Voorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) 2024

College van burgemeester en wethouders 3 september 2024

Zaaknummer 2024-024498

Portefeuillehouder Margo Stolk

Commissie samenleving 24 september 2024

Openbaar

Opsteller: Imširovic Fadil

Gemeenteraad 1 oktober 2024

Geadviseerd besluit 1. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) gemeente Barendrecht 2024 vast te stellen. 2. Het college opdracht te geven om het schoolpleinenbeleid 2013 en de Verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs 2009 te actualiseren en deze in lijn te brengen met de visie en richtlijnen van het IHP. 3. Het college opdracht te geven om de in het IHP geadviseerde onderzoeken uit te voeren en hiervoor een incidenteel budget van € 50.000,- beschikbaar te stellen voor het jaar 2025 en dit mee te nemen in de begroting 2025: • het jaarlijks opstellen van leerlingenprognoses; • technisch onderzoek Groen van Prinsterer aan de Hedwigepolder; • onderzoek naar normatieve leegstand en invulling of afstoten ervan. 4. Het college te verzoeken om voor de vernieuwbouw van de Rehobôthschool een gedetailleerd uitvoeringsplan op te stellen, inclusief duidelijke stappen, rollen en planning en kosten, en daarna een separaat raadsvoorstel voor de vernieuwbouw van de Rehobôthschool in te dienen. 5. Voor het gedetailleerd uitvoeringsplan een incidenteel budget van € 60.000,- beschikbaar te stellen voor het jaar 2025 en dit mee te nemen in de begroting 2025.

Raadsvoorstel Inleiding Als reactie op de voortdurende uitdagingen op het gebied van onderwijshuisvesting in Barendrecht, heeft de gemeente een Integraal Huisvestingsplan (IHP) ontwikkeld. Dit plan is het resultaat van nauwe samenwerking tussen de gemeente Barendrecht, scholen en andere belanghebbenden. Het heeft tot doel de onderwijshuisvesting te verbeteren en optimale leeromgevingen te creëren voor alle leerlingen in het basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en het voortgezet onderwijs, verspreid over Barendrecht. Hierbij wordt ook gekeken naar duurzame oplossingen die niet alleen voldoen aan de huidige, maar ook aan de toekomstige eisen. Het plan is een verdere uitwerking van een eerder collegebesluit en een bespreking in de raadscommissie op 28 mei 2024, waarin de commissie heeft besloten om dit onderwerp alleen oriënterend te behandelen. Tijdens deze bijeenkomst is de commissie door het adviesbureau ICS Adviseurs geïnformeerd over het Integraal Huisvestingsplan (IHP) middels een presentatie. Destijds achtte de commissie het voorstel nog niet besluitrijp. De vragen die in de commissie zijn gesteld, zijn door het college schriftelijk beantwoord op 12 juni 2024 met het kenmerknummer 2024-024498. Naast het vaststellen van de verwachte uitgaven voor onderwijshuisvesting, biedt dit plan ook duidelijkheid over de planning voor (ver)bouw en uitbreiding van onderwijsgebouwen.

Bovendien introduceert dit voorstel nieuw beleid dat gericht is op het optimaliseren van de onderwijshuisvesting. Dit omvat richtlijnen voor: • de integratie van integrale kindcentra binnen bestaande gebouwen; • het voorzien in ruimte voor passend onderwijs en extra begeleiding van leerlingen; • de huisvesting van de Schakelklassen. Deze aanvullende beleidsmaatregelen zijn bedoeld om niet alleen de kwaliteit van onderwijsfaciliteiten te verbeteren, maar ook om de toegankelijkheid ervan te vergroten, zodat alle leerlingen gelijke kansen krijgen om zich optimaal te ontwikkelen. Het IHP zal elke vier jaar worden geëvalueerd en geüpdatet om te zorgen dat het blijft aansluiten op veranderende behoeften en prioriteiten op het gebied van onderwijshuisvesting in Barendrecht. Deze regelmatige herzieningen stellen de gemeente en scholen in staat flexibel te reageren op nieuwe uitdagingen en kansen, en te streven naar verbetering van de kwaliteit en toegankelijkheid van onderwijsfaciliteiten voor alle leerlingen. Beoogd effect Het hoofddoel van dit voorstel is het verbeteren van de onderwijshuisvesting en het creëren van optimale leeromgevingen voor alle leerlingen in Barendrecht.

