Versterken en voorkomen Preventief Jeugdbeleid 2023 2025.pdf

Versterken en voorkomen: Preventief Jeugdbeleid 2023 – 2025

1

Inhoudsopgave 1.

Inleiding .......................................................................................................................................................... 3

2.

Barendrechtse context ................................................................................................................................... 3 2.1

Huidige situatie ...................................................................................................................................... 3

2.2 Terugblik Preventief Jeugdbeleid 2019-2022 ................................................................................................ 3 3.

4.

Thema’s .......................................................................................................................................................... 4 3.1

Opvoedvragen ....................................................................................................................................... 4

3.2

Psychische- en mentale gedragsproblematieken/ (Mentale) gedragsproblematieken ........................ 4

3.3

Sociale veiligheid ................................................................................................................................... 4

Werkwijze van het Preventief Jeugdbeleid .................................................................................................... 5 4.1

Een alliantie ........................................................................................................................................... 5

4.2

Spelregels binnen de alliantie ................................................................................................................ 5

4.3

Rollen van de gemeente Barendrecht ................................................................................................... 5

5.

Het proces van het komen tot toekennen van een projectopdracht ............................................................. 6

6.

Financieel kader ............................................................................................................................................. 6

7.

Evaluatie ......................................................................................................................................................... 6

2

1. Inleiding Voor u ligt het beleidsstuk Versterken en voorkomen: Preventief Jeugdbeleid 2023-2025. Het is een herijking van het eerste beleidsstuk uit 2019. Het gaat om een meerjarenplan gebaseerd op één alliantie waarbij drie thema’s aan de orde komen. Daarnaast is er een duidelijk financieel kader. Dit beleidsstuk heeft als doel om het preventief jeugdbeleid voort te zetten met als belangrijkste doel: de Barendrechtse jeugd kansrijk, gezond en veilig op te laten groeien. De komende drie jaar wordt ingezet op monitoring en sturing om te kijken hoe er vanaf 2025 verder gegaan wordt. In dit beleidsstuk worden verschillende onderwerpen besproken. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de huidige Barendrechtse context en de inzet in de afgelopen drie jaar vanuit het Preventief Jeugdbeleid. Hoofdstuk 3 gaat in op de drie thema’s en uitgangspunten binnen het Preventief Jeugdbeleid voor de komende drie jaar. Hoofdstuk 4 gaat in op de werkwijze van de alliantie en de bijbehorende spelregels. Het vierde hoofdstuk gaat over het komen tot projectaanvragen en het toekennen hiervan. Het vijfde hoofdstuk is gericht op het financieel kader. Het laatste hoofdstuk is gericht op de evaluatie.

2. Barendrechtse context In dit hoofdstuk worden twee verschillende zaken besproken. Ten eerste wordt de huidige Barendrechtse situatie rondom jongeren beschreven. Ten tweede wordt kort teruggeblikt naar de inzet vanuit het Preventief Jeugdbeleid in de periode van 2019 tot en met 2022.

2.1 Huidige situatie De gemeente Barendrecht telt ongeveer 48.745 inwoners. Barendrecht is een ‘jonge’ gemeente. Ongeveer 25% van de inwoners valt in de leeftijdscategorie 0-18 jaar. De gemeente Barendrecht kent een hoog percentage kinderen tussen de 4 en 11 jaar (9,5%). Dit is hoger dan het landelijk gemiddelde van 8,2%. Over het algemeen gaat het goed met onze jeugdigen in Barendrecht, echter heeft de Coronacrisis een negatieve invloed gehad op het welzijn van onze jeugdigen. In de Coronacrisis is gebleken dat bijna alle jeugdigen wel tegen problemen aanliepen. In het eerste jaar van 2022 maakten 7,8% van de Barendrechtse jongeren gebruik van jeugdhulp ten opzichte van 10,7% gemiddeld in Nederland. Uit de GGD-monitor blijkt dat het aantal jongeren met psychische klachten na Corona toegenomen is. Het percentage in Barendrecht is 22% in vergelijking met 29% in de regio. De Barendrechtse jongeren geven aan positief te zijn over hun vrijetijdsbesteding en veel jongeren sporten. Er is wel een lichte stijging bij het onderdeel risicovol gebruik van sociale media. Waar in 2015 dit percentage nog 6% was, ligt het percentage nu op 10%. In de regio is dit gestegen van 8% naar 13%. Als we de Barendrechtse cijfers vergelijken met de regionale en landelijke cijfers, scoren we op deze problematieken lager dan veel andere gemeenten.

