Document · PDF

B-1.11 Besluit B&W evaluatie Brede SPUK-regeling d.d. 1-4-25

Gemeenteraad 17 april 2025, gemeente BarneveldBij agendapunt: Ingekomen en uitgaande stukken8.656 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Aandachtsgebied: Samenleving Team Beleid Behandelaar: R. van den Top Telefoonnummer: +31611792726 Onderwerp:

Voorstelnr. 4031 Barneveld, 27 maart 2025 Portefeuillehouder: J. de Heer-Verheij

Collegevoorstel voortgang Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Gevraagde beslissing: 1. 2. 3.

Kennis te nemen van de ‘Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis'. Kennis te nemen van de aangepaste indicatieve begroting behorende bij de Brede SPUK-Regeling. Dit besluit ter kennisname naar de raad te sturen.

1. Inleiding Een aantal rijksuitkeringen voor het stimuleren van sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis is per 2023 gebundeld in één specifieke uitkering (Brede SPUK-Regeling). In het najaar van 2023 diende de gemeente Barneveld een plan van aanpak in bij het rijk voor deze Brede SPUKRegeling. Deze aanvraag werd namens het college ondertekend door wethouders de Heer-Verheij en PluimersFoeken, omdat de regeling de portefeuilles van beide wethouders betreft. De aanvraag werd gehonoreerd. Hierdoor krijgt de gemeente geld om de inzet op het gebied van sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis te continueren en te versterken. In het plan van aanpak is beschreven met welke inspanningen de gemeente Barneveld inzet op het behalen van de gestelde doelen. Veel inspanningen worden door, of in nauwe afstemming met, lokale partners uitgevoerd. In het plan van aanpak is ook opgenomen dat we halverwege de looptijd van de regeling een tussentijdse evaluatie uitvoeren. Om het college en de raad tussentijds te informeren over de voortgang van het plan van aanpak voor de Brede SPUKRegeling is de tussentijdse evaluatie ‘Voortgang Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis’ opgesteld (bijlage 1).

Vanwege de nauwe verbondenheid met thema’s in het Integraal Zorgakkoord wordt dit collegevoorstel gelijktijdig aangeboden met het Raadsmemo Integraal Zorgakkoord (voorstelnummer 4024).

2. Beoogd effect Het college en de raad tussentijds te informeren over de voortgang van het plan van aanpak voor de Brede SPUKRegeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis.

3. Argumenten 1.1 In het plan van aanpak is beschreven dat halverwege de looptijd van het plan van aanpak er een tussentijdse evaluatie zou worden uitgevoerd. Met deze tussentijdse evaluatie is hier uitvoering aan gegeven. 1.2. Met de tussentijdse evaluatie wordt het college geïnformeerd over de voortgang van de inspanningen uit het plan van aanpak. Het plan van aanpak geeft inzicht in de voortgang van de inspanningen en het vervolg voor 2025 en 2026.

-22.1 Met de begroting wordt het college op de hoogte gebracht van de wijzigingen in de begroting voor 2025 en 2026. Er zijn enkele wijzigingen aangebracht in de begroting voor het jaar 2025 en 2026. Met de aangepaste begroting kan het college kennisnemen van deze wijzigingen. 3.1 Op deze wijze wordt de raad tussentijds geïnformeerd over de voortgang van het plan van aanpak van de Brede SPUKRegeling. Door dit besluit ter kennisname naar de raad te sturen, kan de gemeenteraad kennisnemen van de voortgang.

4. Kanttekeningen n.v.t.

5. Financiën Voor elk van de 15 onderdelen van de Brede SPUK-Regeling ontvangt de gemeente Barneveld geld van het rijk. Bijlage 1 van de tussentijdse evaluatie bevat een overzicht van middelen per onderdeel van de regeling. De Brede SPUK-Regeling bestaat uit zowel structurele als incidentele middelen: • De volgende middelen zijn (vooralsnog) structureel: Brede Regeling combinatiefuncties, Lokaal Sportakkoord, Kansrijke Start, Valpreventie en Mantelzorg. Het is nog onduidelijk hoe de gemeente na 2026 deze middelen ontvangt. In het regeerakkoord is namelijk afgesproken dat in principe de specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar de algemene uitkering, inclusief een korting van 10%. Of dit doorgaat en hoe dit eruit zal zien voor deze Brede SPUK-onderdelen is op dit moment nog niet duidelijk. • De volgende Brede SPUK-onderdelen lopen (vooralsnog) eind 2026 af: Welzijn op recept, Versterken sociale basis en Terugdringen gezondheidsachterstanden. Vooralsnog is nog niet bekend of aan deze onderdelen vanuit het rijk een vervolg wordt gegeven na 2026. • De volgende Brede SPUK-onderdelen lopen eind 2025 af: Mentale gezondheid, Aanpak overgewicht en obesitas, Leefomgeving, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroegsignalering Alcoholproblematiek, Eén tegen Eenzaamheid, Versterking kennis- en adviesfunctie GGD en Coördinatiekosten regionale aanpak preventie.

Het lijkt erop dat dat deze onderdelen vanuit het rijk geen vervolg zullen krijgen na 2025. Een aantal aflopende onderdelen waren al voor de komst van de Brede SPUK-Regeling opgenomen in de programmabegroting, inclusief dekking, en worden op die wijze na 2025/2026 voortgezet. Op dit moment wordt er landelijk onderhandeld over een vervolg voor het Integraal Zorgakkoord (IZA). Dit vervolgakkoord heet het ‘Aanvullende Zorg- en Welzijnsakkoord’ (AZWA). Er wordt gesproken over het integreren van een aantal incidentele Brede SPUK onderdelen in dit akkoord. Daarmee zou een aantal aflopende onderdelen uit de Brede SPUK-regeling een vervolg kunnen krijgen. In het jaar 2024 en 2025 zijn nagenoeg alle middelen van de Brede SPUK-Regeling uitgegeven. Bijlage 2 van de tussentijdse evaluatie bevat een overzicht van de besteedde middelen. Hierin is zichtbaar dat ongeveer 99% van de middelen is uitgegeven. In het plan van aanpak is beschreven dat bij de tussentijdse evaluatie een eventuele bijstelling van de indicatieve begroting zou worden gedaan. Op basis van de resultaten van 2023 en 2024, is de begroting voor 2025 en 2026 op enkele inspanningen enigszins bijgesteld. Dit betreft slechts een administratieve wijziging. Bij de kadernota worden beslissingen genomen over bezuinigingen vanaf 2026. Dit betreft ook enkele onderwerpen die te maken hebben met de Brede SPUK-Regeling.

We zullen dan overwegen of we het geld van bepaalde inspanningen uit het plan van aanpak van de Brede SPUK-Regeling kunnen gebruiken om alternatieve dekking te vinden voor deze bezuinigingen. Dit betekent dan dat we mogelijk minder nieuwe projecten betalen uit de betreffende inspanningen uit het plan van aanpak.

6. Participatie en communicatie n.v.t.

-3-

7. Vervolgstap In de tussentijdse evaluatie is per inspanning weergegeven of en hoe er vervolg aan wordt gegeven in 2025 en 2026. Tevens zijn enkele kleine wijzigingen in de begroting aangebracht. Ook deze wijzigingen zijn weergegeven in de tussentijdse evaluatie.

8. Bijlagen 1.

Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis.

Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling Voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Maart, 2025

Inhoud 1. Inleiding .................................................................................................3 2. Inspanningen brede SPUK-Regeling ..............................................5 3. Indicatoren ..........................................................................................14 4. Begroting en financiën .....................................................................19 5. Vervolg en borging ............................................................................24 Bijlage 1: Baten per Brede SPUK-onderdeel ...................................25

2 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

1. Inleiding In het najaar van 2023 diende de gemeente Barneveld een plan van aanpak Brede SPUK in bij het rijk voor de Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis. Deze aanvraag werd namens het college ondertekend door wethouders de Heer-Verheij en Pluimers-Foeken, omdat de regeling de portefeuilles van beide wethouders betreft. De aanvraag werd gehonoreerd. Hierdoor krijgt de gemeente geld om de inzet op het gebied van sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis te continueren en te versterken voor de periode 2023 tot en met 2026. In het plan van aanpak is beschreven dat de gemeente halverwege de looptijd van het plan van aanpak een tussentijdse evaluatie uitvoert over de voortgang.

