Voorstel BD

Raadsvoorstel Onderwerp: Programma kostenverhaal

College van burgemeester en wethouders 18 februari 2025

Zaaknummer 2025-009089

Portefeuillehouder Lennart Linden

Commissie Algemene Zaken en Financiën BD 10 maart 2025

Openbaar

Opsteller: Lars Pieterse

Gemeenteraad 25 maart 2025

Geadviseerd besluit 1. Een bestemmingsreserve “Fonds sociale woningbouw” te vormen binnen de reserve grondbedrijf. 2. Een bestemmingsreserve “Bovenwijkse voorzieningen” te vormen binnen de reserve grondbedrijf.

Raadsvoorstel Inleiding In het woonprogramma zijn de kaders gezet voor de gemeente Barendrecht daarom wilt de gemeente hiermee slagvaardig aan de slag gaan. Daar horen financiële middelen en sturing bij. Daarom hebben we gekozen om diverse bestemmingsreserves te openen en het beleidsstuk programma kostenverhaal op te stellen, ter bevordering van ruimtelijke ontwikkelingen. Het programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen wordt als (vrijwillig) programma onder de Omgevingswet digitaal beschikbaar gesteld op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Waarschijnlijk zal het programma op termijn grotendeels opgaan in de gemeentelijke omgevingsvisie, deels in het gemeentelijke omgevingsplan en een deel in een of meerdere losse beleidsregels. De gemeenteraad heeft nog tot respectievelijk 2027 en 2032 de tijd om de omgevingsvisie en het omgevingsplan en vast te stellen. Tot die tijd gebruiken we daarvoor het wat meer uitvoeringsgerichte instrument uit de Omgevingswet: ‘programma’. Dit instrument is vormvrij, waardoor deze op korte termijn makkelijker digitaal te ontsluiten is. Voor de lange termijn is het aan te raden in ieder geval de tabellen met de te verhalen financiële bijdragen op te nemen in een beleidsregel. Een beleidsregel is namelijk eenvoudiger te wijzigen en daarmee actueel te houden.

Beoogd effect Dit beleidsstuk heeft als verwachte effect dat het voor initiatiefnemers duidelijk is wat het proces en kosten zijn om binnen de gemeente te gaan ontwikkelen. Relatie met beleidskaders Omgevingsprogramma Wonen Nota grondbeleid Overleg gevoerd met N.v.t. Argumenten 1.1 Zonder bestemmingsreserve kan het college het programma Kostenverhaal niet vaststellen. De bestemmingsreserve binnen het programma Kostenverhaal is een essentieel onderdeel. De gemeente moet de inkomsten uit kostenverhaal op een transparante en verantwoorde manier beheren. Dit wordt gerealiseerd door het openen van een bestemmingsreserve. 1.2 Met een programma kostenverhaal wordt duidelijk welke kosten de gemeente aan private partijen kan doorberekenen. Dit verhoogt de transparantie en voorkomt misverstanden en conflicten met ontwikkelaars over de verdeling van kosten. 1.3 Een duidelijk kostenverhaalbeleid zorgt ervoor dat de lasten eerlijk worden verdeeld tussen de gemeente en private partijen. Hiermee wordt voorkomen dat de gemeenschap opdraait voor kosten die voortkomen uit private projecten. 1.4 Een nota kostenverhaal biedt een juridisch kader dat consistent kan worden toegepast. Dit zorgt ervoor dat de gemeente altijd op een rechtmatige wijze kosten kan verhalen, in overeenstemming met de Wet ruimtelijke ordening en de Omgevingswet.

2.1 Een fonds kan direct worden ingezet om de realisatie van sociale woningen te bevorderen. Dat is belangrijk in regio’s met een hoge vraag naar betaalbare woningen, zoals de onze. Dit helpt de gemeente om haar doelstellingen rond betaalbaarheid en toegankelijkheid te halen. 2.2 Met een bestemmingsreserve kan de gemeente meer regie voeren over sociale woningbouw. Hierdoor kan de gemeente specifiek inspelen op de lokale vraag en beleid voeren dat aansluit bij haar visie op woningbouw.

2/4

Kanttekeningen 1.1 Er bestaat risico op vertraging door onderhandelingen. Onderhandelingen met ontwikkelaars over kostenverhaal kunnen tijdrovend zijn en leiden tot vertragingen in de projectrealisatie. Dit kan vooral een probleem zijn bij complexe projecten waarbij meerdere partijen betrokken zijn. 1.2 Het beheren van een bestemmingsreserve vergt nauwkeurige financiële administratie en toezicht. Dit brengt extra administratieve lasten met zich mee en vraagt om expertise binnen de gemeentelijke organisatie. Daarnaast vergt gedegen financieel beheer, met name voor grote en langlopende reserves. Dit vraagt om continu toezicht en jaarlijkse rapportages, wat de administratieve last voor de gemeente vergroot. We zullen hiervoor ruimte maken binnen het grondbedrijf en hierover rapporteren via de jaarlijkse rapportage van het Meerjaren Prognose Grondbedrijf (MPG). 1.3 Door te veel middelen te focussen op sociale woningbouw, kan er een onevenwichtigheid ontstaan, waarbij het middensegment onder druk komt te staan. Dit vraagt om een zorgvuldig evenwicht tussen verschillende woningsegmenten hiervoor zullen we het toetsen via het woonprogramma. 2.2 Er bestaat een risico dat de middelen in de reserve niet op tijd worden ingezet door uitstel van projecten of veranderende behoeften. Dit kan leiden tot inefficiënt gebruik van de middelen.

2.3 Er is een risico dat de gemeente te veel of te weinig middelen opzij zet in de reserve, afhankelijk van de toekomstige belastingdruk. Dit kan resulteren in inefficiënt gebruik van middelen of een onverwachte belastingdruk die alsnog ten laste komt van de exploitatie. Financiën De bestemmingsreserve “Fonds sociale woningbouw” zal worden gerealiseerd binnen de reserve grondbedrijf. Hierin zullen donaties worden gedaan door initiatiefnemers die niet kunnen voldoen aan ons woonbeleid. De uitnamen kan alleen worden gedaan door initiatieven die meer bouwen dan 30% sociaal en een negatieve grondexploitatie hebben. In de te vormen bestemmingsreserve “bovenwijksevoorzingen” binnen de reserve grondbedrijf zullen donaties worden gedaan door initiatiefnemers voor het realiseren van nieuwe woningen. Juridische zaken Het programma kostenverhaal treedt in werking op het moment van publicatie in het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Communicatie/participatie na besluitvorming N.v.t. Uitvoering/vervolgstappen N.v.t. Evaluatie/monitoring N.v.t.

Bijlagen 1. Bijlage Kostenverhaal Barendrecht.pdf 2. Advies commissie AZ&F 10 maart 2025.pdf 3. Ondertekend raadsbesluit Programma kostenverhaal.pdf

3/4

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Programma kostenverhaal

Gemeenteraad: 25 maart 2025

Zaaknummer:

Commissie algemene zaken en financiën bd 10 maart 2025 De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 18 februari 2025, gezien het advies van Commissie Algemene Zaken en Financiën BD op 10 maart 2025, gelet op

;

BESLUIT: 1. Een bestemmingsreserve “Fonds sociale woningbouw” te vormen binnen de reserve grondbedrijf.

2. Een bestemmingsreserve “Bovenwijkse voorzieningen” te vormen binnen de reserve grondbedrijf.

4/4