4. Participatieverslag azc 25 mei DEF.docx.pdf
Tekst van het document
Een AZC in de gemeente Barneveld: een continue dialoog Participatie- en communicatie verslag asielzoekerscentrum Barneveld
25 mei 2023
Inhoudsopgave
Inleiding
2
Vier Fase: continue dialoog
2
Fase 1: Fase voor het locatieonderzoek
2
Fase 2: Fase na de locatiekeuze van het college van b en w
3
a) b) c) d) e) f) g)
Projectontwikkelaars Ondernemers Maatschappelijke organisaties Direct omwonenden Overige omwonenden Overige participatie tot nu toe Nog aangekondigde participatiemogelijkheden in deze fase
3 3 4 5 6 9 10
Fase 3: Fase na besluitvorming van de gemeenteraad over de locatiekeuze
10
Fase 4: Azc operationeel
10
1
Inleiding In het participatie- en communicatieplan (maart 2023) rondom de realisatie van een asielzoekerscentrum (azc) in de gemeente Barneveld is de participatieladder gebruikt om aan te geven hoe de invloed van inwoners erin dit proces uit ziet. Als gemeentebestuur hechten we aan een goede dialoog over belangrijke ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op het leven van onze inwoners. De participatieladder heeft de gemeenteraad aangewezen als instrument om keuzes te maken in hoe belanghebbenden worden betrokken bij een proces. Volgens de participatieladder is het in dit geval raadzaam om de belanghebbenden (op bepaalde punten) te laten adviseren. Dat past ook goed binnen de kaders: over sommige punten kunnen zij meedenken. Andere punten staan vast in randvoorwaarden. Informeren en meedenken zijn in dit proces nauw met elkaar verbonden. Het is belangrijk om goed te luisteren naar wat er speelt en informatie te geven die sommige vragen kan wegnemen. Hieronder leest u hoe de participatie – tot nu toe - heeft plaatsgevonden en wat daarin (op hoofdlijnen) naar voren kwam.
Vier fases: continue dialoog De dialoog met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers (via participatie en communicatie) vindt plaats in vier fases: 1. De fase voor het locatieonderzoek na het gemeenteraadsbesluit d.d. 6 juli 2022 2. De fase na de locatiekeuze van het college van b en w d.d. 28 maart 2023 3. De fase na besluitvorming van de gemeenteraad (voorzien op 5 juli 2023) waarin het azc daadwerkelijk wordt ontwikkeld 4. Fase waarin het azc operationeel is voor de opvang van vluchtelingen In het licht van deze vier fases kan worden geconcludeerd dat de participatie- en communicatie geen proces is met een ‘kop’ en een ‘staart’. Het is een continue proces van overleg met inwoners (in het bijzonder omwonenden), maatschappelijke organisaties en ondernemers. De aard (de te bespreken thematiek in een fase) en intensiteit (frequentie en betrokkenheid van belanghebbenden) verschilt per fase.
Fase 1: Fase voor het locatieonderzoek Op 6 juli 2022 nam de gemeenteraad het besluit dat er een azc in de gemeente Barneveld komt. Tussen 11 juli en 7 augustus 2022 heeft de gemeente vervolgens oproepen aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties gedaan om locaties aan te leveren die mogelijk kansrijk zouden zijn voor de realisatie van een azc. Vooraf waren daarbij enkele randvoorwaarden aangegeven, namelijk: grootte, in de nabijheid van voorzieningen en binnen de gemeentegrenzen. De uitvraag vond plaats via verschillende kanalen: -
Social media (Facebook, Instagram, Linkedin, Twitter); Via de gemeentelijke website; Via de gemeentelijke informatiepagina in de Barneveldse Krant (huis-aan-huis).
Deze kanalen werden allen ingezet in de weken 28, 29, 30 en 31 van 2022. Mensen konden tot 15 augustus locaties aanleveren via het speciale mailadres azc@barneveld.nl . Resultaat: ongeveer 25 mensen hebben op de oproep gereageerd. In totaal werden 45 plekken via azc@barneveld.nl doorgegeven. Sommige locaties zijn meerdere keren genoemd; nadat deze eruit gefilterd waren, bleven er nog 33 unieke locaties over. De inwoners of organisaties die deze locaties hebben aangedragen, zijn na de voorlopige locatiekeuze op de hoogte gebracht van de resultaten van het locatieonderzoek.
