Voorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Aanpak nieuwe wet inburgering

College van burgemeester en wethouders 21 december 2021

Zaaknummer 421654

Portefeuillehouder Nico Bults

Commissie Planning en Control 10 januari 2022

Openbaar

Gemeenteraad 25 januari 2022

Geadviseerd besluit 1. De 'Doorontwikkeling aanpak vergunninghouders' vast te stellen. 2. Het regionale kwaliteitsconvenant aan te gaan voor de jaren 2021 en 2022, hier incidenteel €4.000 voor beschikbaar te stellen en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022. 3. De volgende bedragen beschikbaar te stellen voor de uitvoeringskosten van personele ondersteuning, deze budgetten over te hevelen naar de BAR-organisatie en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022: • 2022: €89.200 • 2023: €119.200 • 2024: €137.200 • 2025: €137.200 • 2026: €137.200 4. Incidenteel een bedrag van €44.000 beschikbaar te stellen voor de implementatie voor het jaar 2022, dit over te hevelen naar de BAR-organisatie en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022. 5. Incidenteel een bedrag van €16.292,- beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de ELIP aanpak en hiervan de uitvoeringskosten ter hoogte van €7.752 over te hevelen naar de BAR-organisatie en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022.

1/5

Raadsvoorstel Inleiding Per 1 januari 2022 zal de Nieuwe Wet Inburgering gaan gelden. Hiermee worden gemeenten verantwoordelijk voor de inburgering van nieuwkomers. Aanleiding hiervoor is dat de uitgangspunten van de huidige wet onvoldoende aansluiten bij de leefwereld en de mogelijkheden van nieuwkomers. In de (oude/huidige) Wet Inburgering 2011 hebben inburgeraars zelf de verantwoordelijkheid over hun inburgering. Dit heeft geleid tot weinig sturing op het inburgerings- en integratieproces, waardoor er sprake is van minder goed taalonderwijs, versplintering van de begeleiding en het laat signaleren van problemen in het integratieproces. Vanaf 1 januari 2022 krijgt de gemeente de regie op de inburgering. Dit betekent dat er verschillende verantwoordelijkheden bij de gemeente worden belegd. Deze verantwoordelijkheden moeten worden geconcretiseerd en vervolgens worden geïmplementeerd. In bijgevoegd plan wordt ingegaan op wat er de komende tijd nodig is ter voorbereiding op de Nieuwe Wet Inburgering en om deze per 1 januari 2022 uit te voeren. De aanpak is een verdere invulling van het plan ‘Aanpak vergunninghouders’ zoals deze in 2020 is aangenomen.

Beoogd effect Het nieuwe inburgeringsstelsel beoogt een bijdrage te leveren aan het maatschappelijk doel van inburgering, namelijk dat alle inburgeringsplichtigen snel en volwaardig meedoen in de Nederlandse maatschappij, het liefst via betaald werk. Hierbij wordt ingezet op het bereiken van het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst B1) en kennis van de Nederlandse maatschappij, in combinatie met gerichte inspanningen op participeren naar vermogen vanaf de start van het inburgeringstraject. Het centrale principe binnen deze doelen is dat gemeenten de regie voeren op de uitvoering van de inburgering. De inburgeringsplichtigen blijven zelf verantwoordelijk voor het voldoen aan de inburgeringsplicht. Relatie met beleidskaders Aanpak Vergunninghouders 2020. Argumenten 1.1. We zorgen dat er uitvoering gegeven kan worden aan de nieuwe Wet inburgering. Per 1 januari krijgt de gemeente de regie op de inburgering. Dit betekent dat er verschillende verantwoordelijkheden bij de gemeente worden belegd. Deze verantwoordelijkheden moeten worden geconcretiseerd en vervolgens worden geïmplementeerd. De aanpak geeft houvast voor de implementatie. 2.1 Hiermee wordt de kwaliteit van het onderwijs geborgd voor inburgeraars die zelf hun inburgeringsaanbod moeten inkopen. Gezins- en overige migranten moeten ook inburgeren, maar voor hen gelden andere regels.

