Transitievisie Warmte 2024.pdf
Tekst van het document
+/-
voorwaarden in het buitengebied toepasbaar)
Warmte uit drinkwaterleidingen
+/-
Wijkniveau
Warmtebron
Kansrijkheid
Schaalgrootte
Warmte uit kunstgrasvelden
-
Meerdere woningen
Restwarmte uit bedrijventerreinen
-
Wijk of gemeentelijk niveau
Geothermie
-
Gemeentelijk niveau
Uitbreinding warmtenet Vattenfall
-
Wijk of gemeentelijk niveau
Warmte uit datacenters
-
Wijkniveau
5.3
Voorkeursoplossing
5.3.1 Afwegingskader warmtetechnieken Afhankelijk van de woning- en buurtkarakteristieken is een warmtetechniek goed of minder goed toepasbaar. Figuur 12 geeft een overzicht van de condities waaronder een warmtetechniek kansrijk is. Voor de toepassing van een all-electric warmtetechniek is het bijvoorbeeld van belang dat de woning een hoge isolatiegraad heeft en er een robuust elektriciteitsnet ligt. Om een inschatting te maken van de meest kansrijks warmteoplossing is per CBS buurt een multi-criteria analyse uitgevoerd. De multi-criteria analyse is tot stand gekomen op basis van de correlatie tussen de warmtetechniek en de karakteristieken van de buurt. Als een buurt de juiste karakteristieken heeft voor een specifieke warmtetechniek krijgt de warmtetechniek door middel van een multicriteria berekening een hoge score. Als een buurt geen of weinig karakteristieken heeft voor een specifieke warmtetechniek krijgt de warmtetechniek door middel van deze berekening een lage score. Een toelichting en de resultaten per buurt zijn terug te vinden in Bijlage 4.
Afwegingskader warmtetechnieken | Transitievisie Warmte 2024 | 30
Resultaat
Uit het afwegingskader komt naar voren dat de all-electric warmtetechniek de meest kansrijke warmteoplossing is in Barendrecht. Om de uitkomsten te valideren zijn ook de maatschappelijke- en eindgebruikerskosten berekend.
All-electric All-electric MT warmtenet All-electricMT warmtenet LT MTwarmtenet warmtenet MT LTwarmtenet warmtenet Duurzaam LT warmtenet gas viaDuurzaam gas Duurzaam via gas Duurzaam via All-electric LT warmtenet gas via Meerdere Meerderewoningen woningen Meerdere woningen Eén of meerdere Eén ofMeerdere meerdere Eén woningen of meerdere Meerdere woningen Meerderewoningen woningen bestaand gasnet bestaand gasnet bestaand gasnet Meerdere woningen Eén of meerdere Meerdere bestaand gasnet woningen woningen woningenMT warmtenet All-electric LT warmtenet Duurzaam gas via bestaand woningen Volledig elektrischVolledig met MTelektrisch restwarmte Volledig metvan elektrisch MT industrie restwarmte met LT MT van restwarmte restwarmte industrie van LT bijv. industrie restwarmte Hernieuwbaar LT van restwarmte bijv. gasHernieuwbaar van bijv. Hernieuwbaar gas Volledig elektrisch metvan MT restwarmte van industrie LT restwarmte van bijv.
gas Hernieuwbaar gas Eén of meerdere woningen Meerdere woningen Meerdere woningen gasnet rioolwaterzuiveringsrioolwaterzuiveringsrioolwaterzuiveringswarmtepomp (gevoed warmtepomp Geothermie warmtepomp (gevoed Geothermie (gevoed Geothermie Waterstof met (hybride) Waterstof metWaterstof (hybride) met (hybride) rioolwaterzuiveringswarmtepomp (gevoed Geothermie Waterstof met (hybride) •door Hoge isolatiegraad •Biomassa Hoge •installatie Hoge isolatiegraad • Huidige buurt- en woning installatie installatiewarmtepomp (RWZI), (RWZI), individuele ofdoor individuele Biomassa door of individuele of stedelijkheid Biomassa warmtepomp warmtepomp warmtepomp installatie (RWZI), door individuele of(RWZI), Biomassa datacenters, en koelen koelen opwekking) collectieve opwekking) collectieve•opwekking) •collectieve Robuust elektriciteitsnet Hoog collectief bezit koel- datacenters, •datacenters, Robuust elektriciteitsnet karakteristieken voldoen.
datacenters, koel- en collectieve opwekking) vrieshuizen vrieshuizen vrieshuizen Kleinschalige Kleinschalige Kleinschalige vrieshuizen Kleinschalige • Onafhankelijk van collectiefbezit • Aanwezigheid MT warmtebron • Hoge stedelijkheid Aquathermie Aquathermie Aquathermie Aquathermie collectieve collectieve collectieve collectieve •warmtepomp Onafhankelijk van stedelijkheid en/of bestaand MT warmtenet •WKO Hoog collectief bezit WKO WKO warmtepomp warmtepomp warmtepomp WKO Grootschalige collectieve Grootschalige•Grootschalige collectieve collectieve Zon-thermie Zon-thermie Zon-thermie • Onafhankelijk van isolatiegraad* Aanwezigheid LT warmtebron en/ Grootschalige collectieve Zon-thermie warmtepomp warmtepomp warmtepomp warmtepomp of bestaand LT warmtenet Collectieve zon-thermie Collectieve zon-thermie Collectieve zon-thermie Collectieve zon-thermie
*Vanuit duurzaamheidsoogpunt is het wel wenselijk om te isoleren
Figuur 2: Beschikbare warmtetechnieken. Figuur 2: Beschikbare Figuurwarmtetechnieken. 2: Beschikbare warmtetechnieken. Figuur 2: Beschikbare warmtetechnieken.
3.2 Warmtebronnen 3.2 Warmtebronnen 3.2 in Warmtebronnen Barendrecht in Barendrecht in Barendrecht 3.2 Warmtebronnen in Barendrecht
Figuur 12: Overzicht woning- en buurtkarakteristieken per warmtetechniek.