Wat is de Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis (Brede SPUK-Regeling)? Een aantal rijksuitkeringen voor het stimuleren van sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis is per 2023 gebundeld in één specifieke uitkering (SPUK). De regeling bestaat uit diverse onderdelen. Een aantal onderdelen zijn een voortzetting van voormalige regelingen en uitkeringen vanuit het rijk, waaronder Kansrijke Start, het Sport- en Beweegakkoord en de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC). Daarnaast zijn een aantal nieuwe programma’s zoals valpreventie en het versterken van de sociale basis toegevoegd. De doelen waar deze Brede SPUK Regeling aan moeten bij dragen zijn opgesteld in een landelijk akkoord, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

Wat is het doel van de Brede SPUK-Regeling? De stip op de horizon van deze regeling is een gezonde generatie in 2040. Er wordt ingezet op de volgende doelen: • Terugdringen van gezondheidsachterstanden. • Een gezonde en fysieke leefomgeving die uitnodigt tot bewegen en ontmoeten. • Het versterken van (de verbinding met) de sociale basis. • Een gezonde leefstijl. • Versterking van de mentale weerbaarheid en mentale gezondheid. • Vitaal ouder worden. • Domein overstijgende inzet vanuit een regionale preventie infrastructuur. • Inclusie en diversiteit in de sport vergroten. • Sociaal veilige sport creëren. • Vitale sportaanbieders: vergroten van de kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid van het sportaanbod. • Vaardig in bewegen: een leven lang sporten en bewegen voor ieder kind en iedere jongere. • Ruimte voor sport en bewegen: een toekomstbestendige sportinfrastructuur. • Maatschappelijke waarde van topsport optimaliseren* • Meer kinderen, jongeren en volwassenen die sporten, bewegen en meedoen aan cultuur (ook kwetsbare groepen en mensen die achterblijven in sport-, beweeg-, en cultuurdeelname). • Sterke aanbieders in sport, bewegen en cultuur waarbij kwaliteit, veiligheid en toegankelijkheid geregeld is. • Een sterke verbinding tussen sport, bewegen en cultuur met andere domeinen en programma’s (onderwijs, gezondheid, zorg, welzijn en sociale zaken/armoede & schulden).

* De inzet voor dit doel is in de gemeente Barneveld beperkt tot het beantwoorden van vragen rondom onderwerpen die bij deze doelstelling horen, vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties.

3 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Plan van aanpak gemeente Barneveld In 2023 is in samen met maatschappelijk partners, de Jongerenraad en de Adviesraad Sociaal Domein het plan van aanpak opgesteld. In dit plan werd een overzicht gegeven van de stevige basis op het gebied van sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis die al in de gemeente Barneveld aanwezig was. Daarnaast werd beschreven welke extra inspanningen de gemeente in de periode 2023 tot en met 2026 zou leveren om de doelen van de regeling te bereiken. Er werd een indicatieve begroting opgesteld, die per inspanning een indicatie van het bedrag weergeeft dat wordt bekostigd vanuit de Brede SPUK-Regeling. In het plan is ook benoemd hoe de doelen worden gemonitord en geëvalueerd. Zo is in het plan opgenomen dat halverwege de periode een

4 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

tussentijdse evaluatie zal worden gehouden, op inhoud, proces, bereik en financiën. Op basis van deze tussenevaluatie kunnen inspanningen worden bijgesteld wanneer nodig. In dit document is deze tussenevaluatie beschreven. Het document bevat een overzicht van de voortgang van de inspanningen. Vervolgens worden de indicatoren beschreven die worden gebruikt om de voortgang te monitoren. Daarna volgt een gewijzigde indicatieve begroting. Tot slot wordt ingegaan op het vervolg en de borging.

2. Inspanningen brede SPUK-Regeling Om de doelen van de Brede SPUK-Regeling te bereiken, is in het plan van aanpak een aantal van inspanningen geformuleerd. Inspanningen zijn activiteiten, ontwikkelingen of werkzaamheden die nodig zijn om de doelen te bereiken. De inspanningen die zijn opgesteld, dragen tenminste bij aan één doel, maar vaak aan meerdere doelen. De voortgang van deze inspanningen is in tabel 1 weergegeven op vier onderdelen; inhoud, proces, bereik en financiën (zie tabel 1). Per onderdeel is een score opgenomen; +: Volgens verwachting

±: Heeft extra aandacht nodig -: Heeft gevolgen voor het behalen van de inspanning. Voor de beoordeling van de inspanningen is mede gebruik gemaakt van evaluaties van lokale partners die uitvoering geven aan de inspanningen. Op basis van de vier onderdelen is een advies beschreven over het vervolg van de inspanning; 1. Voortzetten 2. Bijstellen 3. Stoppen

Tabel 1: inspanningen brede SPUK-Regeling Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

Inspanningen met focus sport, bewegen en cultuur 1. Ontwikkelen en stimuleren van passend sport- en (creatief) beweegaanbod voor ouderen

Als aanvulling op het bestaande beweegaanbod voor ouderen, zijn laagdrempelige ‘beweeg je fit’- groepen gestart voor senioren, in meerdere kernen. 120 senioren hebben hier in 2024 aan deelgenomen. Deze groepen zijn een onderdeel van de ketenaanpak valpreventie (inspanning 12).

1: Voortzetten. In 2025+2026 meer focus op borging van de beweeggroepen, o.a. door het trainen van vrijwilligers, zodat inzet van buurtsportcoach kan worden afgebouwd.

2. Continueren en uitbreiden mogelijkheden om sport- en cultuurdeelname van mensen met een kleine beurs te stimuleren

Gemeente Barneveld heeft zich als pilot aangesloten bij het Jeugd- en Volwassenenfonds Sport & cultuur. Beide fondsen zijn gericht op het mogelijk maken van sport en cultuur voor inwoners die teveel verdienen voor de minimaregelingen van de gemeente, maar door (tijdelijke) omstandigheden toch geen sport of cultuurlessen kunnen betalen. In totaal zijn er 89 aanvragen goedgekeurd via de fondsen, ondersteund door Stichting Connect.

1: Voortzetten. Steeds meer inwoners worden bereikt, de pilot is verlengd in 2025. Resultaten worden meegenomen in de herijking van de minimaregelingen.

5 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

3. Stimuleren van cultuurparticipatie aanbod (community arts/sports)

Er zijn diverse projecten voor inwoners die afstand hadden tot cultuurdeelname gestart, bijvoorbeeld Magic Flute (muziekles voor inwoners met een fysieke beperking) of Senioren Voorop (een cultureel café voor senioren i.s.m. het Schaffelaartheater).

1: Voortzetten. Deze inspanning wordt voortgezet via de integrale cultuurvisie. De losse projectsubsidies worden geëvalueerd met de betrokken organisaties.

4. Herijken en uitvoeren van het Sport- en Beweegakkoord II

Er is eind 2023 een nieuw Sport- en Beweegakkoord II vastgesteld. In dit akkoord ligt de prioriteit bij de thema’s vitale sportaanbieders, sociaal veilig sportklimaat, vaardig in bewegen, inclusie en diversiteit en sport en bewegen in de openbare ruimte.

1: Voortzetten. Het nieuwe akkoord loopt tot en met 2026.

5. Uitvoeren Brede Regeling Combinatiefuncties

De Brede Regeling Combinatiefuncties wordt, net als voor de start van de Brede SPUKRegeling, uitgevoerd door stichting Connect.

