Uitvoeringsplan Buurtpreventie.docx

Uitvoeringsplan Buurtpreventie

1. Voorwoord Dit Uitvoeringsplan is het eerste uitvoeringsplan bij het stuk ‘Visie op Buurtpreventie’. Het bevat een concrete uitwerking van wat de exacte taken worden waarop men in 2024 zich gaat richten. Daarnaast worden ook concrete kaders gegeven wat men kan/mag verwachten van een ambtelijk coördinator en hoe we verder aan de slag gaan met het oprichten van buurtpreventie.

1.1.

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 komt concreet aan bod hoe we aan de slag gaan met buurtpreventie. Om dit te bereiken dient er een professionaliseringsslag te worden gemaakt. In hoofdstuk 3 wordt uitgewerkt hoe deze professionaliseringsslag eruit komt te zien.

2. Hoe gaan we aan de slag? In het visie stuk is aangegeven dat de kracht van buurtpreventie zit in de lokale buurtkennis. Buurtbewoners kennen hun eigen buurt het beste, zij zijn de professionals als het gaat om onveilige of verdachte situaties in de buurt.

2.1Schaalverkleining Om buurtpreventie goed op de kaart te zetten beginnen we klein, namelijk in één wijk. De belangrijkste factor om een buurtpreventie team op te kunnen zetten is het aantal deelnemers. Hoeveel buurtbewoners willen zich inzetten voor buurtpreventie in hun wijk? Om een fysiek buurtpreventie team te laten slagen zijn er minimaal 10 leden nodig. Bij minder leden wordt het erg lastig wat betreft het maken van een loop rooster. Dit vergt tevens ook veel inzet van de overige leden. Mochten er zich in meerdere wijken meer dan 10 leden zich aanmelden, wordt gekeken of ook hier gestart kan worden met een fysiek buurtpreventie team.

2.2 Vergroten zichtbaarheid in de wijk Door het werkgebied te verkleinen is het mogelijk om de zichtbaarheid te vergroten, immers de lopers zijn veel vaker actief in de buurt. Hierdoor zijn er meer ogen en oren in de wijk wat ten goede kan komen van de veiligheidsbeleving. Buurtpreventie is zichtbaar en herkenbaar, maar ook anoniem als dit nodig is. Het is niet ondenkbaar dat het, in verband met een incident, beter is als een buurtpreventieteam niet herkenbaar is tijdens een loopronde. Het kan ook voorkomen dat de loopronde voortijdig wordt afgebroken. Dit betekent dat er korte lijnen en goede samenwerking met de politie en de Boa’s essentieel zijn. Het veiligheidsaspect (anonimiteit) is daarom ook een reden om gebruik te maken van een hesje. Deze zijn namelijk makkelijker uit te doen en weg te stoppen.

Professionalisering van buurtpreventie Om de leefbaarheid en veiligheid te verbeteren in de wijk is een professionaliseren van buurtpreventie een onderdeel om dit te doen verbeteren. Echter bestaat buurtpreventie niet alleen maar uit fysieke teams die aanwezig zijn in de wijk. Veel inwoners nemen ook deel aan buurtappgroepen. Dit is een digitale variant van buurtpreventie. Op beide pijlers zet de gemeente in om een professionaliseringsslag te maken.

Professionalisering ondersteuning buurtpreventie Om ervoor te zorgen dat de buurtpreventie teams en buurtapps zoveel mogelijk worden ontzorgd, stellen we vanuit de gemeente een ambtelijk coördinator aan die direct in contact staat met politie, boa’s en andere betrokken ketenpartners. De functie van (ambtelijk) coördinator is nieuw binnen de organisatie. De exacte invulling van deze functie zal nog verder geduid dienen te worden, maar de (ambtelijk) coördinator is in de basis verantwoordelijk voor de volgende taken;            

Dagelijkse leiding aan de buurtpreventieteams en -coördinatoren Aanspreekpunt voor alle ketenpartners, buurtpreventielopers, inwoners en wethouder Faciliteren en uitvoeren wervingscampagnes Opzetten buurtpreventieteam Opzetten en uitdragen richtlijnen en kaders van de buurtpreventieteams Werving en ‘selectie’, scholing en training van de vrijwilligers en de buurtpreventieteams Aanschaf materiaal buurtpreventieteam Verbeteren en borgen (werk)processen en samenwerkingsafspraken ketenpartners Relatiebeheer ketenpartners en alle buurtpreventievrijwilligers Budgetbeheer buurtpreventie Organiseren van jaarlijkse inspiratiesessie voor buurtpreventieleden Bevorderen van en uitvoering geven aan bewustwordingscampagnes zoals; Donkere Dagen Offensief/Zomer Offensief, FF snel een tweede slot en dergelijk acties

