B-1.22 Besluit B&W over uitvoeringsprogramma aanpak huiselijk geweld d.d. 30-1-24

Organisatieonderdeel: Samenleving Behandelaar: M. Beudeker - van Hemmen Telefoonnummer: Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. 3260 Barneveld, Portefeuillehouder: J. de Heer-Verheij Op overzicht Bestaand beleid (website)

Evaluatie Uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2023 & Uitvoeringsplan 2024

Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van de evaluatie van het Uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2023. 2. Instemmen met het Uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2024. 3. Het Uitvoeringsplan 2024 en de evaluatie 2023 ter kennisname toe te sturen naar de gemeenteraad.

1. Inleiding In 2020 is de regiovisie ‘Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2020-20204 vastgesteld. Deze regiovisie vloeit voort uit het landelijke meerjarenprogramma ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ en sluit aan op het ‘Programmaplan Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 2023-2026’. Als uitwerking op deze regiovisie wordt er ieder jaar een lokaal uitvoeringsplan vastgesteld. In de bijlage vindt u de evaluatie van het uitvoeringsplan 2023, en het nieuwe plan voor 2024. Dit plan is een weergave van de lokale en regionale aanpak om huiselijk geweld en kindermishandeling te voorkomen, te signaleren en/of terug te dringen.

2. Beoogd effect a) Meetbaar effect • Een toename aan adviesaanvragen- en meldingen bij Veilig Thuis. We weten dat nog lang niet al het huiselijk geweld dat plaatsvindt, gemeld wordt bij Veilig Thuis. Daarom zien we een toename in het aantal adviesaanvragen en meldingen als iets positiefs: zowel de professional als de inwoner is beter in staat huiselijk geweld te signaleren en er naar te handelen. • Een toename in het aantal aandachtsfunctionarissen in de gemeente Barneveld.

b) Maatschappelijk effect • • •

Het eerder herkennen, signaleren en aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling. De cirkel van geweld doorbreken door effectieve inzet van hulpverlening. Bevorderen van het gebruik van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Zowel binnen onze eigen organisatie-, als bij belangrijke ketenpartners, zoals scholen, welzijn en hulpverleningsorganisaties.

3. Argumenten • • •

•

Acties uit het uitvoeringsplan geven uitvoering aan de algemene doelstellingen zoals die zijn opgenomen in de regiovisie Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Ook is het uitvoeringsplan in lijn met de doelen van het Integrale Veiligheidsplan. Uit de evaluatie van het uitvoeringsplan 2023 blijkt dat het thema huiselijk geweld het afgelopen jaar op verschillende manieren aandacht heeft gekregen. Zowel onder professionals als bij inwoners. Dit heeft geresulteerd in een goede opkomst bij de Tentoonstelling “Wij.. doorbreken de cirkel van Geweld” en 6 ervaringsdeskundigen die zich in willen zetten voor andere slachtoffers van huiselijk geweld. Ook is er binnen de teams (Jeugd, Wmo, Participatie) hard bezig geweest met het werken aan veiligheid, bijvoorbeeld in de proeftuin. Het blijft een uitdaging om de cirkel van geweld te doorbreken, en zal dus opnieuw een speerpunt worden in het uitvoeringsprogramma van 2024. Daarnaast zien we dat door een aantal grote landelijke ontwikkelingen, zoals het Landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming, Het Leidraad Werken aan Veiligheid en de

-2Hervormingsagenda, het werken aan/met onveiligheid steeds meer als een gemeentelijke taak wordt gezien. Het aankomende jaar ondernemen we verschillende acties om nog beter te kunnen werken met gezinnen in onveiligheid.

4. Kanttekeningen •

•

Het landelijke (ondersteunings-)programma ‘Geweld hoort nergens thuis’ liep in 2022 af. Daarmee is ook de regionale ondersteuning weggevallen. Een aantal elementen uit het programma, worden geborgd in de Proeftuin Barneveld-Nijkerk-Scherpenzeel. Deze proeftuin richt zich in eerste instantie op kinderen en gezinnen. Het is een aandachtspunt om partnergeweld- en ouderenmishandeling niet uit het oog te verliezen. In het uitvoeringsprogramma 2024 is daarom specifiek aandacht voor ouderenmishandeling door middel van het faciliteren van de ouderenalliantie. Recent onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, wijst uit dat verschillende typen huiselijk geweld bestaan. En dat deze typen allemaal een andere aanpak vragen. Met name ernstig partnergeweld vraagt om een sterke samenwerking tussen het veiligheidsdomein en het sociale domein. Zorg en straf dienen gelijktijdig op te lopen om het geweld in dit type huishouden te kunnen stoppen.

5. Financiën De middelen die jaarlijks vanuit de gemeente beschikbaar gesteld worden (€35.000) en de inkomsten die we ontvangen voor deelname aan trainingen en workshops (€3000) zijn dekkend om de regiovisie en dit lokale uitvoeringsprogramma uit te voeren.

6. Participatie en communicatie a) Participatie Het project ‘Maatje Achter de Voordeur’ zorgt ervoor dat we ervaringsdeskundigheid inzetten in de aanpak tegen huiselijk geweld. Er wordt onderzocht of deze ervaringsmaatjes ook ingezet kunnen worden om input te leveren op de nieuwe regionale visie 2025. Verder traint de gemeenten aandachtsfunctionarissen die werkzaam zijn bij tal van organisaties binnen de gemeente Barneveld, met bijbehorende netwerkbijeenkomsten. Verder zorgen de congresdagen in de week tegen de kindermishandeling ervoor dat lokale professionals elkaar ontmoeten en kunnen uitwisselen op dit thema.

b) Communicatie Na instemming door het college wordt het uitvoeringsplan 2024 ter kennisname toegestuurd naar de raad.

