Wmo-raad - formeel advies conceptnota integraal beleid sociaal domein

Advies Integraal beleid sociaal domein

Wmo-adviesraad Barendrecht 3 november 2020

Inhoud Ten geleide .............................................................................................................................................. 3 Algemene opmerkingen .......................................................................................................................... 4 Maatschappelijke effecten ...................................................................................................................... 5 Dimensie ‘tijd’.......................................................................................................................................... 6 Uitvoering ................................................................................................................................................ 7 Aantoonbare kwaliteit van het werk ....................................................................................................... 8 Nadere toelichting op procesvoorstel ..................................................................................................... 9 Conclusie en aanbevelingen .................................................................................................................... 9 Suggestie planning................................................................................................................................. 10

Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 2 van 10

Ten geleide Barendrecht, 1 november 2020

Geacht college, Op 16 september ontving de adviesraad uw verzoek om (informeel) advies met betrekking tot het voorstel ‘samen leven in barendrecht – nota integraal beleid sociaal domein’. Veel eerder was al aangekondigd dat aan een dergelijk voorstel gewerkt zou worden en de afspraak was gemaakt dat de adviesraad een rol zou hebben in het organiseren en faciliteren van een gesprek met inwoners en cliënten met betrekking tot deze onderwerpen. Hiertoe hebben de gemeente en de adviesraad enkele voorbereidende gesprekken gevoerd. De beoogde bijeenkomst met inwoners en cliënten werd door de gemeente – terecht – geannuleerd als gevolg van het coronavirus. Naderhand hebben we helaas weinig meer vernomen en ontvingen we wel een digitale vragenlijst. Deze vragenlijst was slechts beperkt toereikend met betrekking tot zo’n groot onderwerp als integraal sociaal beleid. We zouden dan in feite een compleet voorstel moeten aanleveren. U heeft wel gesprekken gevoerd met inwoners van de naastgelegen gemeente Ridderkerk. Wij hebben veel vertrouwen in de door hen aangereikte input, maar wij adviseren om ook de eigen inwoners te betrekken bij dergelijke ontwikkelingen. Toen wij het voorstel ontvingen, was dat voor ons de eerste kennismaking met de inhoud van het voorstel.

Ook voor ons heeft het nogal wat voeten in de aarde om zo’n groot en complex voorstel met elkaar te bespreken als fysiek bij elkaar komen niet goed mogelijk is en digitaal vergaderen lang niet voor al onze (werkgroep)leden werkbaar lijkt te zijn. Hierdoor en als gevolg van toch best wat ad hoc voorstellen die ter advisering aan ons zijn voorgelegd, heeft dit advies langer op zich laten wachten dan u van ons gewend bent. Hiervoor onze excuses en we hopen dat de inhoud ervan alsnog wordt meegenomen in de beraadslaging en besluitvorming. Wij zijn te allen tijde tot nadere toelichting bereid. Ook zijn we van harte bereid om betrokken te zijn bij (de organisatie van) verdere beraadslagingen rond dit grote, belangrijke onderwerp. Wanneer u een definitief voorstel maakt, zien we dat graag tegemoet ten behoeve van onze formele advisering. Hoogachtend,

Arend Wesdijk Voorzitter

Wim de Jonge Secretaris a.i.

Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 3 van 10

Algemene opmerkingen Als adviesraad zijn we groot voorstander van een integrale benadering. Niets is zo integraal als de inwoner zelf en om daaraan zoveel mogelijk recht te doen, moeten het (gemeentelijk) beleid en de uitvoering daarop kunnen aansluiten. De nota is helder geschreven en omvat belangrijke essenties zoals deze wat ons betreft in een nota integraal sociaal beleid zouden moeten staan. De nota geeft bovendien blijk van enkele gedegen analyses. Het voorstel maakt geen duidelijk onderscheid tussen (sub)doelen en organisaties of projecten. Het preventief jeugdbeleid wordt bijvoorbeeld op hetzelfde niveau genoemd als de bibliotheek of ‘Het Kruispunt Live’. Wij adviseren nadrukkelijk onderscheid te maken tussen (sub)doelen en de (beoogde) uitvoeringsorganisaties en/of projecten. Het zou in elk geval verhelderend zijn wanneer deze positioneringen in kaart gebracht worden, maar dan wel als in feite van elkaar losstaande elementen / overzichten. Hierop gaan wij elders nader in. Het voorstel hanteert ook zoveel termen en begrippen, dat de indruk ontstaat dat tekstueel alle kanten kan worden opgegaan. Dat is ook een risico, want het gaat nu juist om een duidelijke, breed gedragen koers. Absolute helderheid over de doelen en verwachtingen is van groot belang voor adequate uitvoering en het kunnen beoordelen van de behaalde resultaten.

