aantal banen te vinden is. Uit de monitor blijkt duidelijk dat Barneveld afgelopen jaren een sterke groei in werkgelegenheid heeft gehad. Opvallend hierin is dat naast de sector Landbouw de sectoren Industrie en Bouwnijverheid relatief grote sectoren zijn ten opzichte van het gemiddelde in de provincie Gelderland. Dit blijkt ook uit de groei van het aantal vestigingen in deze sectoren.

In Barneveld is het aantal maakbedrijven sterk vertegenwoordigd en is één derde van de banen te vinden in de maakindustrie, agro-complex en foodcluster. In het tweede hoofdstuk wordt beschreven hoe het aantal banen per kern en per bedrijventerrein ruimtelijk verdeeld is en hoe de ontwikkelingen op het gebied van detailhandel zijn. Hieruit komt naar voren dat de bedrijventerreinen circa één derde (36%) van de werkgelegenheid huisvesten. De leegstand in detailhandel is afgelopen jaren opgelopen tot 9% wat hoger is dan het gemiddelde in de provincie Gelderland. In het derde hoofdstuk wordt de beroepsbevolking en arbeidsmarkt beschreven. De bevolkingsgroei blijkt in Barneveld met 12% in de periode 2012-2021 een stuk harder gegroeid dan het gemiddelde in de provincie Gelderland met 4% in diezelfde periode. Jongeren zijn relatief sterk vertegenwoordigd in de beroepsbevolking. Ten slotte volgt in het laatst hoofdstuk de conclusie. Vervolg Deze monitor zal als vertrekpunt fungeren voor een te ontwikkelen economische visie voor Barneveld waarin een aantal aspecten uit de monitor aan bod komen en verder uitgewerkt worden. Denk hierbij aan zaken als leegstand en type bedrijvigheid in relatie tot de ruimte voor ondernemen.

Het is de bedoeling de monitor tweejaarlijks te actualiseren om de ontwikkelingen te kunnen monitoren en inzichtelijk te krijgen hoe de economie van Barneveld zich blijft ontwikkelen. Bijlage 1: Monitor economische ontwikkeling gemeente Barneveld

-1Afdeling: Dienstverlening Behandelaar: P. Visser Telefoonnummer: Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. 2617 Barneveld, Portefeuillehouder: W. Oosterwijk Op overzicht Bestaand beleid (website)

Monitor economische ontwikkelingen gemeente Barneveld

Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van de rapportage ´Monitor economische ontwikkelingen gemeente Barneveld´; 2. De rapportage ´Monitor economische ontwikkelingen gemeente Barneveld´ ter kennisgeving door te sturen aan de gemeenteraad.

1. Inleiding Om een goed inzicht te krijgen in de economische ontwikkeling van de gemeente Barneveld zijn we in 2022 gestart met de ontwikkeling van een Monitor economische ontwikkelingen gemeente Barneveld. Hiermee zijn zowel reeds aanwezige als nieuwe data verzameld en op één plek te vinden. De monitor dienst als basis voor verdere beleidsontwikkeling en de te ontwikkelen visie op de economie van Barneveld.

2. Beoogd effect Inzicht in de economische situatie in Barneveld.

3. Argumenten 1.1 De rapportage bevat context en duiding van de cijfers wat gebruikt kan worden voor verdere beleidsontwikkeling. 1.2 Door de monitor door te sturen is de gemeenteraad op de hoogte van alle relevante economische cijfers. Dit kan de raadsleden ondersteunen bij hun werkzaamheden.

4. Kanttekeningen Niet van toepassing.

5. Financiën Voor de rapportage is alleen gebruik gemaakt van openbare cijfers dus hier zijn geen kosten voor gemaakt. Het opstellen van de rapportage heeft circa €7.000 gekost welke is bekostigd uit het budget promotie economische bedrijvigheid.