7. Uitvoering Planning: De acties in het uitvoeringsplan worden gedurende het jaar 2024 uitgevoerd.

Evaluatie/controle: Aan het einde van 2024 wordt er een evaluatie gepland van dit uitvoeringsplan. Ook loopt de regionale visie ‘Geweld in afhankelijkheidsrelaties’ eind 2024 af. Deze visie zal ook worden geëvalueerd.

8. Bijlagen 1. Evaluatie uitvoeringsplan GIAR 2023 2. Uitvoeringsplan GIAR 2024

Evaluatie - Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2023 Algemene resultaten a) Meetbaar effect •Een toename aan adviesaanvragen- en meldingen bij Veilig Thuis. Een graadmeter van het effect van de ingezette maatregelen zijn onder Jaar Aantal adviezen Aantal meldingen anderen een toename in het aantal adviezen en meldingen door 2022 (tot 3e kwartaal) 159 111 professionals bij Veilig Thuis. Het idee hierbij is, is dat we nog niet al het 2023 (tot 3e kwartaal) 145 135 huiselijk geweld in beeld hebben: hoe meer we melden, hoe beter we de problematiek in beeld hebben is het idee. Aan de cijfers is te zien dat het aantal adviesaanvragen licht is gedaald ten opzichte van 2022. Het aantal meldingen is dan wel weer gestegen ten opzichte van het vorige jaar. Een verklaring voor de daling van het aantal adviezen is dat de gespreksvoerders steeds vaker het Regionaal Veiligheidsteam (van de proeftuin) consulteren. De expertise van Veilig Thuis is daar in geborgd, in combinatie met expertise van andere jeugdbeschermingspartners. Dit is in plaats van de aparte adviesaanvragen richting Veilig Thuis. •Een toename in het aantal aandachtsfunctionarissen in de gemeente Barneveld. In het jaar 2023 hebben we in totaal 130 aandachtsfunctionarissen binnen de gemeente Barneveld, verspreid over 61 organisaties.

In 2023 hebben twee trainingsrondes plaatsgevonden waar 21 nieuwe aandachtsfunctionarissen zijn getraind. Omdat het bestand waarin wordt bijgehouden dit jaar is opgeschoond, is een vergelijking met het voorgaande jaar niet mogelijk. Jaar 2023

Aantal aandachtsfunctionarissen 130

Aantal organisaties 61

b) Maatschappelijk effect •Het eerder herkennen, signaleren en aanpakken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Afgelopen jaar hebben we op verschillende manieren het onderwerp huiselijk geweld en kindermishandeling onder de aandacht gebracht. Er zijn diverse activiteiten geweest die op de inwoners waren gericht (bijvoorbeeld de buitententoonstelling WIJ.., de dag tegen de ouderenmishandeling en het project Maatje Achter de Voordeur). 6 ervaringsdeskundigen zijn getraind als “Maatje achter de Voordeur” en staan huidige slachtoffers van huiselijk geweld bij in hun herstelproces. •De cirkel van geweld doorbreken door effectieve inzet van hulpverlening.

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

1

In de proeftuin FoodValley wordt volop ingezet om hulp voor gezinnen in onveiligheid te verbeteren. Met als eerste resultaat: een afname van 25% in het aantal jeugdbeschermingsmaatregelen in 2023. De instroom van gezinnen in de proeftuin is goed op gang gekomen. Er zijn nog wel veel uitwerkingsvraagstukken en nieuwe dilemma’s die we met elkaar moeten oplossen in 2024. Op het gebied van kennis over effectieve inzet van hulpverlening heeft het Verwey-Jonker Instituut onderzoek gedaan naar gezinnen in onveiligheid (waarover een melding is gedaan bij Veilig Thuis). Dit onderzoek is ook uitgevoerd bij de Veilig Thuis regio Gelderland Midden, waar Barneveld onderdeel van uitmaakt. Het onderzoek laat onder anderen zien dat verschillende vormen van huiselijk geweld ook om een verschillende aanpak vragen1. Bevorderen van het gebruik van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Zowel binnen onze eigen organisatie-, als bij belangrijke ketenpartners, zoals scholen, welzijns- en hulpverleningsorganisaties. Net als de voorgaande jaren heeft de gemeente Barneveld in 2023 de trainingen tot aandachtsfunctionaris en twee congresdagen in de week tegen de kindermishandeling georganiseerd. Dit jaar zagen we een toename in het aantal aanmeldingen voor de trainingen aandachtsfunctionaris en ook het aantal inschrijvingen voor de congresdagen lag hoger dan voorgaande jaren.

Professionals in de gemeente Barneveld blijven het belang van dit onderwerp onderkennen en doen hier (steeds meer) iets mee.

1 220520_Huiselijk-geweld-een-complex-en-hardnekkig-probleem.pdf (verwey-jonker.nl)

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

2

Resultaten per activiteit

Resultaat

Afgerond

Lopend

Niet uitgevoerd

Openstaand

Bewustwording, stimuleren signaleren en gebruik meldcode Trainingen en bijeenkomsten aandachtsfunctionarissen Doelgroep

Doel & Inhoud

Acties

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kinderen en kwetsbare groepen

Alle voorgenoemde organisaties kennen een wettelijke verplichting om de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling2 te gebruiken indien daar aanleiding voor is. De meldcode helpt professionals bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling.