1. Voortzetten.

6. Gebiedsgerichte activiteiten/ontwikkelingen in de fysieke omgeving die bijdragen aan sport, bewegen, cultuur, gezondheidsbevordering, sociale basis, bij voorkeur via bestaande regelingen (zoals buurtbudget, maatschappelijk sport- en cultuurfonds)

Er is een gebiedsgericht project gestart rondom buitenspelen in de wijk Oldenbarneveld (i.s.m. o.a. team beheer Gemeente Barneveld en Jantje Beton). Met de Brede-SPUK als cofinanciering, is hier een aanvullende subsidie van €55.000,voor aangevraagd bij de Buitenspeelcoalitie. Deze aanvraag is gehonoreerd.

2. Bijstellen. Inspanning wordt concreter gemaakt voor 2025+2026.

De lokale ketenaanpak Kansrijke Start is doorontwikkeld. Deze ketenaanpak is één van de verplichtingen uit de Brede SPUK-Regeling. Er is voor de periode 2024 t/m 2025 een activiteitenagenda voor Kansrijke Start vastgesteld. Hiermee wordt gewerkt aan drie actielijnen: 1. voor, 2. tijdens en 3. na de

1: Voortzetten.

Er wordt uitvoering gegeven aan gebiedsgerichte inzet op cultuurparticipatie in de dorpen.

Inspanningen met focus op gezondheid en sociale basis 7. Ontwikkelen en uitvoeren nieuwe activiteitenagenda Kansrijke Start

6 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

zwangerschap. Aan het eind van 2025 volgt een evaluatie van de activiteitenagenda. 8. Een integrale aanpak mentale gezondheid, met focus op de doelgroep 12-25 jaar (aandacht voor normaliseren en bevorderen van mentale gezondheid)

Wordt: Deze inspanning vervalt vanaf 2025 binnen de Brede SPUK-Regeling, omdat dit wordt geïntegreerd in ander beleid

9. Uitvoering programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

Gelijktijdig is in de tussentijd op verschillende zaken ingezet, zoals de verbinding van het onderwerp mentale gezondheid aan OKO (WISE), maar ook de inzet op GGZ problematiek en bewegen en weerbaarheid van jongeren.

3. Bijstellen. Het voorstel is om deze inspanning niet meer vanuit de Brede SPUK-Regeling uit te voeren, maar de inhoud onder te brengen bij diverse beleidsterreinen (o.a. Hervormingsagenda Jeugd, WISE). Een deel van de financiën van deze inspanning wordt doorgezet naar cultuurparticipatie, met de focusgroep 18-25 jaar, vanwege de positieve relatie tussen cultuur en mentale gezondheid. Het resterende deel wordt toegevoegd aan andere inspanningen.

In 2023 heeft de gemeente zich aangesloten bij OKO, met als hoofddoel het terugdringen van middelengebruik onder jongeren. Vanuit de landelijke OKO werkwijze, is een lokaal plan vastgesteld: plan van aanpak WISE. WISE is de lokale invulling van het OKO programma. Binnen WISE wordt gewerkt aan de volgende speerpunten; 1. relatie ouder kind versterken 2. netwerk van ouders versterken 3. positieve vrijetijdsbesteding. Vanuit deze inspanning dragen we bij aan WISE.

1: Voortzetten. We passen de inspanning aan naar ‘uitvoering geven aan de WISE-aanpak’.

De bestaande aanpak voor kinderen met overgewicht is doorontwikkeld naar een lokale ketenaanpak overgewicht bij kinderen. Dit is één van de verplichtingen uit de Brede SPUKRegeling. Een belangrijk onderdeel van deze ketenaanpak is de gecombineerde leefstijl interventie (GLI), uitgevoerd door zorgverleners. De GLI helpt kinderen en hun families bij het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. De GLI wordt ingekocht door een zorgverzekeraar. De inkoopafspraken met de zorgverzekeraar

2: Bijstellen. Doordat de GLI (nog) niet is ingekocht, is het financieel niet haalbaar om de ketenaanpak in de hele gemeente door te ontwikkelen. De pilot in één van de kernen wordt verlengd. Resultaten van de pilot worden gebruikt om, na inkoop van de GLI, stapsgewijs te kunnen uitbreiden naar andere kernen.

Wordt: uitvoering geven aan de WISE-aanpak

10. Doorontwikkelen van een lokale ketenaanpak overgewicht bij kinderen

Gedurende de looptijd van het plan van aanpak is deze inspanning bijgesteld. Er is gekozen om mentale gezondheid integraal mee te nemen in de Hervormingsagenda Jeugd en het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein.

7 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

kunnen niet per gemeente, maar alleen regionaal worden gemaakt. Regionale afspraken lopen op dit moment vast op budget en capaciteit (o.a. jeugdverpleegkundigen). Dit is niet alleen in de regio Gelderse Vallei het geval, maar is ook landelijk een probleem. Omdat al wel bekend is dat alleen door onderzoek goedgekeurde GLI programma’s worden ingekocht, zijn we lokaal gestart met een pilot, waarin we werken met een goedgekeurde GLI. Deze pilot is nu in één van de kernen, omdat de financiën niet toereikend zijn voor de gehele gemeente. 11. (Uitbreiden van) aanbod voor algemeen toegankelijke dagactiviteiten voor kwetsbare ouderen

+/±

Welzijn Barneveld heeft extra middelen ontvangen voor het aanbieden van extra dagactiviteiten voor ouderen. Dit betreft een uitbreiding van het aanbod van dagactiviteiten, zodat deze naast Kootwijkerbroek, Voorthuizen en Garderen nu ook in de kern Barneveld worden aangeboden. Deze extra dagactiviteiten zijn gestart in 2024. De kosten voor dagactiviteiten zijn echter gestegen, waardoor het oorspronkelijk beoogde budget wat naar boven bijgesteld dient te worden. In 2024 is een project gestart om zinvolle dagactiviteiten voor ouderen en inwoners met dementie in Barneveld te ontwikkelen. Het doel is om een dekkend netwerk van dagactiviteiten te creëren. De verkenning begon in 2024 met een analyse. Hier wordt in 2025 vervolg aan gegeven.

12. Ontwikkelen van een lokale ketenaanpak valpreventie

8 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

De lokale ketenaanpak valpreventie is één van de verplichtingen uit de Brede SPUK-Regeling. Voor het ontwikkelen van een lokale ketenaanpak rondom valpreventie is een coördinator aangesteld bij Stichting Connect. Deze coördinator houdt overzicht over de

1: Voortzetten. We gaan in 2025 verder met het project voor zinvolle dagactiviteiten voor ouderen en inwoners met dementie. In het voorjaar van 2025 werken we samen met de betrokken partijen aan een plan van aanpak om een netwerk van dagactiviteiten te realiseren dat aansluit bij de (toekomstige) behoeften van ouderen. Met dit plan van aanpak willen we samen met de verschillende partijen daadwerkelijk tot uitvoering komen. We streven ernaar om in het najaar te beginnen met de uitvoering hiervan.

1: Voortzetten. Het doel is om het netwerk van professionals nog verder uit te breiden en hierdoor meer inwoners te bereiken,

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

diverse onderdelen in de keten en ontwikkeld de keten door waar nodig. Voorbeelden van ontwikkelingen zijn:

o.a. door een koppeling te maken met Wmo, en apotheken.

Er zijn testdagen georganiseerd, waarbij 425 inwoners hun valrisico lieten testen (laag, midden, hoog). Er is passend sport- en beweegaanbod ontwikkeld voor de risicogroepen laag en midden. Er zijn, in samenwerking met zorgverleners, interventies opgezet voor inwoners met een hoog valrisico. Er worden afspraken gemaakt met de zorgverzekeraar om de interventies voor inwoners met een hoog risico via de zorgverzekering te vergoeden. Dit proces loopt nog moeizaam, maar ligt buiten de invloed van de gemeente. 13. Continueren en versterken van mantelzorgondersteuning enwaardering (o.a. extra inzet op specifieke doelgroepen als mensen met een migratieachtergrond of werkende mantelzorgers)

In de afgelopen jaren is bij deze inspanning de reguliere mantelzorgondersteuning doorgezet. Ook is het aantal mensen dat wordt bereikt met de mantelzorgwaardering gegroeid.

