B-1.5 Besluit B&W over rapport onderzoek vrije tijd in gemeente Barneveld d.d. 30-5-23 (3)

Organisatieonderdeel: Samenleving Behandelaar: K. Lokers en I. Evers Telefoonnummer: +31621340789 Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. 2835 Barneveld, 30 mei 2023 Portefeuillehouder: M.H.J. Pluimers-Foeken Op overzicht Bestaand beleid (website)

Rapport onderzoek vrijetijd in de gemeente Barneveld (SAM - KL)

Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van het rapport ‘Vrije tijd in de gemeente Barneveld – Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport’; 2. De gemeenteraad te informeren over dit besluit (via rubriek B).

1. Inleiding Gemeente Barneveld wil graag dat haar beleid rondom cultuur en sport & bewegen zoveel mogelijk aansluit bij de behoeften van de lokale samenleving. Daarom is inzicht in de actuele wensen en behoeften van onze inwoners op het gebied van cultuur en sporten & bewegen noodzakelijk. Er is daarom een participatie- en behoefte-onderzoek uitgezet met de volgende doelstellingen: 1. Inzicht krijgen in de cultuur- en sportparticipatie van inwoners van Barneveld oftewel: de deelname en bezoek van inwoners aan culturele activiteiten en voorzieningen in kaart brengen en zicht krijgen op de mate waarin inwoners van gemeente Barneveld bewegen en sporten. 2. Inzicht krijgen in de behoeften van inwoners van Barneveld op het gebied van culturele activiteiten en voorzieningen en van bewegen en sporten. Onderzoeksbureau Het PON & Telos heeft in opdracht van gemeente Barneveld in de eerste maanden van 2022 een kwantitatief vragenlijstonderzoek uitgevoerd. Aansluitend daarop is een kwalitatieve verdieping uitgevoerd door met inwoners in gesprek te gaan tijdens twee inwonersavonden. In het bijgevoegde rapport in bijlage 1 ‘Vrije tijd in de gemeente Barneveld – Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport’ leest u de resultaten van beide onderzoeken. In totaal hebben 2.057 inwoners van gemeente Barneveld de vragenlijst geheel of gedeeltelijk ingevuld.

We zijn ons ervan bewust dat de coronacrisis grote gevolgen heeft gehad op zowel de cultuurparticipatie, op het sport- en beweeggedrag van mensen als op het beschikbare aanbod. Ondanks deze gevolgen is er in overleg met het onderzoeksbureau voor gekozen om inwoners te vragen naar hun gedrag in de afgelopen 12 maanden. Het vragen naar ervaringen van vóór 2020, zou namelijk naar verwachting een minder reëel beeld geven van huidige en toekomstige behoeften en wensen. Belangrijkste conclusies uit het onderzoek: • Een ruime meerderheid van de inwoners van gemeente Barneveld zijn op één of andere wijze actief op het gebied van sport & bewegen en/of cultuur. Er wordt met name veel gefietst en gewandeld in en om de gemeente en veel mensen bezochten een culturele activiteit of zijn hierin zelf actief; • De coronacrisis en de bijbehorende maatregelen (zoals tijdelijke sluiting van accommodaties) hebben in de afgelopen twee jaar forse impact gehad op het culturele en sportieve leven van veel inwoners van gemeente Barneveld. Qua culturele activiteiten is er voor 76% van de inwoners iets veranderd; met name het bezoek of deelname aan culturele activiteiten was niet meer mogelijk. • Veel inwoners zijn tevreden over zowel het aanbod op gebied van bewegen & sport als dat van creatieve en culturele activiteiten in de gemeente, maar er zijn verbeterpunten.

Het totale beweeg- en sportaanbod van de gemeente wordt beoordeeld met een 7,4 terwijl het totale cultuuraanbod wordt beoordeeld met een 6,5. • Vrijwel alle deelnemers aan de inwonersavonden waren enthousiast om op deze manier met de gemeente mee te denken en beoordeelden de avonden met een ruime voldoende (deelnemers aan de sessie over bewegen en sport beoordeelden de avond gemiddeld met een 7,6, deelnemers aan de sessie over cultuur gaven hiervoor een 8,1). We zijn daarom voornemens dit onderzoek periodiek te herhalen.

-2-

2. Beoogd effect 2a) Meetbaar effect Er is inzicht verkregen in de behoefte van inwoners ten tijde van het onderzoek en heeft geleid tot conclusies en aanbevelingen.

2b) Maatschappelijk effect Het aanbod en de toegankelijkheid van aanbod kan beter af gestemd worden op de behoefte van inwoners.

3. Argumenten 3.1. Het rapport ‘Vrije tijd in de gemeente Barneveld – Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport’ is opgesteld, conform opdracht. In 2021 is de opdracht tot onderzoek en het opstellen van een rapport, verstrekt. Het rapport voldoet aan de verstrekte opdracht. 3.2. De conclusies en aanbevelingen zijn helder. De conclusies en aanbevelingen zijn goed onderbouwd. Zij geven duidelijk inzicht in de effectiviteit van de het bestaande aanbod. Daarnaast geeft zij handvatten en adviezen voor de inrichting en communicatie van het bestaande aanbod en de aandachtspunten. De resultaten van het onderzoek worden meegenomen in de herijking van het Sportakkoord II, het ontwikkelingstraject van de integrale cultuurvisie en in de subsidiegesprekken met de culturele en maatschappelijke partners. 3.3. De raad wordt op de hoogte gesteld. Het toezenden aan de raad van de stukken via Rubriek B, is de gebruikelijke werkwijze.

4. Kanttekeningen Door uitdagingen in de belastbaarheid en de capaciteit komt dit rapport nu ter tafel, ondanks oplevering eind 2022. Dit heeft geen negatieve gevolgen voor de opvolging van de adviezen en aanbevelingen.

5. Financiën Dit onderzoek is uitgevoerd binnen bestaande budgetten.

6. Participatie en communicatie 6a) Participatie Op basis van dit onderwerp, Vrije tijd in Barneveld – Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport, worden inwoners geïnformeerd. Dit komt overeen met trede 1 van de participatiemeter: medeweten / informeren.

6b) Communicatie Inwoners worden op de hoogte gebracht via de openbare besluitenlijst.

7. Uitvoering 7a) Planning De resultaten worden meegenomen in de lopende processen (zie evaluatie/ controle) in 2023 en 2024.

7b) Evaluatie/ controle De resultaten van het onderzoek worden meegenomen in de herijking van het Sportakkoord II, het ontwikkelingstraject van de integrale cultuurvisie en in de subsidiegesprekken met de culturele en maatschappelijke partners.

-3-

8. Bijlagen 1. Bijlage rapport ‘Vrije tijd in de gemeente Barneveld – Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport’

Vrije tijd in de gemeente Barneveld Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport

Vrije tijd in de gemeente Barneveld Een onderzoek naar cultuur en bewegen & sport Drs. K. du Long S. de Jong MSc MA

Het PON & Telos

Colofon Het PON & Telos heeft dit onderzoek verricht in opdracht van gemeente Barneveld

Auteur(s) drs. Karin du Long en Sophie de Jong MSc MA Publicatienummer 211695-01 Datum november 2022

© 2022 Het PON & Telos Het auteursrecht van deze publicatie berust bij Het PON & Telos. Gehele of gedeeltelijke overname van teksten is toegestaan, mits daarbij de bron wordt vermeld. Vermenigvuldiging en publicatie in een andere vorm dan dit rapport is slechts toegestaan na schriftelijke toestemming van Het PON & Telos. Hoewel deze publicatie met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan Het PON & Telos geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor eventuele fouten. Meer informatie www.hetpon-telos.nl

Het PON & Telos | Colofon

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Inleiding Aanleiding Doelstelling van het onderzoek Thema’s van het onderzoek Werkwijze kwantitatief onderzoek Impact van de coronacrisis Leeswijzer

1 1 2 2 3 5 5

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10

Kwantitatief onderzoek: Creatieve en culturele activiteiten Type cultuurbezoek Locatie cultuurbezoek Cultuurbezoek en de coronacrisis Locaties voor cultuur in de gemeente Barneveld Deelname aan creatieve en culturele activiteiten Beoefening van creatieve of culturele activiteiten en de coronacrisis Lidmaatschap en steun Wensen over creatieve en culturele activiteiten Waardering van het cultuuraanbod Wensen cultuuraanbod