In 2023 zullen twee trainingstrajecten en twee netwerkbijeenkomsten plaatsvinden. De eerste training en de netwerkbijeenkomsten organiseren we vanuit de gemeente Barneveld. De tweede training wordt in samenwerking met de gemeente Nijkerk georganiseerd.

Het bespreken van vermoedens van huiselijk geweld met een collega is een belangrijke stap in de meldcode. Een aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld is deze collega, die binnen de eigen organisatie de expert is op het gebied van het gebruik van de meldcode. We vinden het daarom belangrijk dat alle maatschappelijke organisaties en professionals die werken met inwoners en kwetsbare groepen, minimaal 1 opgeleide aandachtsfunctionaris hebben, waarbij de kennis up-to-date is.

Resultaat

Deelnemen aan de training is tot halverwege 2023 kosteloos, vanaf de tweede helft 2023 vragen we een bijdrage van organisaties van 1/3 van het bedrag.

Daarom faciliteert de gemeente Barneveld trainingen aandachtsfunctionaris en bieden we netwerkbijeenkomsten om de kennis van de getrainde aandachtsfunctionarissen up-to-date te houden. Deel van inhoud van de training is signaleren, de meldcode, de verwijsindex, risico- en veiligheidstaxatie en gespreksvaardigheden. De trainingen en netwerkbijeenkomsten worden gegeven door Nul23

2 Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling | Huiselijk geweld | Rijksoverheid.nl

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

3

Toelichting: Er zijn op dit moment 130 getrainde aandachtsfunctionarissen uit 61 verschillende organisaties werkzaam in de gemeente Barneveld. Voor de getrainde aandachtsfunctionarissen zijn er twee netwerkbijeenkomsten georganiseerd met als thema’s: Netwerken in je rol als AF binnen de gemeente + opfrissen subthema’s en Traumasensitief werken. Vanaf halverwege 2023 zijn 1/3 van de kosten voor de training bij de deelnemende organisaties in rekening gebracht. Deze keuze is gemaakt omdat we samen met de gemeente Nijkerk de trainingen zijn gaan organiseren. De gemeente Nijkerk bracht al een eigen bijdrage in rekening bij de deelnemers. Daarom is ervoor gekozen om dit op dezelfde manier te doen. Dit heeft geen invloed gehad op het aantal deelnemers. Sterker nog: het aantal aanmeldingen voor de trainingen is zelfs gestegen. In 2023 hebben 21 personen werkzaam in de gemeente Barneveld de training gevolgd.

Incompany trainingen Doelgroep Medewerkers gemeente Barneveld

Doel & Inhoud Aandacht voor specifieke doelgroepen. Denk aan specifieke trainingen over eer-gerelateerd geweld, ouderenmishandeling, complexe scheidingen etc..

Acties

Resultaat

Incompany training voor de BOA’s. Naar aanleiding van de training wordt er ook een aandachtsfunctionaris binnen de BOA’s geschoold. Team Jeugd wordt in 2023 geschoold op complexe echtscheidingen. Ook wordt onderzocht of team Jeugd en team Wmo geschoold kunnen worden in de TOP-3 methodiek3. Het preventieve aanbod vanuit de regio West Veluwe Vallei wordt herijkt.

3 gefaseerd samen werken voor veiligheid (civilcare.org)

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

4

Toelichting:

Afgelopen jaar zijn zowel de BOA’s als team Jeugd specifiek getraind op bepaalde onderwerpen. Vanuit de BOA’s is vervolgens een aandachtsfunctionaris getraind. De haalbaarheid en uitvoerbaarheid van de TOP-3 methodiek zijn onderzocht in 2023. Besluitvorming hierover en implementatie van de methodiek moeten in 2024 tot uitvoer komen. Het preventieve aanbod vanuit Moviera is in 2023 regionaal stopgezet. De inzet van de kennis en expertise van Moviera is geïntegreerd in de proeftuin.

Intervisie aandachtsfunctionarissen Doelgroep Alle aandachtsfunctionarissen binnen de gemeente Barneveld

Doel & Inhoud Bijscholing van aandachtsfunctionarissen en bespreken nieuwe ontwikkelingen. Blijvende positionering en borging van aandachtsfunctionarissen. De gedragsdeskundige vanuit het CJG begeleidt de intervisie.

Acties

Resultaat

Drie á vier keer per jaar Naar aanleiding van de evaluatie met het CJG continueren en verbeteren we de werkwijze.

Toelichting: In het afgelopen jaar is er 1 intervisiegroep actief geweest die eens in de zes weken bij elkaar komen. In 2024 willen we een tweede intervisiegroep opstarten.

Bewustwording creëren rondom huiselijk geweld Doelgroep

Doel & Inhoud

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

Acties

Resultaat

5

Alle inwoners uit de gemeente Barneveld

Niet alleen professionals, maar ook als buur, familielid of vriend kan je signalen ontvangen van huiselijk geweld. Om ook de bewustwording van inwoners te stimuleren organiseren we in 2023, samen met de afdeling veiligheid, de tentoonstelling WIJ.. doorbreken de cirkel van geweld. Dit is een buitenexpositie die portretten laat zien van mensen die uit de cirkel van geweld zijn gestapt. Tijdens de week willen we met onze maatschappelijke partners ook een aantal activiteiten organiseren.

Organiseren van de tentoonstelling ‘WIJ..’4, van 14 maart tot 4 april 2023

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kinderen en kwetsbare groepen

In de week tegen de kindermishandeling geven we speciale aandacht aan het onderwerp huiselijk geweld door het organiseren van een congres, georganiseerd voor lokale professionals. Tijdens dit congres creëren we bewustwording en trainen we professionals door het organiseren van verschillende workshops.