2: Bijstellen. De inspanning wordt voortgezet, maar verder uitgebreid naar specifieke doelgroepen die extra nodig hebben.

14. Opzetten en uitvoering geven aan lokale coalitie Eén tegen Eenzaamheid

De gemeente Barneveld heeft zich aangesloten bij de landelijke coalitie Een tegen Eenzaamheid.

1: Voortzetten. In 2025 wordt deze inspanning voortgezet, met focus op het borgen van activiteiten tegen eenzaamheid.

In de gemeente Barneveld zijn er al veel bestaande activiteiten die bijdragen aan de bestrijding van eenzaamheid. We sluiten daar met de lokale aanpak Een tegen Eenzaamheid zoveel mogelijk bij aan. Met een positieve insteek van ‘Kom erbij!’.

9 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

15. Continueren, versterken en verbreden aanpak Welzijn op Recept (lokale ketenaanpak, koppeling met thema’s bewegen/groen/cultuur, aandacht voor specifieke doelgroepen, deskundigheidsbevordering positieve gezondheid)

In 2024 is Welzijn op Recept geëvalueerd. Aan de hand van deze evaluatie zijn een aantal verbeteringen doorgevoerd, o.a. op zichtbaarheid en communicatie binnen het netwerk van verwijzers, grotere en bredere instroom van doelgroepen, aanbodontwikkeling en begeleiding van kwetsbare ouderen. Daarnaast is ingezet op het verbeteren van de monitoring en effect rapportage.

1: Voortzetten In 2025 wordt Welzijn op Recept opnieuw geëvalueerd, om door te bouwen aan een effectievere inzet.

16. Inzet van interventies voor het versterken van gezondheidsvaardigheden bij mensen in een kwetsbare positie en/of mensen in wijken met gezondheidsachterstanden, als onderdeel van het programma bestaanszekerheid

+/±

Toen het plan van aanpak voor de Brede SPUKRegeling werd vastgesteld, werd ook gestart met de ontwikkeling van het Programma Bestaanszekerheid. Er is daarom ingezet om deze inspanning te integreren met de inspanningen uit het programma Bestaanszekerheid. Resultaten daarvan zijn onder meer de tandartskaravaan die in 2024 werd ingezet bij Voedselhulp Voorthuizen en bijeenkomst voor een groot aantal professionals in de gemeente Barneveld over het thema gezondheid en bestaanszekerheid.

2: Bijstellen.

Het Gezonde Leefstijlakkoord is opgesteld met een groot aantal partners in de gemeente. De gemeente is één van de partners in het akkoord en neemt deel aan de kerngroep. Gezamenlijk wordt gewerkt aan het terugdringen van roken en alcohol en het stimuleren van gezond eten en meer bewegen. Jaarlijks wordt een uitvoeringsagenda opgesteld door de kerngroep. Hoewel veel van de activiteiten van de uitvoeringsagenda worden uitgevoerd, is te merken dat de capaciteit van maatschappelijke organisaties om hieraan bij te dragen beperkt is.

1: Voorzetten. De looptijd van het Gezonde is tot en met 2025 en wordt daarom in 2025 geëvalueerd. Daarna wordt bepaald of en hoe dit wordt voortgezet.

Wordt: het integreren van positieve gezondheid in het programma bestaanszekerheid en hier uitvoering aan geven. 17. Continueren en uitvoeren van het Gezonde Leefstijl Akkoord

10 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Deze inspanning wordt aangepast naar ‘het integreren van positieve gezondheid in het programma bestaanszekerheid en hier uitvoering aan geven’. De middelen voor deze inspanning blijven behouden.

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

18. Coördinatie en verbinding van het Gezonde Leefstijlakkoord en het Sport- en Beweegakkoord II

Om overlap tussen de het Gezonde Leefstijlakkoord en het Sport- en Beweegakkoord II te voorkomen, zijn de kernteams van de akkoorden samengevoegd. Coördinatie van de akkoorden is belegd bij Stichting Connect.

1: Voortzetten.

19. Ontwikkelen lokale ketenaanpak Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI)

De ketenaanpak GLI is één van de verplichtingen uit de Brede SPUK-Regeling. Een Gecombineerde Leefstijl Interventie is een programma ter verbetering van de leefstijl van mensen met overgewicht. Een GLI bestaat uit een behandelfase en een onderhoudsfase en duurt in totaal 2 jaar. Omdat de uitvoering van de GLI bij zorgprofessionals ligt, is de rol van de gemeente beperkt tot de verbinder naar het Sociaal Domein aanbod (o.a. sporten en bewegen). Deze rol wordt opgepakt door buurtsportcoaches van Stichting Connect.

1: Voorzetten.

20. Continueren, evalueren en doorontwikkelen van een wijkgerichte aanpak gericht op het versterken van positieve gezondheid in wijken/kernen waar het minder gaat

+/±

Vanuit deze inspanning is de pilot met de buurtgerichte aanpak in de wijk RootselaarWest gecontinueerd. De pilot is verlengd naar 2025, zodat dit kan worden meegenomen in het proces van het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein.

1: Voortzetten. In 2025, daarna volgt evaluatie. Resultaten kunnen meegenomen worden in het proces van het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein.

Mede in samenhang met inspanning 17, is er ingezet op meer netwerksamenwerking rondom positieve gezondheid. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd die bijdragen aan een sterker lokaal netwerk en er zijn workshops positieve gezondheid en oplossingsgericht werken georganiseerd voor professionals uit het medisch en sociaal domein. Daarnaast is er samen met partners uit het medisch en sociaal domein ingezet op de ontwikkeling van een

1. Voortzetten

Ondersteunende onderdelen 21. Netwerkvorming en deskundigheidsbevordering rondom integrale samenwerking vanuit positieve gezondheid (brede, integrale, mensgerichte blik op gezondheid)

11 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

Toelichting

Advies voor het vervolg

praatplaat rondom het onderwerp positieve gezondheid. 22. Versterken kennis- en adviesfunctie van de GGD

Deze inspanning is één van de verplichtingen uit de Brede SPUK-Regeling. In de regio zijn afspraken gemaakt over de versterking van de adviesfunctie van de GGD. Deze middelen zijn onder meer ingezet voor de versterking van de functie voor de adviseur publieke gezondheid.

1: Voortzetten.

23. Lokale inbedding van de regionale preventiestructuur

Voor een aantal inspanningen was regionale afstemming nodig. Dit betreft onder andere de vijf ketenaanpakken. Hiervoor moeten bijvoorbeeld afspraken met de verzekeraar, GGD en eerstelijnszorgprofessionals worden gemaakt. Vanwege de begroting en verantwoording van de Brede SPUK-Regeling is dit als een aparte inspanning benoemd.

1: Voortzetten.

24. Stimuleren van de verbinding tussen vraag en aanbod op het gebied van sport, bewegen, cultuur, welzijn, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Er is een onderzoek uitgevoerd vanuit het Gezondheidshuis over het onderwerp ‘1 toegang’. Dit gaat over een betere toegang van inwoners tot ondersteuning op het gebied van welzijn en zorg. De resultaten van dit onderzoek worden medio 2025 verwacht, wat later is dan oorspronkelijk was beoogd. Deze vertraging heeft er mede mee te maken dat een breed scala aan partners wordt betrokken. Op basis van de bevindingen wordt door gemeente en partners besloten hoe hier vervolg aan kan worden gegeven.

2: Bijstellen.

25. Coördinatie Brede SPUK-Regeling

Deze inspanning betreft de inzet die is gepleegd voor de coördinatie van de regeling. Deze inspanning is nodig voor onder meer de aanvraag en verantwoording van de middelen vanuit het rijk. Ook betreft dit de inzet die is gepleegd om de inspanningen uit het plan van aanpak integraal af te stemmen.

