B-1.1 Raadsinformatiebrief B&W inzake Wet Inburgering 2021 d.d. 25-5-21.pdf

Raadhuisplein 2 Postbus 63 3770 AB Barneveld Telefoon 14 0342 Fax (0342) 495 376 E-mail info@barneveld.nl Internet www.barneveld.nl

RAADSINFORMATIEBRIEF

Geachte leden van de raad, Datum: Ons kenmerk: Afdeling: Sociaal Domein Behandeld door: B. Kok-Tellegen Telefoonnummer: 0342-495977 Email: b.koktellegen@barneveld.nl Onderwerp: Aanbesteding Leerroutes Wet Inburgering 2021

Aanleiding In de Raadsinformatiebrief nieuwe Wet inburgering (inkomende stukken gemeenteraad 7 oktober 2020) hebben wij u geïnformeerd over de nieuwe Wet Inburgering. Middels deze Raadsinformatiebrief willen wij u informeren over de huidige stand van zaken. Wet Inburgering 2021 Met ingang van 1 januari 2022 treedt de Wet Inburgering 2021 in werking. Inburgeringsplichtigen die zich vanaf die datum vestigen in de gemeente, vallen onder de nieuwe wet. De inburgeringsplichtigen die zich voor die datum vestigen, blijven onder de huidige Wet inburgering (2013) vallen. Het nieuwe inburgeringsstelsel beoogt een bijdrage te leveren aan het maatschappelijk doel van inburgering, namelijk dat alle inburgeraars snel en volwaardig meedoen in de Nederlandse maatschappij, het liefst via betaald werk. Het centrale principe is dat gemeenten de regie voeren op de uitvoering van de inburgering, de inburgeraars blijven zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de inburgeringsplicht. Leerroutes Een belangrijk element in de Wet Inburgering 2021 is de invoering van drie leerroutes.

De gemeente heeft hierin een aanbodplicht voor asielstatushouders: Leerroutes gericht op taal in combinatie met participatie in allerlei vormen (onderwijs; leerwerktrajecten; werk; vrijwilligerswerk; activering, et cetera):  B1-route: gericht op aanleren van taal op minimaal B1-niveau en het verhogen van perspectief op de arbeidsmarkt.  Z-route: gericht op zelfredzaamheid en (arbeidsmarkt)participatie. (De route naar zelfredzaamheid voor degenen die laag leerbaar of analfabeet in hun eigen taal zijn en die naar verwachting niet in staat zijn de onderwijsroute of de B1-route met goed gevolg af te leggen).  Onderwijsroute: gericht op het toeleiden van de inburgeraar naar regulier Nederlands onderwijs. Regionale samenwerking In de aanloop naar de vaststelling van de Wet Inburgering 2021 heeft verantwoordelijk minister Koolmees uitgesproken dat gemeenten op niveau van de arbeidsmarktregio’s zoveel mogelijk samen dienen te werken. De gemeenten in arbeidsmarktregio Foodvalley zijn ruim twee jaar geleden al het overleg betreffende inburgering

aangegaan. Dit heeft er in het najaar van 2020 toe geleid dat er gezamenlijk een marktverkenning is uitgevoerd onder taalaanbieders inzake de leerroutes. De gemeenten in arbeidsmarktregio Foodvalley hebben vervolgens geïnventariseerd welke voordelen het heeft om de leerroutes gezamenlijk in te kopen.

Blad 2

Het gezamenlijke doel is:  Een passend aanbod kunnen doen van leerroutes van hoge kwaliteit.  Een verbetering van kansen van inburgeraars in de arbeidsmarktregio Foodvalley door inzet op snelle taalverwerving op het hoogst haalbare niveau met oog en aandacht voor zelfstandig participeren in de maatschappij.  Een inburgeringstraject op maat, passend bij iemands mogelijkheden, kennis en kunde.  Inburgeraars die zich thuis voelen in arbeidsmarktregio Foodvalley.  Een integraal plan voor iedere inburgeraar met oog voor samenhang tussen het taalaanbod en het bredere sociaal domein in de gemeenten.  Schaalvoordelen bereiken door gezamenlijke inkoop, waarmee efficiëntere uitvoering en kostenbesparing is te realiseren. Regionale aanbesteding van leerroutes De opdracht is onderverdeeld in drie percelen en die in één aanbesteding wordt gepubliceerd:  Perceel 1: B1-route  Perceel 2: Z-route  Perceel 3: Onderwijsroute en B1-Entree route Een aanvulling op de wettelijke leerroutes is de B1-entreeroute. Deze route is specifiek gericht op jongeren die wel de ambitie (en mogelijkheden) hebben om een studie te volgen, maar waarvan de verwachting is dat de snelheid van de Onderwijsroute niet passend is.