In onze gemeenteIn zijn onze diverse gemeente mogelijke In onze zijngemeente warmtebronnen diverseInmogelijke zijn diverse aanwezig. warmtebronnen mogelijke Indiverse deze warmtebronnen aanwezig. paragraaf In wordt deze aanwezig. ingegaan paragraaf In deze opaanwezig. wordt deparagraaf ingegaan wordt op paragraaf de ingegaan wordt op deingegaan op de onze gemeente zijn mogelijke warmtebronnen In deze mogelijke warmtebronnen mogelijkeinwarmtebronnen Barendrecht. mogelijke warmtebronnen De in mogelijke kansrijkheid Barendrecht. in van Barendrecht. De de kansrijkheid bronnen De is van kansrijkheid in de hoofdstuk bronnen van 5.2 is de benoemd. in bronnen hoofdstuk is in 5.2 hoofdstuk benoemd. 5.2 benoemd. warmtebronnen in Barendrecht. De kansrijkheid van de bronnen is in hoofdstuk 5.2 benoemd. Hieronder zijn deze Hieronder warmtebronnen zijnHieronder deze kort warmtebronnen toegelicht. zijn deze warmtebronnen kortzijn toegelicht. kort toegelicht. kort toegelicht. Afwegingskader warmtetechnieken | Transitievisie Warmte 2024 | 31 Hieronder deze warmtebronnen
5.3.2 Laagste maatschappelijke- en eindgebruikerskosten Naast het afwegingskader voor warmtetechnieken is er gekeken naar de laagste maatschappelijke kosten en eindgebruikerskosten van de verschillende warmtetechnieken per buurt. Deze kosten zijn van belang om definitieve keuzes voor de oplossingsrichting per buurt te kunnen maken. Wij vinden het belangrijk dat de eindgebruikerskosten en maatschappelijke kosten nu en in de toekomst zo laag mogelijk zijn, en dat een warmtetechniek gekozen wordt op basis van de laagste kosten. In de toekomstige Warmteprogramma’s is dit zelfs een essentieel onderdeel. De eindgebruikerskosten en maatschappelijke kosten worden hieronder toegelicht. Eindgebruikerskosten
Eindgebruikerskosten bevatten alleen de kosten voor de eindgebruiker: de bewoner. Dit zijn de jaarlijkse kosten minus de baten ten opzichte van de situatie met een gasgestookte cv-ketel. Hierin worden ook belastingen, heffingen en subsidies meegenomen die van invloed zijn op de kosten en baten van een warmteoptie. Deze kosten zijn door TNO in een eindgebruikerskosten model (2023) ingeschat op basis van woningkarakteristieken. Hierin zijn de eindgebruikerskosten voor verschillende warmteopties op basis van energielabel, eigenaar en woningtype berekend. Maatschappelijke kosten
De maatschappelijke kosten zijn de totale kosten voor de maatschappij om een bepaalde warmtetechniek toe te passen. De maatschappelijke kosten zijn de totale kosten en baten voor implementatie van een warmtetechniek op buurtniveau. Hierin worden de kosten voor de benodigde installaties en isolatie in de woningen
meegenomen, maar ook kosten op buurt en gemeentelijk niveau. Dit is onder andere het aanleggen of aanpassen van energie infrastructuur (elektriciteit- en of warmtenet), en de kosten voor nabijgelegen restwarmtebronnen. De maatschappelijke kosten zijn dus de totale kosten voor bewoners, overheden, netbeheerders, woningcorporaties en overige stakeholders. Het PBL heeft in 2020 met de Startanalyse een inschatting gemaakt van deze maatschappelijke kosten voor alle wijken in Nederland. Deze analyse is gebruikt om voor de wijken de voorkeursoplossingen op basis van maatschappelijke kosten te bepalen. Deze kwantitatieve afweging op basis van maatschappelijke kosten is gebruikt als validatie methode om te achterhalen of er veel verschillen in de resultaten ten opzichte van de eindgebruikerskosten zijn. Resultaat
De eindgebruikerskosten en maatschappelijke kosten zijn per buurt berekend. In Bijlage 5 zijn de resultaten per buurt terug te vinden. Uit de analyse komt naar voren dat de all-electric warmtetechniek in alle buurten de laagste eindgebruikerskosten heeft en in bijna alle buurten ook de laagste maatschappelijke kosten. 5.3.3 Oplossingsrichting: all-electric warmtetechniek in Barendrecht Op basis van de woning- en buurtkarakteristieken en de maatschappelijke- en eindgebruikerskosten komt duidelijk naar voren dat de all-electric warmtetechniek het best toepasbaar is in Barendrecht. In Figuur 13 is de toekomstige warmtetechniek per cluster opgenomen. Voor de clusters in geel geldt de all-electric warmtetechniek als toekomstige oplossingsrichting. De buurt Gaatkensoog is hierop een uitzondering (in blauw), want hier ligt al een warmtenet.
Afwegingskader warmtetechnieken | Transitievisie Warmte 2024
| 32
All-electric warmtetechniek Bestaand warmtenet
Figuur 13: Toekomstige warmtetechniek in Barendrecht. De roodgemarkeerde gebieden zijn Figuur 6: Toekomstige warmtetechniek in Barendrecht. De roodgemarkeerde gebieden zijn bedrijventerreinen. bedrijventerreinen.
Afwegingskader warmtetechnieken | Transitievisie Warmte 2024 | 33
6 All-electric in Barendrecht
All-electric in Barendrecht | Transitievisie Warmte 2024 | 34
6 All-electric in Barendrecht Dit hoofdstuk is een verdieping op de all-electric warmtetechniek. Ook wordt toegelicht welke woningaanpassingen er benodigd zijn.
6.1
All-electric varianten
De all-electric oplossing gaat in de meeste gevallen uit van een warmtepomp. Een warmtepomp produceert warmte met behulp van elektriciteit. Een warmtepomp haalt warmte uit de lucht, water of de bodem en zet het om in hogere temperatuur warmte om de woning te verwarmen en voor warm tapwater. Hieronder zijn kansrijke all-electric varianten voor verschillende woningtypes op een rij gezet. In Barendrecht is de all-electric warmtetechniek kansrijk voor één woning of voor meerdere woningen. De toepassing van all-electric bij meerdere woningen gaat om kleinschalige collectieve systemen, met bijvoorbeeld een collectieve warmtepomp. Kansrijke all-electric varianten voor aardgasvrije verwarming van grondgebonden woningen zijn: • Individuele lucht-water warmtepomp • Individuele bodemwarmtepomp • Collectieve bodemwarmtepomp • Individuele zon-thermische (PVT)-panelen • Infraroodpanelen voor ruimtes die weinig gebruikt worden Bij appartementencomplexen zijn ook collectieve verwarmingssystemen kansrijk, dat wil zeggen dat een systeem wordt toegepast voor een geheel appartementencomplex. Kansrijke all-electric varianten voor verwarming van één appartement of collectief voor een appartementencomplex zijn:
• Individuele lucht-water warmtepomp • Collectieve lucht-water warmtepomp • Collectieve bodemwarmtepomp • Individuele infraroodpanelen en lucht-lucht warmtepomp (in woningen met een lage energievraag en weinig ruimte voor installaties). De mogelijkheid tot inpassing van installaties in en om de woning is erg belangrijk. Buiten op het dak, in de tuin of aan de gevel moeten in het geval van een lucht-water warmtepomp bijvoorbeeld buitendelen geplaatst worden. Deze produceren geluid. Belangrijk is ook om te weten of er binnen in de woning ruimte benodigd is voor het plaatsen van een boilervat voor warm tapwater.
6.2
Overige woningaanpassingen
6.2.1 Warmteafgiftesysteem Wanneer de overstap naar een all-electric warmtepomp wordt gemaakt, wordt de woning op lagere temperaturen verwarmd. Een conventionele cv-ketel stookt op 70 tot 80°C, terwijl een warmtepomp het cv-water naar 35 tot 45°C verwarmt. Wanneer de overstap naar lage temperatuurverwarming wordt gemaakt, kan het voorkomen dat het warmteafgiftesysteem niet voldoende vermogen afgeeft. Dan moeten er mogelijk nieuwe radiatoren geplaatst worden. Het kan ook zijn dat alleen bepaalde ruimtes niet goed verwarmd worden. In dat geval is een aanvullend lokale verwarming (voor koude dagen) een oplossing, zoals een infraroodpaneel of radiatoren met een boosterfunctie (radiatorventilatoren). 6.2.2 Isoleren en ventileren Om de overstap te maken naar een all-electric warmtetechniek is een goede isolatiestaat van de woning benodigd. Voor de toepassing van all-electric is er het
All-electric in Barendrecht | Transitievisie Warmte 2024
| 35
landelijk standaard niveau van isolatie en ventilatie waar naar toe gewerkt kan worden10. Deze landelijke standaard is toekomst-vast waardoor de woning later niet nog een keer geïsoleerd of aangepast hoeft te worden. Daarnaast is voldoende ventilatie van belang. Afhankelijk van de huidige isolatie- en ventilatiestaat van de woningen moeten er mogelijk maatregelen genomen worden ter verbetering van de isolatie of ventilatie: • Vloerisolatie begane grond • Minimaal HR++ glas • Dakisolatie • Gevelisolatie of spouwmuurisolatie • Mechanisch ventilatiesysteem: afzuiging met evt. CO2 sturing of centrale balansventilatie met warmteterugwinning (WTW) • Kierdichting: luchtdicht afwerken van de kieren bij de kozijnen • Optioneel: isolerende buitendeuren 6.2.3 Elektrisch koken Aangezien koken nog veelal met gas gebeurd is ook de overstap naar elektrisch koken benodigd, de meest voorkomende optie is een inductiekookplaat. 6.2.4 Elektriciteitsaansluiting Bij toepassing van een all-electric warmteoplossing en elektrisch koken gaat de elektriciteitsvraag omhoog. Daarom moet onderzocht worden of de elektriciteitsaansluiting in de meterkast voldoende groot is om de vraag aan te kunnen. De aansluiting moet minstens 3x25A zijn. Indien de elektriciteitsaansluiting te klein is, moet er een aanvraag bij netbeheerder Stedin voor vergroting van de aansluiting worden gedaan.