2
Fase 2: Fase na de locatiekeuze van het college van b en w Tussen de voorlopige locatiekeuze van het college van b en w (begin april 2023) en de definitieve besluitvorming in de gemeenteraad (5 juli 2023) zit de tweede fase van communicatie en participatie voor de belanghebbenden. Een analyse van de omgeving heeft bijgedragen aan het in beeld brengen van de belanghebbenden. De inzichten, opbrengsten en suggesties van inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers over de concrete invulling die gedurende deze fase zijn opgehaald worden bezien en afgewogen door de gemeente en in sommige gevallen inhoudelijk ook verder meegenomen in de te ontwikkelen klankbordgroep in fase 3 van het participatieproces. Tot nu toe heeft deze als volgt plaatsgevonden: a.
Projectontwikkelaars
Doelgroep: projectontwikkelaars die betrokken zijn bij de ontwikkeling van woonprojecten, o.a. Bloemendal Doel: informeren over locatiekeuze en afspraken maken over informatievoorziening en vervolg dialoog Beeld: Voorafgaand aan de publieke bekendmaking van de locatiekeuze is er telefonisch contact geweest. In algemene zin was de eerste reactie neutraal. Zij gaven geen punten aan om mee te nemen in het proces rondom de realisatie van het azc. De projectontwikkelaars gaven ook niet aan dat zij directe zorg voelden met betrekking tot hun kavels of bouwprojecten. Ze wilden meewerken aan het doorsturen van de gemeentelijke brieven aan de mensen die net een kavel of nieuwbouwwoning in Bloemendal hadden gekocht, of die aan het bouwen zijn. De adressen van deze (nieuwe) inwonerszijn vanwege privacy-redenen immers niet bekend bij de gemeente. De gemeente zal waar nodig contact onderhouden met de ontwikkelaars.
b. Ondernemers Doelgroep: Circa 200 ondernemers in de buurt en in Harselaar hebben een brief gekregen met informatie en zijn uitgenodigd voor een bijeenkomst waarin zij vragen konden stellen en input konden geven. De voorzitter van De Barneveldse Industriële Kring (BIK) is daarnaast persoonlijk gebeld. Op korte termijn vond er namelijk een bijeenkomst (ledenvergadering) plaats van de BIK. Op deze manier kon de voorzitter al wat informatie geven en signalen van ondernemers meenemen in het contact met de gemeente. Doel: informeren over locatiekeuze en uitnodigen tot deelname aan participatietraject. Beeld: Op 11 mei 2023 kwamen 9 ondernemers/vertegenwoordigers van ondernemingen af op de bijeenkomst om hen verder te informeren en hun opmerkingen over het azc mee te nemen. De sfeer was over het algemeen begripvol. Er werd ook waardering uitgesproken voor het nemen van regie op deze opgave en maatschappelijke verantwoordelijkheid, mede vanuit christelijke waarden en normen. Er werd aangegeven dat men wel wil samenwerken. Sommige ondernemers spraken zich niet uit. De belangrijkste aandachtspunten van de ondernemers: • Sommige ondernemers zien kansen om asielzoekers mogelijk een plek in hun bedrijf te geven. Zij kampen met personeelstekorten. De taal kan een barrière zijn. Daarom liggen de kansen voornamelijk in productiewerk.
Ook de gemeente kan als werkgever of als bemiddelaar tussen vraag en aanbod (en werkbegeleiding), werk aanbieden. Dit punt wordt meegenomen in de verdere uitwerking met het COA, maatschappelijke partners, werkgevers en het werkgeversservicepunt. • Zorg ervoor dat er voorzieningen op korte afstand van het azc komen (in bijzonder: eten en drinken). Dit om te voorkomen dat de asielzoekers allemaal naar bijvoorbeeld het benzinestation gaan.
3
De ontsluiting naar voorzieningen wordt komende tijd verder uitgewerkt. Via de huidige ontsluiting van de Nijkerkerweg 132 is de supermarkt op 8 minuten per fiets bereikbaar. In het azc komt ook een (demontabele) ontmoetingsruimte met faciliteiten. Verdere uitwerking moet nog plaatsvinden. • Zorg ervoor dat ongewenste situaties zo veel mogelijk worden voorkomen. Bijvoorbeeld door korte lijnen met de politie, telefoonnummers die voor de ondernemers dag en nacht bereikbaar zijn, structuur en een programma/werk voor de asielzoekers om verveling te voorkomen, enz. Meldpunt moet worden ingericht (beheer COA alsmede een contactpunt bij de gemeente, zie verder bij ‘signaalfunctie’), en voor de start moeten er afspraken gemaakt worden met COA over opvolging van meldingen en het plannen van een structureel overleg (klankbordgroep). Daarbij is de verwachting dat gekozen woonconcept en dagactiviteiten van belang zijn. Deze vragen om verdere uitwerking en worden bekeken met COA, aanbod van maatschappelijke partners. • Begeleiden van vrijwilligerswerk is ook van belang, ook om de taal te leren. In het verdere traject is het belangrijk om met maatschappelijke partners (o.a. Welzijn Barneveld, COA) in gesprek te gaan over hoe we dit het beste kunnen organiseren.