Organiseren van een congres in de Week tegen de Kindermishandeling 2023, samen met de gemeenten Nijkerk en Scherpenzeel. Dit congres wordt ook geëvalueerd.

4 Open mind | WIJ… (stichtingopenmind.nl)

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

6

Toelichting: De tentoonstelling WIJ.. doorbreken de cirkel van geweld’ heeft plaatsgevonden van 14 maart tot 4 april. Tijdens de opening was Vicky Bergman aanwezig, een van de geportretteerden (zie foto hiernaast). Ook heeft MEE Barneveld een inloopspreekuur georganiseerd voor mensen die vragen hadden naar aanleiding van de tentoonstelling. Hier hebben een aantal inwoners gebruik van gemaakt.

Ook zijn er twee congresdagen georganiseerd tijdens de week tegen de kindermishandeling. In totaal hebben zich 104 deelnemers aangemeld en waren er 78 mensen aanwezig. De evaluatie was positief: de deelnemers vonden de workshops boeiend en gaven aan handvatten te hebben meegekregen om toe te passen in hun werk. Hoewel vrijwilligers kosteloos konden deelnemen aan de congresdagen, hebben zij zich niet aangemeld. Voor het volgende jaar willen we daarom meer aandacht, in de workshops, besteden aan deze groep. Zie foto hiernaast voor een sfeerimpressie van 1 van de workshops.

Aanpak huiselijk geweld op scholen Doelgroep

Doel & Inhoud

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

Acties

Resultaat

7

Primair onderwijs

Handle With Care is een project waarbij steun wordt geboden in de klas aan kinderen die recentelijk getuige zijn geweest van huiselijk geweld. De politie geeft na een gewelddadig incident, via Veilig Thuis, aan de leerplichtambtenaar en school door dát er iets is gebeurd, zonder te vertellen wát er is gebeurd. De leerkracht kan vervolgens op eigen wijze steun aan het kind verlenen.

Handle with Care loopt tot 1 april 2023. Het project wordt geëvalueerd. In het BO Veilig Thuis in het voorjaar wordt een beslissing gemaakt over de continuering van dit project.

Primair onderwijs en voortgezet onderwijs

Signaleren en ondersteunen van kwetsbare kinderen.

Continueren van het ondersteuningsaanbod van Augeo.

Primair onderwijs en voortgezet onderwijs.

Het versterken van het gebruik van de meldcode en verwijsindex binnen het onderwijs, en het meer bespreekbaar maken van Geweld in Afhankelijkheidsrelaties binnen de schoolbesturen, directie en scholen. Dit moet de meldingsbereidheid verhogen waarbij kinderen binnen de West Veluwe Vallei eerder en beter in beeld komen.

Er is een digitaal scholingsaanbod beschikbaar voor primair onderwijsscholen, waar men het gehele jaar gebruik van kan maken o.b.v. de behoefte.

Op basis van dit besluit wordt de pilot gecontinueerd of wordt deze afgesloten.

Eigenaarschap vergroten bij primair onderwijs voor de aanpak HGKM bij inzet van de meldcode

Toelichting: Het project Handle with Care (HwC) is begin 2023 geëvalueerd. De belangrijkste uitkomst hiervan was dat bjina de helft van de scholen een HwC-signaal heeft ontvangen. Bijna alle leerkrachten hebben het signaal opgevolgd, waarvan de helft van de leerkrachten ook daadwerkelijk het gesprek is aangegaan met het kind. Het aantal adviesaanvragen en/of aantal meldingen bij Veilig Thuis is niet gestegen in de periode van Handle with Care. Ook gaf de ‘nieuwe route’ (met tussenkomst van Veilig Thuis) een grote vertraging tussen het incident en het daadwerkelijke signaal op school. Ook heeft Veilig Thuis aangegeven dat zij geen rol meer voor zichzelf zien in deze route. Met het wegvallen van Veilig Thuis als schakel zou de route alleen maar langer worden en over meer schijven moeten gaan. Zonder de inzet van Veilig Thuis zouden de reguliere afspraken gelden voor afschaling, waardoor de gemeente in sommige gevallen pas een maand na het incident de melding ontvangt. Daarom is in het najaar van 2023 besloten het project Handle with Care te stoppen. Steun bieden aan kinderen (in de klas) blijft echter een belangrijk onderwerp. Daarom zal dit onderwerp worden meegenomen richting de nieuw op te stellen regionale visie rondom huiselijk geweld. In 2023 is er geen gebruik meer gemaakt van het digitale aanbod van Augeo. Er is besloten om ons meer op de lokale behoeften te focussen.

Bijvoorbeeld door het organiseren van de trainingen vroegsignalering, in het kader van de verwijsindex.

Door middel van het overzicht van de aandachtsfunctionarissen die in Barneveld getraind zijn, wordt actief bij het onderwijs (maar ook andere partijen) gevraagd of zij een aandachtfunctionaris huiselijk geweld in dienst hebben. Zo niet, dan wordt het aanbod vanuit de gemeente Barneveld aangeboden. Zo zijn er dit jaar 3 nieuwe aandachtsfunctionarissen die binnen het onderwijs actief zijn.