6.2.5 Optioneel: zonnepanelen Omdat de elektriciteitsvraag van bewoners in de toekomst omhoog gaat, is het op individuele basis interessant om zonnepanelen te plaatsen. Op deze manier wordt (een deel van) de energievraag zelf opgewekt. Dit betekent mogelijk wel dat het elektriciteitsnet (nog) zwaarder belast wordt als gevolg van teruglevering.
10 Standaard en streefwaarden voor woningisolatie (rvo.nl)
All-electric in Barendrecht | Transitievisie Warmte 2024 | 36
7 Financiering en ondersteuning bewoners Financiering en ondersteuning bewoners | Transitievisie Warmte 2024 | 37
7 Financiering en ondersteuning bewoners Voor het verduurzamen van een woning of appartementencomplex zijn verschillende subsidies en leningen beschikbaar. Daarnaast kan er advies aangevraagd worden. De gemeente wil bewoners ondersteunen met het verduurzamen van hun woning door de juiste informatie te verstrekken en hen op de hoogte te houden van ontwikkelingen. Hieronder zijn de beschikbare leningen en subsidies vermeld voor aardgasvrij (klaar) maken van woningen . De subsidies en leningen verschillen voor particuliere woningeigenaars van grondgebonden woningen en VvE’s. Voor huurders zijn geen middelen beschikbaar. Subsidies en leningen voor zonnepanelen, groene daken en waterbesparing zijn niet opgenomen in onderstaand overzicht. Let op: Voorwaarden en beschikbaarheid van leningen en subsidies kunnen veranderen. Voor de meest actuele informatie raadpleegt u de website van de gemeente Barendrecht, de WoonWijzerWinkel en de Energiesubsidiewijzer van Milieucentraal. 7.1.1
Leningen
Energiebespaarlening
Via het Nationaal Warmtefonds kunnen particuliere woningeigenaren en VvE’s een Energiebespaarlening aanvragen. De Energiebespaarlening is een verantwoorde en betaalbare financiering voor de verduurzaming van woningen. Het Nationaal Warmtefonds is een initiatief van de Rijksoverheid.
wordt na uitvoering van de maatregelen toegevoegd aan uw nieuwe of bestaande hypotheek. Lening Duurzame Monumenten
De gemeente Barendrecht kent 20 rijksmonumenten en 67 gemeentelijke monumenten. Via het Restauratiefonds kan een Duurzame Monumenten-Lening aangevraagd worden. Dit is lening die wordt verstrekt aan een eigenaar van een rijksmonument die het pand wil verduurzamen. Er is ook een subsidie voor duurzaamheidsadvies vanuit het Restauratiefonds beschikbaar voor monumenten. 7.1.2 Subsidies De beschikbaarheid van onderstaande subsidies kan in de toekomst veranderen rekening houdend met het hoofdlijnenakkoord 2024-2028. Energiesubsidie ISDE
De ISDE is een subsidie die woningeigenaren financieel ondersteunt om duurzame maatregelen te nemen in huis en zo energie te besparen, denk hierbij aan maatregelen voor isolatie, een warmtepomp, een zonneboiler en elektrisch koken. Wanneer aangesloten wordt op een collectieve (all-electric) oplossing biedt de subsidie ook een bijdrage voor aansluiting op het warmtenet. De ISDE-subsidie loopt door tot 2030. Je kunt een aanvraag indienen op de website van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.
Energiebespaarbudget Nationale Hypotheek Garantie (bouwdepot)
Via het Energiebespaarbudget kan met een bouwdepot energiebesparende maatregelen gefinancierd worden binnen de hypotheek van uw woning. De lening 11 De beschikbare leningen en subsidies omtrent verduurzaming op peildatum 22 mei 2024.
Financiering en ondersteuning bewoners | Transitievisie Warmte 2024 | 38
Isolatiesubsidie SVVE
Met de Subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaars (SVVE) vraagt u subsidie aan als Vereniging van Eigenaars (VvE), woonvereniging of wooncoöperatie voor het verduurzamen van uw gebouw. 7.1.3
Advies
WoonWijzerWinkel
De WoonWijzerWinkel is het Energieloket voor Barendrecht. Via de WoonWijzerWinkel kan advies worden opgevraagd over het verduurzamen van uw woning en de verschillende producten en maatregelen die beschikbaar zijn. Advies verduurzaming dijkwoningen (vanuit NIP)
Vanuit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) wordt onderzocht hoe eigenaren van dijkwoningen ondersteund kunnen worden bij het verduurzamen van hun woning.
Financiering en ondersteuning bewoners | Transitievisie Warmte 2024
| 39
Bijlagen
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 40
Bijlage 1: Aanpassingen ten opzichte van de TVW 2020 In de TVW 2020 wordt richting gegeven naar een aardgasvrij Barendrecht in 2050. In de TVW 2020 wordt gesproken over drie hoofdrichtingen als het gaat om alternatieven voor het aardgas, namelijk warmtenetten, all-electric oplossingen en gasnetten in combinatie met duurzaam gas. Daarnaast wordt er geadviseerd om alle woningen in de gemeente te isoleren naar een basis isolatieniveau. In de TVW 2020 zijn startwijken geformuleerd waar als eerste mee gestart kan worden. Een aantal lokale inzichten zorgen ervoor dat de koers van de gemeente Barendrecht verandert ten opzichte van de TVW 2020. De inzichten zijn als volgt: • Gasnetten in combinatie met duurzaam gas blijken niet kansrijk in Barendrecht. • Uit het warmtebronnenonderzoek is gebleken dat een grootschalig MT warmtenet niet haalbaar is in Barendrecht. • Veel woningen in Barendrecht hebben na 2020 één of meerdere energielabel sprongen gemaakt. • Op basis van de buurtkarakteristieken, eindgebruikerskosten, maatschappelijke kosten en planning van stakeholders wordt een andere warmtetechniek voorgesteld. Dit heeft als gevolg dat de koers gewijzigd wordt. In Tabel 5 zijn de wijzigingen in warmtetechniek voor de buurten in Barendrecht blauw gearceerd.
