B-1.3 Besluit B&W inzake Leerplichtverslag 2021-2022 d.d. 21-3-23.pdf

-1Afdeling: Samenleving Behandelaar: D. Feteris Telefoonnummer: Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. 2693 Barneveld, Portefeuillehouder: J. de Heer-Verheij Op overzicht Bestaand beleid (website)

Leerplichtverslag 2021-2022

Gevraagde beslissing: 1. Instemmen met het leerplichtverslag 2021-2022 2. Leerplichtverslag 2021-2022 ter kennisname aanbieden aan de gemeenteraad

1. Inleiding In de Leerplichtwet is vastgelegd dat Burgemeester en Wethouders jaarlijks verslag uitbrengen over het gevoerde leerplichtbeleid van het afgelopen schooljaar. In de gemeente Barneveld werken we met gespreksvoerders Onderwijs, die ook de rol van leerplichtambtenaar hebben. Zij zijn daar allen toe beëdigd. In het bijgevoegde leerplichtverslag geven zij een cijfermatige verantwoording en een kwalitatief beeld van de belangrijkste werkzaamheden rondom leerplicht.

2. Beoogd effect Verantwoording over het gevoerde leerplichtbeleid over het schooljaar 2021-2022.

3. Argumenten Wettelijke grondslag Op basis van artikel 25, lid 1 van de Leer- en Kwalificatieplichtwet brengt het college van burgmeester en wethouders verslag uit aan de gemeenteraad van het gevoerde leerplichtbeleid. Via het bijgaande leerplichtverslag wordt verantwoording afgelegd over het schooljaar 2021-2022.

4. Kanttekeningen Dit jaarverslag geeft inzage in de resultaten en de ontwikkelingen op het gebied van de leerplicht en het voorkomen en bestrijden van voortijdig schooluitval in het afgelopen schooljaar. Een schooljaar waarin de Corona maatregelen en de gevolgen hiervan zijn invloed had op het onderwijs.

5. Uitvoering Na uw besluit wordt het leerplichtverslag 2021-2022 ter kennisname aangeboden aan de gemeenteraad.

6. Bijlagen 1. Leerplichtverslag 2021-2022

Leerplichtverslag 2021-2022 Gemeente Barneveld

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................. 2 Voorwoord ...................................................................................................................................... 3 1. ALGEMEEN.......................................................................................................................................................4 1.1 Leerplicht .............................................................................................................................4 1.2

Kwalificatieplicht ............................................................................................................... 4

1.3

De gespreksvoerders Onderwijs ...................................................................................... 5

2.VERZUIM ...........................................................................................................................................................6 2.1 Absoluut en relatief schoolverzuim ....................................................................................... 6 2.2 Tijdig melden voorkomt ernstig schoolverzuim ................................................................... 7 2.3 Cijfers verzuim in Barneveld .................................................................................................. 7 2.4 Thuiszitters................................................................................................................................9 3. PREVENTIE, VROEG SIGNALERING EN AANPAK SCHOOLVERZUIM .................................................................10 3.1 Samenwerking gespreksvoerder Jeugd .............................................................................. 10 3.2 Multidisciplinaire overleggen ............................................................................................... 11 3.3 Spreekuren leerplicht ........................................................................................................... 12 3.4 M@ZL ...................................................................................................................................... 13 4.

VRIJSTELLINGEN ............................................................................................................................................13 4.1 Vrijstelling van de leerplicht ................................................................................................. 13 5. HANDHAVING .................................................................................................................................................17 5.1 Bureau Halt ............................................................................................................................. 18 6. VOORUITBLIK ................................................................................................................................................20

Leerplichtverslag 2021-2022

2

Voorwoord Voor u ligt het leerplichtverslag van de gemeente Barneveld over het schooljaar 2021-2022. Met dit leerplichtverslag informeren wij u over de resultaten van het schooljaar 2021-2022. De cijfers in dit verslag hebben betrekking op de leer- en kwalificatieplichtige kinderen van 5 tot 18 jaar uit de gemeente Barneveld. Het schooljaar 2021- 2022 start in een periode waarin Nederland langzaam weer verder opengaat en de eerder genomen Covid maatregelen verminderd worden. De maatregelen die bij de start van het schooljaar nog gelden, zoals de mondkapjesplicht, de 1,5 meter afstand, maar ook de quarantainemaatregel in de klas en de maximale groepsgrootte worden verder losgelaten. Zo ontstaat er snel na de start een schoolgang die bijna weer als normaal bestempeld kan worden. In de loop van de maanden die volgen, lopen de coronabesmettingen echter weer op. Door het hoge aantal besmettingen wordt er opnieuw een lockdown van de samenleving ingesteld. Voor het onderwijs betekent dit dat scholen een week voor de kerstvakantie hun deuren weer moeten sluiten. Leerlingen en studenten in een kwetsbare positie en examenleerlingen mogen wel fysiek naar school. Er gelden verder nog enkele uitzonderingen. De sluitingsperiode van de scholen in deze derde lockdown sinds het uitbreken van de coronapandemie is echter van korte duur. Vanaf 9 januari 2022 kan iedereen weer naar school.

In de periode die volgt, worden de coronamaatregelen verder versoepelt in het land. Vanaf maart 2022 is de situatie bijna weer zoals voor het uitbreken van de coronapandemie. De meeste coronamaatregelen gelden vanaf maart 2022 niet meer, maar de impact van de drie eerdere lockdowns is nog steeds zichtbaar en aanwezig. Er zijn schoolgaande kinderen die de draad van onderwijs gewoon weer oppakken. Maar er zijn ook schoolgaande kinderen die de weg naar school met een volledige aanwezigheid en alles wat daarbij hoort, zich wat minder makkelijk eigen maken. Waar het ene kind weer soepel terug gaat naar het ‘normaal’, is het voor een ander kind toch ook weer een periode waarin zorgen aan de oppervlakte komen. Niet alleen bij de leerling, maar ook bij de ouder(s) en de school. Na een periode van niet mogen handhaven op de leerplicht, zien de gesprekvoerders Onderwijs signalen van zorg en verzuim vanuit scholen weer op gang komen Net op het moment dat het coronavirus wat op de achtergrond verdwijnt, breekt een oorlog uit in Oekraïne. Hierdoor krijgen we te maken met een vluchtelingenstroom vanuit de Oekraïne naar Nederland. In korte tijd wordt voor de gevluchte kinderen uit Oekraïne onderwijs opgezet. Nu zij - al dan niet tijdelijk - in Nederland verblijven, zullen zij ook moeten voldoen aan de leerplicht zoals deze voor alle kinderen geldt in Nederland.

En zo is 2021-2022 een schooljaar dat bijzonder en uniek te noemen is. Een schooljaar waarin eenieder te maken had met nieuwe uitdagingen en keuzes en waarin nieuwe paden bewandeld werden.