Professionalisering buurtpreventieteams De aansturing in de buurtpreventieteams gaan we anders vormgeven. Dit doen we door op wijkniveau informeel leiderschap in te voeren en taken te spreiden. Elk buurtpreventieteam zal twee coördinatoren krijgen, namelijk een rooster- en een meldingscoördinator. De twee coördinatoren fungeren als aanspreekpunt voor de (ambtelijk) coördinator en zijn verantwoordelijk voor het proces op wijkniveau. Zij zijn tevens ook het aanspreekpunt voor de buurtpreventieleden. We vinden het belangrijk dat alle buurtpreventieteams voldoende kennis en kunde hebben om hun taak goed uit te kunnen voeren. Hierbij faciliteert de gemeente in een aantal benodigdheden zoals; - Hesjes - Zaklampen - Jassen - Flyers De gemeente organiseert in samenwerking met de politie tweemaal per jaar een training voor de buurpreventie. Deelname aan deze training is van essentieel belang om kennis en kunde op peil te houden.

Onderstaand schema geeft de rollen en taken weer binnen een buurtpreventieteam;

Rol

Taken

Roostercoördinator

Opstellen maandelijkse looproosters Bijhouden looproutes Aandachtlocaties met duiding doorgeven aan de lopers Rooster versturen naar de wijkagent en de (ambtelijk) coördinator

Meldingscoördinator

Alle meldingen van de lopers te verwerken De voortgang van de melding te monitoren Meldingen overzicht wekelijks versturen naar de (ambtelijk) coördinator Opschalen naar de (ambtelijk) coördinator als een melding te lang openstaat Bijzonderheden doorgeven aan de lopers en roostercoördinator

Buurtpreventieleden

Aandachtlocaties langs gaan Bijzonderheden doorgeven aan meldingscoördinator Looproute doorgeven aan roostercoördinator Doorgeven aan de politie wanneer een loopronde start en eindigt Verdachte situatie doorgeven aan de politie (112)

Competenties buurtpreventie lid We zijn vooral op zoek naar leden die; - Communicatief vaardig zijn - Zelfverzekerd - Oog voor detail - Actief bezig wil zijn

Professionalisering samenwerking Samenwerking met de partners in de wijk is belangrijk. Wij gaan buurtpreventie inzetten op leefbaarheid (sociale veiligheid), maar ook op (fysieke) veiligheid. Dit betekent dat de (ambtelijk) coördinator de samenwerking zal gaan zoeken met betrokken ketenpartners. denk aan; - Politie - Boa’s - Woningbouwcorporaties - Beheer buitenruimte - Wijkteams - Kijk op Welzijn - EHBO-vereniging Voortdurend scant de ambtelijke coördinator of nieuwe samenwerkingen met ketenpartners tot stand kunnen worden gebracht.

Professionalisering van buurtapp-groepen Naast de fysieke buurtpreventieteams is de gemeente zich ervan bewust dat veel inwoners deelnemen aan een buurt-app. Hierin kan onderling worden gecommuniceerd over de veiligheid in de wijk en opvallende signalen. We gaan als gemeente aan de slag om deze buurtapp-groepen binnen de gemeente in kaart te brengen. Het is niet haalbaar dat in iedere buurtapp-groep de ambtelijk coördinator deelneemt en de berichten moderate. Het is daarom wenselijk dat (indien aanwezig) een buurtpreventie lid de beheerder is van een buurtapp-groep. Hij/zij is verantwoordelijk voor het opzetten en in standhouden van dit netwerk. Alle buurtbewoners kunnen zichzelf bij de buurtapp-groep beheerder aan- en afmelden voor deelname aan de buurtapp-groep.

De ambtelijk coördinator zal de buurtapp-coördinatoren ‘voeden’ met informatie en preventietip. Het is aan de buurtapp-coördinatoren om deze informatie te verspreiden in de buurtapp. Op deze wijze is men ook bezig met buurpreventie. Tevens kan een buurtapp-coördinator een ‘oproep’ verspreiden om meer buurpreventie leden te werven. De ambtelijk coördinator verzorgt de training en coaching aan de buurtapp coördinatoren en geeft werkinstructies mee hoe de buurtapp- groep kan worden gebruikt (zie bijlage 1). Naast het zenden van informatie haalt de ambtelijk coördinator ook proactief ervaringen op bij de buurtapp-groepen. Dit om beter af te stemmen wat de informatie wens is van de buurtapp-groepen.