1: Voortzetten.

12 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Resultaten van de inspanning worden medio 2025 verwacht, waarna wordt bepaald hoe de inspanning wordt voortgezet.

Inhoud

Proces

Bereik

Financiën

26. Beleidsontwikkeling

Samenvatting en conclusie Via de Brede SPUK-Regeling is het gelukt om de afgelopen jaren extra aandacht te hebben voor belangrijke ontwikkelingen op het gebied van sport en bewegen, cultuur, gezondheidsbevordering en de sociale basis. Naast het doorzetten van een aantal bestaande regelingen, zijn er verschillende nieuwe projecten gestart of doorontwikkeld. Zo is er ingezet op de ontwikkeling van vijf ketenaanpakken. Binnen deze ketenaanpakken is er niet alleen gewerkt aan de door de regeling verplichte onderdelen, maar is er met een brede blik gekeken. Er is bijvoorbeeld aandacht besteed aan het versteken van de sport- en cultuursector, zodat deze sector ook klaar is voor inwoners met een extra zorgvraag. Dit past bij de zelf-samen-gemeente- visie van de gemeente Barneveld. Ook is er ingezet op het beperken van zorgvragen in de toekomst, door al vroegtijdig aandacht te vragen voor gezondheidsbevordering, o.a. in samenwerking met het onderwijs. Dit laat gelijk zien hoe de Brede-SPUK Regeling kan bijdragen aan een integrale en domein overstijgende werkwijze. Dit kan zorgen voor mooie resultaten, maar vraagt ook een goede afstemming met verschillende partijen en een hechtere samenwerking tussen partners in het sociaal domein en het zorgdomein. Hoewel het over het algemeen goed gaat met de gezondheid van de inwoners in gemeente Barneveld, zijn er ook hier flinke

13 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Toelichting

Advies voor het vervolg

Beoordeling op dit onderdeel is niet van toepassing. Deze inspanning is apart genoemd voor de begroting, maar betreft de beleidsmatige inzet die is geleverd voor de realisatie van de andere inspanningen.

1: Voortzetten.

(sociaaleconomische) gezondheidsverschillen. De Brede-SPUK Regeling maakte het ook mogelijk om extra inzet te plegen op het verkleinen van deze gezondheidsverschillen. Dit is allereerst gedaan door positieve gezondheid als één van de drie strategische doelen op te nemen in het programma Bestaanszekerheid. En zijn er daarbinnen al diverse concrete inspanningen gerealiseerd. Daarnaast is er ook wijkgericht ingezet op het verkleinen van gezondheidsverschillen. Bijvoorbeeld via de pilot wijkgerichte aanpak in Rootselaar-West en in de wijk Oldenbarneveld via een project rondom buitenspelen. Voor de meeste inspanningen is het voorstel om ze voort te zetten in 2025 en/of 2026. In deze jaren zal er ook meer gestuurd worden op het borgen van de inspanning, omdat van veel inspanningen nog onzeker is of de financiële middelen vanuit het Rijk worden doorgezet na de looptijd van het GALA (2023 t/m 2026). Enkele inspanningen verdienden verdere aanscherping, of hadden veel overlap met andere ontwikkelingen binnen de gemeente (o.a. Hervormingsagenda Jeugd, aanpak Middelengebruik, Integrale Cultuurvisie of programma Bestaanszekerheid). Bij deze inspanningen is ervoor gekozen om de inspanning zo veel mogelijk uit te laten voeren via de desbetreffende uitvoeringsagenda’s en niet als losse projecten.

Daarnaast is terug te zien dat een aantal inspanningen bijgesteld moet worden vanwege regionale processen (o.a. inkoopafspraken met zorgverzekeraars of afspraken met buurgemeenten). Binnen deze inspanningen blijven we vooral kijken naar wat lokaal wél haalbaar is.

3. Indicatoren In het plan van aanpak van de Brede SPUK-Regeling is beschreven dat de effecten van de aanpak een lange adem vragen. De verwachting was dan ook dat er in de looptijd van de regeling geen effecten op populatieniveau meetbaar zijn in de gemeente Barneveld. Dit blijkt ook uit het eerste rapport over de landelijke voortgang van de Brede SPUK-Regeling, gepubliceerd door het RIVM. Toch blijft het belangrijk om indicatoren voor een langere tijd te monitoren, zodat bepaalde trends in de gemeente Barneveld in de gaten gehouden kunnen houden. Daarom is er in het plan van aanpak wel voor gekozen om een aantal indicatoren vast te stellen, waarmee de ontwikkelingen op lange termijn kunnen worden gevolgd. Om te kunnen monitoren is eerst een basisbeeld nodig. Dit basisbeeld is in de afgelopen periode opgesteld voor de indicatoren die in het plan van aanpak zijn

opgenomen (tabel 2). In dit basisbeeld zijn ook de beschikbare cijfers van de periode 2018-2022 en de landelijke cijfers ter vergelijking opgenomen (tabel 2). Van een aantal indicatoren is een andere (maar in doel vergelijkbare) versie gekozen. Dit omdat de GGD Gelderland Midden in de tussentijd een dashboard heeft ontwikkeld rondom het monitoren van de Brede SPUKRegeling en de gemeente Barneveld hier ook gebruik van maakt. In het originele plan van aanpak wilden we ook nieuwe beschikbare data (na de start van de Brede-SPUK in september 2023) weergeven. Echter, de meeste cijfers zijn gebaseerd op de gezondheidsmonitor van de GGD en deze is nog niet opnieuw uitgekomen in alle leeftijdsgroepen. Zodra er resultaten van nieuwe gezondheidsmonitoren beschikbaar zijn, worden deze ter kennisname naar het college en de gemeenteraad gestuurd.

Tabel 2: indicatoren voortgang Brede SPUK-Regeling Thema/subthema/ indicator

Doelgroep

Meest recente data voor start Brede-Spuk Regeling (2018-2022)

Meest recente data start Brede-Spuk Regeling (20202023)

Vergelijking Nederland bij start Brede-Spuk Regeling (2020-2023)

18 jr of ouder

49% (2020)

54% (2022)

50% (2022)

Rookt wekelijks of vaker

13-16 jr

3% (2021)

7% (2023)

6% (2023)

Rookt

18 jr of ouder

16% (2020)

17% (2022)

Vapet wekelijks of vaker (toegevoegd t.o.v. plan van aanpak)

13-16 jr

8% (2023)

9% (2023)

13-16 jr

32% (2021)

31% (2023)

27% (2023)

Gewicht Heeft overgewicht Roken

Alcohol en drugs Laatste 4 weken alcohol gedronken

14 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Thema/subthema/ indicator

Doelgroep 13-16 jr

Meest recente data voor start Brede-Spuk Regeling (2018-2022) 21% (2021)

Meest recente data start Brede-Spuk Regeling (20202023) 18% (2023)

Vergelijking Nederland bij start Brede-Spuk Regeling (2020-2023) 18% (2023)

Laatste 4 weken bingedrinken (5 of meer drankjes bij 1 gelegenheid) Laatste 4 weken cannabis gebruikt

13-16 jr

2% (2021)

2% (2023)

5% (2023)

Voldoet aan alcoholrichtlijn

18 jr of ouder

47% (2020)

47% (2022)

43% (2022)

Lid van een club, sportclub of vereniging

4-12 jr

55% (2017)

59% (2021)

Beweegt elke dag minstens 1 uur

4-12 jr

34% (2021)

62% (2021)

Sport wekelijks bij club of sportschool

13-16 jr

62% (2021)

62% (2023)

76% (2023)

Beweegt dagelijks minstens 1 uur

13-16 jr

13% (2021)

15% (2023)

Neemt deel aan georganiseerde vrijetijdsbesteding (min 2-3 dagen per week)

13-16 jr

70% (2023)

Neemt deel aan cultuur

13-16 jr

Wekelijkse sporter

18 jr of ouder

47% (2020)

