Voorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Raadsvoorstel Financiën centrumaanpak (gecombineerde commissie Ruimte/AZ&F)

College van burgemeester en wethouders 11 juli 2023

Portefeuillehouder Dirk Vermaat

Commissie ruimte 5 september 2023

Openbaar

Gemeenteraad 26 september 2023

Geadviseerd besluit 1. Het Onderlangs West tot aan het Binnenhof klimaatadaptief te herinrichten tezamen met de herinrichting van ’t Vlak en de Doorsteek. 2. Het investeringskrediet Centrumaanpak, ingrepen in de buitenruimte, voor het jaar 2024 op te hogen met € 3.549.800 excl. BTW voor de herinrichting van de Doorsteek, ’t Vlak, Onderlangs en de ambtelijke uren. 3. De ontvangen subsidie "tijdelijke impulsregeling Klimaatadaptatie 2021-2027" van € 137.741 (excl. BTW) in te zetten in 2024. 4. De kapitaallasten € 105.800 vanaf 2025 bij te ramen in de begroting (ten behoeve van beslispunt 2). 5. De financiële gevolgen te verwerken in de begroting 2024 en dit voorstel te betrekken bij de integrale afweging in het kader van de vaststelling van de begroting 2024.

1/6

Raadsvoorstel Inleiding De basis voor de Centrumaanpak is de Ruimtelijke Kansen Verkenning, de Financiële Kansenverkenning en de Ontwikkelingsstrategie, die door de gemeenteraad op 17 februari 2015 zijn vastgesteld en herzien in december 2015. De Centrumaanpak is een organische ontwikkeling. Het realiseren van woningen en vernieuwing winkelpanden ligt primair als uitdaging bij de markt. De gemeente is aan zet voor de buitenruimte. In 2015 is gekozen voor een scenario om de volgorde van investeringen in de deelprojecten van het centrum te bepalen met een investeringskrediet van € 8 mln en financieringstaakstelling € 1 mln. We zijn nu een aantal jaar verder en aan het einde van het budget. Voor de start realisatie van de deelprojecten De Doorsteek en ’t Vlak en het Onderlangs west is ophoging van het investeringskrediet voor het jaar 2024 nodig. Daarnaast is het van belang dat het Achterom Oost heringericht wordt in combinatie met de buitenruimte van 't Trefpunt nadat renovatie 't Trefpunt is opgeleverd in eerste kwartaal 2025. In een later stadium bezien we nader wat gezien de huidige marktontwikkelingen en klimaatopgaven nog nodig het centrum af te ronden tot een klimaatadaptief en goed functionerend, bereikbaar en aantrekkelijk centrum. Input daarvoor verwachten we uit het proces van de detailhandelsvisie die in 2024 wordt opgesteld voor Barendrecht.

Een overzichtskaart met deelprojecten binnen het centrum treft u aan als bijlage 1. Beoogd effect Een vitaal en aantrekkelijk klimaatbestendig centrum met voldoende woningen, voorzieningen, groen en parkeergelegenheid. Relatie met beleidskaders Ruimtelijke kansenverkenning 2015 Beeldkwaliteit plan centrum 2015 Meerjarenprogramma Barendrecht Werelddorp 2022 – 2026 Argumenten 1.1 Het gebied Onderlangs West vanaf de Doorsteek tot aan het Binnenhof pakken we aan vanwege de noodzaak tot klimaatadaptieve maatregelen en mede op verzoek van de raad. Verbetering van de waterafvoer en waterberging van het Onderlangs is noodzakelijk vanwege wateroverlast bij stortbuien. Dit blijkt uit de stresstest en de wateroverlast in mei 2018 toen het water bij de winkels naar binnen stroomde. Recent gebeurde dit weer op 20 juni 2023. Door werk met werk te maken richten we meteen de buitenruimte in. Het ontwerp 't Vlak - Onderlangs is bijgevoegd in bijlage 3. Bovendien komen we hiermee tegemoet aan de vraag uit de raad om dit gebied ook op te pakken (zie 455200 Brief van het college inzake ontwerp 't Vlak Gemeente Barendrecht (raadsinformatie.nl)). 2.1 Het bedrag is nodig voor de realisatie van scenario 4a voor ’t Vlak en de Doorsteek van het raadsbesluit van 26 januari 2021. De raad maakte toen de keuze voor de inrichting tot een autovrij ’t Vlak.

Dit scenario is uitgewerkt tot een ontwerp dat het college in januari 2022 heeft vastgesteld (RIB 455200 9 febr 2022). Zoals in argument 1.1 benoemd is daar nu ook het Onderlangs aan toegevoegd. Aanbesteding start in 2023, uitvoering in 2024. 2.2 ’t Vlak, de Doorsteek en Onderlangs West in één aanbesteding uitvoeren is efficiënter dan het Onderlangs West los op te pakken. Eén aanbesteding betekent minder ambtelijke begeleidingsuren. Bovendien kunnen door grootschaligere inkoop van materialen inkoopvoordelen worden behaald. 2.3 Buitenruimte van ’t Trefpunt is het gevolg van renovatie 't Trefpunt en onderdeel van integraal ontwerp met het Achterom Oost met realisatie in 2025.