• Vanuit het medisch centrum is er bezorgdheid over een toename van het aantal mensen dat zorg nodig heeft, als er 300 personen in het azc gaan wonen. In principe is de zorg vanuit het COA geregeld via een overeenkomst met de Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA). Dit geeft niet of nauwelijks extra druk op de medische voorzieningen in de gemeente Barneveld. Er komt een afspraak om verder door te praten over de inzet van de lokale huisarts, bezetting van het GZA, taalbarrière, enz. • Sommige ondernemers geven aan dat ze wat zorg hebben over diefstal/overlast en de capaciteit van de politie. Burgemeester is in gesprek met het basisteam van de politie in verband met de capaciteit (überhaupt vanwege de groei van Barneveld) en beziet ook handhavingscapaciteit van de gemeente zelf. De gemeente richt de signaalfunctie goed in: o Omwonenden/ondernemers kunnen 24/7 het COA (beheerder) bereiken; o Gemeente richt telefoonnummer en mail in; o Klankbordgroep die blijft, als het azc operationeel is, zodat met regelmaat ontwikkelingen kunnen worden besproken. De ondernemers zijn uitgenodigd om met een afvaardiging deel te nemen aan de klankbordgroep. Ook kunnen ze op 6 juni 2023 nog meer input geven tijdens een verdiepende sessie waarin ingegaan wordt op specifieke thema’s. c.
Maatschappelijke organisaties Doelgroep: Circa 30 maatschappelijke organisaties (Welzijn Barneveld, verschillende scholen, zowel middelbaar als basisonderwijs, kerken, etc.) hebben een brief gekregen met informatie en zijn uitgenodigd voor een bijeenkomst waarin zij vragen konden stellen en input konden geven. Doel: informeren over locatiekeuze en verkennen of maatschappelijke organisaties een bijdrage kunnen leveren aan de fase waarin het azc operationeel is. Beeld: Op 11 mei 2023 kwamen er circa 30 vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties naar een bijeenkomst over het azc. Onder hen waren vertegenwoordigers van Welzijn Barneveld, scholen, stichting ONE en kerken. De sfeer was constructief en er is bereidheid om bij te dragen aan een goede integratie van de asielzoekers. Er wordt verwezen naar de mooie bijdrage die men met elkaar heeft geleverd ten tijde van de crisisnoodopvang van asielzoekers in Voorthuizen en voor de huidige Oekraïense vluchtelingen in de gemeentelijke opvang (De Glind en Voorthuizen).
4
De belangrijkste aandachtspunten vanuit de maatschappelijke organisaties: • Er is een tekort bij de spoedeisende hulp en bij huisartsen. Is er al zorg beschikbaar voor het AZC? Het COA heeft een overeenkomst met de GZA. Het GZA levert de medische diensten in het azc. Er is altijd een mogelijkheid voor telefonische triage met tolk. • Onderwijs: het is lastig om steeds te schakelen met voortdurend wisselende doelgroepen. Je wilt iets opbouwen, maar tijdens dat proces vertrekken de kinderen weer. Uitgangspunt van het COA is wel: zo min mogelijk wijzigingen tussen locaties, ook met name in het belang van de kinderen. • Er zijn vragen over welke variant van onderwijs er komt. Onderwijs op de azc-locatie van het COA? Of onderwijs via het regulier onderwijs; ISK en Taalklas op locatie van de school? De gemeente is wel verantwoordelijk voor het bieden van onderwijs aan de leerplichtige kinderen die verblijven in het azc, maar er is nog geen keuze gemaakt op welke locatie dit onderwijs kan worden geboden. Dit vraagt nadere afstemming en uitwerking met de partijen die primair onderwijs voor nieuwkomers (Taalklas) en voortgezet onderwijs (ISK) bieden in Barneveld. Tevens moet dit onderwerp geagendeerd worden voor het Bestuurlijk Platform Jeugd. • Er is zorg over het kleine groepje asielzoekers dat mogelijk minder prettig is.