47% (2022)

Vraag uitgezet om dit lokaal te gaan meten via GGD 54% (2022)

Voldoet aan beweegrichtlijn

18 jr of ouder

51% (2020)

46% (2022)

48% (2022)

Neemt deel aan cultuur

18 jr of ouder

79% (2022)

Niet beschikbaar

Moeder heeft gerookt tijdens zwangerschap

0-4 jr

4% (2021)

5% (2021)

Zwangere vrouwen met psychische of psychiatrische problemen

Zwangere vrouwen

8% (2018)

7% (2020)

9% (2020)

Vroeggeboorte of laag geboortegewicht

Baby’s

9% (2018)

12% (2021)

15% (2021)

Bewegen, cultuur en vrijetijdsbesteding

Tijdens zwangerschap

Na de zwangerschap

15 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Thema/subthema/ indicator

Doelgroep Kinderen

Meest recente data voor start Brede-Spuk Regeling (2018-2022) 3% (2018)

Meest recente data start Brede-Spuk Regeling (20202023) 4% (2022)

Vergelijking Nederland bij start Brede-Spuk Regeling (2020-2023) 8% (2022)

Kinderen geboren in een gezin in een zeer kwetsbare situatie Kinderen met ouders met psychische of psychiatrische problemen

Kinderen

13% (2018)

13% (2020)

15% (2020)

Kinderen met ouders die te maken hebben met problematische schulden

Kinderen

1% (2022)

6% (2022)

Verhoogd valrisico

Is gevallen in de afgelopen 3 maanden

65-74jr/75jr of ouder

16%/21% (2020)

Verhoogd risico op psychosociale problemen

4-12 jr

9% (2017)

11% (2021)

Lichte tot zorgelijke psychische klachten

13-16 jr

21% (2021)

22% (2023)

27% (2023)

Matig/hoog risico op angst of depressie

18 jr of ouder

48% (2020)

51% (2022)

Voelt zich gestrest

13-16 jr

43% (2021)

40% (2023)

50% (2023)

Heeft (heel) veel stress ervaren

18 jr of ouder

14% (2020)

16% (2022)

21% (2022)

Scoort hoog op veerkracht

18jr of ouder

52% (2022)

50% (2022)

18jr of ouder

92% (2020)

88% (2022)

90% (2020)

65jr of ouder

32% (2020)

Vallen

Psychische klachten

Stress

Regie over eigen leven Matig of veel regie over eigen leven Gezondheidsvaardigheden Heeft voldoende gezondheidsvaardigheden

16 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Thema/subthema/ indicator

Doelgroep

Meest recente data voor start Brede-Spuk Regeling (2018-2022)

Meest recente data start Brede-Spuk Regeling (20202023)

Vergelijking Nederland bij start Brede-Spuk Regeling (2020-2023)

Geeft voldoende voor woonomgeving

18 jr of ouder

92 (2020)

90% (2022)

Beweegvriendelijke omgeving

algemeen

Score: 59

Score: 65

Geeft 7 of hoger voor groen in de buurt

18 jr of ouder

77% (2016)

80% (2020) (wordt niet meer gemeten na 2020)

Tamelijk of (zeer) zwaar overbelaste mantelzorger

18jr of ouder/65jr of ouder

17% (2020)/13% (2016)

17% (2022)/13% (2020)

19% (2022)/-

Jonge mantelzorger

13-16 jr

20% (2023)

21% (2023)

Voelt zich soms tot altijd eenzaam de laatste 4 weken

13-16 jr

29% (2021)

25% (2023)

29% (2023)

Sociale samenhang

algemeen

Goed

Voelt zich matig tot sterk sociaal uitgesloten

18jr of ouder

3% (2022)

Is eenzaam

18jr of ouder

43% (2020)

42% (2022)

49% (2022)

algemeen

70% (2020)

67% (2020)

18jr of ouder

84% (2020)

73% (2022)

69% (2022)

Woonomgeving

Mantelzorg

Eenzaamheid

Gezonde levensverwachting Gezonde levensverwachting in goed ervaren gezondheid Ervaren gezondheid Goed/zeer goed ervaren gezondheid

17 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Samenvatting en conclusie De meeste indicatoren worden gemeten via de Gezondheidsmonitor van de GGD. Deze Gezondheidsmonitor wordt uitgevoerd in verschillende leeftijdsgroepen. Niet alle indicatoren worden in alle leeftijdsgroepen uitgevraagd. In de indicatorenlijst is gekozen om de leeftijdsgroep 16-25 niet apart weer te geven. Dit is gedaan omdat de data die in deze groep beschikbaar is, regionale data betreft. Een lokaal overzicht is niet mogelijk, vanwege de aantallen. In de periode 2023-2024 is extra ingezet op het werven van deelnemers voor deze vragenlijst, zodat een volgende keer ook lokale data voor deze leeftijdsgroep beschikbaar is. Deze werving heeft ertoe geleid dat er nu voldoende gegevens beschikbaar zijn voor deze leeftijdsgroep. In februari

18 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

2025 werden deze resultaten ter kennisname gedeeld met het college en de gemeenteraad. Omdat dit onderzoek na de start van de regeling is uitgevoerd, zijn deze resultaten nog niet verwerkt in het basisbeeld uit tabel 3. Over het algemeen gaat het goed met de gezondheid van inwoners van de gemeente Barneveld. Op veel indicatoren scoren we positiever in vergelijking met het landelijke beeld. Echter, er zijn ook wat ontwikkelingen ten opzichte van vorige metingen, die wel aandacht vereisen. Er is een stijgende trend te zien in het aantal inwoners met overgewicht. Ook zien we een toenemend aantal inwoners dat rookt of vapet, in verschillende leeftijdscategorieën. Ook zien we dat de mentale gezondheid onder druk staat en dat steeds meer inwoners eenzaamheid ervaren. Deze trends zijn zorgelijk, en hebben voor de aankomende periode aandacht nodig.

4. Begroting en financiën Structurele en incidentele middelen

Indicatieve begroting

Voor elk van de 15 onderdelen van de Brede SPUK-Regeling ontvangt de gemeente Barneveld geld van het rijk. Bijlage 1 bevat een overzicht van middelen per onderdeel van de regeling.

Eén van de onderdelen van het plan van aanpak was een indicatieve begroting. Beschreven was de mogelijkheid dat de begroting tijdens de looptijd van de regeling werd bijgesteld, met inachtneming van de in de regeling beschreven voorwaarden.

De Brede SPUK-Regeling bestaat uit deels structurele als incidentele middelen: • De volgende middelen zijn (vooralsnog) structureel: Brede Regeling combinatiefuncties, Lokaal Sportakkoord, Kansrijke Start, Valpreventie en Mantelzorg. Het is nog niet duidelijk hoe de gemeente na afloop van de Brede SPUK-Regeling eind 2026 deze middelen in het vervolg ontvangt. In het regeerakkoord is afgesproken dat alle specifieke uitkeringen in principe overgeheveld zullen worden naar de algemene uitkering met een korting van 10%, omdat de administratieve lasten voor de gemeenten zullen afnemen. Of deze overheveling daadwerkelijk zal plaats vinden en of dit dan ook voor de Brede SPUK geldt is op dit moment nog niet duidelijk. • De volgende Brede SPUK-onderdelen lopen (vooralsnog) eind 2026 af: Welzijn op recept, Versterken sociale basis, terugdringen gezondheidsachterstanden. Vooralsnog is nog niet bekend of aan deze onderdelen vanuit het rijk een vervolg zal worden gegeven na 2026. • De volgende Brede SPUK onderdelen lopen eind 2025 af: Mentale gezondheid, Aanpak overgewicht en obesitas, Leefomgeving, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving en Vroegsignalering Alcoholproblematiek, Eén tegen Eenzaamheid, Versterking kennis- en adviesfunctie GGD, Coördinatiekosten regionale aanpak preventie. Het lijkt erop dat dat deze onderdelen vanuit het rijk geen vervolg zullen krijgen na 2025.

