Voorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Uitbreiding Barendrechts Beste

College van burgemeester en wethouders 11 januari 2022

Zaaknummer 439441

Portefeuillehouder Tanja de Jonge

Commissie Samenleving 1 februari 2022

Openbaar

Gemeenteraad 22 februari 2022

Geadviseerd besluit 1. De raad eventuele wensen en bedenkingen te laten vaststellen ten aanzien van de oprichting van een stichting. 2. Het college een uitgewerkt bestedingsplan op te laten stellen voor het werken met een stichting en een klankbordgroep. 3. € 250.000 uit de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van Barendrechts Beste. 4. De looptijd van de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven te verlengen tot eind 2024.

1/7

Raadsvoorstel Inleiding Bij de begroting van 2020 heeft de gemeenteraad besloten om een bestemmingsreserve bewonersinitiatieven in te stellen en uit de Enecogelden €500.000 hiervoor te bestemmen. In dit voorstel adviseren we om de helft, €250.000, voor Barendrechts Beste te reserveren en hiervoor een stichting op te richten. Barendrechts Beste is ontstaan na een motie voor 'De leukste Barendrechtse wijkactiviteit' in 2018. In 2019, 2020 en 2021 heeft KijkopWelzijn deze uitgevoerd onder de naam 'Barendrechts Beste'. De ervaring die hiermee is opgedaan zetten we nu in om het bestaande concept door te ontwikkelen en te verruimen voor de komende jaren. Beoogd effect Met Barendrechts Beste willen we nieuwe maatschappelijke initiatieven en/of verbindingen in Barendrecht aanmoedigen en stimuleren. Dit zorgt ervoor dat meer mensen (weer) kunnen meedoen in de samenleving. Het is een belangrijke aanvullende interventie om de samenleving te stimuleren activiteiten, die niet automatisch door de overheid worden georganiseerd, uit te voeren. Dit kan op een manier die de samenleving het best past (leefwereld/regels van burgers) Dit voorstel past dan ook in de ambitie om te komen tot een breed maatschappelijk netwerk voor initiatieven.

Relatie met beleidskaders • Visie op Meedoen in Barendrecht, 2016: kleinere rol van de overheid bij initiatieven, ruimte geven voor het initiatief (een optimaal klimaat scheppen), burgerkracht/schap ofwel een sterke samenleving. • Het raadsbesluit voor de besteding van de Enecogelden bij de begroting van 2020. De raad heeft besloten om een bestemmingsreserve bewonersinitiatieven in te stellen en uit de Enecogelden €500.000 euro hiervoor te bestemmen. • Het collegeprogramma 2018-2022: Inwoners weten wat er in hun omgeving speelt. Ze nemen initiatieven om Barendrecht nog mooier te maken. Zij kunnen daarbij de gemeente om ondersteuning vragen Argumenten 1.1 Het oprichten van een stichting is de bevoegdheid van de raad. Artikel 160, lid 2 Gemeentewet: “Het college besluit slechts tot de oprichting van en de deelneming in stichtingen, maatschappen, vennootschappen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborg-maatschappijen, indien dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit wordt niet genomen dan nadat de raad een ontwerp-besluit is toegezonden en in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.” 2.1 Zo heeft het college meer zekerheid voordat zij het plan voor een stichting en klankbordgroep verder uitwerkt.

We kiezen voor een onafhankelijke stichting en klankbordgroep omdat: • Daarmee beoordeling van aanvragen plaatsvindt in en door de samenleving zelf. In 2019, 2020 en 2021 was de beoordeling van Barendrechts Beste in handen van een jury met daarin de winnaar van de vorige editie plus een afvaardiging van verschillende maatschappelijke organisaties. De samenstelling van de jury wisselde elk jaar. De bestemmingsreserve bewonersinitiatieven is ontstaan door de vrijgekomen Eneco-gelden en is bestemd voor initiatieven uit de samenleving. Door niet 1 partij te laten beoordelen, vergroten we de betrokkenheid bij initiatieven. Om de samenleving te betrekken bij het beoordelen van initiatieven, wordt een onafhankelijke klankbordgroep op gezet. Net als in de jury, nemen vertegenwoordigers van de gemeente, KijkopWelzijn én tenminste 2 andere maatschappelijke organisaties uit Barendrecht plaats in de klankbordgroep. Ieder kwartaal beoordelen zij de