Dit omvat het terugdringen van de overcapaciteit op scholen, het bieden van een helder en uitvoerbaar meerjarenperspectief voor zowel de gemeente als schoolbesturen, en het anticiperen op verwachte en onvoorziene ontwikkelingen in de toekomst. Relatie met beleidskaders Het voorstel sluit aan bij het bestaande beleid van de gemeente Barendrecht en implementeert de doelstellingen van het meerjarenprogramma ‘Barendrecht-Werelddorp 2022-2026’ door te investeren in duurzame en inclusieve onderwijshuisvesting, waaronder: • onderwijs(achterstanden)beleid en passend onderwijs; • de notitie beheer en onderhoud openbaar toegankelijke schoolpleinen basisonderwijs 2013; • de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2009; • de Milieuopgave Barendrecht 2023-2026. Argumenten 1.1 Het plan biedt een strategisch kader voor onderwijshuisvesting. Het IHP biedt een gestructureerde en alomvattende benadering van de onderwijshuisvesting in Barendrecht. Door dit plan vast te stellen, legt de gemeente een duidelijke strategie vast voor investeringen, renovaties en nieuwbouw van onderwijsfaciliteiten. Dit kader stelt prioriteiten en richting

2/7

vast, waardoor de beschikbare middelen efficiënter kunnen worden ingezet om te voldoen aan de behoeften van de leerlingen en onderwijsinstellingen binnen de gemeente. 1.2 Het IHP zorgt voor samenwerking tussen gemeente, school en kinderopvang. Door het Integraal Huisvestingsplan vast te stellen, worden de belangen op elkaar afgestemd. Het IHP is tot stand gekomen in samenwerking met scholen en andere belanghebbenden. Dit bevordert de samenwerking en is essentieel voor een effectieve aanpak van onderwijshuisvesting. Door gezamenlijk aan een gedeelde visie te werken, kunnen betere resultaten worden behaald en kunnen eventuele knelpunten in de samenwerking tijdig worden opgelost. 1.3 Door deze visie te omarmen, kunnen we een inclusieve, gezonde en efficiënte onderwijsomgeving creëren.

Instemming met het IHP heeft een positieve uitwerking op de volgende essentiële aspecten voor onderwijshuisvesting: • brede voorzieningen: bevordering van kindcentra afgestemd op wijkbehoeften; • inclusieve voorzieningen: garantie van toegang tot passend onderwijs en zorg voor alle kinderen; • beweging stimuleren: stimulering van vitaliteit en gezondheid door beweging; • renovatie: renovatie als gelijkwaardig alternatief voor nieuwbouw; • duurzaamheid huisvesting: hoog houden van duurzaamheid met energiezuinige gebouwen; • flexibele huisvesting en standaardisatie: bevordering van flexibiliteit en standaardisatie. 1.4 Het jaarlijks opstellen van een leerlingenprognose en het monitoren van vraag en aanbod biedt inzicht in toekomstige behoeften en trends. Het jaarlijks opstellen van een leerlingenprognose en monitoring van vraag en aanbod bieden inzicht in toekomstige behoeften en trends voor onderwijshuisvesting. Deze aanpak stelt de gemeente in staat om proactief beleid te ontwikkelen en voldoende capaciteit te waarborgen, waardoor onnodige over- of ondercapaciteit wordt voorkomen. Tevens wordt deze informatie gebruikt om jaarlijks een huisvestingsprogramma vast te stellen, wat verder richting geeft aan de planning en investeringen. In afwijking op het IHP-advies om dit om de 2 jaar te doen, wordt jaarlijkse monitoring toegepast voor flexibiliteit en nauwkeurige voorspellingen.

2.1 Actualisatie van beleidsstukken bevordert consistentie en efficiëntie. Het actualiseren van beleidsstukken, zoals het schoolpleinenbeleid 2013 en de Verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs 2009, bevordert de consistentie en efficiëntie van het onderwijshuisvestingsbeleid. Door deze in lijn te brengen met het Integraal Huisvestingsplan (IHP), ontstaat uniformiteit en duidelijkheid. Dit vereenvoudigt de operaties voor alle betrokken partijen, zoals gemeente, schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Hoewel het IHP een overkoepelend kader biedt, blijven gedetailleerde richtlijnen nodig, zoals in de verordening onderwijshuisvesting en de schoolpleinennotitie. Het actualiseren van deze documenten zorgt ervoor dat ze relevant blijven en aansluiten bij de huidige behoeften en ontwikkelingen in het onderwijsveld, bijvoorbeeld door het mogelijk te maken om kindcentra te vormen. 3.1 Met de beschikbaarstelling van een budget van € 50.000,- kunnen verschillende onderzoeken worden uitgevoerd. De beschikbaarstelling van deze stelpost maakt het mogelijk om verschillende belangrijke onderzoeken uit te voeren voor het IHP. Deze onderzoeken, zoals leerlingenprognoses, technisch onderzoek en onderzoek naar leegstand, bieden essentiële informatie voor een effectieve planning van onderwijsfaciliteiten.