19 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

In deze indicatieve begroting was voor alle inspanningen een begroting opgesteld. Bij deze begroting was rekening gehouden met de bij de regeling bepaalde voorwaarden, waaronder de beperkte mogelijkheid om een klein percentage (15%) van het budget per onderdeel van de regeling te verschuiven naar een ander onderdeel. Daarnaast was er rekening gehouden met de eenmalige mogelijkheid die de regeling bood om maximaal 20% van het budget van 2023 over te hevelen naar 2024.

Besteding van de middelen 2023 en 2024 In 2023 werd circa €840.000,- van de beschikbare circa €955.000,- besteed. De resterende circa €115.000,-werd overgeheveld naar 2024. In 2024 werd circa €970.000,- van de beschikbare circa €985.000,- besteed. Daarnaast werd het overgehevelde budget uit 2023 geheel besteed. Een klein deel van circa €15.000,- kon niet binnen de eisen van de regeling worden besteed en wordt derhalve terugbetaald aan het rijk. Dit betreft circa 1% van de ontvangen middelen. De verantwoording van de ontvangen en besteedde middelen is weergegeven in bijlage 2.

Aangepaste indicatieve begroting inspanningen 2025 en 2026 In het plan van aanpak is beschreven dat bij de tussentijdse evaluatie een eventuele bijstelling van de indicatieve begroting wordt gedaan. Op basis van de resultaten van 2023 en 2024 (zoals beschreven in tabel 1), is de begroting voor 2025 en 2026 op enkele inspanningen enigszins bijgesteld: • Inspanningnummer 8 is gewijzigd (Een integrale aanpak mentale gezondheid, met focus op de doelgroep 12-25 jaar). • Een deel van het budget van inspanningnummer 8 is toegevoegd aan inspanningnummer 3 (Stimuleren van cultuurparticipatie aanbod). Daarnaast is voor het jaar 2026 een klein deel van het budget van inspanning 6 verplaatst naar inspanning 3. Vanwege het feit dat een aantal onderdelen uit de Brede SPUK-Regeling stopt na 2025, was er

•

voor inspanning 3 geen budget meer begroot. Vanwege de doelen uit de Integrale Cultuurvisie is er, binnen de mogelijkheden die de Brede SPUK-Regeling hiervoor biedt, gezocht naar ruimte om ook in 2026 nog wat extra middelen vrij te maken voor cultuurparticipatie. Het budget voor inspanningnummer 11 ((Uitbreiden van) aanbod voor algemeen toegankelijke dagactiviteiten voor kwetsbare ouderen) is verhoogd, omdat is gebleken dat de begroting onvoldoende dekkend was voor de kosten van deze inspanning. Tot slot zijn er kleine bijstellingen van circa €5.000,- geweest bij inspanningnummer 1. (Ontwikkelen en stimuleren van passend sport- en (creatief) beweegaanbod voor ouderen), 7. (Ontwikkelen en uitvoeren nieuwe activiteitenagenda Kansrijke Start) en 26. (Beleidsontwikkeling).

Tabel 3: aangepaste indicatieve begroting Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Aangepast begroot 2025

Begroot 2026

Aangepast begroot 2026

1. Ontwikkelen en stimuleren van passend sporten (creatief) beweegaanbod voor ouderen

€35.000,-

€75.000,-

€80.000,-

€75.000,-

€80.000,-

2. Continueren en uitbreiden mogelijkheden om sport- en cultuurdeelname van mensen met een kleine beurs te stimuleren

€35.000,-

€30.000,-

€20.000,-

€15.000,-

3. Stimuleren van cultuurparticipatie aanbod (community arts/sports)

€20.000,-

€35.000,-

€0,-

€7.500,-

4. Herijken en uitvoeren van het Sport- en Beweegakkoord II

€35.000,-

€40.000,-

€35.000,-

5. Uitvoeren Brede Regeling Combinatiefuncties

€290.000,-

€305.000,-

€295.000,-

€285.000,-

6. Gebiedsgerichte activiteiten/ontwikkelingen in de fysieke omgeving die bijdragen aan sport, bewegen, cultuur, gezondheidsbevordering,

€30.000,-

€35.000,-

€25.000,-

€15.000,-

Inspanningen met focus sport, bewegen en cultuur

20 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Aangepast begroot 2025

Begroot 2026

Aangepast begroot 2026

7. Ontwikkelen en uitvoeren nieuwe activiteitenagenda Kansrijke Start

€55.000,-

€60.000,-

€65.000,-

8. Een integrale aanpak mentale gezondheid, met focus op de doelgroep 12-25 jaar (aandacht voor normaliseren en bevorderen van mentale gezondheid)

€30.000,-

€0,-

9. Uitvoering programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)

€35.000,-

€20.000,-

10. Doorontwikkelen van een lokale ketenaanpak overgewicht bij kinderen

€20.000,-

€0,-

11. (Uitbreiden van) aanbod voor algemeen toegankelijke dagactiviteiten voor kwetsbare ouderen

€20.000,-

€40.000,-

€50.000,-

€40.000,-

€50.000,-

12. Ontwikkelen van een lokale ketenaanpak valpreventie

€45.000,-

€70.000,-

€35.000,-

€40.000,-

13. Continueren en versterken van mantelzorgondersteuning en-waardering (o.a. extra inzet op specifieke doelgroepen als mensen met een migratieachtergrond of werkende mantelzorgers)

€55.000,-

€20.000,-

14. Opzetten en uitvoering geven aan lokale coalitie Eén tegen Eenzaamheid

€15.000,-

€10.000,-

€0,-

sociale basis, bij voorkeur via bestaande regelingen (zoals buurtbudget, maatschappelijk sport- en cultuurfonds) Inspanningen met focus op gezondheid en sociale basis

Deze inspanning vervalt vanaf 2025.

21 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Aangepast begroot 2026

€30.000,-

Aangepast begroot 2025 €30.000,-

€20.000,-

€35.000,-

€5.000,-

€15.000,-

17. Continueren en uitvoeren van het Gezonde Leefstijl Akkoord

€0,-

€30.000,-

€0,-

18. Coördinatie en verbinding van het Gezonde Leefstijlakkoord en het Sport- en Beweegakkoord I I 19. Ontwikkelen lokale ketenaanpak Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI)

€0,-

€10.000,-

€0,-

€5.000,-

€0,-

€35.000,-

€45.000,-

21. Netwerkvorming en deskundigheidsbevordering rondom integrale samenwerking vanuit positieve gezondheid (brede, integrale, mensgerichte blik op gezondheid)

€0,-

€5.000,-

22. Versterken kennis- en adviesfunctie van de GGD

€10.000,-

€0,-

20. Continueren, evalueren en doorontwikkelen van een wijkgerichte aanpak gericht op het versterken van positieve gezondheid in wijken/kernen waar het minder gaat Ondersteunende onderdelen

22 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Begroot 2023

Begroot 2024

Begroot 2025

Begroot 2026

Aangepast begroot 2026

€10.000,-

Aangepast begroot 2025 €10.000,-

€10.000,-

€0,-

€35.000,-

€15.000,-

€5.000,-

25. Coördinatie Brede SPUK-Regeling

€40.000,-

€35.000,-

€25.000,-

€20.000,-

26. Beleidsontwikkeling

€30.000,-

€85.000,-

€70.000,-

€65.000,-

€20.000,-

Overgeheveld budget 2023 naar 2024 (zoals eenmalig toegestaan in de regeling)

€95.000,-

€0,-

€ -95.000,-

€0,-

€955.000,-

€945.000,-

€985.000,-

€780.000,-

23. Lokale inbedding van de regionale preventiestructuur 24. Stimuleren van de verbinding tussen vraag en aanbod op het gebied van sport, bewegen, cultuur, welzijn, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Overgeheveld budget uit 2023 Totaal

* Dit onderdeel n van de Brede SPUK-regeling loopt eind 2025 af.

