Sport- en beweegnota Barendrecht_def_def.pdf
Tekst van het document
Onze ambities | Barendrecht Sport en Beweegt
| 24
hierin te ondersteunen door een nieuwe subsidieregeling in te regelen waarmee onder andere dit soort activiteiten bekostigd kunnen worden. Het hebben van een vrijwillig, gekwalificeerd kader sluit aan bij de 4 V’s die eerder beschreven werden in ambitie 1. Talentontwikkeling Kinderen en jongeren ontwikkelen zich op tal van manieren en in uiteenlopende vormen. Thuis en op school worden cognitieve en sociaalemotionele vaardigheden ontplooid, maar zeker ook versterkt. Daarnaast zijn sectoren als de sport- en culturele en creatieve sector eveneens omgevingen waar vaardigheden maximaal tot ontwikkeling (kunnen) komen. Het is van groot belang dat kinderen en jongeren, net als op school, zichzelf kunnen en mogen ontplooien. Het beste uit zichzelf halen. Nieuwe vaardigheden aanleren, groeien in hun ontwikkeling, het beste uit jezelf halen. Dat kan op hoog niveau zijn, maar ook op het eigen niveau zijn. De sportverenigingen in Barendrecht pakken nu al eigenaarschap bij het (verder) ontwikkelen van allerlei vormen van talent, zowel op sportief vlak (op het eigen niveau) als bijvoorbeeld op sociaal-emotioneel terrein van een kind of een jongere. Het vraagt om een duurzame samenwerking met het onderwijs waar kan. In het huidig gemeentelijke subsidiestelsel komt talentontwikkeling in de breedste zin van het woord nog onvoldoende terug. Daar willen we verandering in gaan aanbrengen.
Door stimulering van talentontwikkelingen slaan we tevens een brug tussen breedtesport en topsport. Topsport en breedtesport Tijdens bijeenkomsten met zowel binnen- als buitensportverenigingen kwam het thema topsport en breedtesport aan bod. Verenigingen en de Sportraad waren het erover eens dat beide vormen van sport nauw met elkaar verbonden zijn: zonder breedtesport geen topsport, maar ook zonder topsport geen breedtesport. Vereni-
gingen gaven aan dat in onze gemeente topsport meer gefaciliteerd moet worden en dat dit niet per se financiële ondersteuning hoeft te betekenen. Als gemeente onderschrijven we dat topsport en breedtesport hand in hand gaan en erkennen we de inspirerende en motiverende werking van topsport. Topsport inspireert en zorgt voor een aanzuigende werking richting de breedtesport. Het zorgt daarmee voor behoud en versterking van breedtesport. Dit strookt met onze ambitie om zoveel mogelijk inwoners van Barendrecht te laten sporten en bewegen. We vinden het belangrijk dat zowel breedte- als topsport in Barendrecht mogelijk blijven, maar nemen als standpunt in dat topsport niet ten koste mag gaan van breedtesport. Daarnaast dwingen de beperkingen op ruimtelijk en vooral financieel gebied ons om een duidelijke focus aan te brengen. Deze focus ligt op breedtesport, omdat we streven naar een Barendrecht waarin zoveel mogelijk inwoners op een toegankelijke en betaalbare manier kunnen sporten en bewegen. Breedtesport vormt hiervoor de basis, terwijl topsport een keuze blijft die slechts voor een kleinere groep inwoners is weggelegd.
Het actief faciliteren van topsport, bijvoorbeeld door sportaccommodaties, die niet aan vervanging of renovatie toe zijn, aan te passen aan topsporteisen of door structurele subsidiëring van zaalhuur in omliggende gemeenten zonder uitzicht op afbouw, brengt hoge kosten met zich mee. Investeringen hierin zouden ten koste gaan van de breedtesport. Daarom hanteren we als uitgangspunt dat topsport zichzelf moet financieren, eventueel met steun vanuit provinciale, landelijke of Europese subsidies. Desondanks blijven we meedenken over manieren om topsport te ondersteunen, mits dit past binnen de bredere sportinfrastructuur. Een voorbeeld hiervan is het zo goed mogelijk laten aansluiten van nieuwbouw of renovatie van binnen- en buitensportaccommodaties op realistische wensen van sportverenigingen.
Onze ambities | Barendrecht Sport en Beweegt | 25
Een ander voorbeeld is TEAM Barendrecht, een samenwerkingsverband van sportverenigingen die op het hoogste niveau acteren of deze ambitie hebben. In 2025 hebben we via het Lokaal Sportakkoord een eenmalig cofinanciering kunnen bijdragen aan de pilot voor een verenigingsmanager van ZPB die tevens coördinator van TEAM Barendrecht is. Dit versterkt niet alleen de verenigingen van TEAM Barendrecht, maar biedt ook kansen voor andere sportverenigingen in Barendrecht, die op termijn kunnen profiteren van de opgedane kennis en best practices. Hoe krijgen we dit samen voor elkaar? Het streven is om de breedtesportactiviteiten in Barendrecht te behouden en, waar mogelijk, verder uit te breiden. Ons doel is om zoveel mogelijk inwoners te stimuleren om te sporten en te bewegen. Dit betekent dat we inzetten op een innovatief en inclusief sportaanbod en actief werken aan het wegnemen van drempels die inwoners ervan weerhouden om in beweging te komen. Dit hangt sterk samen met ambitie 1 waarmee we een inclusief en sociaal veilig sportklimaat nastreven. De doorontwikkeling van breedtesport hangt sterk samen met het programma Bewust Barendrecht, maar kan ook andere beleidsthema’s in het Sociaal Domein versterken, zoals Jeugdhulp of WMO.
