B-1.8 Besluit B&W inzake reactie ontwikkelvisie Cultuurplein 1 d.d. 29-4-21.pdf

Het Cultuurbedrijf wordt door klanten én partners, binnen en buiten het culturele veld gezien als coöperatief, innovatief en deskundig en gericht op co-creatie.

Het Cultuurbedrijf heeft effectieve partnerschappen met de zo veel mogelijk partijen.

Het Cultuurbedrijf kent een duurzaam gezonde financiële positie met een verantwoorde mix tussen middelen uit de markt en subsidie.

4.3

Het Cultuurbedrijf brengt middels intergenerationele projecten en samenwerking met partners, mensen bij elkaar die zonder het Cultuurbedrijf minder actief in de samenleving zouden participeren.

Het Cultuurbedrijf is voor de inwoners van de Achterhoek een partner waarmee op inspirerende en klantvriendelijke wijze cocreaties tot stand te brengen zijn. Omdat de programmaleiding t.b.v. deze cultuurparticipatie door de gemeente(n) gefinancierd wordt, wordt de overige benodigde financiering door te verwerven fondsen en partnerbijdragen gefinancierd.

Bereik - ouderen - jongeren - mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt - statushouders - mensen met een beperking

- ouderen - jongeren - mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt - statushouders - mensen met een beperking - instellingen sociaal domein (diverse doelgroepen) - instellingen voor inburgering - zorginstellingen

- vrijwilligers - co-creaties met particulieren - co-creaties met organisaties

- fondsen en partners

Doelgroepen, producten en partners Doelgroepen vitale ouderen

Producten - Oud = In

Partners - Kruiswerk

24

kwetsbare doelgroepen

Ouderen en jongeren samen Jongeren

Afstand Arbeidsmarkt

Statushouders

-

Verhalenoogst schouwburgbezoek

-

Zomerkriebels Kunstuurtje Voorleesbrigade schouwburgbezoek

-

Slowdates Jonge Rotten Scholenprojecten Jongerencentrum Theater-academy Urban-academy Art-academy CoderDojo Werkplaatsen Laborijn Werkplaatsuren Stadskamer Gruitpoort Creatieve taalondersteuning Taalcafés

-

-

Achterhoek Graafschap College Vier het Leven Slingeland Ziekenhuis Sensire Markenheem Attent Liemerije Herbergier Vier het Leven Leyden Academy

-

Buurtplein IJsselsteck

-

Stadskamer Laborijn Iriszorg Graafschap College Samen Doetinchem Present Welkom in Doetinchem Elver Estinea

-

Mensen met een beperking

Deze doelgroep en partners zijn nieuw voor het cultuurbedrijf. De verkenning van de mogelijkheden wordt komende periode opgestart.

-

25

5

Educatie

5.1

Inleiding Als er één onderdeel is binnen het Cultuurbedrijf waar de beleidslijnen bij elkaar komen in een cultureel brandpunt is het educatie. We vatten dit begrip breed op. ‘Leren’ is immers veel breder dan alleen datgene, wat we in een formele leeromgeving aangeboden krijgen. “Leren” met betrekking tot het begrip presentatie: het bezoeken en genieten van een voorstelling of concert en het ervaren van beeldende kunst verrijkt niet alleen ons gemoed, maar –als het goede kunst is- leert het ons tevens kritisch, analyserend en verdiepend naar de wereld te kijken, verschillen te onderscheiden en overbruggen en verbindingen aan te gaan. Kortom het ‘leert’ ons volwaardigere mensen te worden. “Leren” met betrekking tot het begrip participatie: de werkwijze en projecten, die we in hoofdstuk 4 beschreven hebben, zijn niet meer en niet minder dan een aaneenschakeling van cultuureducatieve momenten. Helaas echter hebben we de laatste eeuw in onze samenleving deze verschillende domeinen als formele en onderscheiden hokjes uit elkaar gehaald. Als we nu in een participatieproject samen zingen, heet dat ineens cultuureducatie, terwijl samen zingen in een informele setting van alle tijden, leeftijden en sociale groepen is. Het is een intrinsiek onderdeel van de sociale menselijke natuur.

Met betrekking tot het (formeel) afgebakende begrip educatie: het Cultuurbedrijf ziet het als haar missie om niet alleen breed in de samenleving educatieve cultuur aan te jagen, stimuleren en uit te voeren, maar wil zich vooral graag focussen op die plek, die we in onze 21e eeuw gecreëerd hebben om jonge mensen voor te bereiden op hun toekomst en die van de samenleving. We sluiten daarbij graag aan bij onderstaand citaat: “Het onderwijs staat voor een formidabele opdracht om in het licht van alle veranderingen ervoor te zorgen dat onze jongeren zich maximaal ontwikkelen. Daarbij vragen we het onderwijs ook een antwoord te vinden op hoe we de jongeren tot volwaardige burgers kunnen laten opgroeien die in verbinding staan met elkaar. Deze opdracht lukt alleen als we het onderwijs met maatschappelijke, culturele en sportieve instellingen weten te verbinden. Cultuureducatie is daarin een sterke bondgenoot.” Uit: Landelijk Manifest Cultuureducatie 2016

5.2

Doelen en ambities

5.2.1

Cultuureducatie in het basisonderwijs: een nieuwe aanpak In onze voorbereidingen voor dit cultuurplan hebben we vanuit onze drie instellingen allereerst naast elkaar gelegd, wat ieder ten behoeve van het basisonderwijs onderneemt. We constateren (en niet voor het eerst): • dat de dekking van onze activiteiten over het geheel van het basisonderwijs redelijk breed genoemd mag worden • dat de bijdrage van Amphion als het gaat om receptieve en reflectieve cultuureducatie achterblijft op die van de andere twee instellingen • dat beleid en afspraken op bestuurlijk niveau zich niet tot Doetinchem kunnen beperken, omdat de scholen bestuurlijk breder zijn georganiseerd • dat –last but not least- er overduidelijk behoefte is aan afstemming, meer samenwerking en vooral EEN LOKET naar het onderwijs.

26

Het is alweer bijna twee jaar geleden, dat schoolbesturen in een brief aan het college van B&W6 hun instemming, maar ook zorgen kenbaar maakten m.b.t. de vorming van het Cultuurbedrijf. In het kort constateerden zij: • ingenomen te zijn met de plannen voor een centrale regie • een regionale benadering noodzakelijk te vinden • zorgen te hebben over de financiering (bezuinigingen) en de scheve verhouding van de subsidies m.b.t. de verschillende disciplines. In 2018 verscheen van de schoolbesturen voor primair onderwijs in de Achterhoek het mission statement voor de cultuureducatie, dat formeel in september van dit jaar is ondertekend door wethouders van Doetinchem, Doesburg, Oude IJsselstreek en Bronckhorst, alsmede tal van onderwijs- en cultuurprofessionals . We willen in het kader van dit Cultuurplan het mission statement graag overnemen in onderstaand kader. MISSION STATEMENT Bewust in de maatschappij door versterking cultuureducatie. “Logica brengt je van A naar B, verbeelding brengt je overal”, Albert Einstein … dit gunnen wij - de bestuurders van Scholengroep GelderVeste, Stichting Primair Onderwijs Achterhoek, Stichting IJsselgraaf, het Timpaan en De Onderwijsspecialisten – onze leerlingen in het (speciaal) basis- en (voortgezet) speciaal onderwijs; dat zij bewust in de maatschappij en de samenleving staan.