In uw inleiding geeft u bijvoorbeeld aan dat u de dienstverlening verder wilt verbeteren en om die reden onder meer vraaggericht wilt werken. Wanneer vraaggericht werken betekent dat de gemeente acteert op basis van wat (latent) nodig is, is dat wezenlijk iets anders dan wanneer de gemeente een houding van ‘u vraagt wij draaien’ heeft of (uitsluitend) pas in beweging komt wanneer inwoners een beroep op de gemeente doen. De ervaring leert dat juist de mensen in risicovolle en/of kwetsbare posities lang niet altijd in staat zijn om hun hulpvraag te articuleren of bijvoorbeeld vol te houden als ze gaande een aanvraagprocedure allerlei drempels ervaren. Juist in een complex beleidsvoorstel als deze nota integraal beleid sociaal domein is het van belang dat alle belanghebbenden – maar in het bijzonder het gemeentebestuur, de beleidsmakers en betrokken uitvoerders helder hebben en onderling delen wat de beoogde doelen zijn. Ook is het belangrijk dat bij een dergelijk complex voorstel liever iets langer dan korter wordt nagedacht. Wij vinden het bovendien onwenselijk dat het gemeentebestuur feitelijk ‘één smaak’ krijgt voorgelegd, waarbij de visie en missie al tot op een hoog detailniveau zijn uitgewerkt, inclusief benoemen van betrokken organisaties. Wanneer het gaat over ruimtelijke projecten, is het geaccepteerd dat uitgaven voor tientallen jaren worden vastgelegd.

Geheel anders is het als we kijken naar investeren in onze inwoners. Dan willen we minstens elke collegeperiode en soms zelfs jaarlijks of nog tussentijds sturen. En die ruimte om (bij) te sturen, is natuurlijk fijn om te hebben als dat nodig is. Evenzo is het fijn dat een gebouw door een tussentijdse renovatie een geheel andere bestemming of ‘look & feel’ kan krijgen dan oorspronkelijk het geval was. Maar daarin zit wat ons betreft ook de kern: we zien graag dat de gemeente een breed gedragen visie op het sociaal beleid ontwikkeld die gericht is op bijvoorbeeld de komende tien jaar. Wij adviseren daarom om deze nota niet in deze vorm te behandelen, maar de verschillende onderdelen gefaseerd te bespreken. De door u geformuleerde missie zou wat ons betreft eerst goed Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 4 van 10

besproken moeten worden, waarbij ook binnen de volksvertegenwoordiging ruimte is om daarover dieper gaande gesprekken te voeren. Eén van de vragen die daaraan ten grondslag zou moeten liggen, werd tijdens een vergadering van de commissie samenleving terecht door één van uw medewerkers is geformuleerd: ‘wat voor gemeente wilt u zijn?’ Aanpassing van de missie zou ertoe moeten kunnen leiden dat ook de onderliggende (sub)doelen en uitwerkingen moeten worden aangepast. Om deze reden hebben wij enige aarzeling om op alle vervolgpunten uitgebreid in te gaan. In de voorliggende nota integraal beleid sociaal domein worden enkele doelen en maatschappelijke effecten genoemd, waarbij wat ons betreft niet altijd een duidelijke indeling wordt gehanteerd. Maatschappelijke organisaties als uitvoeringspartijen worden soms op hetzelfde niveau besproken als een compleet beleidsaspect zoals preventief jeugdbeleid. Gelet op eerder genoemd advies om meer tijd te nemen en de verschillende elementen van deze nota gefaseerd te bespreken, behandelen wij niet elk punt. Toch noemen we enkele door u genoemde punten, waarmee we hopelijk de complexiteit van de vraagstukken voldoende illustreren. Daarmee hopen we uiteraard ook dat wij voldoende onderbouwen waarom wij benadrukken een dergelijk omvangrijk en complex onderwerp op de door ons voorgestelde wijze verder te bespreken.

