Voorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Aanpak hoge energierekening

College van burgemeester en wethouders 11 januari 2022

Zaaknummer 427000

Portefeuillehouder Tanja de Jonge

Commissie Ruimte 1 februari 2022

Openbaar

Gemeenteraad 22 februari 2022

Geadviseerd besluit 1. Het Plan van Aanpak Hoge Energierekening vast te stellen. 2. Voor de uitvoering van het plan van aanpak €900.000 uit de Reserve Energietransitie beschikbaar te stellen.

1/5

Raadsvoorstel Inleiding Bij de behandeling van het voorstel Inzet Reserve Energietransitie in september 2021 vroeg de Barendrechtse gemeenteraad om een uitgewerkt plan hoe wordt ingezet op een aanpak van een hoge / buitenproportionele energierekening, voor het gevraagde bedrag van € 900.000. Doel aanpak Door aanhoudend stijgende energieprijzen zullen meer huishoudens moeite krijgen met het betalen van de energierekening. Dit plan is erop gericht om dat op korte- en lange termijn tegen te gaan. Doelgroepen Hier worden twee groepen onderscheiden: 1. Huishoudens die hun energierekening als hoog beschouwen. Zij worden geholpen met energiecoaches, bespaartips, een warmtebeeldcamera, doorverwijzingen naar subsidies en leningen en indien relevant een energiedisplay; 2. Huishoudens die te maken hebben met ‘energiearmoede’. Daaronder valt een huishouden met: • Een laag inkomen: behorend tot 25% van de Nederlanders met het laagste inkomen • Een hoge energierekening: behorend tot 50% van de Nederlanders met de hoogste energierekening Deze doelgroep wordt een uitgebreid maatwerkpakket geboden - variërend van verbetering voor het warmteafgiftesysteem tot en met energiezuinige huishoudelijke apparatuur en herhaalbezoeken van energiecoaches.

Omvang probleem in Barendrecht Volgens de meest recente data van TNO (2018) heeft 3% van de Barendrechtse huishoudens met energiearmoede te maken (bij definitie: Laag Inkomen, Hoog Energieverbruik). Dat zijn 600 huishoudens. De verwachting is dat het er met de stijgende energieprijzen meer zijn geworden in 2022. Beoogd effect • Financieel: we ondersteunen huishoudens die in de knel komen door de huidige en toekomstige energieprijzen. • Sociaal: iedereen moet kunnen meedoen in de energietransitie, en kunnen profiteren van de voordelen. • Duurzaam: energiebesparing leidt tot CO2 besparing. De meest duurzame energie is nietgebruikte energie. Relatie met beleidskaders Het project draagt bij aan het behalen van de doelstellingen uit het Klimaatuitvoeringsprogramma Barendrecht. Voor 2030 geldt: er zijn geen energielabel E,F,G woningen meer, 10% gasbesparing en continu inzet op gedragsverandering (duurzamere levensstijl). Argumenten 1. De raad gevraagd heeft om een uitgewerkt plan ter bestrijding van de hoge energierekening alvorens zij instemt hiervoor de Reserve Energietransitie in te zetten. 1.1 Sinds de zomer van 2021 is er sprake van een uitzonderlijke situatie op de gasmarkt. De energieprijzen en in het bijzonder die van gas, zijn de afgelopen maanden fors gestegen.

Hoewel er landelijk twee tijdelijke maatregelen zijn aangekondigd door het kabinet, is het zaak huishoudens voor te bereiden op toekomstige fluctuaties in de energierekening. Volgens een recent rapport van CE Delft (december 2021) wordt energiearmoede een groter probleem zonder aanvullend beleid. 1.2 Door TNO is berekend dat 600 huishoudens in Barendrecht in theorie te maken hebben met een energiearmoede. Dit zijn huishoudens met een combinatie van een laag inkomen en hoge energiekosten. Door TNO is verder becijferd dat 75% van deze doelgroep in sociale huurwoningen woont. 1.3 De vicieuze cirkel kan worden doorbroken waarin huishoudens door te hoge energielasten geen geld overhouden om te investeren in energiezuinige – maar in aanleg duurdere – huishoudelijke apparatuur. 1.4 Energiearmoede betstrijden kan leiden tot positieve gezondheidseffecten door meer wooncomfort en een gezond binnenklimaat.