6. Participatie en communicatie De rapportage zal worden gedeeld met de Barneveldse Industriële Kring (BIK) en aan raadsleden worden toegelicht tijdens een nog te plannen raadscarrousel.

7. Uitvoering Niet van toepassing.

8. Bijlagen Monitor economische ontwikkelingen gemeente Barneveld

Monitor economische ontwikkeling gemeente Barneveld 19 januari 2023

Vooraf Een sterke economie is belangrijk voor de welvaart en het welzijn van de inwoners van de gemeente Barneveld. De gemeente voert economisch beleid en heeft baat bij een goed inzicht in de ontwikkeling van de economie in de gemeente. Dit is de eerste editie van de Monitor economische ontwikkeling gemeente Barneveld.

Inhoudsopgave 1

2

3

4

Ontwikkelingen economie

2

1.1

Economische structuur

2

1.2

Ontwikkeling vestigingen

3

1.3

Ontwikkeling banen

5

Ruimte voor bedrijven

7

2.1

Banen per kern en bedrijventerrein

7

2.2

Ontwikkeling detailhandel

8

Bevolking en arbeidsmarkt

10

3.1

Bevolkingsgroei en -samenstelling

10

3.2

Opleiding beroepsbevolking

11

3.3

Werkloosheid en participatie

12

Conclusie

13

1

1

Ontwikkelingen economie

1.1

Economische structuur

De Barneveldse economie heeft zich de afgelopen jaren positief ontwikkeld. In 2021 nam de werkgelegenheid toe tot ruim 36.200 banen. Grote sectoren zijn de industrie, de zakelijke dienstverlening en de bouw. De industrie liet de afgelopen jaren de sterkste groei in aantal banen zien. Barneveld is een ondernemende gemeente, met meer bedrijven naar inwonertal dan gemiddeld in Gelderland. Het aantal faillissementen en opheffingen ligt juist lager dan gemiddeld. Het MKB is sterk vertegenwoordigd in de gemeente. Dat Barneveld een ondernemende gemeente is, blijkt onder andere uit het groter aantal vestigingen per 1.000 inwoners (142) dan gemiddeld in Gelderland (123) en Nederland (130) (Statistisch Zakboek Gelderland). De grafiek rechts laat zien dat Barneveld ten opzichte van de provincie relatief veel vestigingen heeft in de landbouw, de industrie en de bouw. Daarmee kunnen we Barneveld kenmerken als een gemeente van ‘makers’, waarbij overigens ook de zakelijke dienstverlening en de handelssector steeds sterker vertegenwoordigd zijn in aantallen vestigingen.

Figuur 1

Procentueel aantal bedrijfsvestigingen per sector in 2021

25%

20%

15%

10%

5%

0%

Barneveld

Gelderland

2

Barneveld is een sterke MKB-gemeente. Uit de jaarlijkse monitor van Bureau Louter blijkt dat de gemeente op de 11e plaats (van de 347 gemeenten) staat in de ranglijst van sterkste MKB-gemeenten 2021. Dit is gemeten naar onder andere toegevoegde waarde en aantallen arbeidsplaatsen. Daarnaast is de gemeente door de ondernemers voor de vierde keer op rij uitgeroepen tot de MKB-vriendelijkste gemeente van Gelderland. Dat biedt een solide basis; het midden- en kleinbedrijf geldt immers van oudsher als de kurk onder de Nederlandse economie. Het is de banenmachine die ook in Barneveld zorgt voor veel werkgelegenheid, door ondernemers met veel lokale betrokkenheid.

dienstverlening, onderwijs en gezondheidszorg. De figuur rechts laat de groei per sector en de verschillen met Gelderland zien. In de meeste sectoren groeide het aantal vestigingen in de gemeente Barneveld sneller dan in Gelderland. Zeker de sectoren industrie, bouw, zakelijke dienstverlening en zorg deden het in Barneveld beter dan in Gelderland gemiddeld. In de horeca nam het aantal vestigingen echter minder toe dan gemiddeld in de provincie.