Leerplichtverslag 2021-2022

3

1. Algemeen 1.1 Leerplicht Ieder kind heeft recht op onderwijs en tegelijk een wettelijke leerplicht. Kinderen hebben onderwijs nodig om zich te ontwikkelen en te ontplooien, maar ook om later meer kans te hebben op werk. Ieder kind is volledig leerplichtig vanaf de eerste schooldag van de maand na de vijfde verjaardag. Tot aan het einde van het schooljaar waarin de jongere gedurende ten minste twaalf volledige schooljaren één of meer scholen heeft bezocht of aan het einde van het schooljaar waarin de jongere zestien jaar is geworden (art. 3 lid 1 onder a en b Leerplichtwet). Ouders en verzorgers zijn verplicht om hun kinderen in te schrijven op een school en om toe te zien op regelmatig schoolbezoek. Scholen zijn verplicht om de aan- en afwezigheid van leerlingen te registreren en verzuim te melden aan de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Grafiek 1: Aantal leerplichtige (5-16 jaar) en kwalificatieplichtige (16-18 jaar) jongeren in Barneveld

1.2 Kwalificatieplicht Na de leerplicht volgt een kwalificatieplicht tot achttien jaar. De kwalificatieplicht houdt in dat jongeren tot aan hun achttiende verjaardag moeten werken aan het behalen van een startkwalificatie. Deze geeft de minimale opleiding aan die nodig is om succesvol de arbeidsmarkt op te gaan. Een startkwalificatie is behaald bij een: • Havo of VWO diploma • MBO-2 diploma Tijdens de kwalificatieplicht mogen jongeren niet voltijd werken. Volgt een leerling een Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL) in het Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO), dan mag hij of zij leren en werken combineren. Op de kwalificatieplicht gelden een paar uitzonderingen. Zo zijn leerlingen die het praktijkonderwijs met een getuigschrift of diploma hebben afgerond, vrijgesteld van de kwalificatieplicht. Ook leerlingen uit het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) met uitstroomprofiel arbeidsmarkt of dagbesteding zijn vrijgesteld van de kwalificatieplicht.

Start leerplicht 1 e schooldag van de maand na de 5e verjaardag

Leerplichtverslag 2021-2022

Volledige leerplicht -Einde schooljaar waarin de jongere 16 jaar is geworden -12 leerjaren achtereenvolgend onderwijs gevolgd

Kwalificatieplicht - Havo of VWO diploma - MBO diploma niveau 2 - Bereiken leeftijd 18 jaar

4

Grafiek 2: Aantal jongeren met een startkwalificatie in Barneveld

1.3 De gespreksvoerders Onderwijs In de gemeente Barneveld is de uitvoering van de Leerplichtwet 1969 voor het primair onderwijs (PO), het voortgezet onderwijs (VO) en het Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) belegd bij de gespreksvoerders Onderwijs van het team Jeugd en Onderwijs. De gespreksvoerders Onderwijs zijn bevoegd als leerplichtambtenaar. Zij houden toezicht op de naleving van de Leerplichtwet door scholen, instellingen, ouders, verzorgers en kinderen of jongeren. Dit schooljaar is er één gespreksvoerder vertrokken, deze vacature is vlot weer ingevuld. Daarnaast is er aan het eind van het schooljaar 2021 -2022 nog een gespreksvoerder aangenomen ter vervanging van een tijdelijke gespreksvoerder. Zij start met ingang van het nieuwe schooljaar. Er zijn nu vier gespreksvoerders Onderwijs (3fte) werkzaam bij de gemeente Barneveld. De gespreksvoerder Onderwijs heeft als taak om problemen tijdig te signaleren. Ook kan de gespreksvoerder een jongere doorverwijzen naar hulpinstanties wanneer de vorming en ontplooiing van het kind/ de jongere wordt belemmerd door (dreigend) schoolverzuim of voortijdig schoolverlaten. (Dreigend) schoolverzuim is vaak een eerste teken dat er iets niet goed gaat met een kind/jongere. In die zin balanceren de gespreksvoerders in hun werk tussen zorg en handhaving.

Door het gesprek aan te gaan met de ouder en kind/jongere wordt getracht om de oorzaken te achterhalen van het schoolverzuim. Het doel is om ervoor te zorgen dat kinderen deelnemen aan een passend onderwijsprogramma. Indien nodig met aanvullende ondersteuning, bijvoorbeeld via (jeugd)hulpverlening. De gespreksvoerders Onderwijs werken in de eerste plaats nauw samen met de gespreksvoerders Jeugd. Daarnaast werken zij samen met diverse ketenpartners. Zij zoeken samen met kinderen, jongeren en hun ouders naar de beste oplossing om verzuim tegen te gaan en weer naar school te gaan.

Leerplichtverslag 2021-2022

5

De belangrijkste taken van de gespreksvoerders Onderwijs samengevat: ● Gespreksvoering met ouders en kinderen om (verder) verzuim te voorkomen en meedenken rondom een passend onderwijsprogramma; ● Toezicht op de Leerplichtwet op het gebied van absoluut verzuim (het ontbreken van een schoolinschrijving); ● Toezicht op de Leerplichtwet op het gebied van relatief verzuim (spijbelgedrag en oplopend zorgwekkend verzuim); ● Deelname of bijdrage aan allerlei overlegvormen(Zorg Advies Team, M@zl, Forza etc); ● Vrijstelling van leerplicht toetsen aan voorwaarden en verlenen; ● Opstellen van een proces-verbaal tegen de ouders of de jongeren wanneer de Leerplichtwet overtreden wordt. ● Samenwerken in de keten van onderwijs, jeugd en veiligheid.

2.Verzuim Ouders en/of verzorgers zijn verantwoordelijk voor de schoolinschrijving van hun kind. Ook zijn zij er verantwoordelijk voor dat hun kind naar school gaat en zich aan het lesprogramma houdt. Jongeren vanaf twaalf jaar zijn weliswaar niet verantwoordelijk voor hun inschrijving op een school, maar zijn wel (mede- ) verantwoordelijk voor hun schoolgang. Vanaf die leeftijd kunnen zij dus ook strafrechtelijk worden vervolgd.

2.1 Absoluut en relatief schoolverzuim Als een leerling zonder geldige reden niet voldoet aan de leerplicht, is er sprake van ongeoorloofd schoolverzuim. Er zijn twee soorten ongeoorloofd verzuim: absoluut en relatief verzuim. We spreken van absoluut schoolverzuim als de leerling niet is ingeschreven op een school, zonder dat daarvoor vrijstelling is verleend. Hiervoor zijn alleen de ouders en/of verzorgers verantwoordelijk. De gespreksvoerders Onderwijs krijgen deze kinderen in beeld door de tweemaandelijkse controle op ‘vermoedelijk absoluut verzuim’. Hierbij wordt gecontroleerd of alle leerplichtige kinderen daadwerkelijk bij een school staan ingeschreven. Als de inschrijving van een kind ontbreekt, ontvangen de ouders een brief met uitleg over de Leerplichtwet en het verzoek om het kind in te schrijven bij een school. Ook worden de ouders geïnformeerd over de consequenties van het niet naleven van de Leerplichtwet. Is een leerling wel ingeschreven, maar houdt hij of zij zich - zonder geldige reden - niet aan het rooster, dan is er sprake van relatief verzuim. Onder relatief verzuim vallen: - ongeoorloofd afwezigheid; - te laat komen; - luxe verzuim.