Maatschappelijke effecten In het voorstel wordt ‘(langer) (veilig) thuis wonen’ genoemd als maatschappelijk effect. Dit is onlosmakelijk een doel dat voortkomt uit (recent) kabinetsbeleid, maar het wordt in de praktijk en vanuit de sector behoorlijk ter discussie gesteld. Zo’n onderwerp op zichzelf leent zich al uitstekend voor nadere en dieper gaande bezinning. Daarbij zou een dergelijk doel – what’s in the name ‘integraal’ – ook zeker in samenhang met, als integraal onderdeel van en/of als uitgangspunt van een lokale (en wellicht regionale) woonvisie moeten worden bezien. Het doel ‘langer thuis wonen’ wordt in de regel geassocieerd met langer thuis wonen in de woning die men vaak al had toen eventuele kinderen nog in huis woonden. Maar dat is wat ons betreft een zeer smal uitgangspunt. Wij zouden graag het gesprek aangaan over mogelijkheden om bijvoorbeeld – binnen de sturingsmogelijkheden van de gemeente – te stimuleren dat mensen juist eerder een gezinswoning verruilen voor een (levensloopbestendige) woning. In een levensfase waarin ze dan nog volop maatschappelijk actief zijn, kunnen ze in die nieuwe omgeving nieuwe netwerken opbouwen. De pijn zit vaak ook juist in het zo ontzettend laat alsnog de woning moeten verruilen voor een verpleeghuis.

Bijkomend voordeel is dat als dergelijk beleid uitvoerbaar blijkt, dit ook voor doorstroming op de woningmarkt zorgt en bijvoorbeeld jongeren eerder een gezinswoning kunnen betrekken. Wij refereren graag aan de bijzondere situatie waarin vrijwel alle lokale politieke partijen in hun meest recente verkiezingscampagne hebben gepleit voor meer jongerenwoningen, terwijl de grootste woonstichting, Patrimonium Barendrecht, ogenschijnlijk diametraal beleid wenste te voeren. Ogenschijnlijk, want de woonstichting bepleitte in feite (en ondubbelzinnig) het bouwen van meer levensloopbestendige woningen om daarmee gezinswoningen beschikbaar te kunnen stellen aan starters. Wij pleiten niet zonder reden voor een integrale afstemming tussen een dergelijk ‘sociaal’ doel en de werkzaamheden van het domein ruimte, waarvan ‘wonen’ onderdeel uitmaakt. In toenemende mate

Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 5 van 10

zijn wonen, welzijn en zorg integraal met elkaar verbonden. Het woonplaatsbeginsel gaat ook met betrekking tot beschermd wonen toegepast worden en de gemeente heeft vanuit de regio prestatieafspraken. Ook hierin heeft wellicht de centrale vraag ‘wat voor gemeente willen wij zijn?’ een belangrijke rol. Als we een ‘slapend dorp voor de rijken’ willen zijn, vraagt het een geheel andere invulling van het woonbeleid dan wanneer we een gemeente willen (of moeten) zijn waarin generaties en verschillende inkomensgroepen in een divers geheel samenleven. Wat ons betreft gaat dit voorstel integraal sociaal beleid daarom op dergelijke punten niet ver genoeg. Een logische volgorde zou zijn dat dit onderwerp in nauwe samenhang met een nieuwe woonvisie wordt opgepakt. Vanuit zowel het domein maatschappij als het domein ruimte (wonen) moet helder zijn wat de (te verwachten) wettelijke taken zijn – als rándvoorwaarde, niet als doel – en relevante geografische, demografische en economische cijfers moeten beschikbaar zijn. Op basis van dergelijke feiten kunt u dan het gesprek voeren over mogelijke (deel)visies voor het snijvlak wonen, welzijn en zorg voor gemeente Barendrecht. Idealiter volgt hieruit een nieuwe woonvisie, waarmee vervolgens de verschillende domeinen en afdelingen aan het werk kunnen.