Echter zijn we ons ervan bewust dat het nog steeds om teveel jongeren gaat met problematieken. Vandaar dat het erg belangrijk is om een preventief jeugdbeleid te hebben, waarbij men zich richt op preventie. De extra initiatieven binnen het Preventief Jeugdbeleid worden specifiek ingezet op een bepaalde groep jongeren, waardoor ook deze jongeren bereikt kunnen worden.

2.2 Terugblik Preventief Jeugdbeleid 2019-2022 In 2019 is het Preventief Jeugdbeleid in uitvoering gegaan met drie allianties: Kansrijk , Gezondheid en Veiligheid. Al bij de aftrap bleek er veel belangstelling te zijn om aan te sluiten bij de allianties. Meer dan 25 maatschappelijke organisaties ,zoals Centrum voor Jeugd en Gezin, Horses&Co, verschillende PO- en VOinstellingen, KijkopWelzijn, maar ook verschillende jeugd therapie aanbieders hadden belangstelling om deel te nemen. Naast maatschappelijke organisaties zijn er ook culturele- en sportorganisaties, ervaringsdeskundigen en vrijwilligers aangehaakt. Gedurende de afgelopen drie jaar was er € 150.000 euro beschikbaar voor mooie innovatieve preventieve initiatieven. De plannen hadden betrekking op 9 thema’s. Elk jaar hadden alle deelnemende organisaties de 3

kans om een projectplan in te dienen voor de uitvoering van een initiatief. Belangrijkste eis daarbij was dat er een samenwerking was tussen verschillende organisaties. Uiteindelijk zijn er in totaal 36 projecten uitgevoerd: in 2020 10 projecten, in 2021 15 projecten en in 2022 11 projecten. Door al deze projecten hebben we vele jongeren, ouders en leraren weten te bereiken. Al snel werd nadrukkelijk gevraagd of het Preventief Jeugdbeleid voorgezet kon worden.

3. Thema’s In dit hoofdstuk worden de drie inhoudelijk thema’s binnen dit beleidsstuk beschreven. Er is gekozen om het aantal thema’s terug te brengen van negen naar drie thema’s. Hierdoor hopen we op deze thema’s een set aan initiatieven aan te kunnen bieden, waardoor we meer continuïteit kunnen waarborgen. Om te komen tot deze thema’s is gekeken naar huidige problematieken, de kennis vanuit de organisaties binnen de allianties en de vraag vanuit de jongeren en ouders. Hieruit zijn de volgende thema’s gekomen: Opvoedvragen, psychische- en mentale problematieken & sociale veiligheid. In de komende paragrafen wordt inhoudelijk ingegaan op de thema’s en de reden waarom hiervoor gekozen is.