Ontwikkel perspectief op de korte, middellange en lange termijn Opstarten nieuwe Buurtpreventieteams De ambtelijk coördinator buurtpreventie heeft de regie bij het opstarten van een nieuw buurtpreventieteam. Zo zal de coördinator buurtpreventie in het begin de wijk moeten mobiliseren. Burgerparticipatie is het sleutelwoord voor succes. Iedere inwoner kan zich bij de ambtelijk coördinator aanmelden om buurtpreventie lid te worden. Dit kan middels het aanmeldformulier dat op de gemeentelijke website te vinden is. Samen met bewoners die actief willen zijn in hun buurt gaat de ambtelijk coördinator buurtpreventie een buurtpreventieteam vormen. Als er in een wijk voldoende draagvlak is voor een buurtpreventieteam zal dit door middel van een activiteit en/of persbericht kenbaar gemaakt worden. Met als insteek om nog meer bewoners te binden aan het nieuwe buurtpreventieteam. Op deze wijze stimuleren we de bestaande sociale netwerken in een buurt of het ontstaan hiervan. Pilot: Perspectief: Aantal: Duur: Voorwaarde:

Start nieuw buurtpreventieteam Korte termijn Minimaal tien vrijwilligers Eind Q2 begin Q3 Betrokken buurtbewoners die samen met de coördinator buurtpreventie nieuwe vrijwilligers gaan werven

Opstarten wervingscampagne Mond-tot-mond reclame en persoonlijke benadering is de meest effectieve en efficiënte methode als het gaat om het werven van nieuwe kandidaten. De uitvoering komt voornamelijk te liggen bij de ambtelijk coördinator buurtpreventie. Daarnaast worden ook andere communicatiemiddelen ingezet om zoveel mogelijk inwoners te bereiken en te enthousiasmeren om deel te nemen aan een buurtpreventieteam of buurtapp-groep. Speerpunt: Perspectief: Aantal: Duur: Voorwaarde:

Werving buurtpreventielopers Korte termijn Niet van toepassing Doorlopend Niet bepaald

Het momentum van ‘wij zoeken geïnteresseerden’ naar ‘belanghebbende zoeken ons’, maakt het werven van nieuwe buurtpreventie leden makkelijker. Ervan uitgaande dat buurtpreventie leden in de eigen bestaande sociale netwerken zoeken. Mogelijk nadeel is dat een buurtpreventieteam een gesloten groep wordt. De ambtelijk coördinator zal hier op monitoren en interveniëren indien nodig. Pilot: Perspectief: Aantal: Voorwaarde:

Werving nieuwe buurtpreventielopers door het buurtpreventieteam lange termijn niet van toepassing Buurtpreventieteams werft actief zelf nieuwe lopers voor hun buurt, zonder de kenmerken over te nemen van een gesloten groep

De verwachting is dat op den duur er een verschuiving plaatsvindt van een actieve rol (uitvoerend) naar een meer ondersteunde rol (faciliteren, coachen). Dit omslagpunt wordt bereikt wanneer er rond de 8 á 10 wijken voorzien zijn van een buurtpreventieteam.

Samenwerking met veiligheidspartners Buurtpreventie is verankerd in de buurt, heeft veel actieve lopers, breed zakelijk als informeel netwerk en werkt samen met verschillende partners. Op zowel uitvoerings-, overleg- en sturingsniveau is er een goede samenwerking met de politie (wijkagent) en de (wijk)boa’s. De coördinator buurtpreventie is de voorzitter van het overleg met de politie en de (wijk)boa’s en draagt zorg dat er (werk)afspraken gemaakt worden op bestuurlijk- en uitvoeringsniveau. Speerpunt: Perspectief: Aantal: Duur: Voorwaarde:

Samenwerking met veiligheidspartners middellang termijn niet van toepassing doorlopend Bestuurlijk commitment, vast aanspreekpunt, grenzen van de bevoegdheden en taken respecteren en de verantwoordelijkheid daar laten waar deze ligt.

