Technische vragen fractie VVD over kleine windturbines.pdf

Betreft: kleinschalige windturbines 19 november 2023

Geachte College, Op dinsdag 14 november jl. is in de Commissie Ruimte adviserend vergaderd omtrent het ‘Beleidskader kleinschalige windturbines op gebouwen’. Kleinschalige windturbines voor de opwekking van elektriciteit zijn er in vele soorten en maten. Uit het beleidskader blijkt dat ‘kleinschalig’ een relatief begrip is. Zie de uitgebreide definitie opgenomen in hoofdstuk 1 van het beleidskader. Technologische ontwikkelingen gaan echter snel, ook ten aanzien van de ontwikkeling van kleinschalige windturbines. Zie het onderstaande artikel dat gepubliceerd is op 15 november jl.1 Vragen:  Moet straks voor het plaatsen van een windturbine van 1,40 meter hoog en met een doorsnee van 60 centimeter, bij of aan de woning zoals in onderstaand artikel bedoeld, ook een vergunning worden aangevraagd?  Geldt voor dergelijke kleine windturbines, zoals in onderstaand artikel bedoeld, voor wat betreft de toegestane locaties, hetzelfde restrictieve plaatsingsbeleid?

“Staat dit Nederlandse windmolentje straks bij iedereen op het dak of in de tuin? Een kleine windmolen in je tuin, op je balkon of op je dak die genoeg stroom oplevert voor een heel huishouden. Te mooi om waar te zijn? Het Nederlandse Cell Technologies denkt van niet. De startup heeft met The Blade een 1.40 meter hoge, betaalbare, stille thuisturbine met een enorm rendement ontwikkeld en wil er volgend jaar 60.000 van gaan produceren. Op beurzen wordt The Blade getoond met een doek erover, zolang het patent niet is verleend. “Energy for the people”, luidt de slogan van het bedrijf, dat is opgericht door ondernemers met jarenlange ervaring in de wereld van de duurzame energie. Cell Technologies wil niet alleen nieuwe, duurzame innovaties ontwikkelen, maar ook de energie-armoede aanpakken in tijden van hoge prijzen en schaarste. “Ons doel is niet om heel veel geld te verdienen, maar om mensen hun eigen energie te laten opwekken op hun eigen flat of balkon. Dat is ook een stukje armoedebestrijding”, zegt mede-eigenaar Marcel Naaktgeboren.

1

Andreé Oerlemans: https://www.change.inc/energie/staat-dit-nederlandse-windmolentje-straks-bijiedereen-op-het-dak-of-in-de-tuin-40570

1

Thuismarkt in opkomst Tot nu toe waren alle ogen vooral gericht op wind op zee. Grote offshore windparken gaan in de toekomst een groot deel van onze stroom opwekken. Daar gaat het vaak om groot, groter, grootst. Daardoor is er nooit veel aandacht geweest voor de ontwikkeling van kleinere windturbines voor individuele huishoudens. Toch begint die markt nu op gang te komen. Bijvoorbeeld omdat zonnepanelen slechts een deel van de eigen stroom kunnen opwekken. De zon schijnt maar een deel van de dag, maar wind waait bijna altijd. Ook ’s avonds, ‘s nachts en in de winter. Dat maakt beide duurzame energievormen complementair aan elkaar. Testresultaten fenomenaal Dit is ook de gedachte van Cell Technologies. Volgens allerlei deskundigen kun je op je eigen balkon of dak nooit genoeg windenergie opwekken. Volgens de Consumentenbond of Milieu Centraal is het dan ook niet rendabel om er in te investeren. The Blade bewijst het tegendeel. Eerste veldtesten tonen aan dat de kleine windturbine bij windkracht 2,4 in die periode al gemiddeld 802 wattuur opwekt. Dat terwijl de gemiddelde windkracht in Nederland dit jaar op 4 ligt. Als je deze testresultaten doorrekent, kan The Blade tussen de 10 en 20 kilowattuur per dag opwekken, oftewel tussen de 3600 en 7200 kilowattuur per jaar. Net zoveel of zelfs het dubbelde van wat een gemiddeld gezin jaarlijks aan elektriciteit verbruikt.