Door deze onderzoeken uit te voeren wordt een solide basis gelegd voor het IHP, waardoor weloverwogen beslissingen kunnen worden genomen en middelen optimaal kunnen worden ingezet. 4.1 & 5.1 Een gedetailleerd uitvoeringsplan biedt helderheid en richting. Een gedetailleerd uitvoeringsplan is belangrijk voor het succes van de vernieuwbouw van de Rehobôthschool. Het uitvoeringsplan biedt helderheid en richting door duidelijke stappen, rollen, planning en kosten vast te leggen, waardoor alle betrokken partijen weten wat er van hen wordt

3/7

verwacht en wanneer. Daarnaast biedt deze inzicht in de financiële haalbaarheid van het project en de bijbehorende risico's. Door verschillende scenario's te analyseren en de financiële consequenties ervan in kaart te brengen, kan de gemeente weloverwogen beslissingen nemen en de juiste prioriteiten stellen. Deze gecombineerde aanpak verhoogt de transparantie en verantwoording in het besluitvormingsproces en zorgt voor een solide basis voor de vernieuwbouw van de Rehobôthschool. 4.2 Om de risico's te beheersen wordt een gedetailleerd uitvoeringsplan opgesteld. Dit gedetailleerde uitvoeringsplan zal alle stappen en procedures bevatten die nodig zijn om het vernieuwbouwproject van de Rehobôthschool succesvol te voltooien. Hierin worden onder andere de verantwoordelijkheden van verschillende betrokken partijen vastgelegd, worden mogelijke risico's geïdentificeerd en worden passende mitigatiemaatregelen voorgesteld. Door een gestructureerd uitvoeringsplan te hebben, kunnen potentiële problemen tijdig worden gesignaleerd en aangepakt, waardoor de kans op vertragingen en financiële complicaties wordt geminimaliseerd. Tevens biedt het de gemeenteraad een helder kader om de voortgang van het project te volgen en indien nodig bij te sturen.

Overleg gevoerd met Voorafgaand aan dit raadsvoorstel heeft uitgebreid overleg plaatsgevonden met de portefeuillehouder en belanghebbenden, waaronder schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Het doel van deze communicatie was om input te verzamelen, zorgen te bespreken en draagvlak te creëren voor de voorgestelde maatregelen in het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en andere beleidsdocumenten. De uitkomsten van dit overleg waren positief. De betrokken partijen, zoals schoolbesturen en kinderopvangorganisaties, hebben ingestemd met het plan en de voorgestelde maatregelen. Er is consensus bereikt over de noodzaak van verbetering van de onderwijshuisvesting en het belang van een gezamenlijke aanpak om optimale leeromgevingen te creëren voor alle leerlingen in Barendrecht. Dit raadsvoorstel benadrukt de betrokkenheid van belanghebbenden tijdens de opstelling van het IHP. Participatie heeft plaatsgevonden in de vorm van overleg met diverse belanghebbenden, waaronder schooldirecties en andere relevante partijen. Deze participatie, in lijn met het Afwegingskader Participatie zoals beschreven in de Leidraad Burger, Beleid, Besturen, heeft bijgedragen aan het integreren van de behoeften en wensen van de gemeenschap in het IHP en de visie op onderwijshuisvesting.

Kanttekeningen 1.1 Gezien de huidige financiële situatie van Barendrecht is er binnen de begroting momenteel geen ruimte om extra middelen toe te wijzen voor de verbetering, renovatie of nieuwbouw van onderwijsgebouwen. Niettemin is de urgentie om verouderde schoolgebouwen aan te pakken groot. Het niet aanpakken van deze gebouwen kan leiden tot verminderde onderwijskwaliteit, veiligheidsrisico's en demotivatie bij leerlingen en leraren. Op de gemeente rust de verantwoordelijkheid om te voorzien in adequate huisvesting voor het onderwijs nadat de huidige onderwijsgebouwen zijn afgeschreven, dit om te voorkomen dat scholen onnodig op kosten worden gejaagd. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) schetst onze visie op de toekomst van onderwijshuisvesting. Echter, gezien de huidige financiële situatie is het noodzakelijk dat elk voorstel voor investeringen in onderwijshuisvesting apart wordt voorgelegd aan zowel het college als aan de raad. Dit bevordert transparantie en zorgvuldigheid in het besluitvormingsproces. De samenwerking tussen het college en de raad is hierbij noodzakelijk om tot weloverwogen beslissingen te komen, vooral gezien de financiële beperkingen. 1.2 Onvoorziene zaken kunnen de uitvoering van het plan vertragen en invloed hebben op de kosten.