Een andere wijziging ten opzichte van de TVW 2020 is dat er in de TVW 2024 geen startwijken meer benoemd zijn, dit gaat om Centrum, Paddewei, Noord (CBS buurten Noord, 2, 3 en 4) en Vrijenburg. Elke woning, ook in deze wijken, wordt uiterlijk in 2050 aardgasvrij.
Tabel 5: Wijzigingen in warmtetechniek ten opzichte van TVW 2020 voor buurten in Barendrecht. CBS buurt
Beoogde warmtetechniek TVW 2020
Warmtetechniek TVW 2024
Achterzeedijk Oost
Onvoldoende gegevens
All-electric
Achterzeedijk West
Onvoldoende gegevens
All-electric
Bijdorp
All-electric
All-electric
Binnenland
MT warmtenet
All-electric
Buitenoord 1
MT warmtenet
All-electric
Buitenoord 2
MT warmtenet
All-electric
Buitenoord 3
MT warmtenet
All-electric
Centrum
MT warmtenet
All-electric
Centrum Oost
MT warmtenet
All-electric
Centrum West
MT warmtenet
All-electric
Dordtsestraatweg
Onvoldoende gegevens
All-electric
Dorpzicht
All-electric
All-electric
Gaatkensoog
MT warmtenet (al aanwezig)
MT warmtenet (al aanwezig)
Havenkwartier
All-electric
All-electric
Kilweg
All-electric
All-electric
Koedood
Onvoldoende gegevens
All-electric
Meerwede Noordoost
All-electric
All-electric
Meerwede Noordwest
All-electric
All-electric
Meerwede Zuidoost
All-electric
All-electric
Meerwede Zuidwest
All-electric
All-electric
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024
| 41
CBS buurt
Beoogde warmtetechniek TVW 2020
Warmtetechniek TVW 2024
CBS buurt
Beoogde warmtetechniek TVW 2020
Warmtetechniek TVW 2024
Molenvliet 1
MT warmtenet
All-electric
Voordijk
All-electric
All-electric
Molenvliet 2
Kostenverschil warmtenet en all-electric
All-electric
Vrijheidsakker
All-electric
All-electric
Waterkant
All-electric
All-electric
Vrijenburg
All-electric
All-electric
minder dan 10% Nieuweland 1
All-electric
All-electric
Nieuweland 2
All-electric
All-electric
Nieuweland 3
All-electric
All-electric
Nieuweland 4
All-electric
All-electric
Nieuweland 5
All-electric
All-electric
Noldijk
Onvoldoende gegevens
All-electric
Noord 1
MT warmtenet
All-electric
Noord 2
MT warmtenet
All-electric
Noord 3
MT warmtenet
All-electric
Noord 4
MT warmtenet
All-electric
Oranjewijk 1
Kostenverschil warmtenet en all-electric
All-electric
minder dan 10% Oranjewijk 2
Voorlopig gasnet laten liggen
All-electric
Paddewei
MT warmtenet
All-electric
Riederhoek
All-electric
All-electric
Smitshoek
MT warmtenet
All-electric
Smitshoek 1
All-electric
All-electric
Smitshoek 2
All-electric
All-electric
Sportpark Smitshoek
Onvoldoende gegevens
All-electric
Ter Leede
All-electric
All-electric
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 42
Bijlage 2: Gesprekken met stakeholders Gesprekken met warmtebedrijven en warmteproducenten Na voorgaande analyse hebben gesprekken plaatsgevonden met belangrijke stakeholders. Bedrijventerreinen Vaanpark
We hebben gesproken met een deskundige over het Vaanpark in Barendrecht. Er bevinden zich geen bedrijven met koelcellen op dit bedrijventerrein, waardoor er geen restwarmte beschikbaar is. BT-oost
We hebben overleg gevoerd met Greenvis over hun analyse naar restwarmtebenutting vanuit de bedrijventerreinen in Barendrecht Oost. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat er aanzienlijke hoeveelheden restwarmte kunnen worden benut. Deze restwarmte zou mogelijk kunnen worden gebruikt voor de woningen in Barendrecht. Hoewel de studie van Greenvis een globaal beeld geeft, is er verder onderzoek nodig om precieze informatie over de beschikbare restwarmte te verkrijgen. In theorie zijn er diverse kleinschalige bronnen, i.c. de koelunits per bedrijf die opgeteld tot een aanzienlijk warmtepotentieel leiden. Uit een globaal onderzoek naar de uitkoppeling van al deze units naar een centraal afnamepunt is vast komen te staan dat dit geen realistische economisch verantwoorde oplossing is. Vattenfall Vattenfall werkt aan een masterplan (potentiestudie) voor de uitbreiding van het warmtenet in en rond Rotterdam. De eerste technische potentie is onderzocht. Gezien de ligging aan de andere kant van de snelweg, en de daarmee hoge
gemoeide kosten, is uitbreiding naar Barendrecht financieel niet interessant voor het warmtenet. Daarnaast richten ze zich voorlopig op netverzwaring in Rotterdam, uitbreiding naar andere gemeenten heeft niet de hoogste prioritiet. Ze hebben laten weten Barendrecht niet mee te hebben genomen in hun onderzoeken. RWZI Barendrecht Tijdens het gesprek met het waterschap Hollandse Delta is gebleken dat zij bereid zijn om restwarmte van de RWZI in Barendrecht beschikbaar te stellen voor het verwarmen van omliggende gebouwen. De potentie voor de RWZI van Barendrecht wordt nader onderzocht door NOVAR. Evides Uit het overleg met drinkwaterbedrijf Evides bleek dat zij bezig zijn met een onderzoeksproject gericht op TED. Door Barendrecht loopt een hoofdleiding waar mogelijk warmte uit gehaald kan worden. Verder onderzoek moet uitwijzen hoeveel warmte onttrokken kan worden.
Gesprekken met overige stakeholders Woningcorporaties Vanuit onze gemeente is regelmatig contact met de woningcorporaties in Barendrecht. We bespreken hoe wij elkaar kunnen helpen om het proces naar aardgasloze woningen te versnellen. Met de corporaties maken we ieder jaar de wettelijke prestatieafspraken waarin onder andere afspraken en doelen omtrent verduurzaming van de woningvoorraad worden vastgelegd. Patrimonium is met een groot onderhouds- en verduurzamingstraject bezig (GO-trein) naast de sloop en nieuwbouw van woningen.
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 43
Stedin Vanuit onze gemeente is geregeld contact met Stedin over de staat en de toekomst van de elektriciteitsnetten en gasnetten. Stedin is druk bezig met het verzwaren van het elektriciteitsnet. Ze beginnen in 2024 met het verzwaren van de transformatorstations (knooppunten tussen midden spanning en laagspanning) in Nieuweland. Stedin verwacht problemen met netcongestie als alle woningen overschakelen naar een all-electric verwarmingsoplossing. Netcongestie houdt in dat het elektriciteitsnetwerk niet genoeg ruimte heeft om alle wijken tegelijk van stroom te voorzien, net zoals een file op de weg ontstaat als er te veel auto’s tegelijk rijden. Stedin houdt met de verzwaring rekening met het all-electric toekomstscenario (scenario met de hoogste elektriciteitsvraag). Momenteel kan Stedin geen zekerheid bieden over de beschikbare netcapaciteit voor de overgang van elke wijk naar een all-electric verwarmingsoplossing, aangezien ze niet de mogelijkheid/capaciteit hebben om alle wijken te toetsen. Door vroegtijdig met Stedin te delen waar een all-electric oplossing verwacht wordt, kunnen we samen de uitvoeringsplannen concretiseren en realiseren.