Dimensie ‘tijd’ U noemt terecht dat omstandigheden in de jeugd – en daarmee ook eventuele interventies – effect kunnen hebben op de mate waarin mensen in hun volwassen leven te maken krijgen met ongewenste situaties of een verhoogd risico lopen. Dit komt echter niet tot uitdrukking in het bredere kader van uw nota, zoals ook in figuur 1 op pagina 6 van uw nota is weergegeven. Wat ons betreft is deze figuur een één-dimensionale redenering die onvoldoende recht doet aan de werkelijkheid. Ook hiervoor geldt dat niemand voorstander is van duurdere zorg of ondersteuning dan nodig. Maar als we dit kostenaspect zo één-dimensionaal benaderen als in het voorstel integraal sociaal beleid wordt gedaan, is juist geen sprake van integraliteit. Immers, het gebeurt geregeld dat jeugdigen die één of meerdere kwetsbaarheden of risicofactoren hebben of ontwikkelen die in aanmerking komen voor (intensievere) begeleiding, ondersteuning en/of hulp vanuit de samenleving, deze kwetsbaarheden en risicofactoren óók een rol kunnen hebben in het volwassen leven. Het ontwikkelen van een gezonde basis van zelfvertrouwen en eigenwaarde (samen ook wel zelfrespect genoemd) en de mate waarin jeugdigen veerkracht ontwikkelen, beïnvloedt niet alleen de mate waarin zij zichzelf als volwassenen kunnen handhaven, maar ook de kans dat andere risicofactoren, zoals werkeloosheid en verslaving, zich kunnen voordoen.

Een ‘duurdere’ investering in de hulp of begeleiding van een jeugdige, kan op grond van het (te verwachten) maatschappelijke effect over de volle lengte van het leven de beste investering blijken te zijn geweest. Wij pleiten daarom ten behoeve van uw ambitie om tot integraal sociaal beleid te komen, vooral ook de dimensie tijd mee te nemen in het formuleren van de doelen. Wij zijn ervan overtuigd dat bij de diverse kenniscentra voldoende wetenschappelijk kennis te vinden is over de mate waarin investeren in bijvoorbeeld jeugdproblematiek de kans op maatschappelijke uitval op latere leeftijd kan helpen voorkomen of andersom gezegd: de mate waarin maatschappelijke uitval wellicht had kunnen worden voorkomen wanneer problemen eerder waren aangepakt. In feite is daarmee een zwaardere investering in het heden soms ook een preventieve maatregel ten behoeve van de toekomst. Het mag duidelijk zijn dat wij uw inzet op preventie eveneens van harte onderschrijven. Daarbij plaatsen wij de opmerking dat preventie weinig kans van slagen heeft als het onderdeel uitmaakt van dezelfde ‘caseload’ als (acute) hulpverlening. Wat dat betreft is het wijkteam dan niet heel anders dan het menselijk lichaam: wat nu móet gebeuren gebeurt en de zaken zonder Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 6 van 10

concrete deadline worden even uitgesteld. Het stresshormoon cortisol zorgt hier expliciet voor, maar als acute situaties zich vervolgens blijven opvolgen, raakt het lichaam uiteindelijk opgebrand. Dan zijn we feitelijk verder van huis. Wij begrijpen uw ambities en onderschrijven deze in essentie ook van harte. Wij denken echter dat u meer recht doet aan alle aspecten, wanneer u meer tijd neemt voor het proces om te komen tot een breed gedragen visie op integraal sociaal beleid. Wij hopen daarom dat u vooral verder gaat met de uitvoering van – onder meer – het plan van aanpak verbetering wijkteams en het plan van aanpak om de doelgroep arbeidsbeperkten beter te ondersteunen. Tegelijkertijd kunnen dan stapsgewijs ‘tragere’ gesprekken gevoerd worden over de visie, missie en daaruit voortvloeiende strategie voor de langere termijn. Wij hopen dan vooral dat deze visie en missie zodanig gedragen worden door de volle breedte van de volksvertegenwoordiging dat u overeenstemming kunt bereiken over een plan dat zich uitstrekt over misschien zelfs tien jaar. Immers, het is gebruikelijk en algemeen geaccepteerd dat we ten behoeve van fysieke aangelegenheden zoals gebouwen en infrastructuur onszelf voor tientallen jaren vastleggen aan investeringen die we vandaag doen, terwijl we in het sociaal domein geregeld per jaar willen sturen.