Figuur 2

Gemiddelde jaarlijkse groei vestigingen 2012-2021

8%

1.2

Ontwikkeling vestigingen

De gemeente Barneveld kent 6.860 bedrijfsvestigingen. De definitie van een vestiging is ‘een locatie van een onderneming, instelling of zelfstandige beroepsbeoefenaar waarin of van waaruit een economische activiteit of zelfstandig beroep wordt uitgeoefend door minimaal 1 werkzaam persoon’. Financiële holdings waar geen activiteit wordt uitgeoefend, zijn er daardoor uitgefilterd. In het aantal vestigingen hebben we de afgelopen jaren een forse groei gezien. Ten opzichte van 2012 kwamen er per saldo 1.750 bedrijven in de gemeente bij. Het aantal starters lag daarboven, omdat er in die periode natuurlijk ook opheffingen en een aantal faillissementen zijn geweest.

6%

4%

2%

0%

-2% Er was sprake van een gelijkmatige, jaarlijkse toename van vestigingen, waarbij we wel verschillen per sector zien. Sectoren waarin het aantal vestigingen het meeste toenamen zijn de industrie, bouw, zakelijke

-4% Barneveld

Gelderland

3

Figuur 3

Faillissementen en oprichtingen Gemeten naar het aantal faillissementen was de economie van de gemeente Barneveld de afgelopen jaren robuust. Het aantal faillissementen lag beduidend lager dan het Nederlands gemiddelde. In 2021 gaat het om 4 faillissementen. Gemeten per 10.000 inwoners betreft het in Barneveld 0,67 failliete bedrijven, tegenover 1,06 voor Gelderland als geheel. Het aantal opheffingen (bedrijven die er om andere redenen mee stoppen) ligt in de gemeente Barneveld op hetzelfde niveau als gemiddeld in de provincie.

Faillissementen per 10.000 inwoners, 2021

0,9 0,8 0,7

0,6 0,5 0,4 0,3

0,2 0,1

Barneveld is ook een gemiddelde startersgemeente. In 2021 startten er in de gemeente Barneveld 867 nieuwe bedrijven. Dat is gemeten naar inwonertal iets meer dan gemiddeld in Gelderland, en iets minder dan gemiddeld in Nederland. De zakelijke dienstverlening, de bouw, de detailhandel en de gezondheidszorg zijn de sectoren waarin het meest wordt gestart (vergelijkbaar met de rest van Gelderland en Nederland). Het grote aantal starters in de bouw en in de industrie is kenmerkend voor de gemeente Barneveld. In de detailhandel en de zorg ligt het aantal starters in Barneveld wat lager dan gemiddeld in Gelderland en Nederland.

0 1e kw 2020

2e kw 2020

3e kw 2020

4e kw 2020

1e kw 2021

Gemeente Barneveld Figuur 4

2e kw 2021

3e kw 2021

4e kw 2021

1e kw 2022

2e kw 2022

Provincie Gelderland

Starters per 10.000 inwoners, 2021

35 30 25 20 15 10 5 0

Gemeente Barneveld

Provincie Gelderland 4

1.3 Ontwikkelingen banen

Figuur 5

Procentueel aantal banen per sector in 2021

20%

Net als het aantal vestigingen name ook het aantal banen in de gemeente de afgelopen jaren sterk toe. In de periode 2012-2021 kwamen er 5.520 banen bij, tot een totaal van ruim 36 duizend banen. Het aantal banen groeide jaar op jaar van circa 30 duizend in 2012 tot 36.200 in 2021. Dit is inclusief fulltime, parttime en uitzendbanen. De groei in werkgelegenheid was sterker dan gemiddeld in Gelderland. Verdeling over de sectoren De figuur rechts laat de verdeling naar sectoren zien. Grote sectoren zijn de industrie (14%), bouw (9%) en handel en logistiek (samen 16%). Hoewel de landbouw op zichzelf niet een heel grote sector is, blijken binnen de industrie wel veel landbouw gerelateerde sub sectoren te bestaan (weergegeven in de bijlage).