Het is van belang om op mogelijke obstakels en vertragingen in het uitvoeringsproces van het IHP te anticiperen en deze te adresseren. Onvoorziene kosten kunnen de uitvoering van het plan vertragen en beperkingen opleveren voor het realiseren van de beoogde verbeteringen in de onderwijshuisvesting. Daarnaast kan het proces van actualisatie van beleidsstukken en het opstellen van een gedetailleerd uitvoeringsplan meer tijd en middelen vereisen dan oorspronkelijk gepland,

4/7

waardoor vertragingen kunnen ontstaan. Het is daarom belangrijk om deze potentiële uitdagingen te erkennen en proactief maatregelen te nemen om de voortgang van het IHP te waarborgen. 4.1 Onvoorziene zaken kunnen van invloed zijn op de vernieuwbouw van de Rehobôthschool. Onvoorziene bouwvertragingen kunnen bijvoorbeeld optreden door factoren zoals weersomstandigheden of materiaaltekorten, wat de geplande voltooiingstermijn kan vertragen. Dit kan mogelijk extra financiële druk veroorzaken voor de gemeente Barendrecht. Uitvoering/vervolgstappen De uitvoering van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan gemeente Barendrecht 2024 zal worden opgepakt door de betrokken afdeling binnen de gemeente, in samenwerking met de schoolbesturen en andere belanghebbenden. Hierbij zal een gedetailleerd uitvoeringsplan voor de Rehobôthschool worden opgesteld, waarin duidelijke stappen, rollen en planning worden uiteengezet. Dit plan zal vervolgens worden voorgelegd aan de gemeenteraad ter goedkeuring. Daarnaast zal het college de bestaande beleidsstukken actualiseren, zoals het schoolpleinenbeleid 2013 en de Verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs 2009, om deze in lijn te brengen met de visie en richtlijnen van het IHP. Dit proces vereist tijd, en zal daarom zorgvuldig worden uitgevoerd met aandacht voor de benodigde juridische procedures en overlegmomenten met belanghebbenden.

De exacte planning en uitvoeringsstappen zullen nader worden vastgesteld in overleg met alle betrokken partijen, waarbij transparante communicatie en zorgvuldige afstemming van groot belang zullen zijn. Evaluatie/monitoring De voortgang en effectiviteit van het Integraal Huisvestingsplan gemeente Barendrecht 2024 zullen jaarlijks worden geëvalueerd in samenwerking met de schoolbesturen en andere belanghebbenden. Deze evaluatie richt zich op financiële voortgang, operationele uitvoering en betrokkenheid van belanghebbenden. De voortgang en eventuele knelpunten worden zo nodig aan het college en de gemeenteraad voorgelegd. Financiën Het totaalbedrag dat nodig is voor de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het jaar 2025 bedraagt €110.000. Dit bedrag is als volgt verdeeld: • Beslispunt 3: Voor het uitvoeren van geadviseerde onderzoeken, waaronder het opstellen van leerlingenprognoses, technisch onderzoek en onderzoek naar normatieve leegstand, is een budget van € 50.000 vereist. • Beslispunt 4 & 5: Voor het opstellen van een gedetailleerd uitvoeringsplan voor de vernieuwbouw van de Rehobôthschool is een budget van € 60.000 nodig.