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 44
Bijlage 3: Verdieping toelichting warmtebronnen- en technieken Voor de gemeente Barendrecht is een warmtebronnenanalyse uitgevoerd. Door middel van een kwalitatieve analyse is onderzocht welke (rest)warmtebronnen binnen Barendrecht en de omgeving potentieel warmte beschikbaar hebben. Deze bronnen kunnen mogelijk ingezet worden om de woningvoorraad te voorzien van duurzame warmte. Naast kansrijke bronnen zijn ook verschillende niet kansrijke bronnen geïdentificeerd. Het overzicht van mogelijke warmtebronnen is weergegeven in Tabel 4 in hoofdstuk 5.2. De toelichting van de bevindingen is hieronder weergegeven. In Figuur 14 is een kaart weergegeven met twee potentiële warmtebronnen. Kansrijke bronnen Warmte Koude Opslag (WKO)
WKO-systemen zijn een goede optie om onze woningen mee te verwarmen vanwege de gunstige bodemgesteldheid. Een WKO wordt gecombineerd met een warmtepomp, om de warmte uit de bodem op te waarderen tot de juiste temperatuur. Wel moet er rekening gehouden worden met restrictie- aandachtsgebieden. In het Figuur 15 staan de restrictiegebieden voor WKO-systemen, dit zijn: • In de roze gebieden geldt een speciaal provinciaal beleid, dit zijn de stedelijke gebieden van Barendrecht. Dit beleid verbiedt het plaatsen van open bronsystemen in het eerste watervoerende pakket. Op deze regel kan een uitzondering gemaakt worden als de gemeente in samenwerking met de provincie een zogenoemd bodemenergieplan voor het betreffende gebied heeft vastgelegd. Deze regels gelden niet voor gesloten bron systemen. • Het groene gebied is een aandachtsgebied voor natuur, en bevindt zich in het buitengebied van Barendrecht (rond de Oude Maas). Hier moet getoetst worden op de aanwezigheid van kwetsbare gebieden en/of omliggende grondwaterbe-
Figuur 14: Kaart van Barendrecht met kansrijke en gemiddeld kansrijke warmtebronnen. Figuur 7: Kaart van Barendrecht met kansrijke en gemiddeld kansrijke warmtebronnen. De roodgemarkeerde gebieden zijn De roodgemarkeerde gebieden zijn bedrijventerreinen. bedrijventerreinen.
langen. De aandachtsgebieden dienen meegenomen te worden bij het ontwerp, de realisatie en de aanvraag van vergunningen van een WKO-systeem. • Het gele gebied is een aandachtsgebied voor aardkundige waarde. Dit zijn kwaliteiten van landschap en natuur die iets vertellen over het ontstaan van het landschap. Bij ontwerp en vergunningsaanvraag dient hier rekening mee te worden gehouden.
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024
| 45
Figuur 15: Restrictie gebieden voor WKO-systemen.
•
•
zogenoemd bodemenergieplan voor het betreffende gebied heeft vastgelegd. Deze regels gelden niet voor gesloten bron systemen. Het groene gebied is een aandachtsgebied voor natuur, en bevindt zich Warmte in het buitengebied van uit oppervlaktewater Barendrecht (rond de Oude Maas). Hier moet getoetst worden op de aanwezigheid van kwetsbare Deze bron ligt ver van de woningen af en is daarom beperkt interessant voor onze gemeente. Wel zou de gebieden en/of omliggende grondwaterbelangen. De aandachtsgebieden dienen meegenomen te gebruikt kunnen worden voor recreatiepark de Oude Maas, bedrijventerrein Achterzeedijk of T worden bij het ontwerp, de realisatie en de aanvraag van vergunningen van een WKO-systeem. Barendrecht (zie Figuur 16 hieronder). In combinatie met een warmtepomp kan deze lage temperatu Het gele gebied is een aandachtsgebied voor aardkundige waarde. Dit zijn kwaliteiten van landschap en circa 70°C. Met een aan te leggen (lokaal) warmtenet kan de warmte geleverd opgewaardeerd worden tot natuur die iets vertellen over het ontstaan van het landschap. Bij ontwerp en vergunningsaanvraag dient aan de woningen. Naast verwarmen kan TEO in de zomer gebruikt worden voor de koeling van gebou hier rekening mee te worden gehouden. combinatie met WKO-systemen kan met aquathermie op wijkniveau warmte en koude geleverd worden. Va
de restrictiegebieden van WKO’s dient goed gekeken worden op welke locaties deze wel en niet zijn toeg
Figuur 16:16: Locaties waarwaar mogelijk gebruikgebruik kan worden TEO. van TEO. Figuur Locaties mogelijk kangemaakt wordenvan gemaakt
Figuur 15: Restrictie gebieden voor WKO-systemen.
Warmte uit RWZI
De RWZI van Barendrecht bevat restwarmte. Nader onderzoek wordt gedaan door NOVAR naar de hoeveelheid beschikbare warmte. Deze warmte kan interessant zijn Warmte uit oppervlaktewater Warmte uit oppervlaktewater voor het verduurzamen van de WKK-centrale van 41 het warmtenet van Eneco. Deze bron ligt ver van de woningen af en is daarom beperkt interessant voor onze gemeente. Wel zou deze bron Deze ligt ver van woningen af en is daarom beperkt interessant gebruikt kunnen worden voor recreatiepark de Oude bedrijventerrein of Thermenkansrijke bronnen gemeente. Wel zou deze bron gebruikt kunnen worden voorMaas, recreatiepark de Oude Achterzeedijk Mogelijk/gemiddeld Barendrecht (zie Figuur 16 hieronder). In combinatie met een warmtepomp kan deze lage temperatuurbron Maas, bedrijventerrein of Met Thermen Barendrecht (zie Figuur 16 Uitbreiding warmtenet Eneco opgewaardeerd wordenAchterzeedijk tot circa 70°C. een aan te leggen (lokaal) warmtenet kan de warmte geleverd worden aan de woningen. Naast verwarmen kan TEO inkan de deze zomer gebruikt worden voor de koeling vanwarmtenet gebouwen.dat In vanaf BT Vaanpark naar Gaatkensoog loopt kan mogelijk hieronder). In combinatie met een warmtepomp lage temperatuurbron Het WKK combinatie met WKO-systemen kan met aquathermie op wijkniveau warmte en koude geleverd worden. Vanwege opgewaardeerd worden tot circa 70°C.
Met een aan te leggen (lokaal) warmtenet uitbreiden naar andere woningen in onze gemeente. Momenteel zijn er 678 de restrictiegebieden van WKO’s dient goed gekeken worden op welke locaties deze wel en niet zijn toegestaan. kan de warmte geleverd worden aan de woningen. Naast verwarmen kan TEO in woningen aangesloten op dit warmtenet. Dit is een warmtenet dat wordt gevoed de zomer gebruikt worden voor de koeling van gebouwen. In combinatie met met warmte geproduceerd door fossiele brandstoffen. Eerst richt Eneco zich op het WKO-systemen kan met aquathermie op wijkniveau warmte en koude geleverd verduurzamen van de warmtebron (een industriële cv-ketel) van het warmtenet dat worden. Vanwege de restrictiegebieden van WKO’s dient goed gekeken worden op er ligt, daarna kan onderzocht worden of er meer capaciteit beschikbaar is. welke locaties deze wel en niet zijn toegestaan Figuur 15: Restrictie gebieden voor WKO-systemen.