6 6 7 8 9 10 11 12 13 15 17

3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7

Kwantitatief onderzoek: Bewegen en sporten Beweeg- en sportgedrag Gevolgen coronacrisis Sportbeoefening Redenen om wel of niet te bewegen en sporten Stellingen over bewegen en sporten Waardering van het beweeg- en sportaanbod Wensen beweeg- en sportaanbod

19 19 20 21 24 26 27 30

4

Kwantitatief onderzoek: Informatiebehoefte

33

5

Kwantitatief onderzoek: wensen en behoeften kinderen jonger dan 16 jaar

34

6 6.1 6.2 6.3 6.4

Kwantitatief onderzoek: aandachtspunten en adviezen Creatieve en culturele activiteiten – Aandachtspunten en adviezen Bewegen en sporten – Aandachtspunten en adviezen Informatiebehoefte – Aandachtspunten en adviezen Wensen van kinderen – Aandachtspunten en adviezen

36 36 37 39 39

7 7.1 7.2 7.3

Kwalitatieve verdieping: uitkomstdialoog met inwoners Werkwijze kwalitatieve verdieping Werving van deelnemers Toelichting methodiek uitkomstdialoog

40 40 40 40

Het PON & Telos | Inhoudsopgave

8 8.1 8.2 8.3 9 9.1 9.2 9.3

10

Resultaten uitkomstdialoog Bewegen en sport Vraag 1: Wat zou je graag zien in de gemeente op het gebied van bewegen en sport? Vraag 2: Hoe zorgen we dat bewegen en sporten voor iedereen toegankelijk is? Vraag 3: Wat stimuleert jou of anderen om te bewegen en te sporten?

43

Resultaten uitkomstdialoog Creatieve en culturele activiteiten Vraag 1: Wat zou je graag nog zien in de gemeente qua creatieve en culturele activiteiten? Vraag 2: Hoe zorgen we dat creatieve en culturele activiteiten voor iedereen toegankelijk zijn? Vraag 3: Wat stimuleert jou of anderen om cultuur te bezoeken en/of creatieve activiteiten te beoefenen?

48

Slotbeschouwing

54

43 44 46

48 50 52

Achtergrondkenmerken respondenten

56

Sportbeoefening – overzicht sporten

57

Respons en resultaten naar gebieden

59

Vragenlijst

62

Het PON & Telos | Inhoudsopgave

1

Inleiding

1.1

Aanleiding De gemeente Barneveld wil graag dat haar beleid rondom cultuur en bewegen & sport zoveel mogelijk blijft aansluiten bij de lokale samenleving. Daarom wil de gemeente graag inzicht in de actuele wensen en behoeften van haar inwoners op het gebied van cultuur en sporten & bewegen. Dit vormt de aanleiding voor het voorliggende participatie- en behoefteonderzoek. Het onderzoek levert ook informatie op waarmee verdere invulling gegeven kan worden aan de opdracht voor Be Active & Creative. Dit team heeft onder meer als doel om cultuur en sporten & bewegen laagdrempeliger te maken en houden voor alle inwoners. Het PON & Telos heeft eerder in 2019 een quickscan onderzoek begeleid waarbij door studenten van de Christelijke Hogeschool Ede de cultuurbehoefte in de Barneveldse samenleving gepeild hebben. Het ging om een niet-representatieve pilot die aanleiding gaf om op een aantal onderwerpen in te zoomen. Onderwerpen zoals cultuurbeoefening, interesses, waardering van het aanbod en bekendheid met het aanbod zijn hierin aan bod gekomen. “De gemeente Barneveld is een groeigemeente met ruim 60.000 inwoners. In deze gemeente spelen sport en cultuur een belangrijke rol.

Binnen het beleidsplan ‘Mensen Voorop’ van het Sociaal Domein krijgt sport en cultuur een nadrukkelijke positie in het bevorderen van het groeien naar Zelfstandigheid, het Meedoen naar Vermogen en het ‘Samen oud worden’. We streven ernaar om sport en cultuur toegankelijker en laagdrempeliger te maken voor al onze inwoners. Om ervoor te zorgen dat het sport- en cultuuraanbod in onze gemeente aansluit op de wensen en behoeften van onze inwoners, is het van belang hier onderzoek naar te doen om zo vraag en aanbod goed op elkaar af te stemmen. We vinden het belangrijk dat onze inwoners mee kunnen denken en praten over de toekomst van ons sport-, beweeg- en cultuurbeleid.” (Gemeente Barneveld, opdrachtomschrijving) Het PON & Telos heeft in opdracht van gemeente Barneveld in de eerste maanden van 2022 een kwantitatief vragenlijstonderzoek uitgevoerd onder inwoners. Aansluitend daarop is in juni een kwalitatieve verdieping uitgevoerd door met inwoners in gesprek te gaan tijdens twee inwonersavonden. In dit rapport leest u de resultaten van beide onderzoeken. In dit hoofdstuk beschrijven we de wijze waarop we het kwantitatieve onderzoek uitgevoerd hebben. De werkwijze van het kwalitatieve onderzoek leest u in hoofdstuk 7, waar we ook de resultaten van de kwalitatieve verdieping hebben beschreven.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

1

1.2

Doelstelling van het onderzoek Met het participatie- en behoefte-onderzoek wil de gemeente: 1. Inzicht krijgen in de cultuur- en sportparticipatie van inwoners van Barneveld oftewel: de deelname en bezoek van inwoners aan culturele activiteiten en voorzieningen in kaart brengen en zicht krijgen op de mate waarin inwoners van gemeente Barneveld bewegen en sporten. 2. Inzicht krijgen in de behoeften van inwoners van Barneveld op het gebied van culturele activiteiten en voorzieningen en van bewegen en sporten.

1.3

Thema’s van het onderzoek In een startoverleg met de gemeente hebben we besproken welke thema’s in het onderzoek aan de orde moeten komen. De volgende thema’s zijn daarbij genoemd: • Actieve sport- en cultuurparticipatie (beoefening) • Passieve sport- en cultuurparticipatie (bezoek) • Ondersteuning van cultuur en bewegen & sport (vrijwilligerswerk, lidmaatschap vriendenverenigingen etc.) • Bekendheid sport- en cultuuraanbod • Waardering van het sport- en cultuuraanbod Deze thema’s hebben wij vervolgens uitgewerkt in een vragenlijst. Daarbij hebben we ook gebruik gemaakt van vragen uit eerder uitgevoerde onderzoeken: • Vragen uit het Nationaal Sportonderzoek (NSO) van het Mulier Instituut; • Vragen uit landelijke onderzoeken (o.a. Vrijetijdsonderzoek van SCP); • Vragen uit de quickscan Gemeente Barneveld; • Vragen uit het cultuuronderzoek gemeente Ede uit 2013; • Vragen uit de provinciale Monitor Waarde van cultuur (Brabant en Gelderland) van Het PON & Telos. De vragenlijst is ingedeeld in twee delen: één over creatieve en culturele activiteiten en één over bewegen en sporten.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

2

1.4

Werkwijze kwantitatief onderzoek Kwantitatief vragenlijstonderzoek – online en schriftelijk

Om breed inzicht te krijgen in de participatiegraad van inwoners en in hun wensen en behoeften op het gebied van cultuur en bewegen & sport, hebben we een kwantitatief vragenlijstonderzoek uitgevoerd. Het veldwerk vond plaats tussen 16 maart en 13 april 2022. Steekproeftrekking

De gemeente heeft een naar leeftijd gestratificeerde steekproef uit de Basisregistratie Personen (BRP) getrokken. In totaal hebben 14.700 inwoners tussen de 16 en 85 jaar een uitnodigingsbrief voor deelname aan het onderzoek ontvangen. Mensen uit de steekproef tussen 75 en 85 jaar hebben tevens een schriftelijke vragenlijst meegestuurd gekregen. Anderen konden de vragenlijst online invullen (via een link of door het scannen van een QRcode die in de brief is vermeld). Desgewenst konden zij bij de gemeente een schriftelijke vragenlijst opvragen. De onlineversie was zo geprogrammeerd dat sommigen met het deel vragen over creatieve en culturele activiteiten startten, en anderen met het deel vragen over bewegen en sport. De oproep om aan het onderzoek mee te werken is ook verschillende keren gepubliceerd in de gemeentepagina in de Barneveldse Krant. Daarin is ook een link naar de online vragenlijst gepubliceerd. Ook is via social mediakanalen van de gemeente over het onderzoek gecommuniceerd en is daarin de link naar de online vragenlijst gepubliceerd. Zo kon de vragenlijst ook ingevuld worden door mensen die geen uitnodigingsbrief ontvangen hadden. Tot slot is het onderzoek onder de aandacht gebracht van culturele aanbieders en sportaanbieders. Onder de deelnemers zijn 10 Barneveldse cadeaukaarten verloot. Respons