• Er is uitgelegd wat het COA dan doet en dat de gemeente de signaleringsfunctie goed inricht en korte lijnen heeft met de politie. • Er is behoefte van sommige maatschappelijke organisaties om (bijvoorbeeld met de klankbordgroep een azc locatie te bezoeken. Dat is mogelijk bij azc-locatie Burgum. De gemeente komt hier later op terug als de klankbordgroep actief is. • De vertegenwoordiger van de Hersteld Hervormde Gemeente wil graag een ruimte waar je als kerkelijke gemeente gebruik van kunt maken; is dit mogelijk? Het COA is neutraal als het gaat om godsdienst en kan dit om die reden niet faciliteren op het terrein. Ziet wel betrokkenheid vanuit verschillende geloofsgemeenschappen in de vorm van bijvoorbeeld taalondersteuning of algemene activiteiten op de locatie in de gemeenschappelijke ruimten. Daarnaast is het natuurlijk altijd mogelijk om mensen met open armen in de eigen kerk ontvangen. • Er is zorg over de vraag of deze mensen wel aan werk komen. Is dit niet te ambitieus? De gemeente heeft nauwe contacten met ondernemers en adviseert ze om samen met het werkgeversservicepunt (WSP) te kijken naar mogelijkheden tussen werknemer – werkgever. We hebben daarnaast het afgelopen jaar ook ervaring met werken opgedaan binnen de gemeentelijke opvanglocaties voor Oekraïners. Deze vluchtelingen mochten immers wel meteen aan het werk.
Landelijk wordt nu gekeken of deze mogelijkheden voor asielzoekers ook uitgebreid moeten worden. • De burgemeester hoopt dat we met elkaar als maatschappelijke partners in gesprek kunnen gaan en de samenlevingskracht van Barneveld kunnen inzetten. Hij geeft aan dat de gemeente graag in gesprek gaat met iedereen die ideeën heeft hierover. Stichting Welzijn Barneveld doet de oproep om juist activiteiten te bedenken die je samen doet. Dit is belangrijk voor de verbinding en versterking. Het helpt om elkaar beter te begrijpen.
5
De maatschappelijke organisaties zijn uitgenodigd om met een afvaardiging deel te nemen aan de klankbordgroep. Ook kunnen ze op 6 juni 2023 nog meer input geven tijdens een verdiepende sessie waarin ingegaan wordt op specifieke thema’s. d. Direct omwonenden Doelgroep: Bewoners van een kring van 37 woningen die het dichtst bij de locatie van het azc liggen, een brief ontvangen met daarin twee uitnodigingen. De uitnodiging betrof aanwezigheid bij bewonersbijeenkomst op 11 mei 2023 en het aanmelden voor een persoonlijk gesprek met collegeleden bij de mensen thuis. Doel: in gesprek over de vragen, kansen, zorgen en aandachtspunten die het locatiebesluit met zich meebrengt. Beeld: Burgemeester Van der Tak en de wethouders De Heer en Wijnne hebben in bestuurlijke duo’s een bezoek gebracht aan 12 huishoudens die in de buurt woonden of zich zelf hadden gemeld bij de gemeente. Een gesprek heeft plaatsgevonden op het gemeentehuis. De inwoners hebben hier hun zorgen gedeeld, vragen gesteld en hun mening gegeven. Dit ging steeds op een respectvolle manier. Er werd waardering uitgesproken voor de komst van de collegeleden. In veel keukentafelgesprekken kwamen er ook veel feitelijke vragen naar voren.
Daarom gaven de collegeleden ook feitelijke informatie over de status van de besluitvorming, het aantal asielzoekers, de duur, wat voor ‘type’ asielzoekers, de exacte locatie en de overwegingen daarbij (naar welke aspecten is gekeken bij de afweging en keuze van deze locatie). In diverse gesprekken bleek ook dat er ook andere zaken spelen waarvoor aandacht is gevraagd door bewoners. Wat verder naar voren kwam in de gesprekken: • (Sociale) Veiligheid was een belangrijk thema: hoe wordt de (sociale) veiligheid geborgd (de gehele week, ook in de avond, mede in het licht van eigen veiligheid en die van (klein)kinderen). Verschillende onderdelen kwamen daarbij aan de orde: o Hoe is de veiligheid op het terrein ingericht en hoe wordt hier goed toezicht op gehouden (melden of niet)? o Wat is de beschikbaarheid van politie en gemeentelijke BOA’s en wordt hier extra op geïnvesteerd? o Hoe kunnen we de beheerder van het COA/politie/gemeente snel en makkelijk bereiken? Voor dit onderdeel hebben de collegeleden aangegeven dat de gemeente de ‘signaalfunctie’ goed wil inrichten. Dit regelt de gemeente met de bereikbaarheid van de beheerder van COA, maar ook door de sterkte van het basisteam van de politie en BOA’s te bezien. Dit is überhaupt wenselijk, vanwege de groei van de gemeente Barneveld en veranderende criminaliteit.