Warmte uit biomassa
In de context van kleinschalig gebruik van biomassa, voor met name de buitengebieden in Barendrecht, kan het een passende oplossing zijn om lokale warmtevoor-
Figuur 16: Locaties waar mogelijk gebruik kan worden gemaakt van TEO.
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 46
ziening op woningniveau te realiseren. Dit kan bijdragen aan de verduurzaming van de energievoorziening in deze gebieden, mits het gepaard gaat met een zorgvuldig beleid (flankerend beleid) dat de milieu-impact minimaliseert. Hierbij is het belangrijk dat de gebruikte biomassa voldoet aan strenge duurzaamheidscriteria om de uitstoot van CO2 en fijnstof te beperken en niet ten koste gaat van de beschikbaarheid van biomassa voor andere hoogwaardige toepassingen.
Geothermie
Warmte uit drinkwaterleidingen
Warmte uit kunstgras sportvelden
Drinkwaterbedrijf Evides doet onderzoek naar TED. Door Barendrecht loopt een hoofdtransportleiding waar mogelijk warmte uit gehaald kan worden. Onderzoek van Evides is nodig om kansrijkheid van deze bron beter in te schatten.
Een kunstgrasveld kan in de zomer warm worden. Koel water wordt in slangetjes onder het veld langs gepompt. Dit water warmt op en kan deze warmte opslaan in ondergrondse opslag (WKO). Via een warmtewisselaar kan deze warmte worden gebruikt voor de woningen (zie Figuur 17 hieronder). Deze techniek is moeilijk toe te passen aangezien kunstgrasvelden in Barendrecht nu niet vervangen. deze warmte worden gebruikt voor de woningen (zie Figuur 17worden hieronder). Deze techniek is moeilijk to
Niet kansrijke bronnen Een aantal (rest)warmtebronnen zijn onderzocht die niet kansrijk blijken. Dit gaat om de volgende bronnen:
Barendrecht heeft de intentieverklaring voor het onderzoek naar geothermische bronnen niet vernieuwd, waardoor geothermie niet verder wordt meegenomen. Restwarmte uit datacenters
Er bevinden zich geen datacenters met restwarmte in Barendrecht.
aangezien kunstgrasvelden in Barendrecht nu niet worden vervangen.
Restwarmte uit omliggend Vattenfall warmtenet
Gezien de ligging aan de andere kant van de snelweg, en de daarmee hoge gemoeide kosten, heeft Vattenfall aangegeven dat uitbreiding van het warmtenet naar Barendrecht financieel niet interessant is. Daarnaast richt Vattenfall zich voorlopig op netverdichting in Rotterdam. Uitbreiding naar andere gemeenten, zoals Barendrecht, heeft geen prioriteit. Restwarmte bedrijventerreinen
Uit onderzoek naar de uitkoppelingen van restwarmte vanuit bedrijventerreinen, leek BT-oost restwarmte te beschikken. Echter uit een globaal onderzoek naar de uitkoppeling van al deze units naar een centraal afnamepunt is vast komen te staan dat dit geen realistische economisch verantwoorde oplossing is.
Figuur 17: Visualisatie warmte uit kunstgrasveld.
Figuur 17: Visualisatie warmte uit kunstgrasveld.
Waterstof
| 47een lage tempe Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024met Waterstof is niet wenselijk voor het verwarmen van gebouwen of processen vanwege de lage efficiëntie. Zelfs als er in de toekomst veel waterstof beschikbaar is, zal het verb
Waterstof
Waterstof is niet wenselijk voor het verwarmen van gebouwen of processen met een lage temperatuurvraag vanwege de lage efficiëntie. Zelfs als er in de toekomst veel waterstof beschikbaar is, zal het verbranden van waterstof voor verwarming van woningen ongewenst zijn. Vanuit onderzoek is de onderstaande waterstofladder opgesteld (zie Figuur 18). Hierin is te zien dat waterstof wel interessant is voor zeer hoge temperatuur processen in de industrie en zwaar transport, waar warmteopwekking met elektriciteit en batterijen niet geschikt zijn. Kortom, de geringe hoeveelheid beschikbare groene waterstof zal dus eerst voor de industrie en zwaar transport worden gebruikt en zal (in eerste instantie) niet gebruikt gaan worden voor het verwarmen van gebouwen.
Figuur 18: Waterstofladder12.
Figuur 18: Waterstofladder12.
12 https://natuurenmilieu.nl/publicatie/waterstof-de-waterstofladder/
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 48
Bijlage 4: Afwegingskader voorkeursoplossingen CBS buurt
In Tabel 6 zijn de karakteristieken per buurt opgenomen. Tabel 6: Karakteristieken per buurt. CBS buurt
Stedelijkheid
Isolatiegraad
Woning corporatiebezit
Netcongestie
Achterzeedijk Oost
1
3
1
2
Achterzeedijk West
1
1
1
2
Bijdorp
2
3
1
2
Binnenland
3
2
3
2
BT Bijdorp
2
3
1
2
BT Dierenstein
2
2
1
2
BT Handelscentrum
1
2
1
2
BT Vaanpark 4
2
3
1
2
BT Ziedewij
1
2
1
2
Buitenoord 1
3
2
2
2
Buitenoord 2
3
2
2
2
Buitenoord 3
2
2
2
2
Centrum
3
2
1
2
Centrum Oost
3
3
3
2
Centrum West
3
3
3
2
Dordtsestraatweg
2
1
1
2
Dorpzicht
2
3
1
2
Gaatkensoog
3
3
1
2
Havenkwartier
2
3
1
2
Stedelijkheid
Isolatiegraad
Woning corporatiebezit
Netcongestie
Kilweg
2
3
1
2
Koedood
1
2
1
2
Meerwede Noordoost
3
3
2
2
Meerwede Noordwest
3
3
2
2
Meerwede Zuidoost
3
3
2
2
Meerwede Zuidwest
3
3
1
2
Molenvliet 1
3
2
2
2
Molenvliet 2
3
2
1
2
Nieuweland 1
3
3
2
2
Nieuweland 2
3
3
1
2
Nieuweland 3
3
3
2
2
Nieuweland 4
3
3
2
2
Nieuweland 5
3
3
1
2
Noldijk
1
1
1
2
Noord 1
3
3
3
2
Noord 2
3
3
3
2
Noord 3
3
2
3
2
Noord 4
3
2
3
2
Oranjewijk 1
2
2
1
2
Oranjewijk 2
1
2
1
2
Paddewei
3
2
2
2
Riederhoek
3
3
2
2
Smitshoek
2
3
3
2
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 49
CBS buurt
Stedelijkheid
Isolatiegraad
Woning corporatiebezit
Netcongestie
Smitshoek 1
2
3
2
2
Smitshoek 2
3
3
1
2
Sportpark Smitshoek
2
3
1
2
Ter Leede
2
3
1
2
Voordijk
3
3
1
2
Vrijheidsakker
3
3
1
2
Waterkant
2
3
2
2
Vrijenburg
3
3
1
2
In Tabel 7 is de correlatie tussen de woning- en buurtkarakteristieken en kansrijkheid van een warmtetechniek weergegeven. Tabel 7: Correlatie woning- en buurtkarakteristieken en kansrijkheid warmtetechniek.