Dat wij leerlingen via cultuureducatie hebben geleerd om met vertrouwen vorm te geven aan hun ideeën en dat zij zijn geïnspireerd om een leven lang te leren. Met dit mission statement willen wij een brug slaan tussen Gemeenten, Provincie en onderwijsinstellingen. Wij roepen onze stakeholders op om vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid de positie van cultuureducatie in het primair onderwijs te versterken. Hier staan en gaan wij voor … Onze belofte 1. Op onze scholen krijgen alle leerlingen de kans om kennis te maken met cultuur in al haar disciplines. 2. Cultuureducatie is een structureel onderdeel in het curriculum en leerlingen leren wat cultuureducatie betekent voor hen én de maatschappij. 3. Cultuureducatie is geen schoolvak maar een verzamelbegrip voor kunst, muziek, cultureel erfgoed en media. Het valt onder verschillende leergebieden en vakken. Onze scholen 1. Onze scholen ontwikkelen een eigen identiteit en formuleren aan de hand daarvan een eigen vraag naar cultuureducatie. 2. Op onze scholen werken leerkrachten die de noodzaak zien om leerlingen een bewuste en open houding te laten ontwikkelen ten aanzien van cultuureducatie en zo meewerken aan de vorming van nieuwsgierige, vrije en creatieve geesten. 3. Onze scholen zetten expertise in om cultuureducatie vorm te geven, bijvoorbeeld in de vorm van vakdocenten of een cultuur coördinator. 4.

Onze scholen participeren in een netwerk met andere scholen en cultuuraanbieders en zetten dit netwerk ook in. 6

brief van besturen Gelderveste, IJsselgraaf, De Onderwijsspecialisten en PRO8 aan de gemeenteraad van Doetichem d.d. 03-11-2017

27

Op 27 juni 2019 ondertekenden al deze partijen, zeer veel muziekverenigingen en het bedrijfsleven het Convenant “ Meer muziek in de klas Lokaal De Achterhoek (MMidK)”. De Achterhoek kent van oudsher een rijk muziekleven kent vol erfgoed en tradities maar ook met innovaties en nieuwe initiatieven. Dit cultureel erfgoed moet levendig worden gehouden. De partijen van het convenant willen graag hun steentje bijdragen aan een unieke identiteit van de Achterhoek met al zijn verenigingen, popmuziek en festivals. Op deze dag werd een nieuwe “matchingsregeling” bekend gemaakt, die het mogelijk maakt MMidK te realiseren door extra middelen van het bedrijfsleven en het rijk. Het Cultuurbedrijf ziet in het schrijven van 2017, het recente mission statement en het Convenant een bevestiging van de noodzaak tot hervorming van de structuur van de cultuureducatie in Doetinchem en omstreken en wil met graagte het mission statement en het Convenant onderschrijven en als partner functioneren bij de uitvoering. 5.2.2

Cultuureducatie in het Voortgezet Onderwijs en Middelbaar Beroepsonderwijs. Hoewel onze focus duidelijk ligt op de brede scope in het Primair Onderwijs (P.O.), wil het Cultuurbedrijf tevens oog hebben voor de vraag vanuit deze onderwijsvelden. We hanteren daarbij twee benaderingswijzen: 1. De actieve Met deze benaderingswijze werken we in de keten van talentontwikkeling. Door de brede scope in het P.O. zijn wij in staat talenten te scouten en ze in- en buiten het reguliere onderwijs te ondersteunen in hun culturele loopbaan, indien gewenst en mogelijk tot aan de toelating tot het Kunstvakonderwijs. 2. De passieve Met het oprichten van C&SA (zie 6.1.4.) beperken we ons niet tot een programma voor het primair onderwijs. We stellen onze kennis, ervaring en netwerk graag ter beschikking aan de vraag vanuit VO en MBO. We zullen daar geen actief beleid in ontwikkelen maar kunnen ons voorstellen op diverse terreinen dienstverlenend te zijn: a. Programmeren van schoolvoorstellingen en/of laagdrempelige toegang tot voorstellingen op onze podia. b. Ondersteunen bij schoolorkesten, musicals, koren etc c. Reflectief aanbod m.b.t. theater, dans en muziek in relatie tot programmering d. Mede ontwikkelen van gericht cultuurbeleid op school e. Ter beschikking stellen van kennis en expertise op diverse terreinen (techniek, fondswerving, etc)

5.2.3

Cultuureducatie in de vrije tijd We blijven natuurlijk doen waar we al jaren goed in zijn: cultuureducatie in de vrije tijd: lessen en projecten in de verschillende disciplines, samenspel muziek (zowel in Pop & Rock als klassieke ensembles en orkesten) talentontwikkeling in de diverse disciplines en ondersteuning van de HAFA verenigingen (o.m. het verzorgen van de opleiding en het organiseren van examens, alsmede professionalisering van de organisaties). Aanbod lessen, cursussen en projecten Omdat het aanbod nu nog verdeeld is over de Muziekschool en De Gruitpoort, werken we toe naar één integraal aanbod vanaf 2021, dat natuurlijk op diverse

28

geschikte locaties plaats kan vinden. De benaderingswijze van De Gruitpoort en de Muziekschool verschilt deels. De Gruitpoort organiseert m.i.v. september 2019 zelf geen cursussen meer, maar faciliteert het aanbod van zelfstandige docenten. De Muziekschool heeft de intentie m.i.v. 2020 dezelfde werkwijze toepassen voor het onderwijs aan leerlingen boven 14 jaar. Het afbouwen van de eigen cursusorganisatie bij de Gruitpoort en deels de Muziekschool betekent niet dat er in de panden geen lessen of cursussen meer gegeven worden. Misschien worden het er juist wel meer en/of er ontstaan andere vormen van educatie. De kern is dat we de regie bij de docenten gaan leggen. Vanaf het nieuwe seizoen worden docenten in de gelegenheid gesteld tegen lage kosten zelf de Gruitpoort en de Muziekschool met hun faciliteiten te gebruiken voor eigen activiteiten. Dat kunnen lessen, cursussen of workshops zijn maar ook projecten. In alle disciplines van de vrijetijdseducatie: beeldend, theater, audiovisueel, muziek, literatuur, talen. Om dat zo laagdrempelig mogelijk te maken bieden we onze faciliteiten en ondersteuning aan tegen lage prijzen. Dat faciliteren bestaat uit een klantvriendelijke ondersteuning in de twee panden, goed geoutilleerde ruimtes, een digitale omgeving waar gebruikers hun activiteiten en ervaringen kunnen delen, en een professionaliseringsaanbod.