Juridische zaken Met de raadsinformatiebrief van 12 juni 2024 (beantwoording technische vragen) is Bijlage 6 Doorrekening planvorming IHP Barendrecht onder geheimhouding aan de raad verstrekt, op grond van artikel 87 en artikel 88, tweede lid, van de Gemeentewet en artikel 5.1, tweede lid, aanhef en onder b, van de Wet open overheid, ter bescherming van de financiële belangen van de gemeente. Duurzaamheid Duurzaamheid en gezondheid staan centraal bij de ontwikkeling van onderwijshuisvesting in Barendrecht. De “Milieuopgave Barendrecht 2023-2026” heeft als doelstelling het beperken van het elektriciteitsgebruik in de gebouwde omgeving en streeft, waar financieel haalbaar, naar energieneutrale gebouwen (ENG). Dit houdt in dat het gebouwgebonden energieverbruik van gebouwen volledig op locatie zelf wordt opgewekt, wat leidt tot een neutrale CO2-uitstoot. Deze ambitie ondersteunt de bredere doelen van het Klimaatakkoord, dat voorziet in een reductie van de CO2-emissie met 55% tegen 2030 en 95% tegen 2050, evenals de overgang naar een volledig aardgasvrije energievoorziening tegen 2050.

5/7

Voor bestaande schoolgebouwen wordt bij het onderhoud gekeken naar mogelijkheden voor verduurzaming en verbetering van het binnenklimaat, waarbij subsidiemogelijkheden worden onderzocht om de investering te ondersteunen. Communicatie/participatie na besluitvorming Na de besluitvorming brengen we de betrokken partijen, waaronder de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties, op de hoogte van het besluit. Deze communicatie zal worden uitgevoerd door de beleidsadviseur onderwijshuisvesting van de gemeente. Het doel van de communicatie is om de betrokkenen op de hoogte te stellen van het besluit tot vaststelling en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan gemeente Barendrecht 2024, evenals de mogelijke gevolgen en vervolgstappen. Daarnaast zal er ruimte zijn voor het beantwoorden van vragen en het bieden van verdere informatie indien nodig. Indien nodig informeren schooldirecties van in het IHP genoemde scholen de ouders van hun leerlingen over onderdelen uit het IHP.

Bijlagen 1. Bijlage 1_factsheets IHP Barendrecht 20240827.pdf 2. Bijlage 2_Visie op onderwijshuisvesting IHP Barendrecht.pdf 3. Bijlage 3_Gebouwmatrix IHP Barendrecht.pdf 4. Bijlage 4_Brief pilot binnenklimaat.pdf 5. Bijlage 5_tabellen bewegingsonderwijs.pdf 6. Advies commissie Samenleving 28 mei 2024.pdf 7. Getekende RIB Beantwoording technische vragen IHP.pdf 8. Technische vragen EVB IHP Onderwijs 2024 d.d. 24 september 2024.pdf 9. Technische vragen EVB IHP Onderwijs 2024 d.d. 24 september 2024 Geheime bijlage.pdf 10. 2024-024498 Beantwoording technische vragen IHP 24 sept.pdf 11. 2024-024498 Beantwoording technische vragen IHP 24 sept Geheime bijlage.pdf 12. rapportage IHP Barendrecht 13. Geheim Bijlage 6_Doorrekening planvorming IHP Barendrecht.pdf

6/7

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) 2024

Gemeenteraad: 1 oktober 2024

Zaaknummer:

Commissie samenleving 24 september 2024

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 20 augustus 2024, gezien het advies van College van burgemeester en wethouders op 3 september 2024, gezien het advies van Commissie Samenleving op 24 september 2024 gelet op Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2009

BESLUIT: 1. Het Integraal Huisvestingsplan (IHP) gemeente Barendrecht 2024 vast te stellen.

2. Het college opdracht te geven om het schoolpleinenbeleid 2013 en de Verordening Voorziening Huisvesting Onderwijs 2009 te actualiseren en deze in lijn te brengen met de visie en richtlijnen van het IHP.

3. Het college opdracht te geven om de in het IHP geadviseerde onderzoeken uit te voeren en hiervoor een incidenteel budget van € 50.000,- beschikbaar te stellen voor het jaar 2025 en dit mee te nemen in de begroting 2025: • het jaarlijks opstellen van leerlingenprognoses; • technisch onderzoek Groen van Prinsterer aan de Hedwigepolder; • onderzoek naar normatieve leegstand en invulling of afstoten ervan.

4. Het college te verzoeken om voor de vernieuwbouw van de Rehobôthschool een gedetailleerd uitvoeringsplan op te stellen, inclusief duidelijke stappen, rollen en planning en kosten, en daarna een separaat raadsvoorstel voor de vernieuwbouw van de Rehobôthschool in te dienen.

5. Voor het gedetailleerd uitvoeringsplan een incidenteel budget van € 60.000,- beschikbaar te stellen voor het jaar 2025 en dit mee te nemen in de begroting 2025.

7/7