multi-criteria analyse. Als een CBS buurt de juiste karakteristieken heeft voor een specifieke warmtetechniek krijgt de warmtetechniek door middel van deze berekening een hoge score. Als een CBS buurt geen of weinig karakteristieken heeft voor een specifieke warmtetechniek krijgt de warmtetechniek door middel van deze berekening een lage score. In de laatste kolom is de warmtetechniek met de hoogste score opgenomen. Dit is de meest kansrijke warmtetechniek. Tabel 8: Resultaten multi-criteria analyse. CBS buurt
All-electric
MT warmtenet LT warmtenet
Meest kansrijke warmtetechniek
Achterzeedijk Oost
21,3
14,2
16,0
All-electric
Achterzeedijk West
13,8
10,8
12,0
All-electric
Bijdorp
22,5
16,7
18,0
All-electric
Binnenland
22,5
22,5
22,4
All-electric
Buitenoord 1
21,3
20,0
20,0
All-electric
Buitenoord 2
21,3
20,0
20,0
All-electric
All-electric
IMT warmtenet
LT warmtenet
Buitenoord 3
20,0
17,5
18,0
All-electric
Hoge stedelijkheid
Laag (1)
Hoog (3)
Hoog (3)
Centrum
20,0
17,5
18,0
All-electric
Hoge isolatiegraad
Hoog (3)
Gemiddeld (2)
Hoog (3)
Centrum Oost
26,3
24,2
24,0
All-electric
Hoog woningcorporatiebezit
Laag (1)
Hoog (3)
Hoog (3)
Centrum West
26,3
24,2
24,0
All-electric
Netcongestie
Hoog (3)
Lage afhankelijkheid (1)
Hoog (3)
Dordtsestraatweg
15,0
13,3
14,0
All-electric
Aanwezigheid MT warmtebron
Niet benodigd (0)
Benodigd (3)
Niet benodigd (0)
Dorpzicht
22,5
16,7
18,0
All-electric
Aanwezigheid LT warmtebron
Niet benodigd (0)
Niet benodigd (0)
Benodigd (3)
Gaatkensoog
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t. (al op warmtenet
Voor de multi-criteria analyse zijn de voorgaande tabellen met elkaar gecombineerd door middel van een multi-criteria berekening. Zie tabel 8 voor de resultaten van de
aangesloten)
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 50
CBS buurt
All-electric
MT warmtenet LT warmtenet
Meest kansrijke warmtetechniek
CBS buurt
All-electric
MT warmtenet LT warmtenet
Meest kansrijke warmtetechniek
Havenkwartier
22,5
19,2
18,0
All-electric
Smitshoek
25,0
21,7
22,0
All-electric
Kilweg
22,5
16,7
20,0
All-electric
Smitshoek 1
23,8
19,2
20,0
All-electric
Koedood
17,5
12,5
14,0
All-electric
Smitshoek 2
23,8
19,2
20,0
All-electric
Meerwede Noordoost
25,0
24,2
22,0
All-electric
Sportpark Smitshoek
22,5
16,7
18,0
All-electric
Meerwede Noordwest
25,0
24,2
22,0
All-electric
Ter Leede
22,5
16,7
20,0
All-electric
Meerwede Zuidoost
25,0
24,2
22,0
All-electric
Voordijk
23,8
19,2
20,0
All-electric
Meerwede Zuidwest
23,8
21,7
20,0
All-electric
Vrijheidsakker
23,8
19,2
20,0
All-electric
Molenvliet 1
21,3
20,0
20,0
All-electric
Waterkant
23,8
21,7
20,0
All-electric
Molenvliet 2
20,0
17,5
18,0
All-electric
Vrijenburg
23,8
19,2
20,0
All-electric
Nieuweland 1
25,0
21,7
22,0
All-electric
Nieuweland 2
23,8
19,2
20,0
All-electric
Nieuweland 3
25,0
21,7
22,0
All-electric
Nieuweland 4
25,0
21,7
22,0
All-electric
Nieuweland 5
23,8
19,2
20,0
All-electric
Noldijk
13,8
10,8
12,0
All-electric
Noord 1
26,3
24,2
26,0
All-electric
Noord 2
26,3
24,2
26,0
All-electric
Noord 3
22,5
22,5
22,4
All-electric
Noord 4
22,5
22,5
22,4
All-electric
Oranjewijk 1
18,8
15,0
18,0
All-electric
Oranjewijk 2
17,5
12,5
16,0
All-electric
Paddewei
21,3
20,0
20,0
All-electric
Riederhoek
25,0
21,7
22,0
All-electric
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024
| 51
Bijlage 5: Eindgebruikerskosten en maatschappelijke kosten Tabel 9 geeft per buurt de warmtetechniek met de laagste eindgebruikerskosten en laagste maatschappelijke kosten weer. Ook is de warmtetechniek die daaropvolgend de laagste kosten heeft opgenomen in de tabel. Uit de analyse komt naar voren dat de all-electric warmtetechniek (s1a) in alle buurten de laagste eindgebruikerskosten heeft en in bijna alle buurten ook de laagste maatschappelijke kosten.
Let op: hoewel de scenario’s s1a (lucht-water warmtepomp) en s1b (bodemwarmtepomp) zijn berekend voor een individuele woning, betekent dit niet dat een klein collectief systeem bij meerdere woningen niet (financieel) haalbaar is. De analyse is op buurtniveau uitgevoerd en laat zien dat de all-electric warmtechniek (s1a en s1b) een goedkopere optie is ten opzichte van een LT warmtenet (s3a, s3b en s3c) en MT warmtenet (s2a). Dit betekent dat er richting de uitvoering all-electric mogelijkheden zijn voor zowel een enkele of meerdere woningen. Afhankelijk van de specifieke situatie zal uiteindelijk bekeken worden welke all-electric variant (voor één of meerdere woningen) het best toepasbaar is.
Tabel 9: Resultaten laagste eindgebruikerskosten en laagste maatschappelijke kosten. Eindgebruikerskosten
Maatschappelijke kosten
CBS buurt
Goedkoopste optie warmtetechniek
Tweede optie
Goedkoopste optie warmtetechniek
Achterzeedijk Oost
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Achterzeedijk West
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Bijdorp
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Binnenland
s1a: LW warmtepomp
s3d: LT bron - WKO, 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Buitenoord 1
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Buitenoord 2
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Tweede optie (indien de uitkomsten dicht bij elkaar lagen)
s3a warmtenet met LT-bron | variant a LT-warmtebron, aanlevering 30 °C
Buitenoord 3
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Centrum
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3a warmtenet met LT-bron | variant a LT-warmtebron, aanlevering 30 °C
Centrum Oost
s1a: LW warmtepomp
s1b: Bodem warmtepomp
s1a: LW warmtepomp
s3d warmtenet met LT-bron | variant d WKO, aanlevering 50 °C
Centrum West
s1a: LW warmtepomp
s3d: LT bron - WKO, 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024
| 52
Eindgebruikerskosten
Maatschappelijke kosten
CBS buurt
Goedkoopste optie warmtetechniek
Tweede optie
Goedkoopste optie warmtetechniek
Dordtsestraatweg
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Dorpzicht
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Tweede optie (indien de uitkomsten dicht bij elkaar lagen)
s3e warmtenet met LT-bron | variant e TEO+WKO, aanlevering 70 °C
Gaatkensoog
n.v.t.
n.v.t.