Het business model van de buitenschoolse educatie verschuift hiermee deels (muziek alleen >14 jaar) van publieksinkomsten (cursisten gaan niet meer ons, maar hun docent betalen) naar verhuur en facilitering. Muziektheaterschool GRID nemen we ook mee in deze ontwikkeling maar dan door een omvorming naar een theaterwerkplaats die onderdeel gaat worden van het jongerencentrum. Harmonie en fanfare We blijven de ondersteuning van de HAFA verenigingen verzorgen (de Muziekschool). We blijven ondersteunend aan de amateurmuziek in Doetinchem en diverse andere gemeentes. JC Academy Vanuit het Jongerencentrum wordt vanaf komend seizoen naast de projecten die jongeren zelf opzetten ook een Academy ingericht: betaalde activiteiten over meerdere weken waar een professionele coach op wordt ingezet. JC Academy zal talenten opleveren die op de genoemde events hun kunsten kunnen aan publiek tonen. Vooralsnog in de volgende disciplines: Muziektheater DJ Art&Design

5.3

Relatie met de algemene doelen We sluiten met dit totaalprogramma aan bij de eerder beschreven doelen in hoofdstuk 2.5.2. Algemene doelen Het Cultuurbedrijf heeft een sluitende keten ontwikkeld van ‘interesseren’, ‘leren’, ‘produceren’ en ‘presenteren’ en deze ketenaanpak heeft geresulteerd in een aantrekkelijker woon-, werk en leefklimaat in de Achterhoek.

Vertaling voor educatie Het Cultuurbedrijf zorgt voor een brede en multidisciplinaire ondersteuning van de cultuureducatie in het primair onderwijs vanuit de een-loket gedachte Daarnaast verzorgt het cultuurbedrijf een belangrijke rol voor de educatie in de vrije tijd,

Resultaat(toetsing) - vorming C&SA - projecten - uitvoeringen - coaching - opleiding tbv amateurmuziekvereniging en

29

Inwoners van alle leeftijden zijn gestimuleerd om actief en passief deel te nemen aan de culturele activiteiten, binnen maar ook buiten de muren van het Cultuurbedrijf.

Het Cultuurbedrijf wordt door klanten én partners, binnen en buiten het culturele veld gezien als coöperatief, innovatief en deskundig en gericht op cocreatie. Het Cultuurbedrijf kent een duurzaam gezonde financiële positie met een verantwoorde mix tussen middelen uit de markt en subsidie.

5.4

zowel voor de categorie t/m 14 jaar alsmede voor het faciliteren van lessen en cursussen Het Cultuurbedrijf onderneemt educatieve projecten voor de nevenstaande doelgroepen, of vanuit het domein educatie, of als participatie. Ook worden alle doelgroepen gestimuleerd tot samenspel en is er ruim aandacht voor talentontwikkeling Het Cultuurbedrijf richt haar aandacht op het vormen van partnerschappen, vooral m.b.t. het onderwijsveld. In co-creatie wordt gewerkt aan kwaliteitsverbetering en deskundigheid ontwikkeling

Naast de reguliere subsidie voor educatie vanuit de gemeenten, wordt financiering gevonden vanuit het onderwijs en diverse regelingen zoals CMK en Meer muziek in de klas. Het Cultuurbedrijf werkt aan vergroting van de beschikbare middelen, o.a. door het aanstellen van een fondsenwerver.

- ouderen - jongeren - kinderen - mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt - statushouders - mensen met een beperking

- besturen en scholen primair onderwijs - idem Voortgezet Onderwijs - idem Middelbaar Beroepsonderwijs

- fondsen en partners

Doelgroepen en producten Doelgroepen kinderen

jongeren

Producten - programma C&SA - lessen en cursussen - Hafa ondersteuning en opleiding - ensembles en bands - musical opleiding - dans - lessen en cursussen - talentontwikkeling - ensembles en bands - ondersteuning VO en MBO

Partners - onderwijs - Hafa verenigingen - Individuele leerlingen

Gemeenten - Doetinchem - Oude IJsselstreek - Bronckhorst - Montferland - Doesburg

-

- idem

Hafa verenigingen onderwijs individuele t/m 14 jr en de categorie 15+ door het faciliteren en regisseren van het aanbod

30

-

volwassenen

-

Hafa ondersteuning en opleiding lessen en cursussen Hafa ondersteuning en opleiding projecten, koren en ensembles

-

docenten Hafa verenigingen faciliteren en regisseren van een breed aanbod, organiseren van evenementen en concerten

- idem

31

6

Activiteitenplan 2019-2020: nieuw beleid In de werksessies, die de participerende instellingen van het Cultuurbedrijf voerden in de maanden april, mei en juni is een baaierd aan kansen en mogelijkheden de revue gepasseerd, die een Cultuurbedrijf kan ondernemen in gezamenlijke actie. We hebben daarin duidelijke keuzes moeten maken. Tijd en middelen ontbreken ons om m.i.v. het komend seizoen de hemel te bestormen. We hebben een keuze gemaakt en beschrijven ze hieronder. Vooraf echter moet vermeld worden, dat een aantal dingen ons in de bespreking van de projecten duidelijk is geworden: • We werken allemaal in dezelfde cultuurbranche, maar we hebben gemerkt dat we toch heel verschillend zijn in onze bedrijfscultuur. Onderscheiden domeinen en verschillende histories hebben gemaakt wie we zijn. We moeten werken aan een nieuwe historie en dat kost moeite en tijd. • De aanvankelijke indeling in de domeinen presentatie, educatie en participatie is voor veel projecten niet houdbaar. We zien, dat een integraal project bijna altijd al deze elementen in zich draagt. Dat is inherent aan (deze) samenwerking, die de hokjes doorbreekt en zoekt naar nieuwe, hybride vormen van kunstbeleving, uiteraard met behoud van het goede. We hebben ze hieronder dan ook niet meer gecategoriseerd naar domein. • Nieuw beleid vraagt aandacht, menskracht en middelen.

We hebben te kampen gehad met het dualisme van de wens om mooie nieuwe producten te ontwikkelen en daartegenover de pragmatische constatering, dat het bestaande werk ook gewoon doorgang moet vinden. We zullen daar de komende jaren nog wel bij voortduring mee te maken hebben: nieuw voor oud? Nieuw als extra? • We constateerden dat de ontwikkeling naar nieuwe product-marktcombinaties een andere wijze van bedrijfsvoering met zich mee brengt. Gezamenlijke ticketing bijvoorbeeld vraagt om samenwerking en integratie van afdelingen, die daar nu nog separaat mee bezig zijn, vraagt om keuzes voor eenduidige systemen. Vraagt ook aan de achterkant om eenduidig financieel beheer. De geldstromen zijn immers niet meer helemaal gescheiden per ‘instelling’. We hebben dat vele malen geconstateerd, maar voor ons uitgeschoven als opdracht voor het komend seizoen. • De samenwerking en integratie betreft ook niet alleen de front- en backoffice afdelingen, maar ook de directievoering in het nieuwe Cultuurbedrijf. We stelden ons vaker de vraag: “Maar wie beslist dan?”. We hebben nu nog drie gescheiden bedrijven. De transitie naar één bedrijf zal ook op directie en bestuursniveau moeten plaatsvinden. En uiteraard, onder integraal toezicht. • En we constateerden, dat het samengaan in een organisatie met nieuwe producten niet alleen door ons opgebracht kan worden.

We hebben extra middelen en menskracht nodig om onze bescheiden ambities waar te maken. Daar gaat de financiële paragraaf over.