“Die uitslag is inderdaad fenomenaal, maar daar horen heel veel armslagen bij”, zegt Naaktgeboren. “Wind is namelijk onvoorspelbaar en kent heel veel pieken en dalen. 10 kilowatt per dag opwekken kan eigenlijk niet. Daarom wil ik voorzichtig zijn en geen loze beloftes doen.” Meest eerlijke test Toch is The Blade niet onder optimale omstandigheden in een windtunnel getest. Cell Technologies zette de kleine windturbine twee maanden lang op een haast onmogelijke plek. Op 1,70 meter hoogte aan een open veld, maar omringd door een schuur, bomen en bosschages. Naaktgeboren: “We wilden hierdoor goed kijken wat je kunt verwachten van The Blade en wat er gebeurt als je hem op of aan je huis neerzet. Dan zijn alle omstandigheden verre van ideaal. Dit vonden wij de meest eerlijke test.” Gewone natuurkunde Onder deze omstandigheden zoveel windenergie opwekken? Naaktgeboren beseft dat het bijna te mooi klinkt om waar te zijn. Toch kan het, stelt hij, omdat The Blade volgens een hele andere techniek werkt. Anders dan bijvoorbeeld een windwokkel, die zichzelf deels afremt. “Wij benutten de wind op een hele andere manier, waardoor we meer energie opwekken. Ik kan daar vanwege de patentaanvraag nog niet zoveel over zeggen. Geloof me, we passen gewoon de natuurkunde toe, zoals de Wet van Betz (natuurkundige wet die het maximale rendement van windenergie bepaalt, red).

Dat kan ook niet anders”, zegt hij.

2

Productie start in maart Op dit moment werkt Cell Technologie aan het laatste prototype. Daarbij bekijkt het bedrijf ook of de windturbine zoveel mogelijk van duurzame en recyclebare materialen gemaakt kan worden. In maart 2024, als de patenten rond zijn, zou de productie moeten beginnen. Volgens de laatste specificaties wordt The Blade 1,40 meter hoog en 60 centimeter in doorsnede, heeft hij een vermogen van tussen de 500 en 2000 watt bereikt hij zijn maximale vermogen al bij windkracht 4. Door isolatie en een slim ontwerp maakt hij nauwelijks geluid. Aan pre-orders doet het bedrijf niet. “We gaan hem pas leveren als we zeker weten dat hij 100 procent werkt”, zegt Naaktgeboren. Oplossing voor boeren De startup mikt op een productie van 60.000 windturbines per jaar. Internationaal bestaat er veel belangstelling voor dit soort molens. Ook boeren en tuinders kunnen hem bijvoorbeeld als alternatief voor zonnepanelen gebruiken op plekken waar geen stroomaansluiting is. Bijvoorbeeld om de accu van pompen op het veld op te laden. The Blade kan net zoveel rendement leveren als drie zonnepanelen. Om dat te laten zien stond Cell Technologies begin oktober op vakbeurs Groot Groen Plus nabij Hazeldonk. (…). Gemeenten stellen regels op Behalve de opgewekte stroom, had de test nog een belangrijke uitslag: het lawaai was nagenoeg nihil.

Dit is belangrijk als de turbine straks in woonwijken komt te staan. Dan mag hij geen overlast veroorzaken. Daarom moeten gemeenten beleidsregels opstellen om dit soort kleine windturbines op daken, balkons of in tuinen te mogen plaatsen. Verschillende gemeenten zijn daar mee bezig en kijken dan naar een gemeente als Oss. Daar kunnen bewoners sinds 2022 een vergunning krijgen voor windmolentjes die maximaal twee meter hoog zijn, geen draaiende wieken hebben, maximaal 40 decibel geluid maken en maximaal 10 procent boven de nokhoogte van het gebouw uitsteken. Als dat laatste niet genoeg ruimte geeft, mogen ze 2 meter boven het dak uitsteken. Ook een stad als Dordrecht is bezig met het opstellen van beleidsregels. De aanleiding daar is de afgewezen aanvraag van bewoner Rob Hagens. Hij wil een kleine windturbine in de tuin plaatsen, maar dat mag niet. Hagens heeft bezwaar aangetekend en er een principezaak van gemaakt. Iedere Nederlander zou volgens hem zijn eigen windenergie moeten kunnen opwekken. Cell Technologies houdt al rekening met het plaatsen van The Blade bij particulieren thuis. Het heeft een stellage ontwikkeld waarmee de turbine aan de gevel van een woning bevestigd kan worden. “Zo kan iedereen straks zijn eigen energie opwekken”, zegt Naaktgeboren.””

cees.schaap@ziggo.nl.

3