Er is ook aangegeven dat de gemeente geen individuele financiële vergoedingen gaat geven voor ‘persoonlijke beveiligingsmaatregelen aan eigen eigendom of voor eigen gebruik’. Er is ook nog een vraag geweest over preventief cameragebruik op het AZC-terrein en in de openbare ruimte -> Dit aspect wordt nader uitgewerkt en vervolgens afgewogen. •
Naar aanleiding van de gesprekken over (sociale) veiligheid kwamen ook aspecten op als: o Hoe wordt ervoor gezorgd dat het AZC terrein, omgeving en (fiets)wegen en paden heel en schoon blijven (‘rotzooi leidt alleen maar tot meer rotzooi’). Dit punt werkt de gemeente verder uit. o Worden de (fiets)wegen en paden goed verlicht? Dit punt werkt de gemeente verder uit. o Hoe wordt de /ontsluiting ingericht: via de wijk of via de Nijkerkerweg? Hoe wordt openbaar vervoer aangesloten? Afhankelijk van waar men woont hebben inwoners voorkeur voor bepaalde route. De komende tijd brengt de gemeente dit in kaart.
•
De ervaring met de opvang van asielzoekers of statushouders (bijvoorbeeld in Barneveld centrum voor statushouders) kwam terug: wat leren we daarvan?
6
•
Inwoners die net een woning hebben aangekocht in de wijk Bloemendal, maar ook aan de Nijkerkerweg, maken zich zorgen over: o de woningwaarde o de doorontwikkeling van de rest van de wijk (komt hier wel een veilige, leefbare wijk met voorzieningen, en ook ontwikkeling van de vervolgfases van Bloemendal?) De marktomstandigheden raken in algemene zin de woningmarkt (minder leencapaciteit vanwege hogere rente en stijging bouwkosten). Er is op dit moment vanuit projectontwikkelaars of informatie over de woonwaarde rondom anders azc’s geen indicatie dat e.e.a. direct tot e.e.a. lagere woningwaarde leidt. De gemeente gaat door met de ontwikkeling van de wijk Bloemendal en passende voorzieningen.
•
In diverse gesprekken bleken ook andere zaken of ervaringen met de gemeente een rol te spelen. Deze zijn op individuele basis bestuurlijk opgevolgd.
e. Overige omwonenden Doelgroep: Naast de 37 ‘direct omwonende huishoudens’, hebben circa 650 huishoudens die ook in de buurt van het te realiseren azc wonen een brief gekregen voor een informatiebijeenkomst. Deze vond plaats op 11 mei 2023. Doel: Ruim 200 omwonenden kregen in de Veluwehal informatie, stelden vragen en lieten hun mening horen over de locatiekeuze van het azc. Beeld: Aan de vragen die gesteld werden was te merken dat omwonenden bezorgd waren en veel vragen hebben. Er was echter ook een signaal tijdens de avond dat er omwonenden in de zaal waren die lieten merken het voorstel om asielzoekers op te vangen wél te ondersteunen. Ondanks de zorgen is de dialoog fatsoenlijk en met respect voor elkaar gevoerd. Een korte impressie van de avond: Wat naar voren kwam tijdens de informatieavond: De onafhankelijke avondvoorzitter inventariseerde vooraf welke onderwerpen in 1 steekwoord een plek tijdens de avond moesten krijgen. De termen die gebruikt werden: ‘opgelicht door gemeente’, ‘veiligheid’, ‘participatie’, ‘onderzoek’, ‘handhaving’, ‘eerlijkheid’, ‘waardevermindering woning’, ‘lange termijn visie/toekomstvisie’, ‘openheid van zaken’, ‘natuurgebied’, ‘woningnood’. • •
•
•
•
Er was veel behoefte aan extra informatie. Er is dus ook veel feitelijke informatie gegeven over het proces, aantallen, de tijdelijke omgevingsvergunning, wat gebeurt er na 10 jaar, enz. Er waren opmerkingen over het proces en de transparantie. Dit komt een aantal keren op deze avond terug. Beeld bestaat dat de locatie al vast lag en dat de andere locaties ‘voor de vorm’ nog even zijn meegenomen. De drie overgebleven locaties lagen allemaal in de buurt van elkaar. Beeld bestaat dat dit komt omdat de gemeente het vanaf dag 1 in die hoek wilde hebben. Mensen willen duidelijkheid over of de Nijkerkerweg 132 door een inwoner is aangedragen of dat het een locatie van de gemeente is. De burgemeester licht het proces toe en geeft aan dat op de gemeentelijke website een rapportage staat met over elke locatie waarom deze is afgevallen. De afweging die gemaakt is, is transparant en iedereen kan dit op de website zien in de bestuurlijke rapportage. Mensen die een kavel hebben gekocht, vragen zich af hoe ze op dat moment hadden kunnen weten dat er een azc zou komen. Het antwoord is, dat ze dat niet konden weten, omdat de locatie pas met een collegebesluit op 28 maart definitief is aangewezen door het college (na de uitkomst van het locatieonderzoek). Aanwezigen willen weten wat er na de tien jaar gebeurt. Ook i.v.m.