6.1

Inhoudelijke projecten Nieuwe activiteiten voor het Cultuurbedrijf die gerelateerd zijn aan de strategische doelen, samenwerking, innovatie, het aangaan van verbindingen en het bereiken van nieuwe doelgroepen (meer inwoners van Doetinchem) moeten structureel, resultaatgericht en toekomstbestendig zijn. Voor seizoen 2019-2020 gaan we werken aan de volgende nieuwe producten:

32

6.1.1

Stedelijk project Vanaf komend seizoen willen we jaarlijks met het Cultuurbedrijf vanuit onze diverse invalshoeken een onderscheidend en overstijgend project faciliteren c.q. organiseren. Voor 2019-2020 zal dat het project Freyheyt zijn. We ondersteunen en faciliteren dit project. Inmiddels zijn de besprekingen daarover al begonnen. We gaan de voostelling een speelplek geven in Amphion, het project ondersteunen met kaartverkoop en technische faciliteiten bieden. De Muziekschool gaat met haar doelgroepen aan het werk met de muziek en teksten van de rock opera in lessen en presentaties. Dit varieert van het laten maken van speciale arrangementen voor de orkesten en ensembles en deze op diverse side-events en tijdens concerten alvast te laten klinken tot het laten instuderen van enkele liedjes door de rockbands. Tijdens de muzieklessen op de basisscholen zal het thema vrijheid ook worden behandeld en bezongen. Vanuit participatie gaat het Cultuurbedrijf, ook in samenspraak met het Cultuur&Erfgoedpact Achterhoek, tal van side-events organiseren om het project Freyheit verder te ‘laden’. De aangegeven werkwijze impliceert dat we op dit moment nog geen uitgewerkt programma hebben omdat dat juist samen met deelnemers en partners komend jaar tot stand gaat komen.

Projecten waar we ons hard voor willen maken: Verhalenprojecten Lang Leve Kunst: We gaan vanuit Lang Leve Kunst speciale verhalenprojecten met als thema 75 jaar vrijheid opzetten. Bij voorkeur ook intergenerationeel i.s.m. middelbare scholen zodat ook jongeren de verhalen van de laatste mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt persoonlijk kunnen horen en tot creatieve uitingen kunnen verwerken. Jongerentheatervoorstelling: Vanuit de Jongerencentrum Academy (waar Muziektheaterschool GRID vanaf volgend jaar onder valt) zal een speciale jongerenvoorstelling met het thema 75 jaar vrijheid gaan maken. De voorstelling kan voorbereid worden met de schrijver/regisseur van Freyheit zodat er mooie linkjes te leggen zijn en het publiek en de spelers ook Freyheit zelf zullen willen bezoeken. Jongerenevent Vrijheid: We zetten er op in dat vanuit het jongerencentrum jongeren zelf event gaan organiseren rondom het thema vrijheid. Al dan niet gekoppeld aan het thema oorlog. Dat moeten de jongeren zelf bepalen. Net als de vorm en programmering. Het kan een debatavond worden maar ook een sing a song-avond of juist een avond die meer gericht is op urban arts. Flowershower: als onderdeel van het CEPA zal i.s.m. Blossum een bloemenregen georganiseerd worden. Een vlucht langs de hele grensstreek (langs Montferland, Oude IJsselstreek, Aalten, Winterswijk, Berkelland) of juist een centrale plek.

Blossum organiseert dergelijke vluchten samen met vrijwilligers uit de regio. Bij de voorbereiding ervan kunnen dus diverse partners betrokken worden en dus veel doelgroepen bereikt (statushouders, cliënten Stadskamer etc.). Bij dit event kan voor Freyheit geflyerd worden. We willen met regelmaat (liefst ieder jaar) een dergelijk evenement voor Doetinchem en de regio (mede) produceren. We brengen daarvoor alle expertise die we in het Cultuurbedrijf in huis hebben. We zoeken daarbij nadrukkelijk naar

33

partnerschap en initiatieven uit de Doetinchemse en Achterhoekse gemeenschap. We sluiten daar graag bij aan, of we organiseren een dergelijk evenement zelf. 6.1.2

Stedelijke evenementen Op twee manieren wil het Cultuurbedrijf vanaf 2019-2020 actief zijn m.b.t. de evenementen in Doetinchem e.o. Enerzijds willen we deelnemen aan stedelijke manifestaties, anderzijds willen we een goed functionerend stedelijk evenementenloket tot stand brengen Deelname: Het Cultuurbedrijf gaat zichtbaar zijn door middel van organisatie en/of deelname aan (culturele) evenementen. We sluiten daarbij aan bij bestaande initiatieven. Het Stadsfeest kan door het toevoegen van een Uit-festival bijvoorbeeld (op termijn) de culturele seizoenstart voor de stad zijn. De range van stedelijke evenementen is breed. We noemen in willekeurige volgorde: • DJazzVibes • Buitenfilm • Buitengewoon • Passietocht • De Popronde • Doetinchem op de planken • Stadsfeest In het komende seizoen zetten we ons in voor de volgende evenementen: Wanneer Juli Augustus September

Festival Buitengewoon Buitenfilm Stadsfeest

Maart Mei

Passietocht DjazzVibes

Juni

Achterland

Wat gaan we doen Faciliteren artiestenlocatie Volledige organisatie Cultuur- en jongerenprogrammering (m.n. Mark Tennant Plantsoen) Volledige organisatie Faciliteren organisatie, hospitality, uitvoering brunch Eigen tent cultuurbedrijf

Evenementenloket: Het evenementenbeleid van de gemeente Doetinchem maakt momenteel geen deel uit van de cultuurbegroting. Het Cultuurbedrijf denkt graag mee over de toekomstige positionering van de evenementendesk voor de binnenstad en voor de regio. Om daarmee de bekendheid van Doetinchem als evenementenstad en aantrekkelijk vestigingslocatie te vergroten. Het loket kan meer zijn dan een podium voor organisatoren. Vanuit het Cultuurbedrijf denken we graag mee in het professionaliseren van evenementen. Maar ook door daar een publieke UIT-agenda voor de regio aan te koppelen, waarin het brede aanbod (ook voor niet-inwoners) te vinden is. We nemen het komende seizoen deel aan het overleg met betrokken partners om deze doelstelling te realiseren. 6.1.3

Filmdoeken Het Cultuurbedrijf heeft in de Gruitpoort heeft m.i.v. november 2019 de beschikking over twee filmzalen. Door het samengaan van de organisaties ontstaan er ook kansen voor het vertonen van meer en grotere films in Amphion. De Gruitpoort beschikt over de expertise en het distributienetwerk. Amphion beschikt over twee grotere zalen, maar nog niet over de juiste (DCI compliant)

34

projectieapparatuur. Het effectief inzetten van deze extra vertoonmogelijkheden kan ervoor zorgen dat (vanwege de grotere inkoopmassa) titels sneller na hun première beschikbaar komen voor de gezamenlijke filmprogrammering. Ook kan er t.o.v. de theaterprogrammering meer en betere afstemming worden gevonden. Een film als prelude op een voorstelling in Amphion of een filmserie als aanvulling op de voorstellingen. Verder kunnen we allerhande thema’s uitwerken met film. Bijvoorbeeld Hendrik Groen als toneelvoorstelling en een film over mishandling van ouderen met praatgroep/debat. We gaan deze mogelijkheid onderzoeken in het komende seizoen. 6.1.4