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

8

Aanpak ouderenmishandeling Doelgroep

Doel & Inhoud

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kwetsbare ouderen

In 2022 is de lokale Ouderenalliantie in Barneveld gestart. De alliantie kent 36 deelnemers uit 28 verschillende organisaties. Voor 2023 staan 5 vergaderingen gepland die worden voorbereid in een kleinere voorbereidingsgroep. In deze vergaderingen stellen verschillende organisaties zich aan elkaar voor en wordt in casuïstiekbespreking onderling van elkaar geleerd. Ook is er een actieplan opgesteld waar aan de volgende thema’s wordt gewerkt: • •

Acties

Resultaat

Deelnemen aan, en faciliteren van de vergaderingen van de lokale alliantie. Zowel vanuit beleid als uit uitvoering. In het voorjaar worden twee trainingen georganiseerd voor de lokale alliantie. 1 voor professionals en 1 voor de vrijwilligers die werkzaam zijn bij de organisaties van de professionals.

Bekendheid en bewustwording (PR richting inwoners) Kennis delen

Werkwijze bij hulpvragen vastleggen Toelichting: De Ouderenalliantie is in 2023 regelmatig bij elkaar gekomen. Het voorzitterschap is verzorgd door Welzijn Barneveld. De facilitering is gedaan door de gemeente Barneveld. Naast de beleidsmedewerker hebben ook een gespreksvoerder Schuldhulpverlening en Wmo deelgenomen aan de alliantie. Hun deelname wordt als waardevol beschouwt. In het voorjaar hebben twee trainingen plaatsgevonden voor professionals en vrijwilligers die werken met kwetsbare ouderen. Deze training werd goed ontvangen door de deelnemers. Op de dag tegen de ouderenmishandeling (juni 2023) heeft Welzijn Barneveld samen met MEE Veluwe en Norschoten de filmmiddag ‘I care a lot’ georganiseerd, inclusief een nabespreking met Veilig Thuis. Dit leverde een goed gesprek op met de aanwezige ouderen. Eind 2023 heeft er een evaluatie plaatsgevonden over de werking van de alliantie. De meeste mensen geven aan dat hun netwerk en kennis over ouderenmishandeling is vergroot. Ook een aantal mensen geven aan nog weinig uit de alliantie te hebben gehaald. Op basis van de input wordt de frequentie van het aantal vergaderingen teruggeschroefd en zal de nadruk meer komen te liggen op het bespreken van casuïstiek.

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

9

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

10

Werken aan veiligheid Zelfscan ‘werken aan veiligheid’ Doelgroep Sociaal domein gemeente Barneveld

Doel & Inhoud

Acties

In 2021 is er een zelfscan uitgevoerd binnen het sociale domein van de gemeente Barneveld. Op basis van de resultaten van deze zelfscan heeft de gemeente een aantal verbeteringen doorgevoerd, waaronder het organiseren van Incompany trainingen.

Het actualiseren van de reeds ingevulde zelfscan, op basis van de actualisatie van het vernieuwde kwaliteitskader.

Eind 2022/begin 2023 wordt het huidige kwaliteitskader geactualiseerd, waarbij er aandacht komt voor de ambitie en visie van het toekomstscenario.

Resultaat

Op basis van de resultaten van de zelfscan wordt een verbeterplan werken aan veiligheid opgesteld voor het sociale domein.

Het geactualiseerde Kwaliteitskader Werken aan Veiligheid wordt een niet vrijblijvend kader voor Lokale Teams. De besluitvorming vindt plaats met het vaststellen van de Hervormingsagenda5. Toelichting: Er zijn gesprekken gevoerd over de zelfscan ‘werken aan veiligheid’ met een adviseur vanuit het landelijke programma Geweld Hoort Nergens Thuis. Deze adviseur gaf aan dat er eind 2023 / begin 2024 een nieuw leidraad ‘werken aan veiligheid’ zal worden gepubliceerd. Hierin worden de ontwikkelingen van de proeftuin meegenomen. Het advies was om dat leidraad aan te houden voor het doen van een analyse. Daarom wordt dit doel opgeschoven naar 2024.

Proeftuin Barneveld-Nijkerk-Scherpenzeel en MDA++ Doelgroep

Doel & Inhoud

Acties

Resultaat

5 infographic-hervormingsagenda.pdf (vng.nl)

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

11

Team Jeugd, Wmo, jeugdbeschermingsorganisaties en hulpverlening

In september 2022 is de gemeente Barneveld, in samenwerking met Nijkerk en Scherpenzeel, de proeftuin Barneveld-Nijkerk-Scherpenzeel (BNS) gestart. In deze proeftuin ‘beproeven’ we een nieuwe vorm van gezinsbescherming. Bij onveiligheid geven we het gezin niet meer door aan een volgende organisatie, maar blijven we erbij en schakelen we expertise in. Deze expertise zit in een regionaal veiligheidsteam, dat bestaat uit de verschillende veiligheidsorganisaties (Raad van de Kinderbescherming, Jeugdbescherming, Veilig Thuis).

Deelname aan de proeftuin BNS, en daarmee een bijdrage leveren aan het ontwikkelen van een nieuwe werkwijze.

Doelen voor 2023 zijn: • • • • •

Door ontwikkelen en verbeteren van kwaliteit van het regionale veiligheidsteam Verbreding doelgroep 0-100 Verstreken lokale infrastructuur Een integrale blik als belangrijkste pijler van professionele identiteit in de kind- en gezinsbescherming Ontwikkelen huidige jeugdbescherming naar toekomstbestendige netwerkorganisaties

De pilot MDA++ wordt door de verbreding naar 0-100 in de proeftuin opgenomen.. Toelichting: In 2023 zijn in totaal 26 gezinnen aangemeld bij de proeftuin. De gespreksvoerders weten het Regionaal Veiligheidsteam dus goed te vinden. Ook zien we voorzichtig de eerste resultaten van de proeftuin: In 2023 is het aantal veiligheidsmaatregelen gedaald met 25%. Wel zijn er nog veel uitwerkingsvraagstukken. Zo wordt een uniform handelingskader gemist, blijft de uitbreiding van 0-100 een uitdaging en vraagt het blijven vasthouden van ingewikkelde veiligheidscasuïstiek veel van de betrokken gespreksvoerders.