Zo is de gemeente niet verantwoordelijk voor hun inburgeringsaanbod. Aangezien zij ook zelf inburgeringsaanbod inkopen is het wenselijk om aan te sluiten bij het regionale kwaliteitsconvenant. Gemeente Rotterdam heeft namelijk met de overige gemeenten in de regio de handen ineengeslagen bij de aanbesteding van het taalonderwijs en het regionale kwaliteitsconvenant opgezet. Zo zijn er meer volume, lagere kosten en gelijke kwaliteitseisen in de regio. Naast het kwaliteitsconvenant met de aanbieders, worden deze ook regelmatig bezocht. Zo wordt de kwaliteit gewaarborgd. 3.1/4.1 Om het plan uit te voeren zijn middelen nodig. Vanaf de invoering van de nieuwe wet zullen uitvoeringskosten worden gemaakt. Voorafgaand aan de invoering van de wet zullen kosten worden gemaakt ter implementatie van de nieuwe wet. 5.1. Met een ELIP-aanpak zorgen we voor een betere integratie van deze groep statushouders. Een belangrijke groep statushouders die niet onder de nieuwe wet vallen (en niet in de geest van de nieuwe wet worden begeleid) is de Einde Lening InburgeringsPlicht-groep (ELIP). Deze groep is nog niet ingeburgerd en zit aan het eind van hun inburgeringstermijn en/of lening. Het is in het belang van zowel de statushouder als de gemeente om de gehele ‘En ondertussen’-groep te laten meeprofiteren van de mogelijkheden die de nieuwe wet biedt.

De extra ondersteuning inburgering zal naar behoefte ingezet worden. Het kan bestaan uit o.a. begeleiding, aanbieden taallessen e/o examentraining op de onderdelen die de statushouders nog moeten behalen.

2/5

Overleg gevoerd met • Landelijk: COA/DUO/CBS/SZW/Aanbieder Taal- leerbaarheidstoets • Regionaal: Rotterdam/Regiogemeenten/Aanbieders inburgeringsaanbod/werkgevers/ vervolgonderwijs • Lokaal: “Inburgeringscoalitie” (welzijnspartner/vluchtelingenwerk/vrijwilligersorganisaties/ kinderopvang/Taalpunt/LZN) • Intern: WI/Poort/Uitkeringsadministratie/Klantmanager Statushouders/SHV preventie/ Onderwijs/WSPR/Wijkteam/Handhaving/Communicatie/ management/ portefeuillehouder Kanttekeningen Aantallen en opbouw doelgroep Gemeenten weten op dit moment niet hoeveel nieuwkomers met welke achtergrond en ontwikkelingsmogelijkheden per 1 januari 2022 naar hun gemeente komen. Dit maakt de begroting voor alle onderdelen van de nieuwe wet moeilijk. We volgen steeds de taakstelling die ons wordt opgelegd zodat de impact tijdig inzichtelijk is. We gaan geen onomkeerbare zaken implementeren of besluiten nemen. Daarnaast gaan we uit van maatwerk, waardoor we de trajecten kunnen aanpassen aan de behoeften. Uitvoering/vervolgstappen Per 1 januari wordt uitvoering gegeven aan de wettelijke taken. Veel van de onderdelen zijn reeds in gang gezet. Veel zaken vereisen goede afstemming tussen partijen (zowel intern als extern).

Evaluatie/monitoring Aan het einde van het implementatieproject en als de eerste mensen die vallen onder de nieuwe wet Inburgering gebruik hebben gemaakt van de dienstverlening, wordt er teruggekeken op de implementatie en op de dienstverlening richting de ‘ondertussen’-groep. Naar verwachting zal dit eerst in april intern worden geëvalueerd en in juni met de inburgeringscoalitie. Financiën SPUK Inburgeringsvoorzieningen worden uitgekeerd middels een specifieke uitkering (SPUK). De verdeling hiervan wordt vastgelegd in de lagere wet- en regelgeving. De verdeling wordt gebaseerd op de huisvestingstaakstelling. Onderstaande tabel geeft inzicht in de bedragen die worden uitgekeerd per statushouder, per onderdeel. Gezins- (of overige) Inburgeringsvoorzieningen: Asielmigrant migrant Inburgeringsaanbod/Leerroutes €10.000 Module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP) €136 €195 Maatschappelijke Begeleiding (MB) €1944 Participatieverklaringstraject (PVT) €216 €216 Tolken €417 €179 Uitvoering & Implementatie Voor de uitvoeringskosten zijn door het Rijk middelen vrijgegeven middels het gemeentefonds. Dit zijn kosten voor brede intake, persoonlijke Plan Inburgering en Participatie (PIP), voortgang PIP, de Leerbaarheidstoets, ontzorgen, inkoop en beleidsondersteuning. Onderstaande tabel geeft de uitvoeringskosten van personele ondersteuning door de BAR-organisatie weer per jaar.