Juist wanneer u met elkaar de tijd neemt om die gezamenlijke visie, missie en strategie goed uit te werken, zult u merken dat zo’n duurzame aanpak op alle fronten winst oplevert.

Uitvoering Als adviesraad hebben wij eerder aan de orde gesteld dat voor de uitvoering ook een visie gewenst kan zijn: streeft de gemeente naar een concept van ‘duizend bloemen laten bloeien’, waarbij in feite meerdere aanbieders dezelfde taken (kunnen) uitvoeren en daardoor wellicht ook overlap kunnen hebben (inefficiëntie) of zet de gemeente juist in op het versterken van de verschillende kernkrachten van organisaties, zodat ze juist op basis van die verschillende expertises kunnen (en moeten) samenwerken? Een simpel voorbeeld betreft het werven van bijdragen van bedrijven bij het realiseren van (kleine) maatschappelijke opdrachten. Voor bedrijven kan het vervelend zijn als ze door verschillende organisaties worden benaderd of ze ‘iets willen betekenen voor de maatschappij’. Tegelijkertijd heeft dat als voordeel dat iedere organisatie kan werken vanuit zijn eigen energie (minder bureaucratie en afstemming). De andere kant is dat wanneer men juist stuurt op centrale regie op de fondswerving (bijvoorbeeld de opdracht van de Barendrechtse Uitdaging) dit ervoor kan zorgen dat binnen deze organisatie duurzame expertise en netwerk kan worden opgebouwd, die ook ten goede komt aan de andere maatschappelijke organisaties. Deze andere organisaties kunnen tegelijkertijd al hun tijd, energie en expertise volledig richten op hun ‘core business’.

Wij noemen niet zonder reden het argument van expertise. Kwaliteit van sociaal werk is essentieel om daadwerkelijk integraal te kunnen werken én echte ‘winst’ te kunnen behalen. We hopen niet dat u uw auto laat repareren door iemand die zegt dat hij dat wel kan, omdat hij kan tanken en olie verversen (maar voor een complete leek is dat al aardig vakwerk). Een fundamentele vraag die hierbij komt kijken is de omvang van organisaties. Wetenschappelijk is nog nooit aangetoond dat schaalvergroting lagere kosten oplevert. Organisaties hebben vanuit zichzelf vaak de neiging om te willen groeien. Soms wordt dat versterkt door maatschappelijke onzekerheid, zoals bij de bibliotheken. We zien de laatste jaren dat de bibliotheken zich nadrukkelijk bewegen richting het welzijnsdomein. Zelfs dat vraagt een fundamentele afweging: willen we dat als gemeente Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 7 van 10

wel en waar ligt wat ons betreft de grens? Wat is bijvoorbeeld het verschil tussen Blok0180 en de bibliotheek, nu en in de toekomst? Willen we wel dat er verschil is of mag het ook meer van hetzelfde zijn? En wat verliezen we daarmee dan wellicht? Precies deze ‘scheidslijnen’ kan – en wat ons betreft móet – de gemeente aangeven op grond van zijn subsidiebeleid. De gemeente kan simpelweg in zijn subsidieafspraken met Stichting Present zeggen: “U krijgt subsidie voor het koppelen van (meestal eenmalige) groepen vrijwilligers aan maatschappelijke vragen (meestal van individuen).” Aan de Barendrechtse Uitdaging geeft u dan bijvoorbeeld expliciet subsidie om te bemiddelen in ‘goederen’ (natura) van bedrijven. Een geheel andere indeling kan uiteraard ook, maar een integrale visie van de gemeente vraagt wat ons betreft dat dergelijke vragen besproken en zo goed mogelijk beantwoord worden. Daarbij geldt uiteraard dat het één niet altijd beter is dan het andere en dat ook allerlei ‘hybride’ varianten mogelijk zijn. Maar als vanuit één visie gewerkt wordt en de gemeente zich nadrukkelijker als regisseur manifesteert – een wens die eerder door de gemeente is omarmt en door ons wordt gesteund – kunnen we dat wellicht niet helemaal op zijn beloop laten.

Dan geldt dat het misschien zelfs ongewenst is om dat in allianties te laten ontstaan, omdat het rechtstreeks samenhangt met bedrijfseconomische belangen en de waarde die gehecht wordt aan (aantoonbare) kwaliteit van het werk.