3.1 Opvoedvragen Onder dit hoofdthema Opvoedvragen scharen we alle onderwerpen die van invloed zijn op de opvoeding van een kind. Uit de GGD Gezondheidsmonitor kinderen 2022 blijkt het volgende: Het aandeel ouders en verzorgers dat behoefte heeft aan professionele hulp en ondersteuning steeg van 10% naar 15%. In Barendrecht geeft 7% van de ouders aan dat ze onvoldoende hulp en ondersteuning ontvangen van hun omgeving. Daarnaast geeft 5% aan meer advies te hebben gewild waarin wordt voorzien. De onderwerpen waarop men meer advies zou willen zijn: houden aan regels, grenzen stellen, maken van afspraken, maar ook angst, onzekerheid en faalangst. Ook het Centrum voor Jeugd en Gezin van Barendrecht merkt dat er de afgelopen jaren een grote toename is in opvoedondersteuning in alle vormen, van groepsbijeenkomsten tot individuele opvoedkundige trainingen. Uit de GGD gezondheidsmonitor Jeugd 2021 is gebleken dat het percentage psychische problemen onder ouders en verzorgers in 8 jaar is gestegen van 8% naar 16%. In de eerste drie jaar van het Preventief Jeugdbeleid bleek er t.a.v. dit onderwerp ook veel behoefte te zijn om initiatieven voor jongeren en ouders te ontplooien en projecten in te zetten.

3.2 Psychische- en mentale gedragsproblematieken/ Onder dit hoofdthema “psychische- en mentale problematieken scharen we alle onderwerpen die van invloed zijn op de (mentale)gedragsproblematieken van de Barendrechtse jeugd. Dit loopt uiteen van kortdurige kleine mentale gedragsproblemen, faalangst, maar ook depressies en suïcide gedachtes. Uit de opgavetafels van het Integraal Beleid Sociaal Domein in 2021 blijkt ook dat deelnemers expliciet benoemen dat ze steeds meer jongeren zien met depressieve klachten. Uit de GGD gezondheidsmonitor Jeugd 2021 blijkt dat in Barendrecht 25% van de jongeren psychische klachten ervaart. Dit ligt onder het regionale gemiddelde, maar dit betekent wel dat 1 op de 4 jongeren hier last van heeft. Opvallend is dat dit onder meisjes (36%) een stuk hoger ligt dan onder jongens (11%). Hierin is Barendrecht geen uitzondering. Uit onderzoek blijkt dat dit een ontwikkeling is in Nederland. Daarnaast geldt dat jongeren op het VMBO iets minder vaak psychische klachten ervaren dan jongeren op de HAVO/VWO. Het aantal jongeren dat de afgelopen 12 maanden gedacht heeft aan suïcide bedraagt 7%, terwijl dit landelijk 6% bedraagt(GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2021). Deze cijfers en de verhalen van de Barendrechtse scholen, het jongerenwerk en het Centrum voor Jeugd en Gezin laten het belang zien van meer preventie op deze onderwerpen.

3.3 Sociale veiligheid Onder dit hoofdthema “Sociale Veiligheid” scharen we de volgende onderwerpen: Drank, Roken, Drugs, Overige middelen en Sexting. Uit de GGD gezondheidsmonitor Jeugd 2021 blijkt dat het percentage alcohol en roken de afgelopen jaren stabiel is gebleven. De Barendrechtse percentages liggen allemaal net iets onder het gemiddelde. Over drugs en overige middelen is nog maar weinig bekend. Uit dezelfde gezondheidsmonitor blijkt dat ongeveer 3% aangeeft weleens harddrugs te gebruiken, echter zijn de vermoedens dat dit percentage hoger ligt. Ondanks dat Barendrecht geen schrikbarende cijfers heeft op deze onderwerpen, is dit onderwerp in de bijeenkomst met partners veruit het meeste naar voren gekomen. Als we uitgaan van die 3%, gaat het 4

alsnog om 2400 Barendrechtse jongeren. Dit is een zeer hoog aantal, we streven dit aantal jongeren omlaag te brengen. Uit de opgave tafels Integraal Beleid Sociaal Domein 2021 is ook gebleken dat partners aangeven dat het tegengaan van middelengebruik noodzakelijk is om gezond en fit op te groeien. Daarnaast geven onze partners aan dat Sexting een opkomend thema is. De scholen geven aan dat ze steeds vaker conflicten hebben rondom sexting, waarbij de politie aan de pas moet komen.