15% 10% 5%

0%

Barneveld

Hoewel een fractie minder dan gemiddelde in Gelderland, is ook de zakelijke dienstverlening (14%) een grote sector in Barneveld. De gezondheidszorg is in banenaantal minder sterk vertegenwoordigd in de gemeente. Cluster van maakbedrijven In de Barneveldse economie zijn ‘maakbedrijven’ sterk vertegenwoordigd. De figuur rechts geeft een verdeling van banen over clusters weer (op basis van een indeling van de provincie). De Barneveldse maakindustrie, het agro-complex en het foodcluster vallen op. Bij elkaar opgeteld is een derde van alle banen hierbinnen te vinden. Opvallend is dat de vrijetijdseconomie een wat kleiner aandeel heeft en de creatieve industrie in banenaantal ook relatief klein is, mogelijk ook omdat het ‘creatieve’ in Barneveld waarschijnlijk juist vaak binnen bijvoorbeeld de industriële sector zelf te vinden is.

Figuur 6

Gelderland

Procentueel aantal banen per cluster in 2021

20% 15% 10% 5% 0%

5

Ontwikkeling per sector In de periode 2012-2021 groeide de werkgelegenheid van 30.680 tot 36.200 banen. Dat is een groei van 18%, met de sterkste spurt in de afgelopen vier jaar. In Gelderland groeide het aantal banen in deze hele periode met niet meer dan 6%. De gemeente Barneveld deed het dus bovengemiddeld goed, maar in welke sectoren zat precies de groei? Om deze vraag te beantwoorden voerden we een vereenvoudigde shiftshare analyse uit. Deze analyse brengt in beeld welk deel van werkgelegenheidsgroei (of afname) we kunnen toewijzen aan nationale factoren (de sector deed het provinciaal goed en hier ook) en welk deel aan lokale factoren (de sector deed het hier beter dan provinciaal). Deze analyse helpt bij het identificeren welke sectoren hier beter presteren dan gemiddeld in Gelderland.

Figuur 7 120

Vergelijking groei per sector, Barneveld en Gelderland (index)

De linker kolom in de figuur rechts geeft de vergelijking weer. De Barneveldse maaksectoren van industrie en bouw groeiden sterker dan landelijk, blijkt uit de analyse. Vooral in de maakindustrie is het verschil opvallend. Waar in de provincie deze sector achterbleef bij de gemiddelde groei, nam het aantal banen in de Barneveldse industrie juist sterker toe dan de provinciale groei van de werkgelegenheid. Opvallend is ook de bovengemiddelde groei van de zakelijke dienstverlening in Barneveld. De gemiddelde bedrijfsomvang in Barneveld en Gelderland komt redelijk overeen, zo is weergegeven in de rechter kolom van dezelfde figuur. De economie van de gemeente Barneveld groeide de afgelopen jaren bovengemiddeld, doordat Barneveld nog beter werd in waar Barneveld al goed in was: de maakbedrijvigheid van industrie en bouw. De zakelijke dienstverlening en ook zorg en onderwijs, zijn sectoren die van oudsher minder sterk vertegenwoordigd zijn, maar in de afgelopen jaren wel een spurt hebben doorgemaakt. Zo wist Barneveld de eigen accenten te versterken, en tegelijk de economie te verbreden.