In deze route wordt de inburgeraar, naast het voldoen aan de inburgeringsplicht, voorbereid op het volgen van Entree-onderwijs – niveau MBO1 (en waar mogelijk al gestart met het Entree-onderwijs). Binnen iedere leerroute wordt ook het alfabetiseringstraject georganiseerd. Hierin starten alle analfabeten en niet Latijns gealfabetiseerde inburgeraars. Daarnaast is er de regionale wens om een instroomklas te organiseren, deze wens is minimaal gericht op de Onderwijsroute (en optioneel voor de B1, B1-entree en Z-route) Dit om te borgen dat iedere inburgeraar binnen 8 weken na ondertekening van het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) verder gaat met de Nederlandse les. Deze instroomklas is als verplicht onderdeel opgenomen in perceel 3 en als optioneel onderdeel in perceel 1 en 2. De gemeente beslist op basis van de inschrijving of zij deze optie wil afnemen. Financiële kaders Vanuit Rijksoverheid krijgen gemeenten budget ter financiering van de inburgeringsvoorzieningen. De leerroutes vallen hier onder. Het budget ter financiering hiervan wordt uitgekeerd door middel van een specifieke uitkering (SPUK). Deze SPUK moet besteed worden aan het doel waar het voor beschikbaar is gesteld. Het budget per leerroute per individu is € 10.000. De daadwerkelijke kosten zullen voor de B1- en de Z-route naar verwachting onder dat

bedrag liggen en bij de onderwijsroute daar boven. Geschatte instroom De geschatte instroom per leerroute is opgesteld op basis van de taakstelling van de afgelopen vijf jaar. Hierbij is uitgegaan van een inburgeringspercentage van 70%, omdat minderjarigen niet inburgeringsplichtig zijn. Met onderstaande aantallen ondervangen we een eventuele piek zoals tijdens de vluchtelingencrisis in 2015-2016.

Blad 3

Voor de gemeente Barneveld betekent dit dat we uitgaan van het volgende overzicht. Maximumprijs Minimumprijs Geschatte Geschatte kosten instroom op basis van gemeente maximumprijs Barneveld gemeente per jaar Barneveld Perceel 1 € 8.000 € 6.000 26 € 208.000 Perceel 2 € 9.000 € 7.000 13 € 117.000 Perceel 3 Onderwijsroute: Onderwijsroute: 5 € 65.000 € 13.000 € 11.500 B1-Entree: €9.000 € 39.000

B1-Entree: € 7.000 € 31.500

8

€ 72.000

52

€ 462.000

Voor de arbeidsmarktregio Foodvalley gaan we uit van 319 inburgeraars per jaar. De geschatte opdrachtwaarde komt daarmee in totaal € 5.680.000 voor 2 jaar. De geraamde waarde van de opdracht ligt daarmee ook boven het Europese drempelbedrag. Er zal daarom Europees worden aanbesteed. Bandbreedte Er wordt uitgegaan van een minimum/maximumprijs per traject. Deze bandbreedte is gebaseerd op regionaal marktonderzoek en gepubliceerde aanbestedingen in andere regio’s. Per leerroute wordt een vaste trajectprijs gehanteerd, gebaseerd op een gemiddelde trajectduur en –intensiteit. De aangeboden trajectprijs voor een perceel betreft een all-in tarief en bevat alle kosten verband houdend met de uitvoering van de gevraagde dienstverlening. Met deze bandbreedte blijven we binnen het beschikbare budget van gemiddeld € 10.000 per asielstatushouder. Mogelijke risico’s 1) De geschatte percentages per leerroutes vormen de basis voor de gegeven bandbreedte voor het minimum en maximum tarief. We willen monitoren in hoeverre de geschatte percentages per leerroute afwijken van de werkelijke instroom per leerroute. Het is nu moeilijk te voorspellen hoe de verdeling werkelijk zal zijn, omdat er geen historische gegevens zijn waar we dit op kunnen baseren. Dit betekent dat er een risico is dat het Rijksbudget niet toereikend is als de verdeling per leerroute er anders uit komt te zien.