Eén loket voor het primair onderwijs: C&SA. We verwijzen voor de achtergrond van dit project naar de wensen en behoeften vanuit het onderwijsveld, zoals we die geschetst hebben in hoofdstuk 5. Het is niet zo dat er op dit moment onvoldoende kwalitatief werk geleverd wordt door de instellingen, integendeel, maar het kan: • meer vraag gestuurd vanuit één centraal aanspreekpunt (loket) • muziekeducatie is alom aanwezig op de scholen. We streven naar de groei van de disciplines beeldend, theater, dans, film. • evenwichtiger verdeeld over de domeinen: actieve- receptieve- en reflectieve cultuureducatie. We willen het bezoeken van voorstellingen en concerten in Amphion als integraal onderdeel maken van ons programma. • zowel coachend naar het kader, als uitvoerend naar de kinderen • met kansen voor uitbreiding d.m.v. efficiëntere besteding en extra middelen We willen in het seizoen 2019-2020 werken aan deze omslag door met verschillende partijen tot een integrale benadering van de cultuureducatie in het basisonderwijs te komen. We geven dit project de werktitel mee: Cultuur & School Achterhoek, C&SA. We werken in de breedte van de cultuureducatie en bij voorkeur in afstemming en afspraken met alle geledingen in het onderwijs:

besturen schoolleiders

ICC’ers

Leerkrachten Primair Onderwijs

actieve receptieve coaching Overige cultuureducatie cultuureducatie kader diensten We sluiten als Cultuurbedrijf graag een convenant met alle besturen omtrent het partnerschap, onze aanpak en ons programma Met de schoolleiders (meestal vergezeld van hun IICer) maken we afspraken over de vertaling van het convenant naar onze (meerjarige) aanpak voor de betreffende school. Indien gewenst kan de schoolleider natuurlijk aan het coaching programma deelnemen. De ICCer is voor het Cultuurbedrijf het centrale aanspreekpunt in de school. Met hem of haar stellen we de uitvoering van ons programma samen. Hij/zij is de ambassadeur voor de cultuureducatie. We hebben speciale coachingsprogramma’s voor de ICCer. Leerkrachten Het bezoeken Onze Op verzoek zijn soms covan een concert Cultuurcoaches stellen we creater bij de of voorstelling is zijn in staat op middelen uitvoering van in onze visie verzoek van de en actieve altijd ingebed in school (zie diensten cultuureducatie. een totaal boven) de ter We stellen educatief pakket. teams van de beschikkin samen het Vaak maken school te g. programma op gezelschappen of coachen en te

35

leerlingen

en de leerkracht participeert bij de uitvoering door onze professionals

orkesten lesbrieven en/of educatieprogram ma’s. De leerkracht speelt een primaire rol bij de uitvoering daarvan, eventueel gecoacht of begeleid door onze professionals of optredende artiesten in de klas.

Vakdocenten geven meestal zelfstandig les aan de leerlingen, soms in cocreatie met de leerkracht

Bezoek en deelname

begeleiden in de uitvoering van alle vormen van cultuureducatie. Dit zogenaamde tweedelijns werk heeft tot doel de competentie van het bestaande kader m.b.t. de uitvoering van cultuureducatie te bevorderen. n.v.t.

n.v.t.

Voor het seizoen 2019-2020 nemen we al een voorschot op het project door de assistentie van Amphion bij de programmering van voostellingen en concerten voor het PO. 6.1.5

Integraal aanbod Cultuureducatie Vrije Tijd We gaan werken aan een loket, waar vraag en aanbod bij elkaar komen. Veel ouders lopen rond met de vraag welke kunstdiscipline het beste bij hun kind past. Wordt het muziekles of toch schilderen. En welk instrument past dan het beste. Het Cultuurbedrijf adviseert en biedt introductiecursussen aan met een breed aanbod. Voor de buitenschoolse lessen in deze disciplines gaat het Cultuurbedrijf een samenwerking aan met zelfstandige professionals. Het Cultuurbedrijf draagt daarbij zorg voor de zichtbaarheid, vindbaarheid en kwaliteit van de kunsteducatie. Zij biedt de professionals laagdrempelige lesruimtes en een plek op haar website en ondersteunt het netwerk met uitwisselingsbijeenkomsten en scholing. Dit betekent dat een inwoner van Doetinchem en omstreken via het Cultuurbedrijf altijd een goede docent kan vinden en dat docenten een prettige omgeving hebben om te werken. Ook voor de amateurverenigingen in Doetinchem en omgeving houdt Cultuurbedrijf laagdrempelige scholing beschikbaar.

6.1.6

Netwerk Amateurkunst vernieuwd De Achterhoek kent een rijk lokaal verenigingsleven. In de West-Achterhoek zijn ruim 250 verenigingen zoals koren, orkesten, dansgroepen, theatergezelschappen en beeldend kunstenaars actief. In het verleden ondersteunde de provincie Gelderland op diverse plaatsen het Netwerk Amateurkunst, zo ook in Doetinchem. Het cultuurbedrijf wil deze ondersteuning weer verder en meer integraal oppakken. Op artistiek en bestuurlijk gebied, met PR en met netwerkactiviteiten. De bestaande activiteiten van de drie organisaties kunnen verder worden uitgebreid. Nu organiseert de Gruitpoort jaarlijks een danspodium, de Muziekschool o.m. een jeugdorkestenfestival en heeft Amphion haar Amphion Open. Het

36

cultuurbedrijf biedt de verenigingen niet alleen een podium, maar we kunnen hen ook ondersteunen bij het organiseren van bijscholingsprogramma’s. We kunnen verenigingen ondersteunen bij het zoeken naar vernieuwing of het zoeken naar alternatieve geldstromen. We zorgen voor een interactieve website waarop iedereen met één muisklik een overzicht heeft van alle verenigingen per categorie inclusief hun activiteiten.

6.2

Organisatie vorming We willen in seizoen 2019-2020 werken aan de totstandkoming van één cultuurbedrijf, één organisatie. We constateren tegelijkertijd, dat we (nog) in drie gescheiden panden gehuisvest zijn. En dat maakt organisatorische synergie moeilijker. Een aantal bedrijfsmatige onderdelen zullen we voor de drie vestigingen moeten behouden, zoals bijvoorbeeld de receptie. Daarnaast willen we de organisatie zoveel mogelijk als één bedrijf oplijnen. Het motto is: zoveel mogelijk centraal en decentraal waar nodig. Onderdelen, waarvan we nu al denken, dat ze gecentraliseerd moeten worden zijn: • een website (een portal voor alle merken en de merken separaat?) • een ticketingsysteem (met decentrale kassa’s) • gezamenlijke verkoop en marketing, in ieder geval beleidsmatig • een financiële afdeling Al deze onderdelen van de bedrijfsvoering willen we onder de loep nemen. Dat betekent ook dat we moeten nadenken over een integrale bestuursstructuur, beslissingsbevoegdheid en natuurlijk het toezicht. Onderstaande procesaanpak is tot stand gekomen in overleg met de bestuurders en de raden van toezicht en -commissarissen van de drie instellingen.