Uitvoering 2022 2023 2024 2025 2026 Kosten €89.200 € 119.200 € 137.200 € 137.200 € 137.200 Naast uitvoeringskosten zijn er ook implementatiekosten voor de nieuwe wet. Vanuit het Rijk zijn er middelen vrijgegeven via de meicirculaires van 2020 en 2021. De implementatiekosten die nog gemaakt moeten worden zijn €44.000,- Dit betreft personeelskosten en ICT-diensten en dienen overgeheveld te worden naar de BAR-organisatie. Kwaliteitsconvenant

3/5

Om aan te sluiten bij het regionale kwaliteitsconvenant voor de jaren 2021 en 2022 wordt een financiële bijdrage van €4.000 euro gevraagd. ELIP Er zijn momenteel 16 ELIPs bij de gemeente Barendrecht die nog bereikt moeten worden. Uit de eerdere ervaringen van andere gemeenten blijkt dat het voor 30% van de ELIPs instrumenten (taaltrajecten en inburgeringsexamens) ingezet worden. De ingezette instrumenten kosten gemiddeld € 1500,- per ELIPs. Gezien de omvang van de doelgroep ELIPs en van uitgaande dat voor 30% deze groep een instrument nodig kan hebben, dient er € 7.500,- beschikbaar te worden gesteld. Daarnaast moet er rekening gehouden worden met de inzet van tolken (€1040,-) en de uitvoeringskosten (€7.750). Deze uitvoeringskosten zullen moeten worden overgeheveld naar de BAR-organisatie. Er worden middelen beschikbaar gesteld door het Rijk voor de ELIP-groep. Deze worden naar verwachting middels de decembercirculaire 2021 uitgekeerd. Begroting ELIP Toelichting Periode Kosten Instrumenten Inburgeringsvoorziening: taallessen, 2022 inburgeringsexamens, examentrainingen, leerbaarheidtoets enz. € 7.500 Tolkvoorziening Inzet tolken 2022 € 1.040 Uitvoering Inzet klantmanagement 2022 € 7.752 Totaal € 16.292, In de 1e Tussenrapportage van 2022 zullen de financiële gevolgen verwerkt worden. Juridische zaken Het voorstel is afgestemd met Juridische Zaken. Duurzaamheid n.v.t.

Communicatie/participatie na besluitvorming N.v.t.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Doorontwikkeling aanpak vergunninghouders - Barendrecht V2.pdf Mandaatbesluit aanvraag SPUK wet inburgering BD.pdf Technische vragen fractie EVB inzake aanpak nieuwe wet inburgering.pdf 202120110 beantwoording tech vragen EVB aanpak nieuwe wet inburgering.pdf Bijlage Nieuwe wet inburgering_Introductie voor raadsleden.pdf advies commissie P&C 10 januari 2022.pdf

4/5

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Aanpak nieuwe wet inburgering

Gemeenteraad: 25 januari 2022

Zaaknummer: 421654

Commissie planning en control 10 januari 2022

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 21 december 2021, gezien het advies van Commissie Planning en Control op 10 januari 2022, gelet op Nieuwe Wet Inburgering.

BESLUIT: 1. De 'Doorontwikkeling aanpak vergunninghouders' vast te stellen.

2. Het regionale kwaliteitsconvenant aan te gaan voor de jaren 2021 en 2022, hier incidenteel €4.000 voor beschikbaar te stellen en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022.

3. De volgende bedragen beschikbaar te stellen voor de uitvoeringskosten van personele ondersteuning, deze budgetten over te hevelen naar de BAR-organisatie en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022: • 2022: €89.200 • 2023: €119.200 • 2024: €137.200 • 2025: €137.200 • 2026: €137.200

4. Incidenteel een bedrag van €44.000 beschikbaar te stellen voor de implementatie voor het jaar 2022, dit over te hevelen naar de BAR-organisatie en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022.

5. Incidenteel een bedrag van €16.292,- beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de ELIP aanpak en hiervan de uitvoeringskosten ter hoogte van €7.752 over te hevelen naar de BAR-organisatie en dit te verwerken in de 1e Tussenrapportage 2022.

5/5