In totaal hebben 2.057 inwoners van gemeente Barneveld de vragenlijst geheel of gedeeltelijk ingevuld. Dit is 14% van de totale groep van 14.700 inwoners die een uitnodiging voor het onderzoek ontvangen hebben. Een respons van 2.057 is ruim voldoende om betrouwbare uitspraken over de populatie in de gemeente te kunnen doen. Hieronder geven we de respons weer naar methode (online of schriftelijk) en leeftijd). In sommige gevallen hebben we gekeken of resultaten verschilden tussen gebieden. Een overzicht van de gehanteerde gebiedsindeling, de respons en een samenvatting van de verschillen per gebied, zijn opgenomen in bijlage C. Tabel 1

Overzicht respons naar methode Aantal

%

Online/ steekproef

1.673

81

Online/ open link

92

4

Schriftelijk *

292

14

Totaal 2.057 * Alleen 75 t/m 85 jaar ontvingen een schriftelijke vragenlijst bij de uitnodigingsbrief.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

100

3

Tabel 2

Overzicht respons naar leeftijd Aantal inwoners*

Aantal verzonden vragenlijsten

Respons aantallen

11.132

2.935

307

30-39 jaar

7.516

2.900

338

40-54 jaar

10.513

2.325

341

55-64 jaar

7.187

1.940

314

65-74 jaar

5.453

2.300

390

75-85 jaar

4.458

2.300

367

16-29 jaar**

Totaal 46.259 14.700 2.057 * Bron: Gemeente Barneveld ** We hebben geen vragen voorgelegd aan kinderen onder de 16 jaar. Dit is onderzoekstechnisch gecompliceerd omdat hiervoor toestemming van de ouder(s) of verzorger(s) nodig is. Wel hebben we ouders of verzorgers van kinderen jonger dan 16 jaar nog enkele aanvullende vragen voorgelegd over behoeften van hun kinderen.

Correctie resultaten - Weging

Om ervoor te zorgen dat er op basis van de respons uitspraken gedaan kunnen worden over de bevolking van de gemeente Barneveld, is er een weging toegepast. Dit zorgt ervoor dat ondervertegenwoordigde groepen wat zwaarder meetellen bij de analyses en oververtegenwoordigde groepen wat minder zwaar. Voor dit onderzoek is gewogen naar de combinatie van leeftijdscategorie en geslacht. Hieronder is te zien hoe groepen vertegenwoordigd zijn in de respons en in de samenleving, en welke weegfactor daarbij hoort. Bij een weegfactor van 1 komt de respons van die groep overeen met het aandeel dat zij innemen in de Barneveldse bevolking – als de weegfactor groter is dan 1, was deze groep ondervertegenwoordigd in de respons. Als de weegfactor kleiner is dan 1, dan was deze groep oververtegenwoordigd in de respons. Door de weegfactoren toe te passen, kunnen we de resultaten interpreteren zonder rekening te houden met over- of ondervertegenwoordiging van groepen, hier is zo voor gecompenseerd. Tabel 3

Overzicht respons en weegfactoren Percentage inwoners in gemeente Barneveld*

Percentage in respons

Weegfactor

12

6

2,105

30-39 jaar

9

6

1,498

40-54 jaar

11

6

1,853

55-64 jaar

8

7

1,166

65-74 jaar

6

10

0,600

75-85 jaar

4

10

0,366

16-29 jaar

12

9

1,280

30-39 jaar

8

11

0,193

40-54 jaar

11

10

1,090

55-64 jaar

8

8

0,982

65-74 jaar

6

9

0,661

75-85 jaar * Bron: Gemeente Barneveld

4

8

0,576

Mannen 16-29 jaar

Vrouwen

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

4

1.5

Impact van de coronacrisis We zijn ons ervan bewust dat de coronacrisis grote gevolgen heeft gehad op zowel de cultuurparticipatie en het sport- en beweeggedrag van mensen. Zo zijn op een aantal momenten in de afgelopen 2 jaar voorzieningen geheel of gedeeltelijk gesloten of in aangepaste vorm open geweest, zoals toegang alleen met een coronatoegangsbewijs of met een maximaal aantal zitplaatsen of bezoekers. Ondanks deze gevolgen hebben we er, in overleg met de opdrachtgever, voor gekozen om inwoners te vragen naar hun gedrag in de afgelopen 12 maanden (grofweg maart 2021 t/m maart 2022). Hoewel ook die periode nog verre van ‘normaal’ was, leek ons dit het meest reële beeld geven van daadwerkelijke participatie en bezoek. In een groot deel van deze periode waren voorzieningen ook weer geopend, hetzij met inachtneming van de coronamaatregelen. We hebben overwogen om te vragen naar de periode vóór corona (2019). Het is echter niet makkelijk om terug te denken naar wat je in 2019 deed. Daarbij kunnen behoeftes of gedragspatronen van 3 jaar geleden, nu weer veranderd zijn. Daarom is ervoor gekozen uit te vragen naar de laatste 12 maanden. We hebben in de vragenlijst ook expliciet gevraagd naar de gevolgen van de coronacrisis op cultuurbezoek en -beoefening en op bewegen en sporten.

1.6

Leeswijzer In deze rapportage leest u de resultaten van het kwantitatieve vragenlijstonderzoek en de kwalitatieve verdieping die we uitgevoerd hebben voor de gemeente Barneveld. In hoofdstuk 2 beschrijven we de resultaten van het thema Creatieve en culturele activiteiten. In hoofdstuk 3 leest u de resultaten van het thema Bewegen en Sport. Hoofdstuk 4 beschrijft in informatiebehoefte rondom vrijetijdsbesteding onder de inwoners van de gemeente Barneveld. In hoofdstuk 5 gaan we in op de wensen rondom vrijetijdsbesteding van kinderen. In hoofdstuk 6 beschrijven we de aandachtpunten die naar voren zijn gekomen uit het vragenlijstonderzoek. In hoofdstuk 7 leest u de resultaten van de kwalitatieve verdieping en tot slot geven we in hoofdstuk 8 een slotbeschouwing op de resultaten van beide onderzoeken. In bijlage C hebben we de respons naar gebieden opgenomen. Bij een selectie van vragen bij zowel het thema Creatieve en culturele activiteiten als bij Bewegen en sport hebben we gekeken of er verschillen zijn tussen gebieden waar mensen wonen. Daar waar zich interessante verschillen voordoen, hebben we deze vermeld in bijlage C.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

5

2

Kwantitatief onderzoek: Creatieve en culturele activiteiten Wat vinden inwoners van de gemeente Barneveld belangrijk, waar het creatieve en culturele activiteiten betreft? Wat bezoeken ze graag, wat beoefenen ze? En wat zijn hun wensen? In dit hoofdstuk beantwoorden we deze en andere vragen, om een zo goed mogelijk beeld te geven van wat er leeft op het gebied van cultuur onder de inwoners van gemeente Barneveld.

2.1

Type cultuurbezoek Om te beginnen vroegen we de inwoners om aan te geven welke soorten cultuur zij in de afgelopen 12 maanden bezocht hebben. In onderstaande figuur is te zien dat er drie cultuursoorten in bezoekpercentage bovenuit steken: de meeste mensen bezochten een bioscoop of filmhuis (34%), een tentoonstelling in een museum, galerie of een andere expositie (29%) of de bibliotheek (29%). Bijna één op de drie respondenten heeft de afgelopen 12 maanden geen van de genoemde cultuursoorten bezocht. Bijzonder is dat Barneveld zelf geen bioscoop heeft – dit wordt in de volgende paragraaf uitgelicht. Ook valt op dat er relatief veel festivalbezoek gedaan wordt, wat kan duiden op het bestaan van kleinschalige initiatieven. Figuur 1 Wat heeft u in de afgelopen 12 maanden in Nederland bezocht? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.925 / %) Bioscoop of filmhuis

34

Tentoonstelling in museum, galerie of andere expositie

29

Bibliotheek

29

Festival (muziek, theater, film, dans, design)