Maatje achter de voordeur Doelgroep

Doel & Inhoud

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

Acties

Resultaat

12

Slachtoffers van huiselijk geweld

Maatje achter de voordeur is een project, georganiseerd door Moviera, die ervaringsdeskundigen koppelt aan iemand die vrij recent te maken heeft gehad met huiselijk geweld. Hij/zij wordt ondersteund door het maatje door bijv. een luisterend oor te zijn of hem/haar te helpen met praktische zaken. Dit vanuit de eigen ervaringen, waardoor het maatje ook iets extra’s kan toevoegen aan de hulpverlening.

Begin 2023 vindt er een Kick-off plaats in Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel. Doel is dan met name om nieuwe maatjes te werven. Nadat deze zijn geworven kan er worden gestart met het programma.

Toelichting: Er heeft een Kick-Off plaatsgevonden van het project Maatje Achter de Voordeur, waar ongeveer 38 professionals uit de gemeenten Barneveld – Nijkerk en Scherpenzeel bij aanwezig waren. Een intensieve communicatiecampagne, met een groot interview in de Barneveldse Krant met de trainster en zelf ook ervaringsdeskundige: ‘Het gewoon kind zijn, geeft niemand mij meer terug’, heeft geresulteerd in 6 deelnemers. Allen hebben een intensieve training gevolgd. Twee deelnemers zijn inmiddels gekoppeld aan iemand die een maatje nodig heeft.

Uitstapprogramma Sekswerkers Doelgroep Inwoners die uit de prostitutie willen stappen

Doel & Inhoud

Acties

Sinds 2021 kent de regio West Veluwe Vallei een uitstapprogramma voor sekswerkers, uitgevoerd door Punt26. Deze aanpak wordt regionaal gesubsidieerd. Vanuit deze subsidie worden sekswerkers opgespoord (online veldwerk), levert Punt26 consultatie en advies en gaan zij outreachend aan het werk.

Uitzoeken meest passende werkwijze voor de individuele trajecten en deze werkwijze borgen in de organisatie.

Resultaat

De individuele trajecten zijn echter de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf. Toelichting: De gemeente Ede heeft een nieuwe partij gecontracteerd om het uitstapprogramma uit te voeren: Fair&Square. Deze organisatie verzorgt zowel de ‘opsporing’, als de individuele trajecten die daaruit voortkomen. De organisatie is op het moment bezig om zichzelf bekend te maken bij de maatschappelijke partners binnen de gemeente Barneveld.

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

13

Verwijsindex Doelgroep

Doel & Inhoud

Acties

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kinderen en kwetsbare groepen

De verwijsindex heeft tot doel vroegtijdige en onderlinge afstemming tussen hulpverleners te bewerkstelligen, zodat jeugdigen tijdig passende hulp, zorg of bijsturing kunnen ontvangen. In september 2022 heeft de staatssecretaris aangegeven dat de Verwijsindex uit de Jeugdwet wordt geschrapt6. De uitwerking hiervan volgt in 2023.

Landelijke ontwikkelingen volgen en eventuele aanpassingen rondom de Verwijsindex doorvoeren.

In de regio FoodValley zijn 300 partijen aangesloten bij de verwijsindex. In 2023 wordt er een onderzoek gestart over het gebruik en welke werkzame elementen in onze regio behouden moeten blijven. Op basis van de uitkomsten wordt besproken hoe de komende twee jaar ingevuld moet worden. We zetten onverminderd in op trainingen over het gebruik van de Verwijsindex.

Onderzoek welke elementen in onze regio behouden moeten blijven.

Resultaat

Onderzoek welke elementen in onze regio behouden moeten blijven. Inzet op trainingen over het gebruik van de verwijsindex blijven we continueren.

Toelichting: Landelijk zijn er helaas nog steeds geen nieuwe ontwikkelingen bekend over de Verwijsindex. Daarmee is het plan nog steeds om de Verwijsindex uit de Jeugdwet te schrappen, maar de voorbereidende werkzaamheden hiervoor zijn nog niet van start gegaan. Tot dan zijn gemeenten verplicht de Verwijsindex te handhaven. We zien het gebruik van de Verwijsindex wel drastisch omlaag gaan. Aandacht voor vroegsignalering blijft er echter, zowel binnen de gemeente als bij de maatschappelijke partners. De trainingen over de Verwijsindex zijn omgevormd naar trainingen over vroegsignalering en het vinden van elkaar. Deze trainingen worden druk bezocht. Ook is in 2023 een onderzoek gestart over het gebruik van de Verwijsindex, met name de werkende elementen. Daarvoor zijn veel maatschappelijke partners binnen de gemeente Barneveld gesproken. In 2024 worden de resultaten van dit onderzoek verwacht.

6 Verwijsindex Risicojongeren (VIR): stand van zaken september 2022 | VNG

Evaluatie lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2023

14

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties 2024

Bewustwording, stimuleren signaleren en gebruik meldcode

Trainen aandachtsfunctionarissen Doelgroep

Doel & Inhoud

Acties

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kinderen en kwetsbare groepen

Alle voorgenoemde organisaties kennen een wettelijke verplichting om de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling1 te gebruiken indien daar aanleiding voor is. De meldcode helpt professionals bij vermoedens van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Er worden twee trainingstrajecten met de gemeente Nijkerk georganiseerd. Vanwege de vele aanmeldingen wordt in 2024 ook nog een extra training georganiseerd, alleen voor deelnemers uit de gemeente Barneveld. De ouderenorganisaties in de gemeente Barneveld (zonder aandachtsfunctionaris) zullen worden benaderd en gevraagd of ze een aandachtsfunctionaris willen trainen.