de tijdelijke omgevingsvergunning in relatie tot een woonbestemming voor 10 jaar. College geeft aan dat de gemeente de 10 jaar wil begrenzen via een tijdelijke omgevingsvergunning om in jaar 8 de gemeenteraad te laten besluiten hoe nu verder (herijkingsevaluatie). Daarnaast legt het college deze termijn van 10 jaar ook vast in de bestuursovereenkomst met het COA. Aanwezigen geven aan dat zij de ‘rode containerwoningen’ die nu in Bloemendal staan, ‘lelijk’ vinden. Zo wordt deze locatie niet.
7
•
•
•
•
College gaat kijken of er nog iets te doen is aan de rode kleur van de huidige containerwoningen i.o.m. Woningstichting Barneveld en de bewoners van de betreffende woningen. Er is kritiek op de plek van dit azc; volgens een inwoner in de groene bufferzone, natuur en wonen gaan samen. De stedenbouwkundige geeft aan dat het azc niet komt in een geheel groene zone; het is een zone waarin bouwen en groen vervlochten wordt. Er is naar veel aspecten gekeken, ook naar de ecologische zone, en deze locatie kwam op basis van al deze punten als meest geschikte naar voren. Daarnaast was er wat discussie over het feit dat alle criteria even zwaar hebben gewogen in de beoordeling. Een deel van de inwoners vindt dat veiligheid zwaarder had moeten wegen dan andere criteria. Het is echter de vraag of de uitkomst dan anders zou zijn geweest. Daarnaast is het beoordelingsmodel een hulpmiddel geweest voor de afweging en is geen rekenkundige module. Circa veertig bewoners hebben volgens een omwonende aangegeven schadeloos gesteld te willen worden. Burgemeester legt uit wat de mogelijkheden zijn van bezwaar en beroep en een planschade procedure, waarbij e.e.a wordt bezien door een onafhankelijke commissie/adviseur conform de staande praktijk. Mensen maken zich zorgen over veiligheid en leefbaarheid. De gemeente kijkt ook naar andere azc‘s. Er is een goed beheer op het azc-terrein.
We willen het volgende inrichten: o o o o o o o
o o o •
• •
• •
Omwonenden/ondernemers kunnen COA-beheerder bereiken Afspraken/huisregels van het COA en de mogelijkheid om asielzoekers naar een andere (speciale) locatie te sturen als ze daadwerkelijk voor grote overlast zorgen. Gemeente richt telefoonnummer en mail in voor meldingen Basisteam politie op orde (i.r.t. de groei van de gemeente Barneveld) Kijken naar de capaciteit van de BOA’s (i.r.t. de groei van de gemeente Barneveld) Gemeente en bewoners blijven met elkaar in gesprek, o.a. via een klankbordgroep gedurende de ontwikkelingsperiode en ook als het azc operationeel is (signaalfunctie). We kiezen voor een goed woonconcept, goede dagbesteding/werk. Er is ook een eerste informatiebijeenkomst geweest met maatschappelijke partners en daarin is benoemd om gezamenlijk op te trekken (maatschappelijke partners, COA en gemeente) rondom realiseren van activiteiten, toeleiding naar werk, taallessen etc. COA houdt bij de plaatsing van asielzoekers in 1 huis rekening met afkomst en taal. Incidenten vinden vaak plaats door gebrekkige communicatie/elkaar niet verstaan. Bij overlast grijpt het COA op het azc in. Buiten het azc gaat dit in overleg met de burgemeester. Zo nodig bij groot overlast, uitplaatsen naar andere locatie of handhavingsplek in Hoogeveen. De politie heeft structureel korte lijnen met wijkagent, locatiemanager van het azc, BOA en buurtbewoners.
Mensen willen een garantie dat het niet meer dan 300 asielzoekers gaan worden. In de bestuursovereenkomst wordt het aantal bewoners vastgelegd op 300 voor 10 jaar. Mocht na bijvoorbeeld 7 jaar de vraag komen van het COA om het aantal bewoners te verhogen dan zal de gemeente dit verzoek beoordelen. Er is dus niet uit te sluiten dat er een aanvullende vraag van het COA komt in de toekomst, maar dit is nu niet aan de orde. De gemeente en COA leggen dit aantal ook vast in de bestuursovereenkomst. Een inwoner vraagt of het mogelijk is dat asielzoekers zich steeds moeten laten registreren als ze ergens naar toe gaan. Zo weet iedereen waar asielzoekers zich bevinden. Dit is wettelijk niet mogelijk en willen we ook niet. Het zijn geen ‘gevangenen’. Er worden voorbeelden genoemd van plekken in Nederland waar het niet goed gaat met en azc. Bijvoorbeeld Winterswijk. COA geeft aan dat het over het algemeen goed gaat, je leest vooral de negatieve verhalen in de krant. Er is een mogelijkheid voor omwonenden om met mensen van het COA bij azc’s in het land te kijken en zelf vragen te stellen. Een inwoner geeft aan dat het gaat om mensen. Vluchtelingen met een verleden en moeilijkheden. Als ze naar Barneveld komen willen ze graag een welkom thuis. Plek om te wonen en leven en opgenomen worden in de samenleving.