2/7

binnengekomen initiatieven. De kaders hiervoor zijn samen met de gemeente opgesteld (zie onder 3.1). De leden van de klankbordgroep worden telkens benoemd voor 1 jaar. • Zo wordt aanvragen van budget voor initiatieven eenvoudig. De gekozen constructie met een stichting moet zekerheid bieden dat het budget beschikbaar blijft voor initiatieven via Barendrechts Beste. De opdracht aan KijkopWelzijn voor het bouwen van een online omgeving is daarop afgestemd. In de gesprekken die met KijkopWelzijn zijn gevoerd over dit voorstel gaven zij aan dat KijkopWelzijn terughoudend is om als ‘subsidieverlener’ gezien te worden door partners en inwoners. Het beoordelen en verstrekken van geldbedragen voor aanvragen behoort niet tot de core business. Om die reden vallen ook andere bestaande stichtingen af als beheerder van het budget. Door het oprichten van een onafhankelijke stichting brengen we de gelden voor Barendrechts Beste buiten de gemeente als instituut naar de Barendrechtse gemeenschap als geheel. We spreken de kaders af waarbinnen initiatiefnemers een financiele bijdrage kunnen krijgen. Vervolgens beslist de klankbordgroep over de aanvragen die binnenkomen. Het college vraagt aan de gemeenteraad om in te stemmen met de voorgestelde constructie met een stichting. Hierna stelt het college een uitgewerkt bestedingsplan op in Q1 2022.

Hierin werkt het college de stichtingsakte, voorwaarden, spelregels uit. Vervolgens legt het college deze ter besluitvorming voor aan de raad omdat dit een raadsbevoegdheid is. 3.1 Hiermee stimuleren we nieuwe maatschappelijke initiatieven en/of verbindingen in Barendrecht. Een deel van de bestemmingsreserve voor bewonersinitiatieven willen we gebruiken om het concept van Barendrechts Beste verder uit te breiden. Zo komt er 1 ingang voor initiatieven: Barendrechts Beste. Hiervoor maken we een uitgewerkt bestedingsplan (zie beslispunt 2). Barendrechts Beste is nu een jaarlijkse verkiezing van de beste wijkactiviteit/initiatief. We breiden dit bestaande concept verder uit door: • Het opzetten van een digitaal platform voor meer zichtbaarheid Door een digitaal platform te ontwikkelen waar bewoners binnen enkele stappen hun activiteit of initiatief kunnen uploaden, wordt de stap voor bewoners om zelf iets te ondernemen kleiner. Per initiatief onderzoekt KijkopWelzijn wat de behoefte is en waar de ondersteuning nodig is. Tevens zorgt dit voor zichtbaarheid naar andere bewoners, doordat bestaande ideeën gedeeld worden en online te zien zijn. KijkopWelzijn krijgt, net als nu, de opdracht voor de uitvoering.

Naast de ontwikkeling en hosting van het platform, zorgt zij voor het profileren van dit platform middels personele inzet (Sociaal Makelaar 4 uur per week), het organiseren van de jaarlijkse verkiezing en de communicatie. • Een financiële bijdrage voor (grotere) initiatieven In plaats van 1x per jaar kunnen initiatieven het hele jaar aangemeld worden. Zij kunnen eenmalig een financiële bijdrage krijgen voor hun initiatief als dit past binnen het volgende kader dat de gemeente meegeeft: 1. Het initiatief is vernieuwend, maakt Barendrecht beter of mooier 2. Het initiatief bevordert meedoen in de samenleving (inclusiviteit) 3. Er is bij voorkeur sprake van een samenwerkingsverband om het initiatief te realiseren 4. Er is uitzicht op voortzetting van het initiatief In 2019 en 2020 ontvingen alleen de 3 winnaars van de verkiezing Barendrechts Beste een relatief klein geldbedrag ter aanmoediging. Nu komen alle goedgekeurde initiatieven in aanmerking voor een financiële bijdrage. De jaarlijkse verkiezing blijft, voor de zichtbaarheid van Barendrechts Beste. De winnaar krijgt een waardering in de vorm van een trofee. Het valt nog niet te zeggen om welke initiatieven het zal gaan. Het kunnen kleine en grote initiatieven zijn op het gebied van wonen en woonomgeving, ontmoeting, zorg, milieu, cultuur, etc. Van het