Bijlage 1: Gedragsregels: buurtapp-groep Om buurtapp-groep efficiënt te laten verlopen zijn er een aantal gedragsregels. Dit draagt bij aan een betere preventie en een verhoogde kans om een verdachte situatie op te lossen.

Algemeen: • • • •

•

Een buurtapp-groep is een burgerinitiatief De bedoeling is dat we van de verdachte persoon in zijn plannen verstoren De politie komt alléén in actie via een melding bij 112 Het niet houden aan de gedragsregels kan leiden tot verwijdering uit de buurtapp-groep in alle gevallen waarin deze gedragsregels niet voorzien beslist de buurtapp beheerder in overleg met de ambtelijk coördinator en eventueel met politie welke actie dient te worden ondernomen Het maken van een melding in de buurtapp-groep is alleen van belang als u een verdachte situatie signaleert

Gebruik van de buurtapp-groep: • • • • •

Hanteer altijd de SAAR-methode (uitleg volgt verderop) Let op het taalgebruik: niet vloeken, schelden, discrimineren en dergelijke Speel geen eigen rechter en overtreedt geen regels/wetten; ook geen mobiele telefoon vasthouden tijdens het besturen van een voertuig Laat door middel van een groepsbericht aan elkaar weten of 112 al gebeld is (zo voorkomen we dat iedereen uit de buurtapp-groep 112 gaat bellen) Voor alle duidelijkheid: niet voor onderling contact/privé-berichten

SAAR-methode: S = Signaleer A = Alarmeer (112) A = App om je waarneming bekend te maken aan anderen (alleen actuele meldingen) R = Reageer, door bijvoorbeeld naar buiten te gaan en contact te maken met de persoon (alleen wanneer dit veilig is)

Inhoud van het te plaatsen bericht in de buurtapp-groep: 1. 2. 3.

Dat de politie is gebeld Wat het signalement, looprichting, verdachte handelingen enzovoort is/zijn Wat men zelf gaat doen

Toelichting voor het signalement: • • •

Het versturen van foto’s van een verdachte is alleen toegestaan voor het verstrekken van een signalement, wanneer dit voor de melding noodzakelijk/van meerwaarde is Daderkenmerken zoals geslacht, huidskleur, lengte en gezicht kunnen ook goed beschreven worden Denk bij voertuigen aan: - Het kenteken - Kleur - Het merk - Het type

Als alle deelnemers zich houden aan deze gedragsregels, is de berichtgeving het meest efficiënt en vergroten we de pakkans.

Bijlage 2: Overzicht van de wijken in Barendrecht

Online kaart: https://geoweb.bar-organisatie.nl/WebViewer/Index.html? viewer=BAR_Geoweb.BAR_GeoWeb_html5&project=b4b89d5cd3674faea41b88f7b406bd53

Bijlage 3: Vergelijking inrichting van Buurtpreventie Onderstaand is een vergelijking uitgevoerd tussen een aantal buurtpreventieteams en hoe zij dit hebben georganiseerd. Buurtpreventie Nissewaard (BPN)

Buurttoezicht Lansingerland (BTL)

Stedelijke coördinatie Buurtpreventie Breda (ScBB)

Georganiseerd om de leefbaarheid te verhogen.

Georganiseerd om de criminaliteit tegen te gaan.

Georganiseerd om de sociale cohesie te versterken.

Door burgers te organiseren stijgt de leefbaarheid, daalt de criminaliteit en stijgt de sociale cohesie.

Door burgers te organiseren daalt de criminaliteit, stijgt de leefbaarheid en stijgt de sociale cohesie.

De visie berust op het onderstaande Schema

De visie berust op het onderstaande schema.

Onderdeel van de gemeentelijke organisatie

Opereert geheel autonoom, gemeente faciliteert.

Aangestuurd door de coördinator buurtpreventie van de gemeente Nissewaard Gemeente bepaalde het beleid BPN heeft 2 medewerker (1,6 FTE)

Aangestuurd door vijf vrijwilligers Bezoldigd (max. vrijwilligersvergoeding). Stichting bepaalde haar beleid BTL heeft geen personeel.

Door burgers te organiseren stijgt de sociale cohesie, stijgt de leefbaarheid en daalt de criminaliteit. De visie berust op het onderstaande schema.

Sinds 1 januari 2018 onderdeel van de gemeente Breda. Aangestuurd door een regiegroep. Onbezoldigd. Gemeente bepaalde het beleid ScBB heeft vier medewerkers (3 FTE).