2/6

De raad besloot tot een extra financiering voor de renovatie van ’t Trefpunt. De buitenruimte van het pand viel daar niet onder. Deze wordt in relatie tot het gebruik van het renoveerde pand integraal met het gebied Achterom Oost (deelgebied I2) ontworpen. Ontwerp en aanbesteding kunnen in 2024 starten, realisatie volgt na oplevering van ’t Trefpunt in 2025. In aansluiting op de realisatie van herontwikkeling Mr. Lohmanstraat door Patrimonium is besloten eerst Achterom West (I1) te realiseren. Door deze wijziging in fasering kan het Achterom Oost nu goed integraal met de buitenruimte van ’t Trefpunt gerealiseerd worden. Voor een dit deel van het Achterom was eerder geen budget beschikbaar; grondverkopen binnen het centrum zouden moeten bijdragen aan de financiering (de taakstelling van € 1 mln). 2.4 Verschillende oorzaken leidden tot deze aanvullende kredietaanvragen. • Het krediet is de afgelopen jaren niet bijgeraamd voor bijvoorbeeld kostenstijgingen en ambtelijke uren. Er was voldoende budget om verder te werken. Nu is de bodem in zicht en resteren nog een aantal opgaven. • Ten opzichte van januari 2021 moeten we in de civiele raming van 't Vlak en de Doorsteek rekenen met een kostenstijging van 20%. • In de afgelopen jaren zijn andere keuzes gemaakt bij de uitvoering van het ontwikkelscenario.

Onder andere is ervoor gekozen om niet deelgebied I2 te realiseren (Achterom oost), maar deelgebied I1 (Achterom west). Reden daarvoor was de afronding van de entree naar het centrum naast de nieuwbouw van Patrimonium aan de Mr. Lohmanstraat in combinatie met de inrichting van de buitenruimte van deze locatie. Zo is werk met werk gemaakt. • In de loop der jaren zijn strategisch een aantal garages aan de Keerweer en Weerom aangekocht die onderdeel zijn van gebied D3 (Onderlangs, omgeving Jumbo); dit gebied valt wel binnen de Ruimtelijke Kansenverkenning maar niet binnen het investeringsscenario van het krediet uit 2015. Een marktinitiatief dat kan bijdragen aan deze kosten is nog niet gestart. • In de afgelopen jaren is onderbenutting van budget niet ingezet voor het centrum. Het niet kunnen realiseren van de lift van het Achterom naar Middenbaan (RIB d.d. 9 juli 2022) leidde volgens de financiële regels tot terugstorting van een bedrag van circa € 95.000 naar de Algemene Reserve. • Grondverkoopopbrengsten zijn ten gunste van het jaarresultaat gekomen, maar niet ten gunste van het centrum. In 2015 gingen we ervan uit dat grondverkopen zouden bijdragen aan dekking van investeringen in het centrum om zo de financieringsopgave van 1 mln te dekken. • Aankopen zijn duurder uitgevallen dan in 2015 was geraamd.

2.5 Werkzaamheden die te maken hebben met riolering worden uit de voorziening riolering betaald. Vanwege de verbetering van de waterafvoer en waterberging betaalt riolering voor een bedrag van € 250.000 mee aan de kosten. In de ophoging van het investeringskrediet is daar al rekening mee gehouden. 2.6 Financiële bijdragen vanuit marktinitiatieven in het centrum kunnen de kosten nog drukken. Het gaat dan om kosten voor herinrichting buitenruimte (zoals realisatie parkeerplaatsen) die te maken hebben met herontwikkeling of uitbreiding van winkels en bovenliggende woningen. De kosten worden in een anterieure overeenkomst afgesproken en uitvoering vindt plaats door de gemeente waarbij we zoveel mogelijk werk met werk maken. Aangezien er nog geen concreet zicht is op ontwikkelingen en te sluiten overeenkomsten, kunnen we met die bijdragen nog geen rekening houden in de hoogte van dit investeringskrediet. 3.1 Dekking vinden we deels in een voor dit project toegekende subsidie. Vanuit de tijdelijke impulsregeling Klimaatadaptatie 2021-2027 is een bedrag van € 137.741 (excl BTW) toegekend door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Overleg gevoerd met N.v.t.