3/7

organiseren van een wijkactiviteit tot het oprichten van bijvoorbeeld een wijkcorporatie. De exacte criteria worden nog opgesteld. Voorbeelden uit de praktijk: • Bewoners willen soms een hoger onderhoudsniveau of andere invulling van de openbare ruimte, willen dit zelf gaan doen maar beschikken niet over de voorzieningen zoals gereedschappen en opslagruimte. Met een goed plan kan een aanvraag worden gedaan bij de stichting. • Het opzetten van een nieuw woonconcept/collecteif zoals de Knarrenhof. Juist in de initiatieffase kan ondersteuning nodig zijn om de plannen verder te brengen. Een start- of werkbudget voor initiatiefnemers kan daarbij helpen. Vaak zal het gaan om verschillende vormen van de economie op gang te brengen. We gaan uit van de helft van de bestemmingsreserve. Dit is het startkapitaal van de stichting voor Barendrechts Beste. Daar is de opdracht aan KijkopWelzijn (o.a. online omgeving en ondersteuning) ook op afgestemd. Zolang er budget is, kan de stichting voortbestaan (meerjarig budget). Andere initiatieven, die buiten Barendrechts Beste vallen, kunnen nog steeds aanspraak maken op de resterende €250.000 uit de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven. 4.1 Hierdoor kunnen andere initiatieven ook aanspraak maken op geld uit de bestemmingsreserve. Op dit moment is het volledige budget van € 500,000 nog beschikbaar voor initiatieven.

Na het uitbreiden van Barendrechts Beste blijft de helft van dit budget over tot eind 2022. Daarna komt deze reserve te vervallen. Daarom stellen we voor de looptijd van de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven te verlengen. Hiermee kunnen andere initiatieven die buiten de regeling van Barendrechts Beste vallen aanspraak maken op gelden uit de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven. Overleg gevoerd met • KijkopWelzijn: We hebben het opdrachtdocument (bijgevoegd) samen opgesteld. En bestuurlijk overleg gevoerd over de rol van KijkopWelzijn. • Adviseurs financiën, juridische zaken, inkoop en contracten. Kanttekeningen 1.1 Uitvoeringskosten komen ook ten laste van de reserve Voor het beheer van de middelen voor Barendrechts Beste, onderzochten we om dit via Kijk op Welzijn óf vanuit onze eigen organisatie te organiseren. Voor Kijk op Welzijn bleek het niet mogelijk om dit bedrag te beheren, ook niet via een stichting onder hun organisatie. Naast dat beheer door onze eigen organisatie niet voldoet aan de wens van 'voor en door de samenleving', zou uitbreiding in capaciteit nodig zijn. De oplossing ligt in een stichting waarmee de gemeente nadere afspraken maakt. De kosten voor het oprichten en in stand houden van een stichting komen daarmee ook ten laste van de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven.