16

Concert van pop-, rock- en wereldmuziek

13

Voorstelling toneel of cabaret

11

Musical

9

Evenement met een historisch karakter

6

Concert van fanfare, harmonie, koor

6

Concert klassieke muziek, opera of jazzmuziek

6

Dance- of housefeest/ optreden van dj

5

Kunst en cultuurroute

4

Voorstelling dans Optreden van urban, rap of hiphop

2 1

Geen van deze

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

30

6

2.2

Locatie cultuurbezoek Vervolgens vroegen we waar zij de verschillende cultuurdisciplines bezocht hebben: in de gemeente Barneveld, in een omliggende gemeente of ergens anders in Nederland. We zien dat men met name de bibliotheek (84%), festivals (51%) en voorstellingen van toneel of cabaret (47%) in de gemeente Barneveld bezoeken. Naar een omliggende gemeente gaan de inwoners van Barneveld vooral voor een bezoek aan de bioscoop of het filmhuis (71%). Tentoonstellingen (75%), concerten van pop-, rock- en wereldmuziek (58%) en musicals (54%) bezoekt men vooral elders in Nederland. Te zien is dat de top-3 van de bezochte cultuursoorten (figuur 1) ieder op een andere plek het meest bezocht wordt – de bioscoop in een omliggende gemeente, een tentoonstelling elders in Nederland en de bibliotheek in de gemeente Barneveld zelf. Voor een bezoek aan de bioscoop lijkt men voornamelijk naar Amersfoort, Ede en Apeldoorn te (moeten) gaan, omdat Barneveld zelf geen bioscoop heeft. Soms zijn er wel filmvertoningen in het Schaffelaartheater – dit kan de 4% verklaren die binnen de gemeente een bioscoop of filmhuis heeft bezocht. Tabel 4 Kunt u van de activiteiten die u in de vorige vraag hebt aangekruist, aangeven waar u deze hebt bezocht? Meerdere antwoorden mogelijk. (%) – gesorteerd op bezoekfrequentie n

In de gemeente Barneveld

In een omliggende gemeente

Elders in Nederland

Bioscoop of filmhuis

671

4

71

22

Tentoonstelling in museum, galerie of andere expositie

649

18

18

75

Bibliotheek

619

84

7

7

Festival (muziek, theater, film, dans, design)

378

51

12

29

Concert van pop-, rock- en wereldmuziek

339

22

8

58

Voorstelling toneel of cabaret

339

47

19

24

Musical

291

9

16

54

Evenement met historisch karakter

248

23

13

39

Concert van fanfare, harmonie, koor

246

42

13

18

Concert klassieke muziek, opera of jazzmuziek

241

12

17

40

Kunst en cultuurroute (incl. museumnacht/weekend)

207

20

8

31

Dance of housefeest/optreden van dj

201

13

19

33

Voorstelling dans

172

13

5

15

Optreden van urban, rap of hiphop

142

2

5

10

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

7

2.3

Cultuurbezoek en de coronacrisis De coronacrisis heeft in de afgelopen twee jaar veel impact gehad op iedereen. Ook voor de culturele sector was de impact van de crisis groot. Veel plekken, zoals theaters, muziekpodia en musea waren noodgedwongen dicht. We vroegen respondenten of er door de coronacrisis iets veranderd was in hun cultuurbezoek de afgelopen 12 maanden. Drie kwart (76%) van de mensen geeft aan dat er iets is veranderd in hun cultuurbezoek van de afgelopen 12 maanden vanwege de coronacrisis. Men geeft vooral aan dat geplande activiteiten geannuleerd waren (48%), dat locaties gesloten waren (37%) en dat ze een bezoek aan een cultureel evenement te risicovol vonden (20%). 4% geeft aan dat er iets anders veranderd is, bijvoorbeeld dat zij online een voorstelling hebben gestreamd. Aanvullende analyses laten zien dat mensen die eerder aangaven geen cultuur bezocht te hebben, in de afgelopen 12 maanden, ook vaker aangeven dat er voor hen door de coronacrisis niets veranderd is. De groep mensen voor wie niets veranderd is (24%) bestaat dus voor een groot deel uit mensen die eerder niets bezochten. Tabel 5 Is er door de coronacrisis iets veranderd in uw cultuurbezoek van de afgelopen 12 maanden? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.925)

% Nee, er is voor mij niets veranderd

24

Ja, er is voor mij iets veranderd

76

Ja, door corona is er een activiteit die ik gepland had niet doorgegaan

48

Ja, door corona was de locatie waar ik heen wilde gesloten

37

Ja, door corona ben ik niet gegaan omdat ik het bezoek te risicovol vond

20

Ja, ik kon niet gaan want ik bezit geen coronatoegangsbewijs / QR-code

9

Ja, er is iets anders veranderd

4

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

8

2.4

Locaties voor cultuur in de gemeente Barneveld Om inzicht te krijgen in welke locaties in de gemeente Barneveld voor culturele of creatieve activiteiten gebruikt worden, hebben we de respondenten gevraagd om aan te geven welke van een reeks locaties zij bezocht hebben. De bibliotheek en het Schaffelaartheater worden het vaakst genoemd – respectievelijk 23% en 15% van de bevraagde inwoners heeft deze plekken de afgelopen 12 maanden bezocht. 9% van de respondenten heeft het Veluws Zandsculpturenfestijn Garderen / De beeldentuin bezocht. 4% van de respondenten geeft aan een locatie bezocht te hebben die niet genoemd is: hierbij zijn genoemd onder andere repetities van koren en zangclubs en een aantal culturele activiteiten die plaatsvinden in kerken. Bijna de helft van de inwoners geeft aan geen van de genoemde Barneveldse locaties bezocht te hebben. Tabel 6 Welke van de volgende locaties heeft u in de afgelopen 12 maanden bezocht voor een culturele of creatieve activiteit? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.919)

% Geen van deze locaties

49

Bibliotheek Barneveld

23

Schaffelaartheater

15

Veluws Zandsculpturenfestijn Garderen / De Beeldentuin

9

Dorpshuis Kootwijkerbroek (Kulturhus De Essenburcht)

5

Dorpshuis De Eng in Voorthuizen

5

Het Nederlands Pluimveemuseum

5

Muziekschool Barneveld

4

Een andere culturele vereniging of stichting

4

Ward’s Art

4

Museum Nairac

3

Oude Ambachten & Speelgoed Museum

2

Dorpshuis Zwartebroek (De Belleman)

2

Dorpshuis Stroe (De Hofstee)

2

Kunstcollectief – Open Atelier

2

Atelier Hupsakee

1

Muziekvereniging Crescendo Voorthuizen

1

Muziektent

1

Balletschool Désirée Nillesen

1

Muziekvereniging De Harmonie

1

Dorpshuis Garderen (De Wardborg)

1

Villa29

1

Borduurmuseum

1

Dorpshuis De Glind (Glindster)

0

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

9

2.5

Deelname aan creatieve en culturele activiteiten Naast cultuurbezoek hebben we ook gevraagd of respondenten zelf een creatieve of culturele activiteit beoefenen. Onder de inwoners van Barneveld is het lezen van boeken erg populair – 67% heeft dit in de afgelopen 12 maanden gedaan. Muziek maken (inclusief zingen) en foto’s en video’s bewerken op de computer volgen met respectievelijk 20% en 17%. Tot slot heeft ongeveer een op de vijf respondenten geen van de genoemde culturele activiteiten beoefend. Deze vraag hebben we ook uitgesplitst naar gebieden. Uit deze nadere analyse komt naar voren dat inwoners van de Binnenwijken vaker aan theater- en toneelspelen doen dan andere inwoners. Mensen uit de Binnenwijken en de Buitenwijken doen minder dan anderen aan erfgoedbeoefening. Inwoners van Voorthuizen doen, anders dan inwoners van andere gebieden, meer aan beeldende activiteiten. Respondenten die in het BuitengebiedOost wonen, geven minder vaak aan een boek te hebben gelezen in de afgelopen 12 maanden. Inwoners van Buitengebied-West hebben in mindere mate muziek gemaakt, maar wel meer erfgoed beoefend. Mensen uit beide buitengebieden geven vaker aan geen enkele creatieve of culturele activiteit te hebben gedaan in de afgelopen 12 maanden.