3/6

Kanttekeningen 2.1 Voor de realisatie van de Doorsteek zijn nog enkele kleine stukjes grond nodig, die zijn nog niet in bezit. De gerechtelijke onteigeningsprocedure is in gang gezet. Ondertussen wordt het minnelijk overleg voortgezet. De voorbereidende sloopwerkzaamheden kunnen in ieder geval doorgaan. 2.2 Doordat het uitvoeren van de renovatie van ’t Trefpunt zonder herinrichting buitenruimte is begroot, verhogen deze kosten nu het aan te vragen investeringskrediet Centrumaanpak 2e fase. Daar is ambtelijk en bestuurlijk in goed overleg bewust voor gekozen omdat de buitenruimte ’t Trefpunt en het Achterom hierdoor integraal kunnen worden ontworpen en aanbesteed. Uitvoering zal starten na oplevering renovatie ’t Trefpunt. Uitvoering/vervolgstappen Na het raadsbesluit starten we de aanbesteding voor herinrichting ’t Vlak, de Doorsteek en Onderlangs West. Evaluatie/monitoring Bij de P&C-cyclus informeren we uw raad over de voortgang en de financiële stand van zaken. Financiën Voor een toelichting op de verdeling van het gevraagde budget verwijzen we u naar de bijgevoegde geheime financiële bijlage ophoging investeringskrediet Centrumaanpak. Het voorstel heeft tot gevolg een extra investeringskrediet van € 3.549.800,- en exploitatielasten van € 125.000,-. Bij de begroting maken we de integrale afweging met betrekking tot het investeringskrediet en de exploitatielasten.

Juridische zaken N.v.t. Duurzaamheid De buitenruimte richten we duurzaam en klimaatbestendig in tot een prettige buitenruimte om te verblijven en elkaar te ontmoeten. We gaan daarbij uit van mens, planeet, economie (people, planet, profit). Mens: met het toevoegen van groen en verblijfsplekken zoals een autovrij plein 't Vlak kunnen mensen zich prettig bewegen door het centrum en er verblijven. Buiten zijn en bewegen is gezond. Met een prettige verblijfsruimte creëren en stimuleren we ook "toevallige" ontmoetingen en interactie tussen mensen. Dat draagt bij aan het bestrijden van gevoelens van eenzaamheid. Planeet: we gebruiken duurzame materialen (bijvoorbeeld gebakken klinkers) die lang mee gaan. Ondergronds wordt het water opgevangen en vastgehouden. Dit voorkomt wateroverlast bij stortbuien en verdroging van de plantvakken in droge tijden. De vergroening met onder andere bomen draagt ook bij aan het vasthouden van grondwater, vermindering van hitte door hun schaduwwerking en omzetting van CO2 in zuurstof. Economie: een prettige verblijfsruimte is belangrijk voor een goed functionerend centrum met een mix van wonen, winkels en voorzieningen. Het maakt het centrum aantrekkelijker om hier te winkelen en te recreëren. Denk daarbij aan ruimte voor terrassen, zitgelegenheid en andere buitenruimte nabij de horeca, Het Kruispunt en 't Trefpunt.

Communicatie/participatie na besluitvorming Na het raadsbesluit wordt een persbericht verzonden.

Bijlagen 1. overzichtskaart deellocaties Centrumaanpak investeringskrediet 2e fase.pdf 2. 2023 06 05 Onderlangs - 't Vlak ontwerp.pdf

4/6

3. 2023 07 11 geheime fin bijlage ophoging investeringskrediet CA.pdf 4. 2023-017935 Antwoordbrief wethouder Vermaat op schriftelijke vragen fractie CDA renovatie 't Vlak.pdf 5. Advies gecombineerde commissie Ruimte en AZenF 5 september 2023.pdf

5/6

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Raadsvoorstel Financiën centrumaanpak (gecombineerde commissie Ruimte/AZ&F)

Gemeenteraad: 26 september 2023

Zaaknummer:

Commissie ruimte 5 september 2023

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 27 juni 2023, gezien het advies van College van burgemeester en wethouders op 11 juli 2023, gezien het advies van Commissie Ruimte op 5 september 2023 gelet op Gemeentewet, Wet open overheid

BESLUIT: 1. Het Onderlangs West tot aan het Binnenhof klimaatadaptief te herinrichten tezamen met de herinrichting van ’t Vlak en de Doorsteek.

2. Het investeringskrediet Centrumaanpak, ingrepen in de buitenruimte, voor het jaar 2024 op te hogen met € 3.549.800 excl. BTW voor de herinrichting van de Doorsteek, ’t Vlak, Onderlangs en de ambtelijke uren.

3. De ontvangen subsidie "tijdelijke impulsregeling Klimaatadaptatie 2021-2027" van € 137.741 (excl. BTW) in te zetten in 2024.

4. De kapitaallasten € 105.800 vanaf 2025 bij te ramen in de begroting (ten behoeve van beslispunt 2).

5. De financiële gevolgen te verwerken in de begroting 2024 en dit voorstel te betrekken bij de integrale afweging in het kader van de vaststelling van de begroting 2024.

6/6