Leerplichtverslag 2021-2022

6

Relatief verzuim moet door scholen verplicht gemeld worden op het moment dat er sprake is van verzuim bij de leerplichtige; - in een periode van vier opvolgende lesweken zestien uur of meer les- of praktijktijd verzuimt. Dat is ongeveer gelijk aan drie dagen; Daarnaast kan het ook eerder gemeld worden; - als er naast verzuim ook zorgen zijn over de situatie van het kind zijn of als er sprake is van recidive; - de leerplichtige regelmatig te laat op school of in de les verschijnt. Verzuim heeft vaak te maken met achterliggende problematiek. Is zulke gevallen spreken we ook wel van “zorgwekkend verzuim of signaalverzuim”. Hiervan is sprake als het verzuim een signaal is voor problemen zoals: • leerproblemen; • sociaal-emotionele problemen; • (ernstige)gedragsproblemen; • gezondheidsproblemen (fysiek en/of psychisch/psychiatrisch); • gezinsproblemen.

2.2 Tijdig melden voorkomt ernstig schoolverzuim De school is in eerste instantie verantwoordelijk voor kinderen die minder dan 16 uur in vier aaneengesloten weken verzuimen. Scholen zijn wettelijk verplicht om verzuim bij DUO te melden, als het gaat om meer dan 16 uur verzuim in een aaneengesloten periode van vier weken. Bij herhaald verzuim moet de school steeds melden als dit 16 uur of meer betreft. Dit leidt soms tot meerdere verzuimmeldingen voor één leerling. Om schooluitval te voorkomen, is de samenwerking tussen scholen en de gespreksvoerders Onderwijs essentieel. Op het moment dat scholen hen tijdig betrekken door signalen af te geven en verzuim te melden, kan ernstig schoolverzuim worden voorkomen en beperkt.

2.3 Cijfers verzuim in Barneveld Grafiek 3: Absoluut verzuim naar onderwijssoort

Leerplichtverslag 2021-2022

7

Uit deze grafiek blijkt dat er 15 kinderen in de categorie absoluut verzuim vielen in schooljaar 2021-2022. Van deze kinderen zijn er vervolgens ook weer 8 ingeschreven. De overige kinderen zijn allen in beeld en bleken bij nader onderzoek onder andere verhuisd te zijn of een vrijstelling onder 5c te hebben of niet meer onder leerplicht te vallen. Twee kinderen waar nog geen schoolinschrijving is, zijn onder de aandacht bij de gespreksvoerders. Grafiek 4: Ongeoorloofd relatief verzuim naar onderwijssoort

Grafiek 5: Ongeoorloofd relatief verzuim per categorie naar schooljaar

Uit bovenstaande grafieken blijkt dat er tijdens het schooljaar 2021-2022 over 429 unieke leerlingen meldingen over ongeoorloofd relatief verzuim zijn binnen gekomen. Dit is meer dan vorig schooljaar (259 unieke leerlingen). Deze verhoging is deels te verklaren door de naweeën van de coronapandemie. De leerlingen gingen na een lange en afwisselende periode van online aanwezigheid weer terug naar

Leerplichtverslag 2021-2022

8

hoofdzakelijk fysieke aanwezigheid. In deze periode kwamen de gevolgen van de pandemie meer of anders aan het licht bij de leerlingen en bij de school. Er waren meer leerlingen die moeite hadden met de hernieuwde schoolgang en daarmee kwamen er ook meer meldingen van verzuim binnen. Scholen hebben de inzet op verzuim ook weer verder aangescherpt en vergroot. Daarnaast kwam de handhavende rol vanuit de wettelijke leerplicht ook terug, na een periode van niet handhaven als gevolg van de coronamaatregelen. Het aantal unieke leerlingen met luxeverzuim is daarentegen stabiel gebleven ten opzichte van het schooljaar 2020-2021. Het cijfer blijft daarmee nog ruim onder het aantal luxeverzuim van voor corona (31 leerlingen in schooljaar 2019-2020). Dit is grotendeels te verklaren doordat ouders minder reizen maakten, aangezien de coronamaatregelen nog tot maart 2022 golden.

2.4 Thuiszitters Een thuiszitter is een leerplichtige jongere tussen vijf en achttien jaar die meer dan vier weken achtereen school- of lestijd verzuimt, zonder dat deze ontheffing heeft van de leerplicht of vrijstelling heeft van geregeld schoolbezoek. In sommige gevallen blijkt dat een kind tijdelijk niet in staat is om onderwijs te volgen. Vaak is een (combinatie) van problemen daar de oorzaak van. De thuiszittersproblematiek is dan ook vaak complex. In overleg met alle betrokken partners wordt in het geval van thuiszitters gezocht naar een maatwerkoplossing. Het doel is uiteindelijk om de leerling bij de gespreksvoerders Onderwijs in beeld te krijgen en te houden. Zo kan de leerling (op termijn) begeleid worden naar passend onderwijs of een andere passende oplossing. Er zijn bijvoorbeeld situaties waarin (tijdelijke) behandeling, dagbesteding of werk passender is voor een kind dan het volgen van onderwijs. Van thuiszitten, zonder dat er gewerkt wordt aan een oplossing, is dan ook nooit sprake. Om tot een passende oplossing te komen is veel inzet nodig. Het is vaak een zaak van lange adem.

2.5 Landelijke ontwikkelingen rondom verzuim In maart 2022 heeft de minister van Onderwijs laten weten dat hij tot doel heeft dat kinderen en jongeren zich in alle gevallen kunnen blijven ontwikkelen. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap zet daarom in op een verbetering van het passend onderwijs. Hierbinnen past een nieuwe verzuimaanpak . Deze is er op gericht dat scholen er sneller bij zijn als het niet goed gaat met kinderen op school om zo erger verzuim of zelfs thuiszitten te voorkomen. De vernieuwde verzuimaanpak bestaat uit de volgende doelen: 1. Ieder kind wordt gezien, doordat de aanwezigheid centraal staat; 2. Ieder kind heeft een echt passend aanbod van onderwijs; 3. Digitaal afstandsonderwijs wordt ingezet voor kinderen en jongeren die geen (volledig) onderwijs op school (kunnen) volgen. De acties om deze doelen te bereiken worden op dit moment nog verder uitgewerkt. Wat hiervan de precieze gevolgen zijn voor de werkwijze van de gespreksvoerder Onderwijs is nu nog niet volledig bekend. Daarnaast zal de uitwerking van de nieuwe verzuimaanpak ook enkele wetswijzigingen met zich meebrengen.