23 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

5. Vervolg en borging Er zijn de afgelopen jaren veel stappen gezet die bijdragen aan de doelen van de Brede SPUK-Regeling. zoals verwacht zijn er, nu nog geen effecten op gezondheidsuitkomsten meetbaar. Deze effecten verwachten we op lange termijn wel. Om deze effecten te bereiken is echter langdurige inzet nodig.

Onduidelijkheid over structurele middelen Op dit moment is er nog veel onduidelijk en onzeker met betrekking tot voorzetting van de onderdelen uit de Brede SPUK-Regeling. Vooralsnog gaat gemeente Barneveld uit van de onderverdeling in structurele en incidentele middelen zoals is beschreven in hoofdstuk 4. Echter staan sommige van de middelenlandelijk ter discussie en wordt er gesproken op een korting van 10% op specifieke uitkeringen (SPUK). Dit leidt ertoe dat we terughoudend omgaan met het starten van nieuwe initiatieven die structureel geld kosten en we de komende jaren vooral investeren in initiatieven die incidentele financiering vragen. Op dit moment wordt er landelijk onderhandeld over een vervolg voor het Integraal Zorgakkoord (IZA). Dit vervolgakkoord heet het ‘Aanvullende Zorgen Welzijnsakkoord’ (AZWA). Er wordt gesproken over het integreren van een aantal incidentele Brede SPUK onderdelen in dit akkoord. Daarmee zou een aantal aflopende onderdelen uit de Brede SPUK-regeling een vervolg kunnen krijgen.

24 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

Afhankelijkheid van regionale en landelijke afspraken en Bij een aantal onderdelen uit de Brede SPUK-Regelingen, is gemeente Barneveld afhankelijk van landelijke of regionale afspraken met onder andere de zorgverzekeraar en zorgaanbieders. Dit geldt vooral voor de vijf ketenaanpakken. In de praktijk blijkt het maken van deze afspraken op landelijk en regionale niveau weerbarstig. Dit heeft invloed op de lokale inzet van gemeenten. Sommige gemeenten hebben er daarom voor gekozen op sommige ketenaanpakken geen inzet meer te plegen en de middelen terug te geven aan het rijk. In de gemeente Barneveld zien we echter wel mogelijkheden om op kleinere schaal een eigen lokale invulling te geven. Daar gaan we de komende jaren mee door.

Borging en inbedding in lokaal beleid In de laatste twee jaar van de Brede SPUK-Regeling ligt de nadruk op de borging van de inspanningen en de doelen in ons lokale beleid. De doelen en resultaten van de Brede SPUK-Regeling vormen dan ook mede een bouwsteen voor het nieuwe Beleidskader Sociaal Domein dat dit najaar wordt verwacht. Ook dragen we met de Omgevingsvisie, die naar verwachting medio 2025 wordt vastgesteld, bij aan een aantal belangrijke doelen van de Brede SPUK-Regeling. Tot slot vormen de doelen en resultaten van de Brede SPUK-Regeling een bouwsteen voor bijvoorbeeld de Hervormingsagenda Jeugd, de Integrale Cultuurvisie, het programma Bestaanszekerheid en de WISE-aanpak. Op deze manier dragen we duurzaam en integraal bij aan een gezonde generatie in de gemeente Barneveld in het jaar 2040.

Bijlage 1: Baten per Brede SPUK-onderdeel Onderdeel Lokaal Sportakkoord Brede Regeling Combinatiefuncties Terugdringen Gezondheidsachterstanden Kansrijke Start Mentale Gezondheid Aanpak overgewicht en obesitas Valpreventie Leefomgeving OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek Versterken sociale basis Mantelzorg Eén tegen Eenzaamheid Welzijn op recept Versterking kennis- en adviesfunctie GGD Coördinatiekosten regionale aanpak preventie Totaal

25 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

2023 € 41.486,€ 285.612,-

2024 € 43.217,€ 295.864,-

2025 € 43.217,€ 295.864,-

2026 € 33.229,€ 285.821,-

€ 63.824,-

€ 66.487,-

€ 66.458,-

€ 51.059,€ 15.956,€ 55.846,-

€ 53.189,€ 16.622,€ 58.176,-

€ 66.458,€ ,€ ,-

€ 151.582,€ 31.912,€ 7.978,€ 114.883,€ 31.912,€ 31.912,€ 30.316,€ 7.978,-

€ 157.907,€ 33.244,€ 8.311,€ 119.677,€ 33.244,€ 33.244,€ 31.581,€ 8.311,-

€ 157.907,€ 33.244,€ 8.311,€ 119.677,€ 33.244,€ 26.595,€ 38.230,€ 8.311,-

€ 162.822,€ ,€ ,€ 89.718,€ 29.906,€ ,€ 44.859,€ ,-

€ 23.296,-

€ 24.268,-

€ ,-

€ 945.552,-

€ 983.341,-

€ 983.342,-

€ 779.270,-

Bijlage 2: Sisa verantwoording per Brede SPUK-onderdeel Naam onderdeel

Toegekend 2023

Besteed 2023

Overgeheveld 2023 naar 2024

Toegekend 2024

Cumulatief toegekend 20232024

Cumulatieve besteed 2023-2024

€ 43.217,-

Besteed 2024 (incl. overgehevelde middelen 2023) € 51.514,-

Lokaal Sportakkoord

€ 41.486,-

€ 33.189,-

€ 8.297,-

€ 84.703,-

Brede regeling combinatiefuncties Terugdringen Gezondheidsachterstande n Kansrijke Start

€ 285.617,-

€ 0,-

€ 295.864,-

€ 581.481,-

€ 63.825,-

€ 51.060,-

€ 12.765,-

€ 66.487,-

€ 79.252,-

€ 130.312,-

€ 47.869,-

€ 0,-

€ 53.189,-

€ 101.058,-

Mentale Gezondheid

€ 22.339,-

€ 17.871,-

€ 4.468,-

€ 16.622,-

€ 21.090,-

€ 38.961,-

Aanpak overgewicht en obesitas Valpreventie

€ 55.847,-

€ 44.678,-

€ 11.169,-

€ 58.176,-

€ 69.345,-

€ 114.023,-

€ 164.349,-

€ 131.480,-

€ 32.869,-

€ 157.907,-

€ 190.776,-

€ 322.256,-

€ 322.257,-

Leefomgeving

€ 31.913,-

€ 25.530,-

€ 6.383,-

€ 33.244,-

€ 39.627,-

€ 65.157,-

OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek Versterken sociale basis

€ 7.978,-

€ 0,-

€ 8.311,-

€ 16.289,-

€ 116.481,-

€ 93.185,-

€ 23.296,-

€ 119.677,-

€ 142.973,-

€ 236.158,-

Mantelzorg

€ 31.913,-

€ 0,-

€ 33.244,-

€ 65.157,-

Eén tegen eenzaamheid

€ 31.913,-

€ 25.530,-

€ 6.383,-

€ 33.244,-

€ 39.627,-

€ 65.157,-

Welzijn op recept

€ 17.552,-

€ 14.042,-

€ 3.510,-

€ 31.581,-

€ 35.091,-

€ 49.133,-

Versterking kennis- en adviesfunctie GGD Coördinatiekosten regionale aanpak Totaal

€ 7.978,-

€ 7.608,-

€ 0,-

€ 8.311,-

€ 7.500,-

€ 16.289,-

€ 15.108,-

€ 28.402,-

€ 21.659,-

€ 5.680,-

€ 24.268,-

€ 16.649,-

€ 52.670,-

€ 38.308,-

€ 955.462,-

€ 839.209,-

€ 116.253,-

€ 983.341,-

€ 1.085.484,-

€ 1.938.803,-

€ 1.923.261,-

26 | Tussentijdse evaluatie Brede SPUK-Regeling

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Barneveld&id=46c1aea8-da65-4c22-af4b-b9faf09fd88a