Mensen willen op de hoogte gehouden worden, ook als ze geen Barneveldse Krant ontvangen. Toezegging om bij belangrijke momenten te zullen communiceren naar de mailadressen die zijn opgegeven bij de aanmelding voor deze bijeenkomst. Op verzoek komt
8
• •
de concept-bestuursovereenkomst met het COA als bijlage bij de stukken van het raadsvoorstel die naar de gemeenteraad worden gestuurd voor besluit op 5 juli 2023. Mensen willen weten of het al zeker is dat het azc op deze plek komt. Er wordt uitgelegd dat de gemeenteraad op 5 juli 2023 een definitief besluit neemt. Maar er is een uitgebreid locatieonderzoek geweest, waar deze plek als beste uit kwam. Er zijn vragen over scholing van de kinderen. Op welke plek? Extra middelen voor bestaande scholen die de kinderen opvangen? Hierover is nog geen besluit genomen. Er volgen nog gesprekken met het onderwijs, o.a. ISK en Taalklas (VO en PO).
Tweede informatiebijeenkomst omwonenden 24 mei 2023 Op 24 mei 2023 vond er een tweede informatiebijeenkomst plaats voor omwonenden. Deze was voor omwonenden die aangaven dat ze toch bij een bijeenkomst wilden zijn, ondanks dat ze zich te laat hadden aangemeld. Voor hen was op 11 mei 2023 geen plek meer in verband met de capaciteit van de zaal. De opzet van deze bijeenkomst op 24 mei 2023 was hetzelfde als die van de bijeenkomsten op 11 mei 2023. Uiteindelijk waren er 6 omwonenden aanwezig. Er ontstond een gesprek tussen omwonenden, de gemeente en het COA. Het beeld bij deze bijeenkomst was, aanvullend op bovenstaande punten uit de bijeenkomst van 11 mei 2023: • • • •
•
•
•
Er werd gevraagd naar het sentiment en ervaring van de bijeenkomst op 11 mei 2023. Ook tijdens deze bijeenkomst werd gesproken over de veiligheid en hoe we handelen als er een kleine groep is die problemen veroorzaakt. Hierop is een toelichting gegevens zoals ook bovenstaand is weergegeven bij de informatiebijeenkomst van 11 mei 2023. Er werd een suggestie gedaan om te kijken naar de inrichting van bijvoorbeeld een speeltuin, omdat dit een verbindende factor kan zijn in de wijk. Er werd gevraagd naar de ontwikkeling van de wijk Bloemendal IIa en in hoeverre deze ontwikkeling blijft doorlopen De ontwikkeling van de wijk wordt op dit moment volgens plan verder uitgewerkt, en er wordt gewerkt wordt aan het bestemmingsplan voor de volgende fase. Er werd aangegeven dat dagactiviteiten en met name ook werk heel belangrijk zijn. Welke rol kan de gemeente hierin spelen? De gemeente kijkt samen met het COA naar de inrichting van dagactiviteiten met maatschappelijke partners. Het COA heeft een meedoebalie op een azc, waar mensen geïnformeerd en gematcht kunnen worden met bijvoorbeeld, vrijwilligerswerk, werk of andere activiteiten. Wethouder De Heer en de burgemeester gaven beiden het belang van werk aan en ook dat ze zich hardmaken op de benodigde randvoorwaarden in overlegtafels en richting o.a. de landelijke politiek.
Er werd gevraagd naar wat COA doet aan introductie als iemand als nieuwkomer in een azc terechtkomt en ook in hoeverre wel al nagedacht hebben als gemeente over de introductie van Barneveld aan asielzoekers en in hoeverre we hier ook omwonenden bij kunnen betrekken. Dit wordt meegenomen in de verdere uitwerking met de klankbordgroep en eventueel maatschappelijke partners. Omwonenden gaven aan dat het belangrijk is om de asielzoekers een warm welkom te geven en ook als buurt iets te doen richting die groep. Een goede band met de asielzoekers zorgt er ook voor dat er minder kans is op problemen. Bovendien is het voor de asielzoekers zelf ook belangrijk dat ze zich zich veilig en welkom voelen.
f.