Buurtpreventie Nissewaard (BPN)

Buurttoezicht Lansingerland (BTL)

Stedelijke coördinatie Buurtpreventie Breda (ScBB)

Buurtpreventieteam zijn autonoom en zijn rol gedefinieerd (rooster-, meldingscoördinator of loper) en is op stedelijk en wijkniveau georganiseerd Budget van € 30.000, excl. personeelskosten en overhead Interne partners; Team Toezicht / Boa’s, Stadsbeheer

Buurtpreventieteam zijn autonoom en is op stedelijk en wijkniveau georganiseerd

Buurtpreventieteam zijn autonoom en wordt op stedelijk gecoördineerd

Budget van € 30.000, excl. personeelskosten en overhead Interne partners: Beheerders WhatsApp groepen.

Budget van € 300.000, incl. € 20.000, - activiteiten budget. Interne partners; Stadsmarinier, Team Toezicht / Boa’s.

Externe partners; Politie, woningbouwcorporaties, Stichting J.O.Z. Politie verstrekt geen tot weinig informatie

Externe partners; Gemeente (OOV en Wijkbeheer) en de Politie.

Externe partners; Politie.

Politie verstrekt maandelijks informatie (overlast, auto- en woninginbraak). Actief in de drie kernen (Berkel en Rodenrijs, Bergschenhoek en Bleiswijk) en heeft ruim 500 buurtpreventielopers. via sociale media worden ongeveer 8.000 inwoners bereikt / geïnformeerd

Politie verstrekt dagelijks informatie (auto- en woninginbraak).

Actief in 14 wijken, met +/- 160 vrijwilligers

Alle buurtpreventielopers worden geïnformeerd middels een nieuwsbrief Vormgegeven vanuit project wijkveiligheid (Schoon, Heel en Veilig), slechts één variant Buurtpreventie

Gemeentelijke website met algemene informatie over BPN Facebookpagina Geen WhatsAppgroepen

Bestaat uit meerdere varianten Buurttoezicht (met hesje), Buurtwacht (zonder hesje), Project Waaks (hondenbezitters die extra opletten tijdens het uitlaten). Facebookpagina / website

Diverse WhatsApp groepen met groep moderator (vrijwilliger).

Actief in circa 66 gebieden, met ruim 1.300 vrijwilligers.

via sociale media worden ongeveer 16.000 (email) adressen bereikt / geïnformeerd. Vormgeven vanuit burgerparticipatie, slechts één variant. Uitvoering is vorm vrij, verschilt per wijk.

Facebookpagina / website

Diverse WhatsApp groepen (of andere chatdienst, vormvrij) en zonder moderator.

Buurtpreventie Nissewaard (BPN)

Buurttoezicht Lansingerland (BTL)

Stedelijke coördinatie Buurtpreventie Breda (ScBB)

Politie en gemeente participeren niet in de bestaande WhatsApp groepen. Nieuwe lopers worden d.m.v. een VOG gescreend Lopers lopen herkenbaar door de wijk Nieuwe wijk wordt door de coördinator BP geïnitieerd en vrijwilligers worden actief geworven.

Politie en gemeente participeren niet in de WhatsApp groepen.

Politie en gemeente participeren niet in de chatdienst.

Nieuwe lopers worden niet gescreend Lopers lopen herkenbaar door de wijk Nieuwe gebieden worden opgezet als bewoners zich aanmelden

Alle vrijwilligers krijgen een jaarlijks uitje, kerstborrel en kerstpakket. Vrijwilligers worden geworven tijdens een buurtpreventie dag in de desbetreffende wijk

Actiefste vrijwilligers krijgen een dankbetuiging.

Nieuwe lopers worden niet gescreend Lopers lopen niet herkenbaar door de wijk Nieuwe gebieden worden opgezet als er vanuit de bewoners voldoende draagkracht is (lees: vrijwilligers) Wijkvertegenwoordigers + introducé krijgen een dankbetuiging. Vrijwilligers worden door de bewoners zelf gezocht.

N.V.T. Meldingen worden via buurtpreventie doorgezet naar de betreffende partner of instantie.

Vrijwilligers worden doorlopend geworven via het Vrijwilligers Informatie Punt en de website/facebook. N.V.T. Lopers maken gebruik van een app van de gemeente Lansingerland om meldingen door te geven.

N.V.T. via de gemeentelijke website geven de lopers de meldingen door.