Leerplichtverslag 2021-2022

9

Uit de praktijk: Coronapandemie en de gevolgen... Olympia1 zit in de tweede klas, wanneer de coronapandemie uitbreekt. In eerste instantie gaat het best goed op school, de online lessen gaan haar goed af. Wanneer ze fysiek naar school moet vindt ze dit wel lastig. Aan het eind van het schooljaar is ze over naar de derde klas. Bij de start van het nieuwe schooljaar in de derde klas, vindt Olympia het moeilijk om de routine van fysieke aanwezigheid op school weer op te pakken. Gedurende dat schooljaar neemt haar verzuim toe. Ze is vaak afwezig en niet aanspreekbaar op dit gedrag. En dan is het contact tussen Olympia en haar school op een dag ook weg. Haar school meldt haar aan voor het verzuimspreekuur van de gespreksvoerder Onderwijs. Maar ook daar verschijnt ze niet. De gespreksvoerder probeert via Olympia’s moeder contact met haar te leggen. Haar moeder geeft aan dat er geen druk op haar dochter gelegd mag worden. De weken verstrijken, inmiddels is het half december en zijn de scholen weer volledig gesloten door een lockdown. Uiteindelijk lukt het toch om telefonisch contact met Olympia te krijgen. Het gesprek verloopt goed. Olympia is gemotiveerd en begrijpt de situatie heel goed. Ze begrijpt zelf ook niet waarom het nou zo moeilijk was om dit gesprek te hebben.

Ze geeft aan dat ze er weer volop tegen aan gaat; op weg naar het diploma! Toch komen er in het voorjaar nieuwe verzuimmeldingen over haar binnen. Olympia is te weinig aanwezig op school en haar ouders reageren ook niet op pogingen tot contact. Niet lang daarna zit Olympia volledig thuis. Uiteindelijk vindt er een gesprek plaats over haar verzuim. Hierbij zijn een oom van Olympia en haar vader aanwezig. Het gesprek verloopt buitengewoon moeizaam. Het resultaat van het gesprek is dat er een afspraak is gemaakt dat haar ouders een gesprek aan gaan met Olympia over haar toekomst: wat wil zij, wat is er mogelijk, op welke plek krijgt zij de beste ondersteuning? Haar ouders zullen met school contact leggen als er duidelijkheid is. Die komt er niet: Haar oom laat weten dat Olympia nog niet aan dit gesprek toe is.’ Na de zomervakantie komt er een vervolggesprek. Nu is een ander familielid aanwezig. Zij herhaalt de eerdere standpunten en geeft aan om Olympia maar te laten gaan. Het antwoord op de vraag wat er dan moet gebeuren rondom de verplichte schoolgang blijft haar tante schuldig. Het Samenwerkingsverband wordt ingezet om te zoeken naar een oplossing.

3. Preventie, vroeg signalering en aanpak schoolverzuim Het voeren van preventieve gesprekken is een belangrijk onderdeel van de werkwijze van de gespreksvoerder Onderwijs. Deze gesprekken vinden in diverse vormen plaats en ook met diverse ketenpartners.

3.1 Samenwerking gespreksvoerder Jeugd De gespreksvoerders Onderwijs trekken in casuïstiek regelmatig gezamenlijk op met de gespreksvoerders Jeugd. In gesprekken over licht verzuim gaat het vaak ook om het gedrag van de jongere en wat de oorzaak van dat gedrag is, dat leidt tot het verzuim. Er wordt dan nagegaan of de jongere op eigen kracht in staat is om het gedrag te veranderen of dat hier ondersteuning bij nodig is. Het betrekken van Jeugdhulp heeft dan mogelijk een toegevoegde waarde. Soms blijkt dat een jongere al een vorm van jeugdhulp krijgt. De gespreksvoerder Onderwijs bespreekt dan met de jongere of het zinvol is om met de gespreksvoerder Jeugd af te stemmen, zodat er kan worden samengewerkt als dat nodig is. 1

Olympia is een gefingeerde naam

Leerplichtverslag 2021-2022

10

Omgekeerd wordt de gespreksvoerder Jeugd in bepaalde situaties geconfronteerd met schoolverzuim. Om mee te denken in de casus wordt dan in overleg met ouders en de jongere contact gelegd met de gespreksvoerder Onderwijs. Samen steken zij in op een huis/deurbezoek en school. Ze maken in overleg en onderlinge samenhang afspraken over de te nemen stappen en de regie in de casus. Door vroegtijdige samenwerking tussen de gespreksvoerders en de scholen, wordt de ‘grens’ tussen ondersteuning vanuit de Jeugdwet en de inzet vanuit Passend Onderwijs dichter bij elkaar gebracht. Dit versterkt de preventieve aanpak en vroeg-signalering.

3.2 Multidisciplinaire overleggen Alle scholen kennen multidisciplinair overlegstructuren. Als er zorgen zijn over een leerling, dan wordt dit besproken in zulke overleggen. Bij scholen in het primair onderwijs is dit een Multidisciplinair Overleg (MDO) of Ondersteuningsteam (OT). Scholen in het voortgezet onderwijs hebben een Zorg Advies Team (ZAT). De gespreksvoerders Onderwijs nemen ook deel aan deze overleggen. De jeugdarts of de jeugdverpleegkundige (verbonden aan de VGGM) en het schoolmaatschappelijk werk maken altijd deel uit van het ZAT. Afhankelijk van de problematiek die speelt, sluiten ook andere partners aan, zoals de politie en het Centrum voor Jeugd en Gezin. Onderstaande tabellen (1&2) geven een overzicht van de scholen in de gemeente Barneveld en het aantal multidisciplinaire overleggen waar de gespreksvoerders Onderwijs het schooljaar 2021-2022 aan hebben deelgenomen. Per overleg worden meerdere leerlingen besproken. Als gevolg van de Corona-maatregelen is er ook dit schooljaar een periode geen regulier overleg geweest. In deze periode vonden de overleggen vooral digitaal plaats. Tabel 1: Multidisciplinair overleg: Voortgezet Onderwijs in Barneveld Type onderwijs VO VO VO Pro VSO

School

Aantal

De Meerwaarde Johannes Fontanus College Van Lodenstein College De Meerwaarde J.H. Donnerschool

6 3 6 6 6

Tabel 2: Multidisciplinair overleg: basisonderwijs in Barneveld Type onderwijs BO BO (SO) BO

School

Aantal

Rehobothschool J.H. Donnerschool

5 6

De Vogelhorst

2

Naast deze scholen sluiten de gespreksvoerders incidenteel aan bij de andere basisscholen. Ook is er individueel overleg met professionals en jeugdhulpaanbieders als het om specifieke casussen gaat. Door een casus vanuit verschillende disciplines te bekijken, kan vroegtijdig hulp worden ingezet en een ondersteuningsplan worden ontwikkeld. De rol van de gespreksvoerder Onderwijs is om het verzuim te beoordelen en om -afhankelijk van de problematiek die speelt- collega’s binnen de jeugdzorg, Wmo of participatie te betrekken. Deze collega’s kunnen diverse vormen van maatwerkvoorzieningen inzetten om de jongere te helpen, zoals: inkomensondersteuning, jeugdhulp en voorzieningen in het kader van de Wmo (jeugdhulp 18+).