Overige participatie tot nu toe
•
Er is een mailadres geopend (azc@arneveld.nl) waar mensen opmerkingen kunnen maken en vragen kunnen stellen. Daar zijn tot nu toe ruim 50 e-mailberichten in binnen gekomen (los van de aanmeldingen voor bijeenkomsten). Al deze berichten zijn zorgvuldig beantwoord. Waar er suggesties in stonden zijn deze opgeschreven om bij de invulling van de locatie mee te nemen. Inwoners hebben via social media hun mening gedeeld en soms ook collegeleden persoonlijk aangesproken. De gemeente heeft dit steeds gemonitord, vragen beantwoord en waar wenselijk, mensen aangeboden om uitgenodigd te worden voor een persoonlijk gesprek met collegeleden. In sommige gevallen is hiervan gebruik gemaakt. In andere gevallen was het
•
9
voldoende dat het duidelijk was dat er kennis werd genomen van de inhoud van het bericht van de betreffende inwoner. Sommige projectgroepleden hebben inwoners met zorgen persoonlijk gesproken; in het gemeentehuis of telefonisch.
•
g. Nog aangekondigde participatiemogelijkheden in deze fase •
Op 6 juni 2023 vindt er een ‘verdiepende themabijeenkomst’ plaats. Omwonenden, ondernemers en maatschappelijke organisaties konden zich tijdens de bijeenkomsten aanmelden om daarbij aanwezig te zijn of zich na een uitnodigingsbrief aanmelden. De bedoeling is om tijdens deze bijeenkomst gezamenlijk de thema’s vast te stellen waarover men door wil praten. Centraal daarbij staat de vraag ‘‘Hoe kunnen we ervoor zorgen dat iedereen de komende jaren zo plezierig mogelijk samen kan wonen in de wijk”. Daarbij inventariseren we ook welke zorgen er leven. Gezamenlijk bedenken we mogelijke oplossingsrichtingen, om rekening mee te houden bij de inrichting van het terrein. De belanghebbenden hebben daar dus weer een adviserende rol. We zullen daarbij ook duidelijk aangeven wat de kaders en randvoorwaarden zijn waarbinnen zij hun advies kunnen geven. Bij de bijeenkomst wordt aangegeven, dat de bedachte oplossingen onder voorbehoud van een positief besluit van de gemeenteraad op 5 juli 2023 zijn. Op 22 juni 2023 is er een commissievergadering grondgebied waar over de locatiekeuze van het toekomstige azc wordt gesproken; hier in inspraak mogelijk; hiervoor kunnen inwoners zich aanmelden bij de griffie. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen hun input blijven geven via azc@barneveld.nl.
• •
Fase 3: Fase na besluitvorming van de gemeenteraad over de locatiekeuze Na de besluitvorming door de gemeenteraad op 5 juli komt de derde fase van de participatie. Deze is nu nog niet ingevuld. Dit hangt ook af van de opbrengsten van de verdiepende bijeenkomst, de klankbordgroep en de wensen van de belanghebbenden. Te denken valt aan: • •
Input via azc@barneveld.nl Adviserende rol van de klankbordgroep: Er wordt een klankbordgroep in het leven geroepen. Daarin zitten vertegenwoordigers van verschillende straten in de wijk, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Hun input wordt meegenomen bij de uitwerking van het azc en ook daarna, als het azc in bedrijf is. Regelmatig is er dan contact over hoe men vindt dat het gaat, welke verbeterpunten zij zien, enzovoorts. Er komen vervolggesprekken met de maatschappelijke organisaties, bijvoorbeeld kerken en Welzijn Barneveld. Samen bekijken we welke rol zij kunnen spelen om de komst en het verblijf van de vluchtelingen tot een succes te maken. Eventuele extra bijeenkomsten met specifieke doelgroepen, indien wenselijk. Officiële bezwarenprocedure bij de tijdelijke omgevingsvergunning
• • •
Fase 4: azc operationeel Participatie is een continu proces. Wanneer het azc eenmaal operationeel is, zijn er verschillende momenten waarop input van omwonenden, bedrijven en maatschappelijke organisaties gevraagd wordt. • • • •
Het e-mailadres azc@barneveld.nl blijft in de lucht voor opmerkingen en vragen. Het AZC is 24/7 bereikbaar en de gemeente heeft een meldpunt ingericht. De klankbordgroep blijft een belangrijke groep om regelmatig contact mee te hebben over hun bevindingen en ervaringen met betrekking tot het azc. Jaarlijks vindt er een monitoring plaats.
10