Figuur 8

Vergelijking van groei per sector, Barneveld en Gelderland

Banen

Gemiddelde jaarlijkse groei 2012-2021 Barneveld Gelderland

115 110 105 100 95 90 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Totaal alle sectoren Barneveld Totaal alle sectoren Gelderland

Landbouw Industrie Nutsbedrijven Bouwnijverheid Groothandel Detailhandel/autohandel Vervoer, opslag en communicatie Horeca Financiële instellingen Zakelijke dienstverlening Openbaar bestuur Onderwijs Gezondheidszorg Overige dienstverlening Totaal

-1,6% 4,0% 6,3% 3,2% 1,0% 1,3% 0,0% 0,8% -5,7% 3,4% -0,3% 3,4% 1,2% 4,4% 1,9%

-1,3% 0,3% 2,8% 0,6% 0,6% 1,0% 1,0% 0,3% -3,6% 1,2% 0,0% 1,6% 0,7% 0,6% 0,7%

Gemiddelde bedrijfsomvang 2021 Barneveld Gelderland 1,8 10,8 5,0 2,8 8,5 5,5 7,1 7,0 6,0 3,5 232,0 8,6 6,8 2,3 5,3

2,6 12,7 38,4 2,9 7,2 5,2 5,3 6,6 11,2 3,1 134,8 6,1 7,7 1,9 5,2

6

2

Ruimte voor bedrijven Figuur 9

2.1

Banen per kern en bedrijventerrein

Ontwikkeling banen per kern Barneveld is een gemeente van meerdere kernen en een groot buitengebied. Al deze kernen en het buitengebied samen dragen bij aan de economie van de gemeente. De figuur rechtsboven geeft de ontwikkeling van het aantal banen per kern weer. In bijna alle kernen nam de werkgelegenheid toe. Barneveld liet vanzelfsprekend de grootste groei zien, omdat daar de grootste bedrijventerreinen werden ontwikkeld. Ontwikkeling banen per bedrijventerrein De uitgifte van bedrijfskavels heeft bijgedragen aan de economische ontwikkeling in de afgelopen jaren. In de periode 2012-2021 werd in de gemeente Barneveld 77 hectare aan kavels op bedrijventerreinen uitgegeven. Harselaar is in oppervlakte en banenaantal het grootste bedrijventerrein van de gemeente. Samen accommoderen de bedrijventerreinen in de gemeente Barneveld 36% van de totale werkgelegenheid. Dat is iets meer dan gemiddeld in Gelderland, hetgeen opvallend is voor een gemeente met een grote industriële, bouw en logistieke sector. Een verklaring is dat in de kern Barneveld circa de helft van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen te vinden is (en de rest in het centrum, verspreid of in woonwijken), terwijl in de andere kernen relatief veel banen in het buitengebied te vinden zijn. Naast de landbouw, gaat het bijvoorbeeld om solitaire bouw-, logistieke en industriële bedrijven.

Ontwikkeling van aantallen banen per kern

35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 2012

Figuur 10

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Barneveld

Voorthuizen

Kootwijkerbroek

Stroe

Garderen

Terschuur

De Glind

Zwartebroek

Kootwijk

2020

2021

2020

2021

Ontwikkeling van aantallen banen per bedrijventerrein

15.000 10.000 5.000 0 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

Harselaar

De Briellaard

De Valk

Harselaar Oost

Bedrijventerrein Puurveen

Harselaar-Zuid

Harselaarweg/Nijkerkerweg

Harselaar West-West

De Burgt I

Tolboom

De Briellaard uitbreiding

Kern Stroe

Harselaar Driehoek

Harselaar Zuid 1b/2

Tolnegenweg-Oost

7

2.2

Ontwikkeling detailhandel

Figuur 12

De detailhandel is belangrijk voor de gemeente Barneveld. Hierin zien we dat de leegstand de afgelopen jaren is opgelopen naar 9%. De figuur linksonder laat de toename zien, bij een gelijktijdige afname van de leegstand in zowel de provincie Gelderland als Nederland.