Aantoonbare kwaliteit van het werk De adviesraad omarmt de gedachte van outcome gestuurd werken. Wanneer de visie en missie en de daaruit voortkomende (sub)doelen zijn geformuleerd, moet per doel worden bepaald met welk meetinstrument het beste recht gedaan kan worden aan dat doel. Het sociaal werk – in brede zin – heeft doorgaans moeite met het zichtbaar maken van hun maatschappelijk effect. Het gebeurt helaas nog veel te vaak dat mooie doelen toch worden ‘afgerekend’ op turflijstjes. Dat kan wat ons betreft alleen worden voorkomen wanneer de gemeente, in samenwerking met uitvoeringsorganisaties, maar zeker ook op basis van (wetenschappelijke) kennis in de sector, heel expliciet verwoord op welke wijze het al dan niet behalen van de doelen zichtbaar wordt gemaakt. Daarbij is het zeer relevant om onszelf te realiseren dat Barendrecht een relatief kleine gemeente is en diepgaand onderzoek kostbaar kan zijn, maar dit niet hoeft te betekenen dat reële inschattingen van resultaten in het geheel niet mogelijk zouden zijn. We noemen het voorbeeld van het jongerenwerk. Begin 2018 werd een onderzoek gepubliceerd dat in opdracht van het Ministerie van VWS is gedaan naar de mate waarin jongerenwerk kostenbesparend kan zijn. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat alleen al op de kosten voor eerstelijns zorgkosten en basis ggz landelijk zo’n € 45 miljoen bespaard zou worden.

Volgens de onderzoekers gaat het daarbij om een voorzichtige schatting. Het is daarbij van belang dat het jongerenwerk aan bepaalde randvoorwaarden voldoet. Het mag duidelijk zijn dat we zeer terughoudend moeten zijn om het turven van aantallen gesprekken of (geslaagde) cliënttrajecten leidend te laten zijn. Immers, dat zou de perverse prikkel kunnen hebben dat alleen de ‘makkelijkste’ jongeren worden geholpen. In de subsidieafspraken met het jongerenwerk kan beter worden vastgelegd dat de uitvoeringsorganisatie (en wellicht de individuele jongerenwerkers zelf via een eigen kwaliteitslabel) aantoonbaar maakt dat ze volgens gebleken effectieve methodieken en/of randvoorwaarden werken. Op basis van een reële berekening van het aantal Barendrechtse jongeren in verhouding tot het totaal aantal jongeren in Nederland (eventueel enkele andere factoren meegewogen) mag dan worden

Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 8 van 10

verondersteld dat een even zo groot percentage van de landelijk geschatte opbrengst in Barendrecht wordt gerealiseerd. Daarmee is dan inzichtelijk gemaakt in welke mate een investering in het jongerenwerk zich ‘terugverdient’. Uiteraard komt een deel van die maatschappelijke opbrengst niet (rechtstreeks) terecht bij de gemeente. Het blijft derhalve een politieke keuze om te bepalen in welke mate en tot welke hoogte in het Barendrechtse jongerenwerk wordt geïnvesteerd. Bovendien mag tot slot niet duidelijk genoeg gezegd worden dat financiële opbrengst van dergelijke investeringen slechts een factor in de afweging zijn, maar dat investeringen ook nuttig en nodig kunnen zijn wanneer ze geen financiële opbrengst hebben. Een totale afweging van investeringen zoals in het jongerenwerk zal daarom altijd in breder perspectief en, in het licht van dit voorstel integraal sociaal beleid, ook zeker op basis van een bredere visie en missie gemaakt moeten worden.