Het is bij de interpretatie van deze resultaten belangrijk om te beseffen dat de coronacrisis er mogelijk voor gezorgd heeft dat men minder in groepsverband heeft kunnen doen. Mogelijk zijn daardoor de meer individuele culturele activiteiten juist meer gedaan zijn. Tabel 7 Welke van de onderstaande activiteiten heeft u in de afgelopen 12 maanden in uw vrije tijd (buiten werk/school) gedaan? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.910)

% Geen van deze

21

Een boek lezen

67

Muziek maken (ook: zang)

20

Foto’s/filmpjes bewerken op de computer (inclusief vlogs bewerken)

17

Andere kunstzinnige of creatieve activiteiten (bijvoorbeeld bloemschikken, houtbewerking, werken met textiel)

14

Beeldende activiteiten (tekenen, schilderen, beeldhouwen)

12

Kunstzinnige fotografie/film/video (inclusief vloggen)

7

Dansen

6

Websites ontwerpen/maken

5

Erfgoed beoefenen (historisch onderzoek doen, historische voorwerpen verzamelen of oude ambachten uitoefenen, bezig zijn met tradities)

5

Creatief schrijven (inclusief bloggen)

4

Theater/toneelspelen

1

Vervolgens hebben we gevraagd of de inwoners een les, cursus of workshop gevolgd hebben voor de culturele activiteiten die men gedaan heeft. En als dat niet het geval is, of ze daar behoefte aan zouden hebben.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

10

Een kwart van de mensen die muziek gemaakt hebben of gedanst hebben, hebben hier ook les in gehad. Eveneens een vijfde van deze beoefenaars heeft geen les hierin gehad, maar zou dit wel willen. Ook is er behoefte aan lessen of cursussen in beeldende activiteiten (38%), kunstzinnige fotografie, film of video (34%) en het bewerken hiervan (28%). Een belangrijke kanttekening is dat deze vraag enkel gesteld is aan mensen die bij de vorige vraag aangaven dat zij een bepaalde soort activiteit al deden – deze vraag biedt zodoende geen inzicht in hoeveel behoefte er is naar lessen of cursussen om te starten met het beoefenen van een bepaalde activiteit. In de kwalitatieve verdieping zijn we met inwoners hier nog verder op ingezoomd. Tabel 8 Heeft u voor de(ze) activiteit(en) in de afgelopen 12 maanden lessen, cursussen of een workshop gevolgd? Zo nee, zou u dat wel willen? (%) n

2.6

Nee, maar zou ik wel willen

Nee, geen behoefte aan

Ja, les/cursus/ workshop gevolgd

Een boek lezen

1.260

7

87

5

Muziek maken (ook: zang)

449

22

52

26

Foto’s/filmpjes bewerken op de computer (inclusief vlogs bewerken)

393

28

67

4

Andere kunstzinnige of creatieve activiteiten (bijvoorbeeld bloemschikken, houtbewerking, werken met textiel)

354

31

53

16

Beeldende activiteiten (tekenen, schilderen, beeldhouwen)

314

38

47

15

Kunstzinnige fotografie/film/video (inclusief vloggen)

201

34

59

7

Dansen

184

20

56

25

Erfgoed beoefenen (historisch onderzoek doen, historische voorwerpen verzamelen of oude ambachten uitoefenen)

184

17

79

4

Websites ontwerpen/maken

169

18

80

2

Creatief schrijven (inclusief bloggen)

164

17

79

4

Theater/toneelspelen

118

6

85

9

Beoefening van creatieve of culturele activiteiten en de coronacrisis De coronacrisis kan ook impact hebben gehad op de cultuurbeoefening van de inwoners van Barneveld. Toch lijkt deze impact kleiner te zijn geweest dan op het cultuurbezoek: waar een kwart van de respondenten aangaf dat er niets veranderd was in hun cultuurbezoek, is dat voor cultuurbeoefening 71%. Belangrijk om te realiseren is dat veel culturele activiteiten die men individueel kan doen, populair bleken. 1 op de 10 geeft aan dat zij gestopt zijn met iets dat zij voorheen deden. Ongeveer evenveel mensen geven aan dat ze juist begonnen zijn met een nieuwe creatieve of culturele activiteit. Inwoners die aangegeven hebben dat er iets anders veranderd is, geven vooral als toelichting dat men vanwege allerlei corona-gerelateerde redenen hun cultuurbeoefening zoals eerder niet kon voortzetten. Sommige respondenten geeft aan dat hun creatieve activiteiten tijdelijk op een lager pitje staan, maar dat zij verwachten dat dit wel weer aantrekt na de coronaperiode, of dat zij niet per se niet meer iets doen, maar wel minder. Ook bij cultuurbezoek zien we dat dat degenen voor wie niets veranderd is door de coronacrisis significant vaker inwoners zijn die geen creatieve of culturele activiteiten hebben gedaan. Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

11

Tabel 9 Is er door de coronacrisis voor u iets veranderd in de creatieve of culturele activiteiten die u beoefent? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.895)

%

2.7

Nee, er is voor mij niets veranderd

71

Ja, er is voor mij wel iets veranderd

29

Ja, wat ik voorheen deed, doe ik nu niet meer

10

Ja, ik ben iets nieuws gaan doen

9

Ja, wat ik voorheen deed, doe ik nu op een andere manier

8

Ja, er is iets anders veranderd

6

Lidmaatschap en steun We hebben ook gevraagd of mensen actief zijn bij verschillende organisaties – als lid, vrijwilliger of betaalde kracht. Een op de vijf respondenten (21%) is lid van de bibliotheek, 8% is lid van een belangenorganisatie in de culturele sector en 7% is lid van een culturele vereniging. 3% verricht vrijwilligerswerk bij een belangenorganisaties in de culturele sector. Een belangenorganisatie in de culturele sector in de gemeente Barneveld is de vriendenkring van het Schaffelaartheater – het is aannemelijk dat dit de voornaamste bron van leden van belangenorganisaties in de culturele sector is. Tabel 10 Was u in de afgelopen 12 maanden lid van een van de genoemde organisatie(s) en/of verrichtte u hiervoor vrijwilligerswerk of betaalde werkzaamheden? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.835 / %) Geen lid of vrijwilliger

Lid

Vrijwilliger

Betaalde kracht

Belangenorganisatie in de culturele sector (bijvoorbeeld Vrienden van…)

87

8

3

0

Bibliotheek

77

21

1

1

Schuttersgilde of historische vereniging

96

1

0

0

Carnavalsvereniging

96

1

0

0

Museum

92

4

1

1

Culturele vereniging (bijvoorbeeld een koor, een muziekvereniging of een filmclub)

90

7

2

0

Culturele instelling (bijvoorbeeld een theater of muziekschool)

93

4

1

0

Vervolgens hebben we gevraagd of mensen die aangaven geen lid of vrijwilliger te zijn dit wel zouden willen. Deze vraag is alleen opgenomen in de online vragenlijst. Veel respondenten geven hier interesse in te hebben, met name culturele instellingen, musea, de bibliotheek en culturele verenigingen zijn populair. Om beter zicht te krijgen op waar deze potentiële leden of vrijwilligers zich in de samenleving bevinden, is voor de populairste organisaties gekeken naar verschillen tussen leeftijdsgroepen. Hieruit blijkt dat mensen tussen 40 en 54 jaar vaker lid of vrijwilliger willen worden bij een bibliotheek of bij een museum dan anderen. Lidmaatschap of vrijwilligerswerk bij een culturele vereniging

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

12

spreekt met name 16 tot 29-jarigen aan. Voor lidmaatschap of vrijwilligerswerk bij culturele instellingen zien we geen verschil tussen leeftijdsgroepen. Tabel 11 U gaf aan geen lid of vrijwilliger te zijn van onderstaande organisaties. Van welke van onderstaande organisaties zou u graag lid of vrijwilliger willen zijn? n

%

Culturele instelling (bijvoorbeeld een theater of muziekschool)

1.367

8

Museum

1.351

7

Bibliotheek

1.126

7

Culturele vereniging (bijvoorbeeld een koor, een muziekvereniging of een filmclub)

1.317

7

Belangenorganisatie in de culturele sector (bijvoorbeeld Vrienden van…)

1.268

4

Schuttersgilde of historische vereniging

1.492

2

Carnavalsvereniging

1.549

1

Let op: de vraag is alleen online gesteld aan mensen die geen vrijwilliger of lid waren van de betreffende organisatie

2.8

Wensen over creatieve en culturele activiteiten Voor de gemeente Barneveld is het belangrijk om te weten wat redenen zijn voor inwoners om in de afgelopen 12 maanden minder cultuur te bezoeken of te beoefenen. Een groot deel van de respondenten (45%) geeft aan dat dit door corona kwam, nog eens 23% vond culturele activiteiten in coronatijd te risicovol. Iets minder dan een kwart van de mensen (24%) geeft aan geen interesse te hebben in culturele activiteiten. Het aanbod sprak 15% van de respondenten niet aan. De afstand tot culturele activiteiten lijkt geen groot probleem te zijn – slechts 4% van de bevraagde inwoners gaf dit als reden om minder culturele activiteiten te ondernemen dan men graag zou willen. Mensen die aangeven een andere reden te hebben, geven aan dat dit kwam door gezondheidsproblemen of andere prioriteiten in het leven, bijvoorbeeld door hun vrije tijd meer in te vullen met sport. Om de resultaten beter te duiden, hebben we aanvullende analyses gedaan op enkele stellingen. Degenen die aangeven niet geïnteresseerd te zijn in culturele activiteiten (24%), geven vaker aan dat er in hun cultuurbezoek of hun creatieve en culturele activiteiten niets is veranderd door de coronacrisis.