Leerplichtverslag 2021-2022

11

3.3 Spreekuren leerplicht In een aantal scholen houdt de gespreksvoerder Onderwijs periodiek een spreekuur leerplicht voor leerkrachten, ouders en leerlingen. Regelmatig worden hier teamleiders en mentoren van individuele leerlingen bij betrokken. Ook spreken de gespreksvoerders Onderwijs tijdens het spreekuur met maatschappelijke partners die hulp of begeleiding bieden aan bepaalde leerlingen. In overleg met de school worden bepaalde leerlingen opgeroepen voor het spreekuur, omdat zij regelmatig: • verzuimen van school (spijbelen); • te laat komen; • uit de klas worden gestuurd; • boeken en/of huiswerk vergeten in combinatie met verzuim/ te laat komen. In het gesprek dat volgt, probeert de gespreksvoerder Onderwijs erachter te komen waarom de leerling dit gedrag laat zien. De gespreksvoerder Onderwijs maakt afspraken met de leerling om dat gedrag te veranderen. Deze gesprekken zijn onderdeel van de preventieve aanpak van de gespreksvoerders Onderwijs, aangezien het veelal gaat om licht schoolverzuim. Een handhavingstraject kan ingezet worden, wanneer het gedrag van de leerling niet verandert. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de scholen in het voortgezet onderwijs in de gemeente Barneveld en het aantal spreekuren die er in 2021-2022 zijn geweest. Als gevolg van Corona-maatregelen zijn er deels fysieke spreekuren op de scholen geweest, maar ook nog telefonisch.

Grafiek 6: Aantal spreekuren voortgezet onderwijs naar schooljaar en school 20 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0

18 16 11

11 8 6 4

4

2

2020-2021

Leerplichtverslag 2021-2022

5

2021-2022

12

3.4 M@ZL In de gemeente Barneveld werken scholen in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs met de methode M@ZL (Medische Advisering Ziek Gemelde Leerling). M@ZL is een integrale aanpak door jeugdartsen van de VGGM om leerlingen met ziekteverzuim vroegtijdig te signaleren en te begeleiden. Uit onderzoek blijkt dat M@ZL zorgt voor een lager ziekteverzuim bij leerlingen en schooluitval kan helpen voorkomen. Dat komt door de integrale samenwerking tussen school, jeugdgezondheidszorg en de gemeente. Achter ziekteverzuim kan namelijk een veelheid aan problemen schuilgaan. Schoolverzuim is een veelvoorkomend probleem in het voortgezet onderwijs. Ziekteverzuim (‘geoorloofd verzuim’) komt meer voor dan spijbelen (‘ongeoorloofd verzuim’). Scholen vinden het vaak moeili jk om over de ziekte in gesprek te gaan, waardoor zij het gevoel kunnen hebben dat zij weinig grip hebben op de situatie. De jeugdarts kan scholen hierbij ondersteunen; het is voor jeugdartsen dagelijks werk om met leerlingen en ouders te praten over gezon dheid en problemen. De jeugdarts kan doorvragen, daar waar school stopt. De jeugdarts is de spil in het web om af te stemmen met school, ouders en met eventuele andere behandelaars die bij de leerling betrokken zijn.

De sociaal medische expertise van de jeugdarts zorgt ervoor dat de juiste hulp geregeld kan worden voor de leerling én dat er aandacht is voor de mogelijkheden die de leerling heeft om naar vermogen deel te nemen aan het lesprogramma.

4. Vrijstellingen De gespreksvoerders Onderwijs beoordelen aanvragen voor extra verlof buiten de schoolvakanties om, vervangende leerplicht en vrijstelling van de kwalificatieplicht. Zij maken kennisgevingen, wanneer er aan de voorwaarden is voldaan bij een beroep op vrijstelling van de leerplichtwet, richtingbezwaren of het bezoeken van een school in het buitenland.

4.1 Vrijstelling van de leerplicht Artikel 5a In de Leerplichtwet is de mogelijkheid opgenomen om een beroep te doen op vrijstelling van de Leerplichtwet. Bij een vrijstelling van inschrijvingsplicht op basis van artikel 5 lid a is de fysieke en/of mentale conditie van de leerling zodanig dat het volgen van onderwijs (tijdelijk) niet mogelijk is. De samenwerkingsverbanden zijn met de invoering van passend onderwijs verantwoordelijk geworden voor thuiszitters, waar deze leerlingen ook ondervallen. We hanteren hierbij, in overeenstemming met het rapport ‘Met andere ogen’ 2 het vier-ogen principe (overleg tussen leerplicht, jeugdarts, het samenwerkingsverband en/of andere betrokken professionals). Bij een kennisgeving zal het samenwerkingsverband onderzoeken of er binnen de gemeente (of eventueel buiten de gemeente), een passend onderwijsplek te vinden is. De jeugdarts beoordeelt of de kennisgeving voor genoemde vrijstelling gegrond is. Naar aanleiding van het advies van de jeugdarts en het samenwerkingsverband geeft de gespreksvoerder Onderwijs wel of geen vrijstelling. Het uitgangspunt is ‘nee, tenzij’. Dit betekent dat vrijstellingen in principe niet worden afgegeven, enkel in zwaarwegende gevallen. In het schooljaar 2021-2022 zijn er 9 kinderen met een vrijstelling artikel 5a. Van deze 9 vrijstellingen is er 1 nieuw afgegeven dit schooljaar.

De andere vrijstellingen zijn reeds bestaande en/of meegekomen als gevolg van verhuizing elders uit het land naar de gemeente Barneveld.

2

Met andere ogen; kwartiermaker René Peters in samenwerking met Maaike Zunderdorp, Marieke Lamers en Eline Rats; Van Zunderdorp Beleidsadvies &Management , 23 november 2018;

Leerplichtverslag 2021-2022

13

Uit de praktijk: In februari van het schooljaar 2021-2022 heeft een gespreksvoerder Onderwijs een kennisgeving ontvangen van ouders over een beroep op vrijstelling van de leerplicht. Zij willen dit doen op grond van artikel 5 a van de Leerplichtwet. Hun zoon Mats 3 is bijna 5 jaar en daarmee leerplichtig. Zijn ouders dienen deze kennisgeving in, omdat zij denken dat Mats vanwege ernstige beperkingen geen onderwijs kan volgen. Met betrokkenen, kinderartsen en begeleiding, hebben zij al een lange zoektocht naar passende scholen achter de rug. Na een gesprek tussen de gespreksvoerder Onderwijs en de ouders is de kennisgeving doorgestuurd naar de VGGM (Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden). Een vrijstellingsarts van de VGGM beoordeelt de kennisgeving op grond van een gesprek met de ouders en een beoordeling van gegevens van betrokkenen (denk aan kinderarts, orthopedagoog). Na het onderzoek is haar advies om een overleg te organiseren met betrokkenen om te bespreken wat Mats nodig heeft om zich te ontwikkelen. De vervolgvraag is wie dit kan bieden. Tot die tijd is er sprake van medisch geoorloofd verzuim. In april 2022 wordt er door de gespreksvoerder Onderwijs een overleg georganiseerd met betrokkenen, volgens het vier-ogen principe.