4. Werkwijze van het Preventief Jeugdbeleid In dit hoofdstuk gaan we in op de werkwijze voor de komende drie jaar ten aanzien van het Preventief Jeugdbeleid. Daarbij zoomen we eerst in op het begrip alliantie en de werkwijze daarvan. Daarna wordt gekeken naar de spelregels binnen een alliantie. Als laatste wordt er stilgestaan bij de regierol van de gemeente binnen dit project.

4.1 Een alliantie Binnen dit beleidsstuk zien wij het begrip Alliantie als volgt: Een alliantie is een overlegtafel waarbij verschillende maatschappelijke partners en de gemeente met elkaar in gesprek gaan over thema’s om te komen tot de beste resultaten. Binnen de alliantie wordt in samenwerking gekomen tot projectplannen. Deze projectplannen variëren in vorm, maar zijn allemaal gericht op preventie voor de Barendrechtse jeugd. Binnen de alliantie nemen vaste en flexibele alliantiepartners deel. Iedereen is na een kennismakingsgesprek welkom binnen de alliantie. Echter in de praktijk is gebleken dat partners het fijn vinden als ze flexibel zijn om het ene jaar wel of het andere jaar niet aan te sluiten. Het overgrote gedeelte van de alliantiepartners bestaat uit vaste partners. Het is van groot belang dat alle alliantiepartners in een vroeg stadium op de hoogte zijn van de spelregels, werkwijze en financiële kaders van het Preventief Jeugdbeleid.

4.2 Spelregels binnen de alliantie Het werken in een alliantie kenmerkt zicht door een vrije vorm waarbij we geen keiharde regels en eisen willen stellen aan de deelnemende alliantiepartners. Echter zijn er wel verschillende spelregels waar rekening mee gehouden moet worden:         

Samen houden we het gemeenschappelijke doel voor ogen Samen werken we binnen de kaders toe naar het bereiken van het gemeenschappelijke doel We zijn transparant en open naar elkaar toe Er wordt een cultuur van wederzijdse professionaliteit nagestreefd Afspraken worden gemaakt in gezamenlijk overleg – geen enkele organisatie beslist alleen Iedereen respecteert elkaars positie en elkaars inbreng Iedereen deelt in een vroegtijdig stadium nieuwe informatie met elkaar, die betrekking heeft op de onderwerpen Spreek elkaar aan op het moment dat er knelpunten in de uitvoering van de alliantie optreden of in de samenwerking Spreek elkaar aan op het niet-nakomen van gemaakte afspraken

4.3 Rollen van de gemeente Barendrecht De gemeente heeft binnen het Preventief Jeugdbeleid verschillende rollen: 





Procesbegeleider: Zorgt voor sturing op het te lopen proces. Dit betekent dat er duidelijkheid is wat er van partners verwacht wordt gedurende het indienen van een projectopdracht, de uitvoering van de projectopdracht en de evaluatie van de projectopdracht. Facilitair begeleider: Zorgt voor de organisatie van verschillende bijeenkomsten rondom het Preventief Jeugdbeleid, maar ook voor uitwisseling van kennisdocumenten, trends en ontwikkelingen en contactgegevens. Budgethouder: Zorgt ervoor dat de toegewezen budgetten voor een projectopdracht tijdig en voor het juiste doel besteed worden.