6.2.1

Preambules (1) In het proces tot nu toe is duidelijk dat de overgang naar een Cultuurbedrijf met de nodige omzichtigheid zal dienen te gebeuren. De proposities van de instellingen daarbij is verschillend: • Amphion wijst op het gevaar dat bij een te grote druk en een te snel tempo de organisatie van Amphion uit de bocht kan laten vliegen. Het bedrijf werkt lean and mean aan een hoge output met een kleine bezetting. Bij een te grote druk bestaat het gevaar dat de financiële doelstellingen niet meer gehaald worden en wankelt daarmee de basis van het Cultuurbedrijf. • De Muziekschool waakt ervoor, dat met het Cultuurbedrijf de huidige substantiële aandacht voor de discipline ‘muziek’ niet onder druk komt te staan ten faveure van vormen en genres binnen het educatieve spectrum. • De Gruitpoort wijst op het risico, dat de organisatie van het Cultuurbedrijf logger en minder wendbaar wordt dan de huidige organisatie van de Gruitpoort en dat daardoor minder snel op de markt kan worden ingespeeld. We onderkennen deze risico’s en zien ze als raadgevende opgave voor de totstandkoming van het Cultuurbedrijf. (2) Er is een verschil tussen het Cultuurbedrijf en de -organisatie om daartoe te komen. Het Cultuurbedrijf met alle stroomlijning, synergie, optimale marktoriëntatie en gezonde exploitatie zal pas op termijn van meerdere jaren (3 tot 5) kunnen worden gerealiseerd.

37

Toch is de eerste stap tot vorming van die ene ‘organisatie’ met eenduidige governance (één toezichthouder en één bestuur) noodzakelijk uiterlijk per 01-092020 om überhaupt het proces tot een gezond Cultuurbedrijf op middellange termijn te kunnen voeren. Temeer ook, omdat de huidige instellingen al met een gezamenlijk tekort op de begroting werken van ruim 3 ton. Dat betekent voor de focus op 2019 en 2020: (a) governance (toezicht en bestuur) (b) meerjarenplan exploitatie met zicht op saldowinst voor opbouw reserve. Er ligt een duidelijke prioriteit bij het komen tot een sluitende exploitatie op termijn van 3-5 jaar. (3) Op korte termijn zullen de tekorten van de instellingen zoveel als mogelijk moeten worden weggewerkt. De gemeente Doetinchem heeft aangegeven daarin niet te kunnen bijdragen (wel in de frictiekosten m.b.t. reorganisatie). Het is onontkoombaar dat daarvoor snelle ingrepen noodzakelijk zijn en daaropvolgend reserves moeten worden aangesproken. Van de drie instellingen heeft alleen MOG momenteel een substantieel weerstandsvermogen. Dat zal voor de vorming van het Cultuurbedrijf noodzakelijk zijn. (4) In het korte termijn proces is doorzettingsmacht nodig door een kwartiermaker. Het formeel realiseren daarvan zal tijd kosten. Het is van belang dat de partners al vanaf het begin handelen als zijnde deze situatie een feit (zie onder ‘kwartiermaken’). 6.2.2

Proces 2019-2020 Governance • In oktober/november wordt door de kwartiermaker een voorstel aan de RVT/RVC voorgelegd voor een juridische constructie, waarmee in de loop van het seizoen de drie instellingen kunnen worden gebundeld in een organisatorische koepel. • In oktober/november wordt door de kwartiermaker een voorstel aan de RVT/RVC voorgelegd m.b.t. de inrichting van toezicht, bestuur en management van deze koepel organisatie. Bedrijfsvoering Teneinde het tekort ad 3 ton in te lopen en de nodige middelen voor innovatie (2 ton) te vergaren en de gevelproblematiek voor Amphion financieel te coveren, maakt de kwartiermaker i.o.m. bestuurders en controllers een sluitend meerjarig exploitatie plan. Start in oktober, gereed eind 2019. We zullen dit tekort terugbrengen door (een mix van): • Kostenreductie • Vergroten verdiencapaciteit • Synergie in de organisatie bij de vorming van één organisatie • Herbezinning op taken • Bijdrage uit vrij besteedbare reserves Daarvoor zal een groot commitment van alle betrokkenen nodig zijn. Organisatievorming Het is duidelijk dat in het werken aan een gezonde financiële exploitatie ook ingrepen in de bestaande organisatie noodzakelijk zijn. Gezien de bovenstaande preambules zullen we hier echter prudent mee moeten omspringen, om de bestaande bedrijfsvoeringen niet in gevaar te brengen.

38

De kwartiermaker zal daartoe i.o.m. bestuurders een meerjarige visie op ontwikkelen met een organisatiemodel voor het hele Cultuurbedrijf. Deze zal –op termijn- bijdragen aan het terugdringen van het structurele tekort. We kunnen op onderdelen daarvan op kortere termijn doorpakken, waar nodig en haalbaar. Inhoudelijk jaarprogramma Laten we vooral de kern van het Cultuurbedrijf niet vergeten. De in hoofdstuk 6.1 beschreven inhoudelijke activiteiten van het Cultuurplan zullen zoveel als mogelijk belegd worden bij functionarissen in de bestaande organisaties. Per project wordt een aanjager benoemd. Zij zullen daartoe plannen van aanpak maken en voortgang rapporteren naar de ‘raad van bestuur’ (zie verder). Kwartiermaken Met ingang van oktober 2019 verandert de rol van de huidige procesbegeleider in die van ‘kwartiermaker’. De kwartiermaker zal ad interim de rol vervullen van ‘voorzitter van de raad van bestuur’, die is samengesteld uit de drie bestuurders. Met het realiseren van de nieuwe juridische constructie zal de kwartiermaker daar formeel worden ‘ondergebracht’. Dit is een tijdelijke constructie, totdat de uiteindelijke governance is ingericht en bemenst. In overleg met de toezichthouders kan de uiteindelijke bemensing op snelheid of getemporiseerd worden uitgevoerd. Feit is dat deze uiterlijk per 01-09-2020 moet zijn ingericht.

Van belang is, dat de kwartiermaker al vanaf oktober als zodanig kan handelen. Over de formele ‘aanstelling’ van de kwartiermaker beslist de transitie raad van toezicht. Formele afhechting Met betrekking tot besluitvorming, adviesrecht medezeggenschap etc. zullen de noodzakelijke stappen gezet worden door de daartoe bevoegde gremia. Het betreft immers majeure organisatieveranderingen. De afspraken omtrent het informeren van de medezeggenschap organen zijn inmiddels gemaakt. 6.2.3

Procesorganisatie Raad van bestuur De gezamenlijke bestuurders zullen onder voorzitterschap van de kwartiermaker de raad van bestuur vormen voor dit proces (tot de nieuwe governance is ingericht). De bestuurders zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor de realisatie van het integrale Cultuurbedrijf en zijn separaat verantwoordelijk voor hun eigen bedrijf. In principe is dit een ‘op overeenstemming gericht’ overleg. Daar waar deze overeenstemming niet mogelijk is, beslist de meerderheid van stemmen. Bij staking daarvan heeft de kwartiermaker de doorslaggevende stem. In geval van majeure beslissingen, waarover geen overeenstemming kan worden bereikt, wordt voor dringend advies opgeschaald naar het niveau van de transitie Raad Van Toezicht. Zulks kan op initiatief van eenieder in de RVB geschieden. De ambtelijk vertegenwoordiger van de gemeente kan als toehoorder aanschuiven. De raad komt wekelijks bij elkaar. De kwartiermaker bereidt de vergaderingen voor. Transitie Raad van toezicht Omdat het een samengaan van zelfstandige stichtingen en een NV betreft en om de borging van het proces en de resultaten te optimaliseren, zullen –naast de bestuurders- de toezichthouders een actievere rol gaan spelen, dan tot nu toe. Er is een transitieraad gevormd met twee toezichthouders per om het proces te monitoren. • Deze ‘transitieraad’ heeft mandaat vanuit de achterbannen.