Ontwikkeling leegstand detailhandel

9% 8% 7% 6% 5% 4%

Bij leegstand kan onderscheid worden gemaakt naar ‘detailhandel’ en ‘niet-detailhandel’. Detailhandel gaat over winkels waar fysieke producten worden verkocht (zoals een kledingzaak). Niet-detailhandel gaat over bedrijven die diensten leveren aan consumenten (zoals een reisbureau). Uit de beide figuren rechts blijkt dat in zowel detailhandel, als niet-detailhandel de leegstand in Barneveld relatief hoog is. Zowel in Gelderland als in Barneveld blijkt de winkelverkoopvloeroppervlakte de afgelopen jaren overigens evenveel te zijn toegenomen. Het is goed de ontwikkeling van de leegstand te blijven monitoren.

Figuur 11

3% 2% 1% 0% Gemeente Barneveld

2021

Figuur 13

Ontwikkeling leegstand niet-detailhandel

Provincie Gelderland

2020

Nederland

2022

Ontwikkeling leegstand niet-detailhandel

12% 10%

11%

9%

10%

8%

9%

7%

8%

6%

7%

5%

6% 2.3

Ontwikkeling buitengebied

5%

4% 2020 Gemeente Barneveld

2021 Provincie Gelderland

2022 Nederland

Het buitengebied is belangrijk voor de gemeente Barneveld, onder 4% andere vanwege de landbouw die onderdeel is van het agrofoodcluster Gemeente Barneveld Provincie Gelderland Nederland 2021

2020

2022

8

Het buitengebied is belangrijk voor de gemeente Barneveld, onder andere vanwege de landbouw die onderdeel is van het agrofoodcluster en vanwege de vrijetijdseconomie. Het aantal landbouwbedrijven nam in de periode 2012-2021 af 630 tot 590. De werkgelegenheid nam in deze periode af van 1.250 banen in 2012, tot 1.090 banen in 2021. Deze afname is overeenkomstig de landelijke ontwikkeling, die onder andere het gevolg is van schaalvergroting in de sector. In het totale agrocluster, waartoe ook toeleveranciers worden gerekend, is het beeld anders. Daarin nam het aantal banen toe van 2.730 in 2012, tot 3.810 in 2021. Ook de vrijetijdseconomie is een belangrijke, groeiende sector in de gemeente. Een gezonde vrijetijdseconomie draagt bij aan een fijne leefomgeving en een vitale lokale economie. Er komen jaarlijks veel toeristen naar de gemeente Barneveld. Het gaat om circa 450.000 toeristische overnachtingen en tienduizenden dagjesmensen. In het cluster nam het aantal bedrijven toe en nam ook de werkgelegenheid toe; van 1.570 banen in 2012 naar 1.950 banen in 2021.

9

3

Bevolking en arbeidsmarkt Figuur 14

3.1

Bevolkingsgroei en -samenstelling

Bevolkingsgroei afgelopen jaren In de periode 2012-2021 groeide de bevolking van de gemeente Barneveld met 12% tot 59.992 inwoners. Daarmee groeide de bevolking aanzienlijk harder dan gemiddeld in de provincie Gelderland in die periode (4%). De figuur rechtsboven geeft de ontwikkeling in de afgelopen jaren weer. Beroepsbevolking en huishoudens In Barneveld wonen relatief veel grote en jonge gezinnen. De bevolking en de beroepsbevolking groeiden harder dan gemiddeld in Gelderland. Ook de beroepsbevolking (gedeelte van de bevolking in de werkzame leeftijd) groeide. De figuur rechtsonder geeft de ontwikkeling weer. Van de bijna zestigduizend inwoners bestaat de beroepsbevolking uit 32.500 inwoners. De huishoudens in de gemeente Barneveld bestaan uit relatief grote(re) en jonge(re) gezinnen.