Ook blijkt dat inwoners van de Binnenwijken meer dan inwoners van andere gebieden geïnteresseerd zijn in cultuur en inwoners van Buitengebied-West juist minder vaak dan andere gebieden geïnteresseerd zijn in cultuur. 15% geeft aan niets of minder bezocht te hebben omdat het aanbod hen niet aansprak. We zijn nader ingezoomd op deze groep om te kijken voor wie dit geldt. Het blijkt dat jongeren tussen 16 en 29 jaar vaker dan anderen aangeven dat het aanbod hen niet aansprak (22% van de jongeren gaf dit aan, tegenover 13% onder de rest van de respondenten). Mensen in de leeftijd tussen 50 en 85 jaar lijken juist het aanbod aansprekender te vinden dan anderen. Daarnaast gaven respondenten uit BuitengebiedOost en Buitengebied-West vaker dan anderen aan niets of minder bezocht te hebben in de afgelopen 12 maanden omdat het aanbod hen niet aansprak. Bij de stelling “Ik vind het te duur” zien we dat inwoners van de Binnenwijken het hier vaker mee eens zijn dan anderen (16%, tegenover 9% onder andere inwoners). Inwoners van Voorthuizen en het Buitengebied-Oost zijn het juist minder vaak eens met deze stelling. Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

13

Figuur 2 Wat is/zijn voor u de belangrijkste reden(en) om de afgelopen 12 maanden minder dan u graag wilde of geen culturele activiteit te beoefenen of een culturele locatie te bezoeken? U kunt maximaal 3 antwoorden aankruisen. (n=1.866)

Door corona is de activiteit niet doorgegaan

45

Ik ben hier niet in geïnteresseerd

24

Door corona vond ik bezoek te risicovol

23

Het aanbod sprak me niet aan

15

Ik had hier geen tijd voor

14

Ik vind het te duur

11

Ik bezit geen coronatoegangsbewijs / QR-code

8

Andere reden Het was te ver weg

Niet van toepassing, ik heb wel een culturele activiteit beoefend of een locatie bezocht

5 4

8

Vervolgens hebben we gevraagd naar de mening over een viertal stellingen. In figuur 3 zijn de resultaten weergegeven. Allereerst is te zien dat de meningen verdeeld zijn over de vraag of er voldoende creatieve of culturele activiteiten voor hun leeftijdsgroep zijn – ongeveer evenveel mensen zijn het (helemaal) eens (31%) als (helemaal) oneens (33%). Hierin zien we grote verschillen: 54% van de jongeren (16 t/m 29 jaar) geeft aan dat er te weinig culturele of creatieve activiteiten voor hen zijn in de gemeente, tegenover 23% van de rest van de respondenten. Mensen tussen de 54 en de 74 jaar lijken het meest tevreden te zijn over het cultuuraanbod voor hun leeftijdsgroep. Kijken we naar verschillen tussen gebieden dan zien we dat inwoners van BuitengebiedOost meer dan anderen vinden dat er voor hun leeftijdsgroep te weinig te doen is op cultureel vlak. In Buitengebied-West speelt dit juist minder en is men het vaker oneens met de stelling. We hebben ook gekeken of er verschillen zijn tussen gebieden bij de vraag of het aanbod van creatieve en culturele activiteiten aansluit bij de behoefte van inwoners. Inwoners van Buitengebied-West geven vaker aan dat zij het helemaal eens zijn met deze stelling (8%, tegenover 4% bij de andere gebieden). 43% van de respondenten vindt dat de gemeente meer moet doen om inwoners te stimuleren om creatieve of culturele activiteiten te ondernemen.

Verder zien we verdeeldheid over de vraag of werkgevers een rol moeten spelen bij het stimuleren van creatieve activiteiten. Tot slot is 40% positief over de momenten waarop het cultuuraanbod aangeboden wordt. 41% antwoordt neutraal op deze stelling.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

14

Figuur 3 In hoeverre bent u het eens of oneens met onderstaande stellingen over creatieve en culturele activiteiten in de gemeente Barneveld? (%)

Er zijn voor mijn leeftijdsgroep te weinig creatieve en culturele activiteiten in de gemeente (n=1.371)

8

De gemeente moet meer doen om inwoners te stimuleren creatieve en culturele activiteiten te ondernemen of bezoeken (n=1.518)

10

Werkgevers moeten meer mogelijkheden bieden om cultuurbeoefening en -bezoek voor werknemers mogelijk te maken (n=1.368)

6

Het cultuuraanbod sluit goed aan bij momenten waarop ik cultuur wil bezoeken of beoefenen (n=1.288)

5

Helemaal eens

2.9

Eens

23

35

33

19

27

34

31

35

Niet eens, niet oneens

Oneens

17

29

41

6

6

15

17

3

Helemaal oneens

Waardering van het cultuuraanbod Ook hebben we de inwoners van Barneveld gevraagd om een oordeel in de vorm van een rapportcijfer te geven voor verschillende aspecten van het cultuuraanbod. Het totale cultuuraanbod wordt beoordeeld met een 6,5. Op onderdelen zien we verschillen. Zo krijgt de bereikbaarheid een relatief hoog cijfer (7,2), maar ligt de waardering voor de diversiteit en prijs van het aanbod en de informatie over wat er te doen is in de gemeente onder die voor het totale cultuuraanbod. We hebben nog enkele aanvullende analyses gedaan naar gebieden, leeftijd en inkomen. De analyse naar gebieden wijst uit dat mensen uit de gebieden Binnenwijken, Buitenwijken en Buitengebied-West een hogere waardering geven voor de bereikbaarheid van het cultuuraanbod dan respondenten uit Voorthuizen en Buitengebied-Oost. De hoogste waardering wordt gegeven door inwoners van Buitengebied-West (7,4), de laagste in Buitengebied-Oost (6,7). Daarnaast valt op dat inwoners uit Buitengebied-Oost een lager rapportcijfer geven voor het totale cultuuraanbod (6,3) en voor de kwaliteit van het cultuuraanbod (6,4) dan inwoners van andere gebieden (zij beoordeelden deze items met respectievelijk een 6,6 en een 6,8).

Wanneer we kijken naar hoe verschillende leeftijdsgroepen de informatievoorziening beoordelen, zien we dat 16 tot 29-jarigen en 30 tot 39-jarigen een lager rapportcijfer geven dan het gemiddelde (respectievelijk 5,6 en 6,0). De andere leeftijdsgroepen geven hogere rapportcijfers. Tot slot valt op dat mensen met een inkomen tot €900 per maand de prijs van het cultuuraanbod beoordelen met een 5,1 en respondenten met een inkomen van €900 tot €1300 per maand met een 5,8. Dit is significant lager dan het gemiddelde rapportcijfer (6,3). Mensen met een inkomen van meer dan €3200 per maand geven de prijs een 6,6, wat significant hoger is dan het gemiddelde. Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

15

Figuur 4 Hoe waardeert u over het algemeen het cultuuraanbod (zoals tentoonstellingen, concerten, theatervoorstellingen en festivals) in de gemeente Barneveld? (%)

De bereikbaarheid van het cultuuraanbod (n=1.279)

7,2

De kwaliteit van het cultuuraanbod (n=1.131)

6,7

Het totale cultuuraanbod (n=1.345)

6,5

De diversiteit in het cultuuraanbod (n=1.261)

6,4

De prijs van het cultuuraanbod (n=1.155)

6,3

De informatie over wat er te doen is op cultureel gebied in de gemeente (n=1.364)