Het bespreken van vermoedens van huiselijk geweld met een collega is een belangrijke stap in de meldcode. Een aandachtsfunctionaris Huiselijk Geweld is deze collega, die binnen de eigen organisatie de expert is op het gebied van het gebruik van de meldcode. We vinden het daarom belangrijk dat alle maatschappelijke organisaties en professionals die werken met inwoners en kwetsbare groepen, minimaal 1 opgeleide aandachtsfunctionaris hebben, waarbij de kennis up-to-date is. Daarom faciliteert de gemeente Barneveld trainingen aandachtsfunctionaris en bieden we netwerkbijeenkomsten om de kennis van de getrainde aandachtsfunctionarissen up-to-date te houden. Deel van inhoud van de training is signaleren, de meldcode, de verwijsindex, risico- en veiligheidstaxatie en gespreksvaardigheden. De trainingen en netwerkbijeenkomsten worden gegeven door Nul23.

Daarnaast zullen er twee netwerkbijeenkomsten worden georganiseerd.

Vanuit het CJG wordt er intervisie aangeboden voor alle aandachtsfunctionarissen uit de gemeente Barneveld. In 2024 gaan we kijken of we het bereik groter kunnen krijgen. Er is nu 1 vaste intervisiegroep.

1 Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling | Huiselijk geweld | Rijksoverheid.nl

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2024

1

Week tegen de kindermishandeling Doelgroep

Doel & Inhoud

Acties

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kinderen en kwetsbare groepen

In de week tegen de kindermishandeling geven we speciale aandacht aan het onderwerp huiselijk geweld door het organiseren van een tweedaags-congres, georganiseerd voor lokale professionals. Tijdens dit congres creëren we bewustwording en trainen we professionals op diverse onderwerpen binnen het thema huiselijk geweld en kindermishandeling.

Organiseren van een congres in de Week tegen de Kindermishandeling 2024, samen met de gemeenten Nijkerk en Scherpenzeel. Dit congres wordt geëvalueerd.

Aanpak ouderenmishandeling Doelgroep

Doel & Inhoud

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kwetsbare ouderen

In 2022 is de lokale ouderenalliantie in Barneveld gestart. De alliantie kent 45 deelnemers uit 30 verschillende organisaties. Voor 2024 staan 4 vergaderingen gepland. In deze vergaderingen stellen verschillende organisaties zich aan elkaar voor en wordt in casuïstiekbespreking onderling van elkaar geleerd. De laatste bijeenkomst van het jaar is een zogenoemde ‘ontbijtsessie’. Tijdens deze bijeenkomst komt een spreker meer vertellen over het thema ouderenmishandeling.

Acties Deelnemen aan, en faciliteren van de vergaderingen van de lokale alliantie. Zowel vanuit beleid als uit uitvoering. Organiseren activiteit tijdens dag tegen de ouderenmishandeling. In 2024 valt deze dag op 15 juni. Organiseren ‘ontbijtsessie’ met spreker over het thema ouderenmishandeling.

Signaleren huiselijk geweld door vrijwilligers Doelgroep

Doel & Inhoud

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2024

Acties

2

Vrijwilligers in de sport

Naast professionals kunnen vrijwilligers ook signalen van huiselijk geweld ontvangen. We willen hen ook graag bereiken en handelingsperspectief bieden, wanneer zij dit soort signalen binnenkrijgen. Daarom starten we dit jaar met het benaderen van vrijwilligers binnen de sport. Hiervoor sluiten we aan op het Sportakkoord, speerpunt ‘sociale veilige omgeving’

Aansluiten we aan op het Sportakkoord, speerpunt ‘sociale veilige omgeving’. We gaan dit jaar onderzoeken hoe we meer informatie over dit thema kunnen verspreiden onder de vrijwilligers binnen de sport.

Werken aan veiligheid Proeftuin FoodValley Doelgroep Team Jeugd, Wmo, jeugdbeschermingsorganisaties en hulpverlening

Doel & Inhoud In september 2022 is de gemeente Barneveld, in samenwerking met de FoodValley, de proeftuin FoodValley gestart. In deze proeftuin ‘beproeven’ we een nieuwe vorm van gezinsbescherming. Bij onveiligheid geven we het gezin niet meer door aan een volgende organisatie, maar blijven we erbij en schakelen we expertise in. Deze expertise zit in een regionaal veiligheidsteam, dat bestaat uit de verschillende veiligheidsorganisaties (Raad van de Kinderbescherming, Jeugdbescherming, Veilig Thuis).

Acties Deelname aan de proeftuin, en daarmee een bijdrage leveren aan het ontwikkelen van een nieuwe werkwijze.

De doelen voor 2024 zijn: • • • • •

1 werkwijze voor inwoners, eenvoud voor professionals. Basishandelingskader Lerende omgeving Verbinding andere domeinen (verbreding naar 0-100) Monitoring, integrale sturing en breed onderzoek naar een bijbehorende identiteit.