Ontwikkeling van de bevolking van de gemeente Barneveld

61.000

60.000 59.000 58.000 57.000 56.000

55.000 54.000 2017 Figuur 15

2018

2019

2020

2021

2022

Ontwikkeling van de beroepsbevolking gemeente Barneveld

33.000 32.000 31.000 30.000 29.000 28.000 27.000

2017

2018

2019

2020

2021

10

3.2

Opleiding beroepsbevolking

De beroepsbevolking van de gemeente Barneveld bestaat voor 42% middelbaar opgeleiden. Dat komt vrijwel overeen met het gemiddelde in de provincie Gelderland. De figuur hieronder laat zien dat er relatief meer mensen in de beroepsbevolking van Barneveld zijn met een VMBO opleiding en minder met een HBO/WO opleiding.

Figuur 15

17%

De beroepsbevolking van de gemeente Barneveld zal de komende jaren nog wat groeien. Dat komt onder ander door de relatief jonge bevolking, in vergelijking tot het gemiddelde in Gelderland. De figuren rechts laten zien hoe jongeren relatief sterk vertegenwoordigd zijn in de bevolking van de gemeente Barneveld. Ouderen vormen juist een relatief kleinere groep in vergelijking tot het gemiddelde in de provincie. Ook de komende jaren zal de gemeente minder ‘vergrijzen’ dan gemiddeld in Gelderland. Figuur 14

Beroepsbevolking gemeente Barneveld naar opleiding

Bevolkingsopbouw van de gemeente Barneveld

22%

13%

24%

24% 0-14 jaar

Figuur 16

15-24 jaar

25-44 jaar

45-64 jaar

65+ jaar

Bevolkingsopbouw van de provincie Gelderland

100% 80%

29

37 21%

60% 42

41

40% 20%

15%

29

22

Barneveld

Gelderland

13%

0%

28% VMBO

MBO

23%

HBO/WO 0-14 jaar

15-24 jaar

25-44 jaar

45-64 jaar

65+ jaar

11

3.3

Werkloosheid en participatie Figuur 17

De werkloosheid in de gemeente Barneveld bedraagt eind 2021 1,1%. Dat is ongeveer de helft van het nationale percentage en ook minder dan gemiddeld in de regio. De lage werkloosheid is terug te zien in het aantal Werkloosheidsuitkeringen (WW). De WW is een tijdelijke uitkering om verlies aan inkomen tussen twee banen op te vangen. Het gaat dan om 347 WW uitkeringen in de gemeente. Het kenmerkt de gemeente; in de afgelopen jaren lagen de werkloosheid en de aantallen WWuitkeringen altijd lager dan landelijk. Als een inwoner niet in aanmerking komt voor een WW-uitkering, of de termijn is verstreken, kan deze worden doorverwezen naar een bijstandsuitkering. Het aantal bijstandsuitkeringen in Barneveld is minder dan gemiddeld in Gelderland en Nederland. Naast een daling van het aantal WW-uitkeringen en een daling van de werkloosheid is de netto participatiegraad toegenomen. De netto participatiegraad is het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de totale bevolking. De figuur rechts laat zien dat in de gemeente Barneveld meer mensen ‘meedoen’ dan gemiddeld in Gelderland. Dat geldt zowel voor mannen als voor vrouwen.

Netto participatiegraad van bevolking gemeente Barneveld

90% 85% 80% 75%

70% 65% 60% 55% 50%

2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

mannen Gemeente Barneveld

mannen Provincie Gelderland

vrouwen Gemeente Barneveld

vrouwen Provincie Gelderland

12

2021

4

Conclusie

De gemeente Barneveld heeft een gediversifieerde economie met daarin een sterke vertegenwoordiging van maakbedrijven, die het bovengemiddeld goed doen. Ook zakelijke dienstverlening, onderwijs en gezondheidszorg, sectoren die lange tijd minder vertegenwoordigd waren, hebben zich de afgelopen jaren sterk ontwikkeld. Wat goed was werd beter en tegelijkertijd werd de economie breder en completer. Dat de economie de afgelopen jaren harder groeide dan gemiddeld, is iets waar ook de komende tijd vertrouwen aan kan worden ontleend. Ondernemerschap en hard werken zit in de cultuur in de gemeente Barneveld. Getuige het aantrekken van nieuwe bedrijven is ook het vestigingsklimaat op orde, waarbij de gemeente natuurlijk altijd streeft naar verdere verbetering.