6,3

Tabel 12 Hoe waardeert u over het algemeen het cultuuraanbod (zoals tentoonstellingen, concerten, theatervoorstellingen en festivals) in de gemeente Barneveld? – rapportcijfer naar categorie

n

Gemiddeld rapportcijfer

5 of lager

6 of 7

8 t/m 10

De bereikbaarheid van het cultuuraanbod

1.279

7,2

10

43

47

De kwaliteit van het cultuuraanbod

1.161

6,7

17

50

33

Het totale cultuuraanbod

1.345

6,5

20

53

27

De diversiteit in het cultuuraanbod

1.261

6,4

24

52

24

De informatie over wat er te doen is op cultureel gebied in de gemeente

1.364

6,3

27

49

24

De prijs van het cultuuraanbod

1.155

6,3

24

54

22

Mensen die een onvoldoende gaven, konden hun antwoord toelichten. Veel mensen die een onvoldoende hebben gegeven, laten weten dat het lastig is om een oordeel te geven, ze weten niet precies wat het aanbod is. Sommigen gaan ervan uit dat als de diversiteit van het cultuuraanbod groter was, zij ook beter zouden weten wat er speelt. Zij geven dan onder andere aan dat het aanbod nu met name gericht is op jonge kinderen en ouderen. Men mist een filmtheater en vindt zodoende het aanbod mager – geopperd wordt om het theater ook voor het vertonen van films in te zetten. Tot slot zijn er twee stromingen in de antwoorden zichtbaar – één groep vindt het jammer dat er weinig tot niets plaatsvindt op zondag en beschrijft de inhoud van het cultuuraanbod in termen als ‘behoudend’ en ‘ouderwets’, anderen geven juist aan dat zij het belangrijk vinden dat de zondagsrust gehandhaafd blijft en dat zij graag meer cultuuraanbod zouden zien dat aansluit bij de geloofsgemeenschap.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

16

2.10

Wensen cultuuraanbod Tot slot vroegen we respondenten naar hun wensen met betrekking tot het cultuuraanbod. Een aantal wensen wordt vaker genoemd dan andere – hieronder worden de meest voorkomende wensen op een rijtje gezet, met daarbij een korte toelichting.

•

Gemis van een bioscoop en ‘mainstream’ filmaanbod: het vaakst genoemd (door 91 van de 471 respondenten voor deze vraag) is het gemis van een bioscoop, of een andere locatie voor filmvertoningen. Men gaat op dit moment met name naar andere gemeenten, maar zou graag zien dat dichterbij ook (bekende) films vertoond zouden worden. Sommigen gaan wel naar het filmaanbod van het Schaffelaartheater, maar zou dan graag meer mainstream blockbusters in het programma willen zien en niet alleen art house.

•

Bredere programmering in het Schaffelaartheater: daarnaast zou men (51 personen) graag een intensiever gebruik van het Schaffelaartheater zien, onder andere door een bredere programmering – bijvoorbeeld de hierboven genoemde filmvertoningen, maar concerten (zowel modern als klassiek) worden ook gemist.

•

Cultuuraanbod voor alle groepen in de samenleving: een vraag naar diversiteit aan cultuuraanbod is verder te zien in een roep om een gevarieerd aanbod met daarin programmering die aan kan sluiten bij mensen die deel uitmaken van de religieuze gemeenschap, evenals aanbod dat lef toont in haar keuzes (en soms, volgens respondenten, wat meer avant garde mag). Qua publieksgroepen wordt er aanbod gemist voor tieners, twintigers en dertigers. Festivals staan ook hoog op het wensenlijstje – een evenement waar het hele dorp voor uitloopt is een ideaalbeeld dat geschetst wordt

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

17

•

Lokaal, betaalbaar en combinaties daarvan: Tot slot laat een groep respondenten weten dat de prijzen nu te hoog liggen voor hen, anderen zouden graag meer mogelijkheden zien voor lokale kunstenaars om zich op de bestaande cultuurlocaties tegen een vriendelijke prijs te tonen aan het Barneveldse publiek.

“Enkele quotes van respondenten:” “Zou fijn zijn als ze centraal ergens worden bijgehouden wat laagdrempelig te raadplegen is. Volgens mij kun je nu de activiteiten in de agenda in de krant zien, maar ik lees geen krant.” “Korting voor mensen uit de gemeente - dat ze een pas kunnen aanschaffen voor de culturele dingen in de gemeente en daar dan korting mee krijgen.” “Mijn wens is dat het een breed en divers aanbod is en blijft. Dat elke Barnevelder ongeacht afkomt of overtuiging er wat tussen kan vinden wat hem of haar aanstaat. Niet te veel gericht op een bepaalde doelgroep.” “Ik ben zelf redelijk creatief ingesteld en zou het leuk vinden daar meer aan te besteden. Dus misschien een artistieke club/workshops zou voor mij zeker heel leuk zijn!” “Het theater is een mooie instelling. Wat er aan muziek aangeboden wordt is echter uitsluitend gericht op de oudere generaties en bovendien conservatief. Dat is voor een aantal mensen prima, maar voor jongeren zeker niet. Voor muziek ga ik naar steden en voor vrije kunst ook. Desondanks bezoek ik het Nairac graag.”

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

18

3

Kwantitatief onderzoek: Bewegen en sporten In dit hoofdstuk beschrijven we de resultaten van de vragen die we stelden over het thema ‘Bewegen en sporten’. We vroegen naar beweeg- en sportgedrag van inwoners van gemeente Barneveld, naar de wijze waarop zij bewegen en sporten, naar het oordeel over het huidige aanbod van activiteiten en naar wensen en behoeften.

3.1

Beweeg- en sportgedrag Allereerst vroegen we naar de mate waarin mensen bewegen en sporten en naar de frequentie hiervan. We onderscheiden daarbij, conform landelijke beweegrichtlijnen, matig intensieve en zwaar intensieve activiteit. • Matig intensief: we zien in de tabel op de volgende pagina dat 61% 3 keer per week of vaker matig intensief lichamelijk actief is. Denk hierbij aan activiteiten als wandelen of fietsen. 29% is 1 tot 2 keer per week matig intensief lichamelijk actief. • Zwaar intensief: iets meer dan een kwart (26%) doet 3 keer per week of vaker aan zwaar intensieve lichamelijke activiteit. Hierbij gaat het om sporten of zware inspanning door het werk dat iemand doet. Ruim een derde doet dat 1 tot 2 keer per week. 24% geeft aan zelden of nooit zwaar intensief lichamelijk actief te zijn. 26% van de respondenten is zelden of nooit matig of zwaar intensief actief. We hebben ook gekeken of er verschillen zijn tussen leeftijdsgroepen en tussen gebieden waarin mensen wonen. Bij zowel matig intensieve activiteit als bij zwaar intensieve activiteit zien we verschillen tussen jongere en oudere leeftijdsgroepen. • Matig intensief: 16-29-jarigen bewegen minder vaak dan anderen 1-2 per week matig intensief (respectievelijk 24% vs 29%). 30-39-jarigen bewegen juist vaker dan de anderen 1-2 keer per week matig intensief (38% vs 29%).

75-85-jarigen geven vaker dan anderen aan zelden of nooit matig intensief te bewegen (8% vs 3%). Kijken we naar verschillen tussen gebieden dan zien we dat mensen die in de Binnenwijken wonen vaker 3 keer per week of meer matig intensief lichamelijk actief zijn dan anderen (65% vs 61%). Daarentegen zijn inwoners van Buitengebied-Oost en Buitengebied-West minder vaak 3 keer per week of meer matig intensief lichamelijk actief (respectievelijk 55% en 53%, ten opzichte van 61% van inwoners van de andere gebieden). • Zwaar intensief: het zijn voornamelijk 16-39-jarigen die 3 keer per week of vaker zwaar intensief actief zijn: van de 16-29-jarigen geeft 37% aan 3 keer per week of vaker zwaar intensief te bewegen en van de 30-39-jarigen is dat 30%. 40-49-jarigen zijn vaker dan anderen aan 1-2 keer per week zwaar lichamelijk actief (41% vs 36%). 65-85-jarigen zijn minder vaak dan anderen 1 keer per week of vaker zwaar intensief actief dan anderen. Uit de analyse naar gebieden blijkt dat inwoners van Voorthuizen minder vaak 3 keer per week of meer zwaar intensief lichamelijk actief zijn dan anderen (18% ten opzichte van 26%).

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

19

Tabel 13 Hoe intensief beweegt u in een gemiddelde maand? (%)

Matig intensief lichamelijk actief (bijvoorbeeld wandelen of fietsen)

Zwaar intensief lichamelijk actief (bijvoorbeeld sporten of zware inspanning door uw werk)

n

1.954

1.861

3 keer per week of meer

61

26

1-2 keer per week

29

36

1 keer per 2 weken

4

8

1 keer per maand

2

7

Minder vaak of nooit

3

24

De helft van de inwoners vindt dat ze voldoende bewegen of sporten. 22% zou meer willen bewegen of sporten ondanks dat ze vinden nu al wel voldoende doen. Eveneens 22% vindt dat ze nog onvoldoende bewegen of sporten op dit moment en zou meer willen doen.