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2024

3

Werken aan veiligheid in de teams Doelgroep Team Jeugd, Wmo, jeugdbeschermingsorganisaties en hulpverlening

Doel & Inhoud

Acties

Begin 2024 wordt het huidige kwaliteitskader ‘werken aan veiligheid’ geactualiseerd: het leidraad ‘werken aan veiligheid voor lokale teams’. Dit leidraad is afgestemd op de ontwikkelingen in het toekomstscenario (onze proeftuin). Dit document beschrijft waaraan de lokale teams (jeugd, wmo, participatie en schuldhulpverlening) moeten voldoen op het gebied van veiligheid.

Team jeugd wordt getraind in het risicotaxatie-instrument de ARIJ2.

Een aantal eisen die in dit document benoemd staan willen we dit jaar implementeren binnen de lokale teams. Zie de acties hiernaast.

Daarnaast wordt ook nagedacht over het structureel inbedden van het trainen van de stappen van de meldcode voor nieuwe medewerkers. Bijvoorbeeld door dit bij de aandachtsfunctionarissen van de teams te beleggen, of door het volgen van een e-learning.

Een herhaling van de eerder gegeven training ‘stappen van de meldcode. Per team wordt gekeken hoe dit het beste kan worden bijgebracht.

De Verklarende Analyse3 is een methodiek om samen met ouders en het kind inzichtelijk te maken welke belangrijkste factoren bijdragen aan het ontstaan, instandhouding verergering of vermindering van problemen. Samen met het gezin wordt een hypothese opgesteld van oorzaken en gevolgen en hoe deze met elkaar samenhangen. Op basis daarvan wordt bepaald welke hulp moet worden ingezet. Niet alleen vanuit de leidraad wordt deze methodiek aangeraden, ook de Hervormingsagenda Jeugd4 stelt deze methodiek verplicht. Daarom zal in eerste instantie team Jeugd in deze methodiek worden geschoold.

2 Actuarieel Risicotaxatie Instrument voor Jeugdbescherming (ARIJ) | Nederlands Jeugdinstituut (nji.nl) 3 Verklarende Analyse (han.nl)

4 Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 (overheid.nl)

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2024

4

Een andere methode die in de leidraad wordt genoemd, is de ‘Visie Gefaseerde Ketenzorg’5, met de daarbij behorende Top-3Methodiek. Deze visie en methodiek richt zich met name op casuïstiek waarin onveiligheid speelt. Ook de proeftuin werkt volgens deze visie en de Regiovisie ‘Geweld in Afhankelijkheidsrelaties’6 geeft aan dat we hiermee willen werken. Daarom zal in 2024 worden onderzocht wat er nodig is om met deze visie te gaan werken.

Maatje achter de voordeur Doelgroep Slachtoffers van huiselijk geweld

Doel & Inhoud Maatje achter de voordeur is een project, georganiseerd door Moviera, die ervaringsdeskundigen koppelt aan iemand die vrij recent te maken heeft gehad met huiselijk geweld. Hij/zij wordt ondersteund door het maatje door bijv. een luisterend oor te zijn of hem/haar te helpen met praktische zaken. Dit vanuit de eigen ervaringen, waardoor het maatje ook iets extra’s kan toevoegen aan de hulpverlening.

Acties Organiseren van een nieuwe trainingsronde met ervaringsdeskundigen die ingezet kunnen worden als ‘maatje achter de voordeur’.

In 2023 is de eerste groep ervaringsdeskundigen getraind.

Uitstapprogramma Sekswerkers

5 20210125-visie-gefaseerd-samenwerken-aan-veiligheid-def.pdf (vng.nl)

6 https://www.huiselijkgeweld.nl/binaries/huiselijkgeweld/documenten/publicaties/2020/02/11/regiovisie-west-veluwe-vallei-2020---2024/West+Veluwe+Vallei+2020-

2024.pdf

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2024

5

Doelgroep Inwoners die uit de prostitutie willen stappen

Doel & Inhoud

Acties

Sinds 2023 heeft de gemeente Ede, Fair&Square gecontracteerd om het uitstapprogramma in de West-Veluwe-Vallei vorm te geven. Deze organisatie werkt outreachend: de sekswerkers worden actief opgezocht en benaderd. De individuele trajecten die daaruit voorkomen worden door hen begeleid. De organisatie is op het moment bezig om zichzelf bekend te maken bij de maatschappelijke partners binnen de gemeente Barneveld.

Verder uitbouwen van het uitstapprogramma in de West-VeluweVallei.

Verwijsindex Doelgroep

Doel & Inhoud

Acties

Maatschappelijke organisaties en professionals die werken met kinderen en kwetsbare groepen

De verwijsindex heeft tot doel vroegtijdige en onderlinge afstemming tussen hulpverleners te bewerkstelligen, zodat jeugdigen tijdig passende hulp, zorg of bijsturing kunnen ontvangen. In september 2022 heeft de staatssecretaris aangegeven dat de Verwijsindex uit de Jeugdwet wordt geschrapt7. De uitwerking hiervan volgt, naar verwachting, in 2024.

Landelijke ontwikkelingen volgen en een keuze maken over het vervroegd opzeggen van het contract met Mulisignaal (de softwareleverancier van de Verwijsindex).

Hoewel de Verwijsindex stopt, blijft vroegsignalering (het onderliggende doel) onverminderd belangrijk. Daar zal dit jaar dan ook extra aandacht voor zijn..

Inzet op trainingen over vroegsignalering continueren.

Komen tot een plan van aanpak om vroegsignalering tussen partijen te blijven faciliteren.

7 Verwijsindex Risicojongeren (VIR): stand van zaken september 2022 | VNG

Lokaal uitvoeringsplan Geweld in Afhankelijkheidsrelaties - 2024

6