13

Bijlage Figuur 18

Banen naar sector Banen naar economische sector

14

Banen aantal sub sectoren in landbouw, industrie en zakelijke dienstverlening Landbouw naar aantal sub sectoren Houden van melkvee Overige vleesveeh./zoogkoeienbedr. Houden van vleeskalveren Opfokken/houden van leghennen Dienstverl.akker- tuinbouw Dienstverl. fokken dieren Vleesvarkensbedrijven Akker- tuinbouw/veehouderij Fokken/houden v.paarden/ezels Fokken en houden van geiten % van totaal in sector landbouw

Bedrijven 101 89 62 63 50 63 47 30 10 8 523 = 88%

Werkzame personen 209 144 122 120 117 95 89 55 21 16 988 = 90%

Industrie naar aantal sub sectoren Verv.v.mach. voor de landb. Verv.v.metalen constructiewerk Verv. v. computers en randapp. Verv. van veevoeders Algemene metaalbewerking Verv.v.zuivelprod.(geen ijs) Verv.v.optische instr.en app. Verv.v.overig timmerwerk Vleesverw. (niet maaltijden) Pluimveeslachterijen Verv.v.papier/karton v.verpak. Interieurbouw Verv. van overige meubels Verv.v houten emballage Verv.v.brood/vers banketbakker Tandtechnische bedrijven Rep. v. elektrische apparatuur Drukkerijen van boeken e.d. Carrosseriebouw Verv.v.ov.mach.en app. % van totaal in sector industrie

Bedrijven 7 30 2 4 62 5 1 9 5 1 1 39 32 1 9 2 4 1 5 4 224 = 49%

Werkzame personen 663 464 395 346 269 217 196 162 122 117 108 97 96 86 83 81 70 67 64 63 3.766 = 75%

Zakelijke dienstverl. naar aantal sub sectoren Ingenieurs/ov. techn.ontwerp Organisatieadviesbureaus Landschapsverzorging Interieurreiniging v. gebouwen Callcenters Veilingen huisraad, kunst e.d. Registeraccountants Accountants-administratiecons. Overige administratiekantoren Reclamebureaus Verh.en lease v.mach. bouw Brede administratieve dienstv. Payrolling (personeelsbeheer) Particuliere beveiliging Belastingconsulenten Ov.specialistische zak.dienstv Advisering gebied management Boekhoudkantoren Uitzendbureaus Fotografie Communicatie- en grafisch ontw Veterinaire dienstverlening Interieur- en ruimtelijk ontw Overige zak.dienstverl. (rest) Beveiliging via bev.systemen % van totaal in sector industrie

Bedrijven 170 224 136 21 4 1 9 16 18 66 9 37 2 18 18 65 69 64 15 71 58 14 30 19 4 1.158 = 81%

Werkzame personen 539 385 362 320 152 151 149 147 138 136 121 108 104 102 97 89 86 83 80 73 73 64 60 59 56 3.734 = 75%

15

Bronnen Bureau Louter, Ranglijst sterkste MKB-gemeenten van Nederland CBS, Banen van werknemers naar woon- en werkregio CBS, Arbeidsdeelname; regionale indeling CBS, Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio CBS, Inkomen van huishoudens; huishoudenskenmerken, regio CBS, Leerlingen, deelnemers en studenten; onderwijssoort, woonregio. CBS, Bevolkingsontwikkeling; regio per maand. Statistisch Zakboek Gelderland, Beroepsbevolking naar opleiding Statistisch Zakboek Gelderland, Vestigingen per SBI sectie. Statistisch Zakboek Gelderland, Werkgelegenheidsontwikkeling Werk en inkomen. www.waarstaatjegemeente.nl

16