Wmo-raad Advies 31 maart 2021.pdf

Email: info@wmo-raadbarendrecht.nl Website: www.wmo-raadbarendrecht.nl Postadres: Van der Meulenstraat 46 2992 KM Barendrecht

Aan:

College van Burgemeester en Wethouders Postbus 501 2990 EA Barendrecht

Betreft: Advies Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2021-2024

Barendrecht, 31 maart 2021

Geachte College, De Wmo-raad heeft met belangstelling kennisgenomen van het concept ‘Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2021-2024 gemeente Barendrecht’’. Onze complimenten voor het duidelijk omschreven beleidsstuk dat voor iedereen goed te lezen is, met acties die de burger zullen helpen. Wij zijn content met het gegeven dat de term ‘’schulddienstverlening’ werd losgelaten en weer gewoon over ‘schuldhulpverlening’ wordt gesproken. Schuldhulpverlening heeft een duidelijk en herkenbaar kader en sluit aan bij het landelijk taalgebruik op dit punt. Wij waarderen het vast te stellen document, mede vanwege de meer betrokken toonzetting en uitgesproken ambities. Er lijkt meer aandacht voor de burger te komen. Een betere samenwerking in netwerkverband met lokale- en andere partners met de diensten van de gemeente kan versnippering en overlap voorkomen. Hierdoor kan men beter inspelen op de behoefte van burgers en individuele casusbesprekingen bevorderen. Een beslistermijn van 8 weken achten wij geen bezwaar. Persoonlijk contact met inwoners met schulden Sinds 1 januari 2021 zijn gemeenten verplicht persoonlijk contact te zoeken met inwoners met schulden. Woningbouwcorporaties, zorgverzekeraars, waterbedrijven en energieleveranciers hebben beloofd om zo vroeg mogelijk signalen van betalingsachterstanden door te geven aan de gemeenten.

Zo moeten problematische schulden worden voorkomen. Advies 1: Maak inzichtelijk op welke wijze de gemeente Barendrecht persoonlijk contact zoekt met inwoners met schulden. Maar ook wie de regie voert in het contact met de betrokken partners. Het mag niet zo zijn dat de gemeente dit volledig overlaat aan derden, hoe betrokken deze partners ook zijn. Regie vanuit de Gemeente voor wat betreft de uitvoering van het vast te stellen beleid meer kwalitatieve effectiviteit te bereiken. Neem dit op in het actieplan. Zie advies 3. Diaconaal noodfonds (3.1.5) Op initiatief van de kerken heeft de gemeente meegewerkt aan de totstandkoming van dit noodfonds en door tussenkomst van een nieuwe stichting wordt samengewerkt met het wijkteam en de partners. De gemeente ondersteunt het Diaconaal noodfonds uit het budget voor de minima. Dit betreft een mooi initiatief, doch niet iedereen zal hier gebruik van willen maken. Denk hierbij aan mensen die geen kerkelijke achtergrond hebben. Advies 2: Zoek, in samenwerking met de verschillende partners, naar oplossingen om ook niet gelovige inwoners in contact te brengen met de mensen die betrokken zijn bij het Diaconaal noodfonds. Advies Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2021-2024, 31 maart 2021 Wmo-raad Barenrecht. www.wmo-raadbarendrecht.nl Pagina 1 van 3

Nederlandse Schuldhulproute (3.2.5) Op pagina 13 wordt vermeld dat partner Kijk Op Welzijn in 2021 o.a. gebruik gaat maken van de Nederlandse Schuldhulproute, een bewegwijzering voor de inwoner naar (digitale) apps, hulpverlening en vrijwilligers. Het gaat om een hulpmiddel waarbij inwoners met financiële problemen inzicht krijgen in hun situatie, waarbij onder meer gekeken wordt naar betalingsachterstanden. Het betreft een nuttige toevoeging van de verschillende hulpmiddelen ter voorkoming van schulden. Advies 3: Kom zo snel mogelijk (in 2021) met een actieplan “Voorkomen van problematische schulden”, waarin de verschillende (nieuwe) mogelijkheden worden toegelicht en uitgewerkt. Maak duidelijk op welke wijze de mogelijkheden worden gecommuniceerd met de doelgroep. Schuldhulpverlening traject inclusie nazorg (bijlage 2, punt B) De frequentie om dit jaarlijks te volgen lijkt erg lang. De eventuele noodzakelijkheid tot bijsturing is dan moeilijker. Advies 4: Bedenk, in samenwerking met de verschillende partners, een constructie waarbij metingen in de schuldhulpverlening op kwartaalbasis mogelijk zijn. Vroegsignalering (pagina 12 e.v.) De term ‘vroegsignalering’ wordt op veel plaatsen genoemd. De Wmo-raad onderschrijft het belang om mensen met betalingsachterstanden zo vroeg mogelijk te benaderen.