Hierbij zijn aanwezig: ouders, vrijstellingsarts VGGM, Samenwerkingsverband primair onderwijs, gespreksvoerder Jeugd en gespreksvoerder Onderwijs. Deze vrijstellingsarts geeft aan dat door een aanmelding van Mats bij een school ook zij verantwoordelijk worden gemaakt om deel te nemen in de zoektocht naar een passende plek. Dit wordt bevestigd door het Samenwerkingsverband. Aan een school is ook altijd een jeugdarts verbonden die mee kan denken in belastbaarheid en wat mogelijkheden zijn voor het kind. In het overleg is afgesproken dat hij aangemeld zal worden bij een voor hem passende school. In het nieuwe schooljaar heeft Mats een schoolinschrijving en is gestart met een maatwerkprogramma. Hij gaat met plezier drie dagen naar school en ontwikkelt zich verder. Op basis van het advies van de jeugdarts met betrekking tot de belastbaarheid, zal er in overleg tussen school, ouders en evaluatiemomenten zijn. Om zo waar mogelijk zijn schoolgang verder uit te breiden.

Artikel 5b Op basis van een aantal voorwaarden hoeven leerplichtige kinderen niet te voldoen aan de plicht om ingeschreven te staan op een school of bij een instelling. Eén van die voorwaarden zijn bezwaren tegen de richting van het onderwijs. Als er geen school in de buurt is die aansluit bij de religieuze- of levensovertuiging van ouders, kunnen ouders een beroep op een vrijstelling van de leerplicht doen. Dat is het zogenaamde richtingbezwaar tegen alle scholen in de buurt. De ouder doet een beroep op artikel 5 b van de leerplichtwet. Dat wil zeggen dat wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan, de vrijstelling van rechtswege ontstaat. De gespreksvoerder Onderwijs toetst of aan de voorwaarden van artikel 5b is voldaan en neemt dus geen inhoudelijk besluit over de aard van het beroep. Recht op onderwijs De huidige wetgeving regelt niet dat aan kinderen met een vrijstelling op grond van artikel 5b, vervangend onderwijs moet worden gegeven. Evenmin regelt de wetgeving dat er toezicht op vervangend onderwijs wordt gehouden. Dit betekent niet dat de conclusie getrokken kan worden dat deze jongeren geen onderwijs ontvangen. Het staat ouders vrij om zelf onderwijs voor deze jongeren in te richten. De vraag

3

Mats is een gefingeerde naam

Leerplichtverslag 2021-2022

14

hoeveel jongeren vervangend onderwijs krijgen en wat de kwaliteit van dat onderwijs is, kan vanwege het ontbreken van een wettelijk kader hiervoor, echter niet beantwoord worden. Doordat het niet wettelijk verplicht is vervangend onderwijs te geven aan leerlingen met vrijstelling van de leerplicht op basis van artikel 5b en er geen overheidstoezicht is op de kwaliteit van het vervangend onderwijs, is het recht op onderwijs voor deze jongeren niet wettelijk gewaarborgd. Al sinds 2020 ligt er een wetsvoorstel voor aanpassing van artikel 5b. In dit voorstel wil de regering regelen dat ook voor kinderen waarvan ouders een beroep hebben gedaan op de vrijstelling op grond van richtingbezwaren, onderwijs gegarandeerd wordt. Aan dit onderwijs worden dan ook kwaliteitseisen verbonden. Het is nog onduidelijk wanneer dit wetsvoorstel verder in het landelijke proces wordt opgepakt. Vooruitlopend op het definitief maken van het wetsvoorstel hebben wij al wel veranderingen aangebracht in de werkwijze voor het afgeven van een vrijstelling op basis van artikel 5b. Werkwijze Bij nieuwe kennisgevingen voor vrijstelling op basis van artikel 5b, of bij veranderende omstandigheden ten opzichte van een vorige kennisgeving, nodigt de gespreksvoerder Onderwijs de ouders vrijblijvend uit voor een gesprek.

Als ze niet bereid zijn om het gesprek aan te gaan dan worden er aanvullende vragen per mail gesteld. In het gezamenlijke casuïstiekoverleg wordt besloten of de kennisgeving voldoet aan de wettelijke vereisten (artikel 6 en 8) van de Leerplichtwet 1969. De grafiek op de volgende bladzijde geeft een overzicht van het totaal aantal verleende vrijstellingen4 van de leerplicht in de gemeente Barneveld in het schooljaar 2021-2022 ten opzichte van het schooljaar 20202021.

Artikel 5c Als ouders met hun kind naar het buitenland gaan kan er een beroep worden gedaan op de vrijstelling van artikel 5 sub c Leerplichtwet. Een vrijstelling kan worden aangevraagd indien het kind staat ingeschreven bij een school in het buitenland en deze ook geregeld bezoekt. Een beroep op deze vrijstelling dient er te zijn voor 1 juli van het komende schooljaar. Bij dit beroep dient tevens een verklaring te worden overgelegd van het hoofd van de betreffende school in het buitenland, waaruit blijkt dat het kind is ingeschreven en de school regelmatig bezoekt. De vrijstelling kan worden verleend voor de periode van een jaar of voor een specifieke periode, korter dan een jaar. Daarnaast is het afhankelijk van de school in Nederland of het kind ingeschreven kan staan in de periode dat het zich in het buitenland bevindt. Mocht er een herhaalberoep worden gedaan door ouders, dan worden ouders geïnformeerd dat er een adresonderzoek wordt verricht door BRP. Dit afgelopen schooljaar is er 3 keer een vrijstelling artikel 5c afgegeven. Artikel 15 Ouders kunnen een verzoek indienen om hun kind van 16 jaar en ouder op basis van bijzondere omstandigheden vrij te stellen van de inschrijvingsplicht. Dit dienen zij te doen voor het dat het kind 16 jaar is geworden. De jongere zal op andere wijze voldoende onderwijs genieten.

Onder ‘voldoende onderwijs’ wordt meestal verstaan dat het onderwijs streeft naar een een startkwalificatie. Het betreft hier bijvoorbeeld jongeren die kunnen gaan werken en intern een bedrijfsopleiding volgen die kan leiden tot een startkwalificatie. Er zijn zes vrijstellingen op basis van artikel 15 in de gemeente Barneveld dit schooljaar.