5

5. Het proces van het komen tot toekennen van een projectopdracht In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het proces dat gelopen wordt door de alliantiepartners en gemeente tot het komen van toegekende projectopdrachten. In het voorjaar van 2023 hebben partners de tijd om met elkaar het gesprek aan te gaan over het ontwikkelen van nieuwe projectplannen. Daarbij is het een vereiste dat er samenwerking tussen de partners is. Geen enkele partner kan alleen een projectopdracht indienen. In april wordt er een pitchbijeenkomst georganiseerd. In deze bijeenkomst krijgen alle partners de tijd om hun projectplan aan alle alliantiepartners te pitchen. Zo krijgen alle partners de tijd om mee te denken over een projectopdracht en de uitvoering daarvan. Daarnaast geeft het de tijd voor partners om aan te sluiten bij mooie projecten. Om te komen tot een officiële projectaanvraag, worden de projecten ingevuld in het aangeleverde projectformat vanuit de gemeente. De deadline hiervoor is vrijdag 26 mei. Na ontvangst heeft de gemeente maximaal 3 weken de tijd om ze te lezen en te beoordelen. De plannen worden gezamenlijk met de betrokken wethouders, beleidsadviseurs en wijkteammedewerkers besproken. Halverwege juni worden alle organisaties op de hoogte gesteld of hun projectopdracht toegekend is of niet.

Als een projectopdracht toegekend is wordt het budget uitgekeerd aan de hand van een incidentele subsidie op grond van artikel 4.23, lid 3 van de Algemene wet bestuursrecht. De organisatie ontvangt een subsidiebeschikking met de toekenning van het project. Ongeveer tegelijkertijd vindt de uitbetaling plaats.

6. Financieel kader Om te komen tot mooie samenwerkingen tussen alliantiepartners voor de uitvoering van verschillende plannen op de drie thema’s financiële middelen noodzakelijk. In het Meerjarenprogramma ‘Barendrecht Werelddorp 2022-2026” is voor de komende jaren budget ter beschikking gesteld. In onderstaande tabel staat per jaar het beschikbare budget. In 2023 is eenmalig € 50.000 extra beschikbaar, omdat dit meegenomen werd uit het laatste jaar van het Preventief Jeugdbeleid in 2022. Budgetjaar 2023 2024 2025

Incidenteel € 50.000 -

Structureel € 100.000 € 100.000 € 100.000

Totaal € 150.000 € 100.000 € 100.000

7. Evaluatie Het is belangrijk om goed in beeld te brengen wat de projecten voor maatschappelijke effecten opleveren, zowel kwalitatief als kwantitatief. Op het gebied van de evaluatie hebben we verschillende afspraken gemaakt, zowel met de organisaties als ze een project toegekend krijgen als over ons eigen functioneren: -

-

-

Twee keer per jaar vindt er een evaluatie gesprek plaats tussen de gemeente en de uitvoerende organisatie. Op de helft van het project en aan het einde van het uitvoeringsjaar. In dit gesprek wordt gekeken of een project positief verloopt of dat er nog iets voor nodig is om het beter te laten verlopen. Te denken valt aan: Bereiken we de juiste (hoeveelheid) personen? Ervaren de personen het project als positief? Aan het einde van het uitvoeringsjaar dienen alle organisaties die een project uitvoeren een ondertekende evaluatie in. Daarin wordt uitgelegd hoe het project verlopen is, hoeveel deelnemers er waren, hoe de deelnemers het project vonden en welke effecten het opgebracht heeft. Daarnaast geeft het inzicht in het uitgegeven budget. Deze evaluatie vormt de basis voor het vaststellen van de subsidie. Aan het einde van het uitvoeringsjaar kijken we met alle organisaties terug op de uitgevoerde projecten. Zijn er bepaalde trends en ontwikkelingen die naar voren gekomen zijn. Als dat zo is, worden deze als leerpunt meegenomen naar het volgende jaar.

6

-

In 2025 wordt er vanuit de gemeente een grote evaluatie gehouden over de drie jaar Preventief Jeugdbeleid: 2023-2025. Daarin worden vragen beantwoord als: Wat hebben we bereikt? Hoe voert de gemeente zijn rol uit? Wat wordt nog gemist? Deze evaluatie dient ook als uitgangspunt om te beslissen of er vanaf 2026 of en hoe er doorgegaan wordt met het Preventief Jeugdbeleid.

7