Havenkwartier
s1a: LW warmtepomp
s3d: LT bron - WKO, 70 graden
n.v.t.
n.v.t.
s2a warmtenet met MT- of HT-bron |
s3a warmtenet met LT-bron | variant a -
variant a - MT-Restwarmte
LT-warmtebron, aanlevering 30 °C
Kilweg
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Koedood
s1a: LW warmtepomp
s1b: Bodem warmtepomp
s1a: LW warmtepomp
Meerwede Noordoost
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Meerwede Noordwest
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Meerwede Zuidoost
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Meerwede Zuidwest
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Molenvliet 1
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Molenvliet 2
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Nieuweland 1
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3b warmtenet met LT-bron | variant b LT-warmtebron, aanlevering 70 °C
Nieuweland 2
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3d warmtenet met LT-bron | variant d WKO, aanlevering 50 °C
Nieuweland 3
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3d warmtenet met LT-bron | variant d WKO, aanlevering 50 °C
Nieuweland 4
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Nieuweland 5
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Noldijk
s1a: LW warmtepomp
s1b: Bodem warmtepomp
s1a: LW warmtepomp
s3b warmtenet met LT-bron | variant b LT-warmtebron, aanlevering 70 °C
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 53
Eindgebruikerskosten
Maatschappelijke kosten
CBS buurt
Goedkoopste optie warmtetechniek
Tweede optie
Goedkoopste optie warmtetechniek
Noord 1
s1a: LW warmtepomp
s3d: LT bron - WKO, 70 graden
s1a: LW warmtepomp/
Noord 2
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp/
Tweede optie (indien de uitkomsten dicht bij elkaar lagen)
s3a warmtenet met LT-bron | variant a LT-warmtebron, aanlevering 30 °C
Noord 3
s1a: LW warmtepomp
s3d: LT bron - WKO, 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Noord 4
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Oranjewijk 1
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3b warmtenet met LT-bron | variant b LT-warmtebron, aanlevering 70 °C
Oranjewijk 2
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3b warmtenet met LT-bron | variant b LT-warmtebron, aanlevering 70 °C
Paddewei
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Riederhoek
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Smitshoek
s1a: LW warmtepomp
s1b: Bodem warmtepomp
s3b warmtenet met LT-bron | variant b
s1a: LW warmtepomp
- LT-warmtebron, aanlevering 70 °C Smitshoek 1
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Smitshoek 2
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Sportpark Smitshoek
s1a: LW warmtepomp
s1b: Bodem warmtepomp
s1a: LW warmtepomp
Ter Leede
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Voordijk
s1a: LW warmtepomp
s1b: Bodem warmtepomp
s1a: LW warmtepomp
s3d warmtenet met LT-bron | variant d WKO, aanlevering 50 °C
Vrijheidsakker
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3a warmtenet met LT-bron | variant a LT-warmtebron, aanlevering 30 °C
Waterkant
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
Vrijenburg
s1a: LW warmtepomp
s3b: LT-bron, levering 70 graden
s1a: LW warmtepomp
s3a warmtenet met LT-bron | variant a LT-warmtebron, aanlevering 30 °C
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 54
Tabel 10 licht de verschillen tussen eindgebruikerskosten en maatschappelijke kosten toe. Tabel 10: Eindgebruikerskosten versus maatschappelijke kosten. Onderdeel
Eindgebruikerskosten
Maatschappelijke kosten
Definitie
Jaarlijkse kosten minus
Totale kosten en baten voor een warmte-
baten t.o.v. huidige situatie
techniek per bespaarde ton CO2
met cv-ketel Voor wie?
Eindgebruikers
Nationaal – alle actoren
(huishoudens) Scope
Woningniveau à wijkniveau
Wijkniveau
Meegenomen kosten
Installaties (bijv.
Installaties (bijv. warmtepomp, afleverset),
woningen
warmtepomp, afleverset),
isolatie, ventilatie, koken, afgiftesysteem
isolatie, ventilatie, koken, afgiftesysteem Meegenomen kosten
Verwijderen gasaansluiting
wijk/buurt/gemeente
Verzwaring elektriciteitsnet Verwijderen gasnet Aanpassen/aanleggen van nieuwe energie infrastructuur (bv. Warmtenet)
2. Geen scenario’s geothermie meegenomen, want politieke keuze om niet in mee te gaan in Barendrecht. 3. Geen scenario’s met TEO meegenomen, want geen hoge potentie in Barendrecht. 4. Geen scenario’s met groen gas, want geen potentie in Barendrecht. 5. De eindgebruikerskosten zijn voor zes scenario’s (dikgedrukt) zijn doorgerekend per buurt. 6. Financieringsvorm particulier woningeigenaar is in de berekening meegenomen als een hypothecaire lening. 7. Subsidies worden meegerekend. 8. Bij de huurverhogingsmethode wordt in de berekening rekening gehouden met de huurcommissie methode in plaats van de het sociaal huurakkoord. Op basis van de uitgangspunten zijn de blauw gearceerde scenario’s in Tabel 11 meegenomen in de analyse. De scenario’s s1a (lucht-water warmtepomp) en s1b (bodemwarmtepomp) zijn berekend voor een individuele woning, dit betekent niet dat een klein collectief systeem niet financieel haalbaar is. Afhankelijk van de specifieke situatie zal uiteindelijk bekeken worden welke all-electric variant (voor één of meerdere woningen) het best toepasbaar is.
Restwarmtebronnen Andere verschillen
Inclusief belastingen,
Exclusief belastingen, heffingen en
heffingen en subsidies
subsidies
Alleen woningen
Alle gebouwen
Uitgangspunten De volgende uitgangspunten zijn meegenomen: 1. Geen scenario met energielabel D+, want de doelstelling Barendrecht is minimaal energielabel C en gemiddeld B.
Tabel 11: Scenario’s warmtelevering. Scenario’s
Variantcode
Warmtebron of -installatie
Energielabel
Warmtetechniek
Individuele elektrische S1a
Lucht-warmtepomp
B+
All-electric
warmtepomp
(WP)
Individuele elektrische S1b
Bodem-WP
B+
All-electric
warmtepomp
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 55
Scenario’s
Variantcode
Warmtebron of -installatie
Energielabel
Warmtetechniek
Warmtenet met
S2a
MT-restwarmte
B+
MT warmtenet
S2b
MT-geothermie
B+
n.v.t.
S2d
MT-restwarmte
D+
n.v.t.
S2e
MT-geothermie
D+
n.v.t.
S3a
LT-warmtebron,
B+
LT warmtenet
B+
LT warmtenet
MT-HT-bronnen Warmtenet met MT-HT-bronnen Warmtenet met MT-HT-bronnen Warmtenet met MT-HT-bronnen Warmtenet met LT-bronnen Warmtenet met
levering 30oC S3b
LT-bronnen Warmtenet met
LT-warmtebron, levering 70 °C
S3d
WKO, levering 50 °C
B+
LT warmtenet
S3e
TEO+WKO, levering
B+
n.v.t.
D+
n.v.t.
D+
n.v.t.
LT-bronnen Warmtenet met LT-bronnen Warmtenet met
70 °C S3f
LT-bronnen Warmtenet met
LT-warmtebron, levering 70 °C
S3h
LT-bronnen
TEO+WKO, levering 70 °C
Groengas
S4a
Hybride-WP
B+
n.v.t.
Groengas
S4b
HR-ketel
B+
n.v.t.
Groengas
S4c
Hybride-WP
D+
n.v.t.
Groengas
S4d
HR-ketel
D+
n.v.t.
Bijlagen | Transitievisie Warmte 2024 | 56
Bezoekadres: Binnenhof 1 2991 AA Barendrecht www.barendrecht.nl 14 0180 06 – 46 98 63 26 gemeente-barendrecht gemeentebarendrecht @BARENDRECHTzh