Nadere toelichting op procesvoorstel Onze rol beperkt zich tot het geven van een advies. Desondanks begrijpen wij het goed wanneer dit advies niet prettig aanvoelt. Wij benadrukken dat wij uw ambitie om te komen tot integraal sociaal beleid van harte onderschrijven en zeer waarderen. Wij benadrukken ook dat met uw voorstel al een flinke basis is gelegd, die van toegevoegde waarde is wanneer u besluit om ons advies met betrekking tot de procedure ter harte te nemen. Wij zijn bovendien van mening dat op de verschillende snijvlakken en ten behoeve van het verbeteren van de onderlinge afstemming tussen de verschillende aspecten binnen en rond het sociaal beleid nog zoveel winst te behalen is, dat u in elk geval niet om werk gelegen zult zitten. Ook is een belangrijke meerwaarde van de door ons voorgestelde procedure dat daarmee in feite al gewerkt wordt aan nadere integratie en het creëren van draagvlak. De gesprekken hierover zijn vormend en verbindend en maken helder waar het echt over gaat. U zult wellicht met ons delen dat bij dergelijke discussies geregeld sprake kan zijn van Babylonische spraakverwarringen, waarbij men bijvoorbeeld statements en overtuigingen kan hebben, die kunnen worden genuanceerd wanneer meer tijd genomen wordt voor praktijkervaringen en het samen uitzoeken van de onderliggende zaken en feiten.

Wij refereren aan zoiets als de Participatiewet: niemand van u of van de gemeenteraad – dat is althans onze oprechte overtuiging – keurt misbruik van gemeentelijke voorzieningen goed. Iedereen wil dat inwoners ondersteuning vanuit gemeentelijke voorzieningen zo weinig mogelijk nodig hebben en niemand wil dat inwoners tussen de wal en het schip belanden en dat de ondersteuning er moet zijn voor de inwoners die dat echt nodig hebben. Toch lijken de politieke standpunten geregeld ‘tegenover’ elkaar te staan en onze indruk is dat dat niet zelden voortkomt uit te weinig tijd voor (of kennis van) de praktische diversiteit.

Conclusie en aanbevelingen Wij kunnen ons niet vinden in het huidige voorstel integraal sociaal beleid. Wel onderschrijven wij uw ambitie om te komen tot integraal sociaal beleid en dit gaat wat ons betreft zelfs nog niet ver genoeg (een woonvisie ontwikkelen zonder de afdeling ruimte vinden wij een gemiste kans). Wij adviseren om stapsgewijs tot een dergelijk beleid te komen, waarbij u het gemeentebestuur meer ruimte biedt om daarover met u en elkaar écht in gesprek te gaan en waarbij de volksvertegenwoordiging ook meer dan ‘één’ smaak kan overwegen.

Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 9 van 10

Naast deze stapsgewijze ontwikkeling tot een breed gedragen – en wat ons betreft een voor bijvoorbeeld tien jaar vastgestelde – visie, missie en strategie, zijn nog veel mogelijkheden om ‘dichter op de uitvoering’ integraliteit te bevorderen. We denken daarbij aan diverse knelpunten die uw medewerkers en samenwerkingspartners ervaren en bijvoorbeeld aan de uitvoering van uw plan van aanpak ten behoeve van de verbetering van de wijkteams. Wij zijn van mening dat wanneer u ook de dimensie ‘tijd’ meeneemt in de ontwikkeling van integraal sociaal beleid (wij noemden het voorbeeld van ‘verward gedrag’ dat soms kan worden voorkomen wanneer jeugdigen intensiever begeleid worden in de ontwikkeling van zelfrespect en veerkracht), u zult merken dat u met een duurzaam en stevig doordacht integraal sociaal beleid op alle fronten winst boekt.

Suggestie planning In de planning bevelen wij aan dat u tussen nu en maart 2021 diverse gesprekken over de verschillende deelaspecten en fasen van dit integraal beleid voert, zodat u, met de gemeenteraad, in juni wellicht al een meerjarenperspectief kunt maken. We spreken de hoop uit dat rond die tijd dan ook nieuwe kabinetsplannen zullen worden vastgesteld en u in november 2021 een duurzaam integraal beleid met bijbehorende meerjarenbegroting zou kunnen vaststellen. Bovendien is rond die tijd wellicht meer bekend over de effecten én toekomst rond het coronavirus, zoals u terecht als onzekere factor beschrijft. Ook zijn dan wellicht diverse aspecten van het Preventief Jeugdbeleid, het Welzijnskader en bijvoorbeeld een visie op inclusief onderwijs verder uitgekristalliseerd, waardoor ze integraal onderdeel kunnen uitmaken van een breed gedragen visie voor de langere termijn.

Advies integraal beleid sociaal domein, 3 november 2020 Wmo-raad Barendrecht, www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 10 van 10