Dat geld ook voor de kosten voor de uitvoering door KijkopWelzijn ad €38.200 voor 1,5 jaar. 1.2 De gemeente heeft weinig invloed bij het beoordelen van initiatieven. De gemeente geeft vooraf kaders mee. Achteraf dient verantwoording plaats te vinden in de vorm van een verslag van de klankbordgroep en bestuurder van de stichting. In de klankbordgroep heeft de gemeente de rol van procesbegeleider. De inhoudelijke beoordeling ligt bij de andere leden van de klankbordgroep. 3.1 Verlenging Als het budget van de stichting snel wordt uitgegeven heeft de raad de mogelijkheid om vanuit het resterende saldo van de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven bij te storten. Uitvoering/vervolgstappen • Uitgewerkt bestedingsplan van het college in Q1 2022 die vervolgens aan de raad wordt voorgelegd

4/7

• • • •

Oprichten van een stichting Storten startkapitaal uit reserve Opdracht aan KijkopWelzijn voor de uitvoering, waaronder het bouwen van een digitaal platform Werven klankbordgroepleden (jaarlijks benoemen)

Evaluatie/monitoring • Opdrachtdocument (vooraf) met KijkopWelzijn over de uitvoering (bijgevoegd) • Jaarlijks evaluatiegesprek (achteraf) met KijkopWelzijn over de uitvoering van de opdracht • Kaders (vooraf) voor de beoordeling door de klankbordgroep • Verslag (achteraf) van de overleggen van de klankbordgroep Financiën Er zijn nog geen onttrekkingen uit de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven in de begroting opgenomen, dus het volledige bedrag van €500.000 is nog beschikbaar. Met dit voorstel vragen we dekking vanuit de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven voor: • Project/uitvoeringskosten KijkopWelzijn voor 1,5 jaar: € 38,200 Dit zijn de kosten voor de ontwikkeling en hosting van het platform, het profileren van dit platform door personele inzet (4 uur per week), de uitreiking en communicatie. • Startkapitaal van de stichting: € 211,800 *) • Totaal te onttrekken aan de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven €250.000 *) De kosten voor het oprichten en in stand houden van een stichting komen ook ten laste van dit bedrag. Het budget wordt hiermee over meerdere jaren uitgesmeerd. Het restant van € 250.000 van de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven blijft beschikbaar voor andere initiatieven. Juridische zaken De doelstellingen en activiteiten van de eventuele stichting zijn op dit moment nog niet voldoende uitgewerkt.

In het nog op te stellen bestedingsplan werkt het college de stichtingsakte, doelstellingen, activiteiten, voorwaarden en spelregels uit. Vervolgens wordt dit plan ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Duurzaamheid In dit voorstel staat de mens/inwoner/initiatiefnemer centraal. Het doel is aanmoedigen en stimuleren van initiatieven en activiteiten die ervoor kunnen zorgen dat iedereen (weer) mee kan doen. Dit sluit aan bij Global Goal 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken • Initiatieven van anderen ondersteunen en verbinden • Actief bevorderen samenwerking tussen en met maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners Communicatie/participatie na besluitvorming Doelgroep

Doel/boodschap

Middel

Alle inwoners

Informeren over het raadsbesluit om het college opdracht te Persbericht geven voor het opstellen van een uitgewerkt bestedingsplan

Maatschappelijke organisaties

Oproep om leden te werven voor de klankbordgroep

Artikel BOB/De Schakel, via netwerk van Voorjaar 2022 KijkopWelzijn

Alle inwoners

Promoten van het digitale platform voor initiatieven (KoW)

Doorlopend via de communicatiekanalen van KijkopWelzijn

5/7

Planning

Voorjaar 2022

Zodra gereed (voorjaar 2022)

Bijlagen 1. Opdrachtdocument Barendrechts Beste derde editie.pdf 2. Advies commissie Samenleving 1 februari 2022.pdf

6/7

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Uitbreiding Barendrechts Beste

Gemeenteraad: 22 februari 2022

Zaaknummer: 439441

Commissie samenleving 1 februari 2022

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 11 januari 2022, gezien het advies van Commissie Samenleving op 1 februari 2022,

BESLUIT: 1. De raad eventuele wensen en bedenkingen te laten vaststellen ten aanzien van de oprichting van een stichting.

2. Het college een uitgewerkt bestedingsplan op te laten stellen voor het werken met een stichting en een klankbordgroep.

3. € 250.000 uit de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van Barendrechts Beste.

4. De looptijd van de bestemmingsreserve bewonersinitiatieven te verlengen tot eind 2024.

7/7