Tabel 14 Vindt u dat u voldoende beweegt en/of sport? (n=1.963)

%

3.2

Ja, voldoende, het is goed zo

50

Ja, voldoende maar ik zou wel meer willen bewegen of sporten

22

Nee, onvoldoende en ik zou wel meer willen bewegen of sporten

22

Nee, onvoldoende maar ik wil niet meer bewegen of sporten

4

Dat weet ik niet

1

Het interesseert mij niet

1

Gevolgen coronacrisis Welke impact had de coronacrisis op het beweeg- en sportgedrag van inwoners? We zien dat er voor iets meer dan de helft van de inwoners (51%) niets veranderd is en voor 49% wel: 28% is minder gaan bewegen of sporten en 21% is dat juist meer gaan doen. Figuur 5 Bent u door de coronacrisis meer, minder of in dezelfde mate gaan bewegen en/of sporten? (n=1.961)

28

Minder gaan bewegen en/of sporten

51

Niets veranderd

21

Meer gaan bewegen en/of sporten

Verschillen tussen leeftijdsgroepen

16 t/m 29-jarigen hebben door de coronacrisis minder gesport dan anderen (37% vs 28%). Ze geven ook minder dan anderen (40% vs 51%) aan dat er niets veranderd is. 65-plussers geven meer dan anderen (61% vs 51%) aan dat er niets veranderd is in hun beweeg- en sportgedrag door de coronacrisis. Voor 75-plussers geldt ook nog dat zij minder dan anderen aangeven meer te zijn gaan bewegen of sporten (12% vs 21%).

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

20

Zijn er door de coronacrisis nog andere dingen veranderd voor u op het gebied van bewegen en sporten?

371 mensen hebben deze open vraag beantwoord. Ruim 110 daarvan geven aan in coronatijd hun lidmaatschap van een sportvereniging of abonnement voor de sportschool opgezegd te hebben. Daarvoor in de plaats zijn zo’n 100 mensen gaan wandelen of thuis (sport)oefeningen gaan doen. Zo’n 80 mensen geven aan dat hun sportbeoefening door de coronamaatregelen niet mogelijk was. Zo was het zwembad een tijd gesloten, lagen danslessen stil en waren ook sportscholen geruime tijd dicht. Sommigen geven aan dat ze niet konden sporten omdat ze niet over een QR-code/coronatoegangsbewijs beschikten.

“Enkele quotes van respondenten:” “Andere soort sport, meer gaan wandelen en gestopt met dansschool abonnement.” “Ben in de tijd van de coronacrisis gestopt met sporten. Was daardoor niet meer zo gemotiveerd als daarvoor.” “Door de coronacrisis heb ik Welzijn Barneveld gevraagd sport te organiseren achter ons appartementengebouw. Daar is positief op gereageerd. Dank aan Welzijn Barneveld.” “Door de corona was de sportschool geruime tijd dicht. Toen ben ik meer gaan wandelen. Nu de sportschool weer open is sport ik weer op dezelfde frequentie als voor de corona. Het wandelen deed ik voor de corona niet, maar houd ik er nu wel in.” “Grote groepen bij elkaar heeft toch angst veroorzaakt, zoals zwemmen in vol zwembad mee gestopt, wat voor mij wel belangrijk was.”

3.3

Sportbeoefening Type sportbeoefening

We vroegen vervolgens welke sport(en) mensen in de afgelopen 12 maanden beoefend hebben. Een kwart van de respondenten geeft aan in de afgelopen maanden niet gesport te hebben. 21% sport sowieso niet, 2% sportte niet doordat ze vanwege coronamaatregelen niet konden sporten en 2% had een blessure of was ziek. Wandelen of wandelsport is de meest beoefende sport in de gemeente Barneveld: 25% heeft dit gedaan in de afgelopen 12 maanden. Fitness, individueel en binnen, bijvoorbeeld in een sportschool, volgt daarna: 23% heeft dit gedaan. Hardlopen/ joggen wordt door 16% van de inwoners gedaan. In bijlage B is een totaaloverzicht gegeven van alle beoefende sporten.

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

21

Tabel 15 Welke sport(en) beoefende u in de afgelopen 12 maanden? Meerdere antwoorden mogelijk. – overzicht top 10 beoefende sporten* (n=1.938)

%

*

geen, ik sport niet

21

geen, door de coronamaatregelen kon ik niet sporten

2

geen, door blessure of ziekte (ook: coronabesmetting/long covid) kon ik niet sporten

2

wandelsport (opmerking: wandelen is ook vaker genoemd bij ‘andere sport’)

25

fitness, individueel (binnen)

23

hardlopen/joggen

16

andere sport namelijk …(veelgenoemde antwoorden zijn wandelen en fietsen)

12

zwemsport (excl. waterpolo)

9

mountainbiken

8

wielrennen

7

voetbal

6

fitness, buiten zoals bootcamp

5

fitness, in een groep zoals aerobics en zumba (binnen)

5

Een totaaloverzicht van alle sporten die uitgevraagd zijn, leest u in bijlage B.

Helaas is vergelijking met landelijk sport- en beweegonderzoek niet mogelijk. Landelijke onderzoeken zijn op andere momenten uitgevoerd en ook was de vraagstelling specifiek geformuleerd voor gemeente Barneveld. Locatie sportbeoefening

De meeste mensen (61%) hebben op een andersoortige voorziening of plek gesport (anders dan binnen- of buitensportaccommodatie of sportvoorziening in de openbare ruimte). Denk daarbij aan bijvoorbeeld wandelen of fietsen in de buitenlucht. De helft van de inwoners sport in een binnensportaccommodatie in de gemeente Barneveld. Iets minder dan een kwart heeft gesport op een buitensportaccommodatie in de gemeente Barneveld. De meeste mensen sporten binnen de gemeente Barneveld, 23% heeft in een omliggende gemeente gesport, op een andersoortige voorziening of plek. Vermoedelijk gaat het hierbij ook om fietsen of wandelen in de buitenlucht. Hetzelfde geldt voor ‘elders in Nederland”: 18% geeft aan daar gesport te hebben op een andersoortige voorziening of plek. Tabel 16 Waar heeft u deze sport(en) in de afgelopen 12 maanden beoefend? Was dit binnen de gemeente en/of ergens anders? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.430 / %)

Ik heb hier Ik heb hier Ik heb hier Ik heb hier gesport, in een gesport, niet wel gesport gesport in de gemeente omliggende gemeente Barneveld

Ik heb hier gesport, elders in Nederland

Andersoortige voorziening of plek

26

84

61

23

18

Binnensportaccommodatie

37

63

50

12

7

Buitensportaccommodatie

63

27

24

8

6

Sportvoorziening in de openbare ruimte

85

15

9

2

1

Het PON & Telos | Vrije tijd in de gemeente Barneveld

22

Wijze van sportbeoefening

Vervolgens vroegen we op welke manier inwoners deze sport(en) beoefenden. De grootste groep (61%) beoefende deze sport alleen, ongeorganiseerd. 29% sportte bij een sportschool of fitnessencentrum. 28% geeft aan in groepsverband te bewegen of sporten of dit samen met familie en vrienden of kennissen te doen. 27% is lid van een sportvereniging. Tabel 17 Op welke manier beoefende u deze sport(en)? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.417)

% Alleen, ongeorganiseerd

62

Als abonnee/lid/cursist van een sportschool, fitnesscentrum of andere sportaanbieder

29

Samen met anderen, in groepsverband met familie, vrienden en/of kennissen

28

Als lid van een sportvereniging

27

Andere wijze*

4

Tijdens een georganiseerd sportevenement

5

Tijdens gymles op school

3

In het kader van bedrijfssport

2

Via het sociaal-cultureel werk, sportbuurt- of welzijnswerk

2

Tijdens een georganiseerde sportvakantie

2

* bijvoorbeeld via de fysiotherapeut of thuis

Betrokkenheid bij sportvereniging

De meeste respondenten zijn geen lid, vrijwilliger of betaalde kracht bij een sportvereniging (60%). 30% is wel lid van een sportvereniging. 10% verrichtte vrijwilligerswerk voor een sportvereniging. 7% geeft aan geen lid of vrijwilliger te zijn maar dit wel graag te willen. Tabel 18 Was u in de afgelopen 12 maanden lid van een sportvereniging en/of verrichtte u hiervoor vrijwilligerswerk of betaalde werkzaamheden? Meerdere antwoorden mogelijk. (n=1.911)

% Geen lid of vrijwilliger, ik heb daar geen behoefte aan