Op basis van onze huidige inschatting van het aantal inburgeringsplichtige asielstatushouders verdeeld per leerroute, blijven we met de voorgestelde bandbreedte binnen het beschikbare budget. 2) Indien deze inschatting niet juist blijkt en relatief meer inburgeraars instromen in de duurdere Onderwijsroute, lopen we risico op een tekort. De gemeente is verantwoordelijk

Blad 4

voor de financiering en verantwoording hiervan. Dit betekent dat wij ook het risico dragen als wij “toevallig” veel inburgeraars hebben in de relatief “duurdere” routes. 3) Daarbij zijn er landelijk geluiden dat het Rijksbedrag niet toereikend is om de kosten voor de Onderwijsroute te dekken. Er is hierover door VNG reeds een lobby richting het Rijk gestart. Meerdere arbeidsmarktregio’s hebben aangegeven dat ze verwachten geen aanbod te krijgen voor de Onderwijsroute. Ook in de arbeidsmarktregio Foodvalley verwachten we dat dit een aannemelijk risico is. Als er geen aanbod wordt gedaan, volgt er mogelijk een nieuwe aanbesteding met andere arbeidsmarktregio’s. 4) De verplichte 800 uur aan participatie-activiteiten voor de Z-route vallen buiten de scope van de aanbesteding. Dit wordt lokaal ingevuld. Vanuit de Rijksmiddelen is hier beperkt budget voor over, omdat het grootste deel van het beschikbare Rijksbudget in de leerroutes geïnvesteerd zal gaan worden. De uren kunnen deels ingevuld worden met re-integratieactiviteiten, trainingen in het kader van financiële zelfredzaamheid en al bestaande activiteiten. Er zal echter aanvullend aanbod moeten worden ingericht voor de overige uren. Dit kan leiden tot extra kosten in verband met aanpassing van de formatie en eventuele aanvullende financiering aan partners.

Bovenstaande risico’s trachten we te beperken door strakke werkafspraken te maken met de Opdrachtnemer en door met name het eerste jaar, maar ook die jaren daarop, intensief te monitoren in hoeverre de instroom in de leerroutes afwijken van de schattingen. Tot slot willen wij de 800 uur aan participatie-activiteiten slim combineren met trajecten in het kader van de Participatiewet. Dit ontwikkelen wij in het najaar van 2021. Met de Wet Inburgering 2021 komt er een grotere rol richting de gemeente, namelijk de regierol op de inburgering. De gemeenteraad heeft ten aanzien van de Wet inburgering 2021 een kleine rol, omdat er geen wettelijke plicht is om een verordening vast te stellen. In de Wet inburgering 2021 zijn de kaders al vastgelegd. De beleidsvrijheid die resteert ligt meer op het niveau van het college van B&W. Overzicht aanbod De regierol van gemeenten op de uitvoering van de inburgering betreft het tijdig zorgen voor een passend inburgeringsaanbod en het bieden van ondersteuning en begeleiding gedurende het gehele inburgeringstraject. Onderstaand schema geeft aan welk aanbod de gemeente moet realiseren:

Bron: Handreiking van beleid naar inkoop in de inburgering. Gemeenten gaan, naast hun rol voor asielstatushouders, een belangrijke rol spelen bij het adviseren van gezinsmigranten en overige migranten over passend

inburgeringsonderwijs en andere aspecten om een goede start in Nederland te maken. Gezinsmigranten krijgen daarom - net als asielstatushouders - een brede intake, de gemeente voert voortgangsgesprekken met de gezinsmigranten en ook voor deze groep wordt er door de gemeente een PIP vastgesteld. Hoewel gezinsmigranten en overige migranten vrij zijn in hun keuze voor een taalschool, kan de gemeente hen hierover wel adviseren.

Blad 5

Overige inburgeringsvoorzieningen Naast de leerroutes in de Wet Inburgering 2021 zijn er nog een aantal andere inburgeringsvoorzieningen. Deze vallen buiten de scope van de regionale aanbesteding. Het gaat om de Brede Intake, het persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP), de maatschappelijke begeleiding, het financieel ontzorgen, het Participatieverklaringstraject (PVT) en de Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP). U bent hierover in de Raadsinformatiebrief nieuwe Wet Inburgering en de bijbehorende notitie ‘de veranderopgave nieuwe Wet inburgering’ geïnformeerd. Deze onderdelen worden lokaal georganiseerd en momenteel verder geïmplementeerd in de gemeente. Vervolg Op het moment van schrijven van deze Raadsinformatiebrief is het Besluit en de lagere regelgeving behorende bij de Wet Inburgering 2021 nog niet vastgesteld. De aanbesteding voor de leerroutes dient te worden uitgevoerd conform het nog vast te stellen besluit, de lagere regelgeving en de eindtermen. De Wet Inburgering 2021 gaat naar verwachting in op 1 januari 2022. Indien deze datum wijzigt, verandert daarmee ook de ingangsdatum van het contract behorende bij de aanbesteding.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

W. Wieringa secretaris

dr. J. J. Luteijn burgemeester