2/5

1.5 Verlaagt de kosten voor levensonderhoud, dat vooral relevant is voor huishoudens met lage inkomens. Overleg gevoerd met • Portefeuillehouder • Teamleider • Beleid & Ontwikkeling Sociaal Domein • Communicatie • Financiën • Juridische Zaken Kanttekeningen 1. Het vraagstuk van energiearmoede speelde al voordat we te maken kregen met de stijgende energieprijzen. De energieprijzen zullen de komende tijd aanhoudend hoog blijven, maar het is niet goed te voorspellen in hoeverre deze fluctueren en op termijn eventueel gaan dalen. Dit plan is er opgericht huishoudens met betalingsproblemen zo veel mogelijk hierin te ondersteunen. Onbekend is of het aantal huishoudens of de hoogte van de energierekening gaan toenemen, waardoor meer inzet van energiecoaches of maatregelen nodig is. Uitvoering/vervolgstappen Het project bestaat uit drie fases: • Fase 1 (dec 2021 - mrt 2022): gesprekken met doelgroepen en stakeholders (zoals schuldhulpverlening, voedselbanken). • Fase 2 (mrt 2022 - mei 2022): maatwerkaanpak nog meer verfijnen, betrekken communicatie. • Fase 3 (na mei 2022): implementatie van (1) energiecoaching en (2) maatwerkpakketten. Evaluatie/monitoring Effecten worden gemonitord via: • Landelijke monitoringstools o Reductie gasgebruik van huishouden (via o.a. VNG Wijkpaspoort) o Verbetering labelsprong (via o.a.

VNG Wijkpaspoort) o Verlaagd aantal huishoudens in energiearmoede (via monitor TNO) • Energiecoaches o Vragen energierekening voor en na traject op ter vergelijking (bezoek energiecoach twee keer of vaker) Financiën Vanuit de bestemmingsreserve Energietransitie wordt incidenteel €900.000,- ingezet voor de aanpak hoge energierekening. Juridische zaken N.v.t. Duurzaamheid Koppeling met Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties: • Goal 1 Bestrijding armoede: door energierekening omlaag te brengen. • Goal 3 Goede gezondheid en welzijn: meer wooncomfort en een gezond binnenklimaat. • Goal 7 Betaalbare en schone energie: energievoorziening betaalbaar houden (ondanks hoge energieprijzen) door deze te reduceren. En de meest schone energie is niet-gebruikte energie. • Goal 11 Duurzame steden en gemeenschappen: onder andere beter afgestelde warmteafgifte systemen en isolatiepakketten dragen bij aan een duurzamere gebouwde omgeving. • Goal 12 Verantwoordelijke consumptie en productie: consumptie van energie – die vaak nog o.b.v. fossiele brandstoffen wordt geproduceerd – wordt gereduceerd. • Goal 13 Klimaatactie: door minder energie te gebruiken – waar bij de productie ervan CO2 wordt uitgestoten – wordt de CO2 uitstoot omlaag gebracht. CO2 uitstoot reductie betekent dat het klimaat in mindere mate ontwricht wordt.

Communicatie/participatie na besluitvorming In de communicatie richting de doelgroepen wordt het volgende meegenomen:

3/5

•

• •

•

Hoofdboodschap: o Lage energierekening en daardoor minder geld stress o Meer comfort o Gezondheid, geen tocht en schimmel in huis o Duurzaamheid Communicatiemiddelen: Doelgroep benaderen via de partners/stakeholders: o Sleutelfiguren betrekken uit de gemeenschap waarin de doelgroep verkeerd o Gebruik maken van natuurlijke momenten, zoals bij de renovatie corporatiewoningen worden meteen energiedisplays aangeboden Het is van belang om rekening te houden met de volgende aandachtspunten: o Het is moeilijk om huishoudens te bereiken die soms in ‘overlevingsstand’ staan, om effectief naar hen te communiceren wordt samen opgetrokken met Sociaal Domein o Wantrouwen richting energieleveranciers, door slechte ervaringen in het verleden. Nadrukkelijk wordt kenbaar gemaakt dat de actie vanuit de gemeente gebeuren en de energiecoaches ondersteunen namens de gemeente.

Bijlagen 1. 220112 PvA Hoge energierekening Barendrecht.pdf 2. advies commissie Ruimte 1 februari 2022.pdf

4/5

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Aanpak hoge energierekening

Gemeenteraad: 22 februari 2022

Zaaknummer: 427000

Commissie ruimte 1 februari 2022

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 11 januari 2022, gezien het advies van Commissie Ruimte op 1 februari 2022,

BESLUIT: 1. Het Plan van Aanpak Hoge Energierekening vast te stellen.

2. Voor de uitvoering van het plan van aanpak €900.000 uit de Reserve Energietransitie beschikbaar te stellen.

5/5