4

Vrijstelling onder artikel 5 lid a: wanneer een kind psychisch of lichamelijk ongeschikt is om onderwijs te volgen;

4 Vrijstelling onder artikel 5 lid b: wanneer ouders bedenkingen hebben tegen de richting (levensovertuiging, religie) van alle

scholen binnen een redelijke afstand van het woonadres. 4 Vrijstelling onder artikel 5 lid c: wanneer een kind is ingeschreven op een school in het buitenland en deze regelmatig bezoekt. 4 Artikel 15 wordt gebruikt om tijdelijke vrijstelling te verlenen aan jongeren vanaf 16 jaar omdat zij wegens psychische problemen of stoornis uitvallen van onderwijs en op een andere manier (bijvoorbeeld een combinatie van therapie en thuisstudie of een interne opleiding binnen een groot bedrijf) een startkwalificatie proberen te halen. Onder startkwalificatie wordt verstaan: een vwo-, havo- of minimaal mbo 2-diploma.

Leerplichtverslag 2021-2022

15

Grafiek 7: Aantal vrijstellingen schooljaar 2020-2021 tov schooljaar 2021-2022

In bovenstaande grafiek is te zien dat er in totaal 9 vrijstellingen artikel 5a in de gemeente Barneveld zijn. Dit zijn er twee meer dan in het vorige schooljaar. Van deze 9 vrijstellingen is er 1 nieuw afgegeven dit schooljaar. De andere vrijstellingen zijn reeds bestaande en/of meegekomen als gevolg van verhuizing elders uit het land naar de gemeente Barneveld. Daarnaast is het aantal kinderen dat een vrijstelling artikel 5b heeft gedaald van 34 naar 28 in het schooljaar 2021-2022. Deze verlaging is deels te verklaren door verhuizing van een aantal gezinnen naar een gemeente buiten Barneveld, waar dan ook weer een paar verhuizingen naar de gemeente Barneveld tegenover staan. De kinderen uit deze gezinnen hadden reeds een vrijstelling van de leerplicht. Ook zijn er een paar kinderen die nu een schoolinschrijving hebben op een voor hen passende school. Anderzijds zijn er ook een aantal nieuwe leerplichtige kinderen in de gezinnen waar al een vrijstelling is voor andere kinderen van het gezin.

Leerplichtverslag 2021-2022

16

Uit de praktijk: Jan5 is 15 jaar en zit in het 3e leerjaar VMBO. Naar school gaan heeft Jan nooit echt leuk gevonden. Hij verzuimt zijn hele schoolcarrière al vrij veel en wordt vaak met spanningsklachten ziekgemeld. Moeder heeft het idee dat de spanning die hij heeft door het leren komt, omdat het niveau voor hem te hoog is. Een test heeft uitgewezen dat hij het cognitief zou moeten kunnen, maar Jan wil het liefst werken. Moeder is zelf een harde werker. Ze heeft haar school niet afgemaakt, maar altijd werk gehad en ze ziet haar zoon Jan ook zo. De gespreksvoerder Onderwijs heeft een gesprek met moeder gehad. Hierin is vanuit erkenning voor haar houding en mentaliteit besproken dat er voor harde werkers vaak werk is, maar dat je met een diploma meer kansen hebt op de arbeidsmarkt en dat gunnen wij elke leerling. Jan wil graag vrachtwagenchauffeur worden. Hij kent iemand die via het praktijkonderwijs vrachtwagenchauffeur is geworden en hij zou deze route ook willen volgen. Dat dit wettelijk niet mag, was voor Jan een teleurstelling. Inmiddels had Jan teveel gemist in leerjaar 3 en was er een maatwerkprogramma gestart. Jan was niet gemotiveerd om de lessen te volgen en was veel afwezig. School heeft hiervan geen DUO melding(en) gedaan, maar vanuit Leerplicht is er steeds nauwe betrokkenheid geweest.

Jan kiest ervoor om niet naar school te gaan en het lukt moeder onvoldoende om hem naar school te sturen. Hierover hebben de gesprekvoerder Onderwijs en moeder meerdere keren gesproken. Jan is de jongste thuis en moeder heeft met de andere kinderen ‘dezelfde strijd’ gehad. Voor een Halt-interventie had Jan al te veel verzuim staan en hoewel handhaven weldegelijk overwogen is, is gekozen voor de stimulerende rol vanuit Leerplicht. Jan heeft een goed dag/nachtritme. Hij staat elke dag op tijd op en is thuis in de schuur bezig met brommers en auto’s. Eind van de middag gaat hij naar zijn bijbaantje bij een transportbedrijf. In het Multidisciplinair-overleg op school hebben we besproken dat er een MBO-route mogelijk is, als Jan een stageplek heeft en een school met BBL-opleiding hem aan wil nemen. Stageplek kan bij zijn huidige bijbaan. Vanuit Leerplicht kan er dan vervangende leerplicht worden toegekend. Moeder heeft contact met de MBO opleiding opgenomen, maar werd doorgestuurd naar de Leerplichtambtenaar met het verzoek om een verklaring. De ‘papierwinkel’ bleek lastig voor haar, als gevolg daarvan reageert moeder niet meer. De leerplichtambtenaar heeft daarop de regie genomen en na contact met de MBO-opleiding, de huidige VMBO school en zijn moeder , hebben zij er samen voor gezorgd dat Jan voor 1 oktober ingeschreven kon worden op de MBO-opleiding.

5. Handhaving De gespreksvoerder Onderwijs probeert zoveel mogelijk te voorkomen dat er een proces-verbaal wordt opgemaakt voor overtredingen van de leerplichtwet. Toch kan het soms nodig zijn om dit wel te doen. Een proces-verbaal wordt opgemaakt door de Buitengewoon Opsporingsambtenaren bij een overtreding van de Leerplichtwet 1969. Bij de gemeente Barneveld werken drie gespreksvoerders Onderwijs die deze bevoegdheid hebben. Bij een proces-verbaal vraagt de Officier van Justitie aan de Raad van de Kinderbescherming (RvdK) om een onderzoek te doen en een advies op te stellen. De ouders en/of leerling krijgen, afhankelijk van de ernst van het schoolverzuim, een oproep om te verschijnen bij de Officier van Justitie of bij de rechtbank. Naast een (voorwaardelijke) taakstraf kan er (gedwongen) hulpverlening, een werkstraf, een gedragscursus en/of een persoonlijkheidsonderzoek worden opgelegd.