39

• • • • •

Deze raad monitort en adviseert het proces voor de realisatie van het integrale Cultuurbedrijf. Tevens heeft de raad de verantwoordelijkheid voor het inrichten en werven van het bestuur van het Cultuurbedrijf. Daar waar de RVB aangeeft de beslissing omtrent majeure kwesties aan de transitie raad van toezicht voor te leggen, adviseert deze de RVB. De separate toezichthoudende organen behouden uiteraard hun wettelijke voor hun organisatie, daar waar nodig. De ‘rolhygiëne’ tussen bestuurders, transitieraad en bestaande raden van toezicht/commissarissen zijn een belangrijk aandachtspunt. Deze rollen moeten zo zuiver mogelijk blijven.

De raad van toezicht komt driewekelijks bij elkaar of zoveel vaker als nodig. De kwartiermaker bereidt de vergaderingen voor. Gemeente De wethouder wordt minimaal tweewekelijks op de hoogte gehouden van de voortgang door de ambtelijk vertegenwoordiger en de kwartiermaker. De externe communicatie van het proces wordt gecoördineerd door de gemeente. Minimaal zes wekelijks of zoveel vaker dan nodig vindt overleg plaats tussen wethouder en raad van toezicht. In de loop van het proces zullen tevens de regiogemeentes worden geïnformeerd en geïnvolveerd in de realisatie van het Cultuurbedrijf.

40

7

Randvoorwaarden Om alle projecten die we in seizoen 2019-2020 willen ontwikkelen tot een goed einde te brengen hebben we een aantal randvoorwaarden in kaart gebracht.

7.1.1

Programmering Integraal beleid houdt in dat we willen werken aan een afdeling programmering, die voor het hele Cultuurbedrijf en festivals kan werken. Datzelfde geldt voor de afdelingen marketing, horeca, techniek en financiën. Voorwaarde is, dat de huidige werkzaamheden vanzelfsprekend goed moeten doorgaan om een hoge kwaliteit te kunnen blijven garanderen. Extra werkzaamheden moeten daarnaast apart worden begroot en ingepland.

7.1.2

Marketing en kaartverkoop Ervan uitgaande dat de centrale instelling voor presentatie Amphion blijft: In Amphion is er een website en een kaartverkoopsysteem. Marketingtechnisch gezien worden alle entreebewijzen voor alle programma’s op naam verkocht en direct betaald via Ideal en Visacard. Op deze manier is de basis gelegd voor een solide marketingcommunicatie met als basisinstrument een database met AVG-proof data van 70.000 mensen. Hieraan gekoppeld is een doelgroepselectie en emailsysteem verbonden. Dit werkt nu in Amphion goed. Alles kan in principe uitgebreid worden naar de kaartverkoop voor alle vertoningen (theater, concert, film) in het Cultuurbedrijf. Voorwaarde is, dat databasebeheer en websitebeheer gebeurt door professionals. Het is realistisch om dit alles als een zeer grote operatie in te schatten, waar veel tijd en geld in gaat zitten. De tijdsduur van zo’n proces moet ook goed ingeschat worden.

7.1.3

Merknamen Cultuurbedrijf, Amphion, Gruitpoort, Muziekschool Uitgangspunt is dat de merknamen van de huidige instellingen blijven bestaan. Tevens is er behoefte aan een paraplu: het Cultuurbedrijf Doetinchem. Indien er meerdere merknamen gevoerd gaan worden met een gemeenschappelijke bedrijfsnaam zal er een parapluconstructie bedacht moeten worden voor alle vormen van de communicatie. Hier zal budget voor vrijgemaakt moeten worden, want in dat geval is ook een imagocampagne nodig. Alles is afhankelijk van het hierboven geschetste uitbreidings- en implementatieproces van de verkoopkanalen en aanverwante administratieve- en financiële werkgebieden en methodes.

7.1.4

Randvoorwaarden voor oprichting C&SA We hebben hoge ambities voor de educatie. We onderscheiden daarbij een aantal randvoorwaarden voor de realisatie van deze ambities. We zetten ze op een rij. • medewerking onderwijs • medewerking gemeentes • integratie front office instellingen (een loket, dus een aanspreekpunt) • integratie backoffice (dus ook integratie evalueren en afrekenen) • ontwikkeling website • organisatietijd en menskracht • externe begeleiding

7.1.5

Randvoorwaarden voor integratie en facilitering vrijetijd aanbod • • •

reorganisatie personeel MOG (al in gang gezet) synchroniseren programma en werkwijze Gruitpoort en MOG één (deel)website educatie vrije tijd

41

• • • • • 7.1.6

ontwikkelen andere faciliteiten voor ‘docenten vrije ondernemer’ integratie front office (een loket) integratie backoffice (dus ook gezamenlijk evalueren en afrekenen) organisatietijd en menskracht externe ondersteuning

Fondsenwerver Bij participatie is de deelnemer meestal niet zelf in staat de kosten te dragen voor hetgeen we in deze functie te bieden hebben. Er zal om een effectieve cultuurparticipatierol te vervullen altijd extra externe financiering noodzakelijk zijn. Het Cultuurbedrijf wil daarom kunnen investeren in een fondsenwerver en relatienetwerker die kan ondersteunen die externe financiering van partners en fondsen binnen te halen. Het is van groot belang dat deze buiten de outcomefinanciering van de gemeente(n) valt en niet afhankelijk is van de binnen te halen projecten zelf. Ook binnen de andere programmalijnen zullen we meer projecten willen entameren, die om extra middelen vragen. De fondsenwerver zal dan ook werken voor deze onderdelen van het Cultuurbedrijf. Deze rol om externe financiering te verwerven moet onderdeel zijn van de basisorganisatie. En aangezien de kosten daarvoor terug te verdienen zijn is dit een rendabele investering.

42

8

Financiering

8.1

Financiering Cultuurbedrijf in Iglomodel De financiering van het Cultuurbedrijf is een hoofdstuk apart. We willen graag stilstaan bij de financieringsstructuur van onze drie programmalijnen. Die zijn nogal verschillend. Helaas is het op dit moment nog niet mogelijk alle kosten en baten op een gelijke manier toe te rekenen aan de drie programmalijnen. De exploitaties van de drie instellingen zijn daarvoor te verschillend ingericht. We beschouwen dit als een opgave voor het komende seizoen (herinrichten administratieve systemen). We hebben de baten verdeeld in categorieën. We gebruiken daarvoor een adaptatie van het IGLO model, zoals in 2015 door bureau Berenschot is gepresenteerd. Het schema hieronder kent vier categorieën: A: is de financiële dekking voor ‘voorziening’, lees het ‘apparaat’ dat nodig is om de cultuur te kunnen presenteren. Het gaat veelal om algemene huisvesting-, organisatie-, administratie- en beheerskosten. Deze kosten worden nu voornamelijk gedekt door de subsidie van de gemeente Doetinchem. B: zijn de productinkomsten, die gebruikt worden voor het uitvoeren van de culturele producten. Dit deel van de Iglo bestaat uit fondswerving en externe subsidies (bijvoorbeeld voor muziekonderwijs in de regiogemeentes). C: zijn de productinkomsten die direct voortkomen uit de culturele productie, zoals bijvoorbeeld opbrengsten uit kaartverkoop, lessen en cursussen etc.