Hiermee wordt voorkomen dat deze achterstanden uitgroeien tot problematische schulden. Vooral mensen die het voorgaande jaar een scheiding hebben meegemaakt of werkloos of arbeidsongeschikt zijn geworden, hebben moeite om rond te komen, staan vaker rood en ontwikkelen eerder (ernstige) betalingsproblemen. Voortijdig inspelen voorkomt dat problemen erger worden en zorgt ervoor dat mensen tijdig de juiste hulp krijgen. Het aantal voedselbanken en werkende armen groeit, evenals het aantal personen en gezinnen die met problematische schulden kampen. Burgers kunnen maanden gaten vullen door iedere maand de ene keer de zorgverzekering, dan weer de huur, dan weer de energie, het water, enz. niet te betalen. Voor je het weet ben je zo een jaar verder. Advies 5: Maak een individueel maatwerkplan, waarbij het mogelijk is om incidenteel af te wijken van bestaande wet- en regelgeving. Voor een duurzame passende oplossing is het soms nodig om buiten de normale paden te treden en “niet gangbare” besluiten te nemen. De Wmo-raad pleit voor een empathische uitvoering. Advies 6: Voor een succesvolle vroegsignalering is het van belang dat de gemeente met leveranciers (zorgverzekering, huur, energie, water, ect.) goede afspraken maakt, bijvoorbeeld door reeds na 1 maand achterstand melding te doen aan de gemeente. Dit staat op gespannen voet met de privacy. Zie advies 8.

Vluchtelingen Het viel de leden van de Wmo-raad op dat in het plan niet expliciet wordt gesproken over de financiële zelfredzaamheid van alleenstaande minderjarige vluchtelingen, bijvoorbeeld bij de overgang naar volwassenheid. Immers, wanneer zij 18 jaar worden moeten zij zelfstandig wonen, zelf hun inkomsten en uitgaven beheren en zelf beslissingen nemen. En dat terwijl zij geen ouders en/of sociaal netwerk hebben en vaak pas kort in Nederland verblijven. Een groot deel van deze jongeren is nog niet klaar voor een zelfstandig bestaan in Nederland. Met name financiële zelfredzaamheid is voor jonge vluchtelingen vaak een probleem. Zij hebben onvoldoende inkomsten en weten het geld, dat zij hebben, niet altijd verantwoord te besteden.

Advies 7: Besteed expliciet aandacht aan de positie van jonge vluchtelingen en draag zorg voor een vangnet zodat de overgang van 18- naar 18+ beter verloopt.

Advies Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2021-2024, 31 maart 2021 Wmo-raad Barenrecht. www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 2 van 3

Privacy schuldenaren De privacywetgeving is een heel belangrijk onderwerp. Gemeenten krijgen betalingsachterstanden doorgespeeld van schuldeisers om schuldenaren zo sneller hulp te kunnen bieden. Het gaat hierbij om een wettelijke verplichting. In het Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2021-2024 komt de privacy van schuldenaren niet aan de orde. Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen dat de gegevens niet door alle medewerkers bekeken kunnen worden? Advies 8: Voeg een extra paragraaf toe waarin concreet wordt uitgewerkt hoe binnen de gemeente wordt omgegaan met de privacy van schuldenaren.

Eerder advies Wmo-raad inzake Verordening beslistermijn schuldhulpverlening Wij brengen in herinnering dat de Wmo-raad Barendrecht op 29 december 2020 reeds een advies heeft uitgebracht inzake de aangepaste verordening schuldhulpverlening. Dit als gevolg van de wetswijziging per 1 januari 2021. De wetswijziging betrof de maximale beslistermijn waartegen wij geen bezwaar maakten. Daarnaast brachten wij in het advies een aantal zaken onder uw aandacht. Voor zover wij konden nagaan kwam er tot op heden geen reactie van de gemeente op het uitgebreide advies van de Wmo-raad. Advies 9: Kom alsnog met een reactie op het eerdere advies van de Wmo-raad dd. 29 december 2020.

Initiatief ´Schuldenvrij Barendrecht´ In kleine kring werd de afgelopen weken nagedacht om te komen tot een schuldenvrij Barendrecht. Dit in navolging van ontwikkelingen bij andere gemeenten waar stappen werden gezet om anders om te gaan met schulden. Bijvoorbeeld kwijtschelding voor mensen die al drie jaar lang hun best doen om hun schuld aan de gemeente terug te betalen, ook al moet dat vaak van een marginaal bijstandsinkomen. Het besef dringt steeds meer door dat schulden heel vaak geen schuld zijn en dat ze daarom anders behandeld moeten worden door de maatschappij en de overheid. In dit verband kan verwezen worden naar de toeslagenaffaire bij de Belastingdienst. Als schulden extreem hoog oplopen, zorgt dat voor stress en mensen komen niet meer aan het werk. Eventuele kinderen hebben daar ook last van. We willen als gemeente het goede voorbeeld geven aan andere schuldeisers." Advies 10:Onderzoek de mogelijkheden om schulden kwijt te schelden. Dit in navolging van diverse andere gemeenten, bijvoorbeeld Arnhem. https://nos.nl/artikel/2314387-gemeente-arnhemscheldt-schulden-van-honderden-inwoners-kwijt.html

Tot besluit Wij hopen u wederom met onze aandachtspunten van dienst te zijn geweest en zien uw reactie graag tegemoet. Hoogachtend,

Arend Wesdijk Voorzitter

Wim de Jonge Secretaris a.i.

Advies Minimabeleid en Plan Schuldhulpverlening 2021-2024, 31 maart 2021 Wmo-raad Barenrecht. www.wmo-raadbarendrecht.nl

Pagina 3 van 3