5

Jan is een gefingeerde naam

Leerplichtverslag 2021-2022

17

5.1 Bureau Halt Is er sprake van licht schoolverzuim en geen, of slechts beperkte, zorgsignalen en is de jongere nog niet eerder met politie, justitie of Bureau Halt in aanraking geweest? Dan zal de jongere doorgaans een Haltafdoening krijgen. Deze vorm van een proces-verbaal wordt dan ter afhandeling naar Bureau Halt gestuurd. Het voordeel van een Haltafdoening is dat de jongere buiten het justitieel traject blijft. Bureau Halt gaat dan in gesprek met de leerling. Daarnaast worden er vaak educatieve werk-/leerstraffen en maatschappelijke opdrachten ingezet ter afhandeling van de overtreding van de Leerplichtwet 1969. Ook zullen via het signaleringsinstrument dat Bureau Halt gebruikt, alle leefgebieden van de jongere besproken worden. Indien nodig kan Bureau Halt ook doorverwijzen naar hulpverlening of een zorgmelding doen Onderstaande grafiek geeft een overzicht van het aantal procesverbalen die zijn opgemaakt in de schooljaren 2020-2021 en 2021-2022. De twee procesverbalen waren als gevolg van relatief zorgverzuim. Dit schooljaar is het aantal afdoeningen ten aanzien van luxe verzuim fors gestegen ten opzichte van vorig schooljaar. Wat de oorzaak hiervan is, is niet geheel duidelijk. Waarschijnlijk hebben de coronamaatregelen ook hier een rol gespeeld.

Tevens vond er voor het grootste deel van dit schooljaar weer handhaving op verzuim plaats, in tegenstelling met vorig schooljaar waarin handhaving op verzuim niet mogelijk was vanwege coronamaatregelen.

Grafiek 8: aantal proces-verbalen per schooljaar in Barneveld 16 14 14 12 10 8 6 4

3 2

2

2 0

0

0 Relatief verzuim

Luxe verzuim 2020- 2021

Leerplichtverslag 2021-2022

Absoluut verzuim 2021-2022

18

Uit de praktijk: Rick6 is al 2 weken niet in beeld op school. Een gespreksvoerder Jeugd is al betrokken bij zijn situatie. Er is een groot multidisciplinair overleg gepland, omdat er zorgen op meerdere levensgebieden zijn. Hiervoor zal hulpverlening in het vrijwillig kader opgestart worden. De ouders van Rick zijn gescheiden. Hij is veel bij zijn vader, maar wordt ook door zijn moeder soms ziek gemeld. Voor de zorgen over zijn schoolgang is Rick met zijn vader bij de gespreksvoerder Onderwijs uitgenodigd en zijn er afspraken gemaakt. Rick heeft daarnaast een officiële waarschuwing gekregen voor bureau Halt. De gemaakte afspraken zijn met de gespreksvoerder Jeugd en de inmiddels gestarte hulpverlening gedeeld met toestemming van Rick en zijn vader. Helaas lukt het Rick niet om zich aan de afspraken te houden, zijn school doet een nieuwe verzuimmelding. Samen met de hulpverlening vraagt zijn school om vanuit Leerplicht hoog in te zetten qua aanpak. Ook wordt er gevraagd om de Jeugdreclassering in te zetten. Het is begrijpelijk dat de hulpverlening deze vraag stelt, want de zorgen op andere levensgebieden zijn toegenomen en ouder(s) en hulpverlening krijgen steeds minder grip op Rick. Op basis van de Leerplichtwet heeft hij van de gespreksvoerder Onderwijs een waarschuwing voor een mogelijke Halttraject gehad.

Dat is een interventie die nog ingezet kan worden, voordat Rick met het gedwongen kader te maken krijgt. Vanuit Leerplicht is het de taak om interventies in te zetten die het schoolverzuim terugdringen of stoppen. Hoewel het begrijpelijk is dat zijn school en de hulpverlening hoog in wil zetten om meer grip op Rick te krijgen, is dit via de Leerplicht doen niet de route. Als Rick een Halt- traject weigert of negatief afrondt, zal er ook verder worden gekeken naar een interventie. Rick en zijn vader zijn bij de gespreksvoerder Onderwijs uitgenodigd voor een verwijzing naar Bureau Halt. Ook is opnieuw uitleg gegeven over de leerplichtwet en het strafrecht. In dit gesprek hebben we het ook over de hulpverlening gehad. Vader heeft aangegeven dat hij denkt dat alleen gesprekken voor Rick niet voldoende is, maar ze willen niet in het strafrecht terecht komen. Rick is geschrokken van de consequenties die schoolverzuim kan hebben en zegt open te staan voor een traject bij Bureau Halt. Vader hoopt dat Rick met een stage bij een zorgboerderij en 1 dag per week school in combinatie met een Halttraject weer voldoende motivatie heeft om naar school te gaan. Ook de schoolmaatschappelijk werker (SMW) heeft met Rick over zijn motivatie en zijn toekomstperspectief gesproken en aangegeven dat schoolgang een verplichting vanuit de wet is.

Vanuit Leerplicht en SMW is de inschatting dat Rick werkt aan zijn motivatie en dat met de Halt-interventie het schoolverzuim wordt teruggedrongen. Vanwege het naderen van het einde van het schooljaar, zal het Halt-traject begin volgend schooljaar starten. Rick is sinds de start van het Halt-traject aanwezig op zijn schooldagen, maar heeft nog geen stageplek. De zorgen op andere levensgebieden zijn nog niet afgenomen. De gespreksvoerder Jeugd is op de hoogte van de schoolgang, maar de casus is nog niet afgesloten.

6

Rick is een gefingeerde naam

Leerplichtverslag 2021-2022

19

6. Vooruitblik Tot slot blikken we vooruit naar het schooljaar 2022-2023. De ambitie van de gemeente Barneveld is dat kinderen gezond en veilig opgroeien, zodat zij zich kunnen ontwikkelen tot zo zelfstandig mogelijke inwoners. Daarnaast hebben de gespreksvoerders Onderwijs een aantal speerpunten waar komend schooljaar ook specifieke aandacht naar toegaat. Hieronder worden deze kort benoemd en toegelicht.

1. vaste gespreksvoerders koppelen aan de basisscholen met ingang van het schooljaar 2022/2023. Door aan iedere school een vaste gespreksvoerder te verbinden, is het voor de scholen eenduidig bij wie ze terecht kunnen voor het inwinnen van advies of voor overleg met een gespreksvoerder.

2.

zicht krijgen op het succes van preventieve aanpak op het VO en de samenwerking evalueren Door gericht de aanpak te monitoren op kwaliteit en kwantiteit kunnen we samen met elkaar de aanpak verder optimaliseren in inzet en samenwerking.

3. veranderingen die voortkomen uit de vernieuwde landelijk verzuimaanpak implementeren in de Barneveldse werkwijze Door de nieuwe verzuimaanpak zullen er naar verwachting in het komende schooljaar al veranderingen doorgevoerd worden die ook aanpassingen vragen in onze huidige Barneveldse werkwijze. De impact van deze veranderingen is nu nog niet zichtbaar en te benoemen.

Leerplichtverslag 2021-2022

20