D: zijn de productinkomsten die niet voortkomen uit de culturele productie, maar uit secundaire bronnen, zoals horeca, verhuur, sponsoring etc.

Financiering: IGLO-model

C B

A

D

A) Voorziening A

gemeente Doetinchem subsidie

B) Product Inkomsten B

aandeel fondswerving en ext subsidie

C) Product Inkomsten C

aandeel markt primair product

D) Commerciële opbrengst D

aandeel markt secundair product

Als we op hoofdlijnen de financiering van de verschillende productlijnen in dit schema passen, ziet dat er als volgt uit7:

7

Bronnen: begroting 2020 Amphion, MOG en Gruitpoort. De bedragen van de begrotingen zijn een op een overgenomen.

43

Verdeling kostentoerekening cf Iglomodel (geld)

Presentatie Participatie Educatie

A 818.000 620.000 777.000

B 295.000 321.000 760.000

C 2.859.000 0 517.000

D 1.070.000 0 42.000

Totaal 5.042.000 941.000 2.096.000

Cultuurbedrijf

2.215.000

1.376.000

3.376.000

1.112.000

8.079.000

Verdeling kostentoerekening cf Iglomodel (percentage)

Presentatie Participatie Educatie

A 16% 66% 37%

B 6% 34% 36%

C 57% 0% 25%

D 21% 0% 2%

Totaal 100% 100% 100%

Cultuurbedrijf

27%

17%

42%

14%

100%

Conclusies: • De kosten van de productlijnen worden verschillend gedekt. Dat is het duidelijkst te zien in het verschil van de opbrengst het marktaandeel (C) tussen participatie en presentatie. Deze opbrengst wordt gebruikt voor de dekking van de overheadkosten. De subsidie (A) is daarvoor niet geheel toereikend. • Participatie leunt geheel op de bijdrage uit de categorieën (A) structurele subsidie en (B) fondsen en externe subsidies • Educatie haalt veel geld op bij de regiogemeentes en de verschillende fondsen, maar kan dat, omdat de overhead (A) door de gemeente Doetinchem wordt gesubsidieerd. • Vooral bij presentatie (theater, concert, film) zijn de horeca- en verhuuropbrengsten substantieel. Deze opbrengst wordt gebruikt voor de dekking van de overheadkosten. De subsidie (A) is daarvoor niet geheel toereikend. • In de totaliteit van de start van het Cultuurbedrijf (huidige situatie) wordt 27% van de totale exploitatielast gedekt door cultuur-subsidie van de gemeente Doetinchem. De resterende 73% komt uit eigen opbrengsten, externe fondsen en -subsidies. Zoals boven aangegeven is het op dit moment niet mogelijk alle lasten van de drie verschillende instellingen in een geconsolideerde begroting toe te rekenen aan de drie verschillende programmalijnen. De administraties zijn daarop (nog) niet geheel ingericht. Een presentatie daarvan zou een vertekend beeld geven.

We hebben de lasten van de drie huidige instellingen bij elkaar gebracht op kostensoort. Zie het schema hieronder8.

8

Bronnen: idem

44

EXPLOITATIE CULTUURBEDRIJF TOTAAL

Inkomsten Iglo A B C D

Structurele cultuur subsidie externe subsidie/fondsen, sponsoring Marktinkomsten primair product Marktinkomsten secundair product

TOTALE INKOMSTEN

2.215.000 1.376.000 3.276.000 1.212.000 8.079.000

Uitgaven Personele kosten Huisvesting Organisatie Communicatie en marketing Productiekosten Afschrijvingen Onvoorzien

3.896.000 922.000 383.000 204.000 2.804.000 173.000 0

Totale uitgaven

8.382.000

Saldo

-303.000

De samengestelde exploitatie van de drie instellingen laat een begroot tekort zien voor 2020 van € 303.000,-, grotendeels veroorzaakt door de ‘opgelegde’ bezuinigingen. We willen dit tekort terugbrengen bij de vorming van het Cultuurbedrijf door (een mix van): • Kostenreductie • Vergroten verdiencapaciteit • Synergie in de organisatie bij de vorming van één organisatie • Herbezinning op taken • Externe bijdragen We zullen in het komend seizoen werken aan een geconsolideerde meerjarenbegroting, waarin we op termijn het saldo naar positief keren, zodat we tevens in staat zijn een verantwoorde risicoreserve op te bouwen.

8.2

Vereiste middelen innovatie We hebben een calculatie gemaakt van de extra middelen, die we denken nodig te hebben in seizoen 2019-2020 voor de inhoudelijke projecten én de opstart van het Cultuurbedrijf. Voor een deel (organisatie) zijn deze bedragen ontleend aan de businesscase van BMC. Ze zijn (nog) niet verwerkt in de bovenstaande exploitatiebegroting. De financiering hiervan nemen we mee in de operatie, zoals beschreven in paragraaf 8.1. Schematisch zie deze er als volgt uit:

45

INNOVATIE CULTUURBEDRIJF OPSTARTKOSTEN Geen exploitatie of afschrijvingen!

menskracht systemen uren maal € 40 inkoop intern eenmalig uitbreiding

menskracht uren maal € 40 extern

€ € € € €

inhoudelijke projecten (1) Stedelijke evenementen (vooral loket) (2) Meer filmdoeken (alleen onderzoek) (3) Eén loket voor de binnenschoolse cultuureducatie (4) Een integraal aanbod Cultuureducatie in de vrije tijd (5) Netwerk amateurkunst (6) Stedelijk project

4.000 2.000 4.000 4.000 4.000 regulier

totaal

€

20.000

€

4.000

€ € €

20.000 20.000 10.000 n.v.t.

€ € €

4.000 4.000 4.000 n.v.t. 104.000

€

Organisatievorming externe begeleiding harmonisatie administratieve sytemen inc ticketing ontwikkelen website (portal) communicatie nieuwe organisatie fiscaal advies juridisch advies accountantskosten notariskosten interne uren

8.2.1

PM gemeente € 50.000 € 15.000 € 15.000 € 5.000 € 5.000 € 10.000 € 5.000 € € 105.000

(additioneel aan inhoudelijk)

€

209.000

Frictiekosten We zullen a- structurele frictiekosten moeten maken, vanwege de afslanking van de organisatie door het samenbrengen van organisatie onderdelen. De kosten daarvan kunnen in dit stadium nog niet worden geraamd. De gemeente Doetinchem heeft aangegeven geen mogelijkheden te zien hiervoor structureel of eenmalig een bijdrage te leveren aan innovatie- en frictiekosten. Deze financiële opgave komt aldus voor rekening van het nieuwe Cultuurbedrijf.