Specifiek sport- en beweegaanbod kan bijvoorbeeld ingezet worden als interventie voor jongeren met gedragsproblematiek, maar ook voor ouderen met een verhoogd valrisico. Door dit aanbod, georganiseerd door onder andere (semi-)commerciële sportaanbieders, sportverenigingen en KijkopWelzijn, gericht in te zetten, kunnen we de vraag naar specialistische zorg verminderen.
sportevenementen, het actief promoten van regionale en landelijke subsidieregelingen rondom topsport en, indien gewenst, ambtelijke aanwezigheid bij vergaderingen van TEAM Barendrecht. Echter, de directe financiële investeringen in de breedtesport kunnen mogelijk wel op indirecte manier topsport stimuleren, zoals verenigingen zelf ook aangaven tijdens de bijeenkomsten. Hierbij kan men denken aan verschillende initiatieven, zoals het vormgeven van talentontwikkeling, het versterken van het vrijwilligersbeleid, het opzetten en verder ontwikkelen van vertrouwenscommissies en het aantrekken van sportpsychologen ter ondersteuning van zowel topsporters als breedtesporters. Daarnaast biedt het samenbrengen van krachten tussen verenigingen veel kansen. Door gezamenlijk trainingen en cursussen aan te bieden, kunnen verenigingen kennis en middelen efficiënter inzetten. Ook op het gebied van sponsoring kan samenwerking voordelen opleveren. Door collectief sponsoren aan te trekken, kunnen zij een breder publiek bereiken, wat de kans vergroot dat bedrijven bereid zijn te investeren in de sportverenigingen. TEAM Barendrecht speelt hierin een voortrekkersrol door de topsportambities van verschillende verenigingen te bundelen.
Dit initiatief versterkt niet alleen de positie van topsport in Barendrecht, maar biedt ook mogelijkheden voor andere verenigingen om te profiteren van gezamenlijke kennis, netwerk en faciliteiten. Dit hangt sterk samen met ambitie 5, waarin beschreven staat dat we streven naar zo vitaal mogelijke sport- en beweegaanbieders in de gemeente.
Op financieel vlak nemen we op het gebied van topsport zoals eerder gesteld geen actieve houding aan. We laten dit over aan het verenigingsleven en (semi-) commerciële sportaanbieders. Waar mogelijk ondersteunen we in de vorm van ambtelijke capaciteit en advies. Men kan hierbij denken aan advies rondom (top)
Onze ambities | Barendrecht Sport en Beweegt | 26
3.5 Vitale sport- en beweegaanbieders in Barendrecht Sport- en beweegaanbieders spelen een cruciale rol in het stimuleren van een gezonde en actieve samenleving. Verenigingen, fitnesscentra en andere aanbieders bieden niet alleen plek voor sport en bewegen, maar vervullen een belangrijke sociale en verbindende functie binnen onze gemeente. Daarmee dragen sport- en beweegaanbieders bij aan tal van maatschappelijke problemen en uitdagingen, zoals gezondheid, participatie en inclusie. We vinden het daarom belangrijk dat deze aanbieders vitaal zijn, want alleen dan kunnen zij duurzaam opereren in het maatschappelijk speelveld. Maar wat verstaan we onder vitale sport- en beweegaanbieders? Vitale sport- en beweegaanbieders zijn toekomstbestendig, toegankelijk en veerkrachtig. Ze hebben hun organisatie op orde, hebben voldoende vrijwillig en bestuurlijk kader, beschikken eventueel over professionals en bieden passend sport- en beweegaanbod aan dat aansluit op behoeften van diverse doelgroepen. Ook zijn vitale sport- en beweegaanbieders financieel gezond, innovatief en bereid tot samenwerking met andere maatschappelijke partners, zoals onderwijs en zorginstellingen, maar bijvoorbeeld ook netwerkorganisaties zoals het Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS) en Maatschappelijke Organisaties in de Sport (MOS).
Op deze manier kunnen zij inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en blijven ze relevant en aantrekkelijk voor zowel huidige als toekomstige generaties. Voor de gemeente reden om vitaliteit van sport- en beweegaanbieders serieus te nemen en daarop te investeren. Multifunctioneel gebruik Een factor die bijdraagt aan vitaliteit van een vereniging en wat we willen stimuleren is multifunctioneel gebruik van sportaccommodaties. Door het delen van faciliteiten en deze flexibel in te zetten voor verschillende sporten, activiteiten en doelgroepen
kan er efficiënter gebruik gemaakt worden van beschikbare faciliteiten en ruimte. Het verlaagt kosten en kan inkomsten verhogen, versterkt samenwerking tussen verschillende organisaties en draagt bij aan ons doel om meer inwoners in beweging te krijgen. Voorbeelden hiervan zijn buitenschoolse opvanglocaties die gebruik maken van voetbalvelden of gevestigd zijn in het pand van een vereniging, zoals bij TV Barendrecht, onderwijs dat voor hun bewegingsonderwijs gebruik maakt van tennisbanen of hockeyvelden of KijkopWelzijn die hun activiteiten voor senioren organiseren in binnensportaccommodaties die overdag ruimte hebben. Nieuwe (commerciële) sport- en beweeginitiatieven Als gemeente staan we open voor nieuwe sport- en beweeginitiatieven, maar zoals eerder aangegeven is de ruimte schaars en de strijd om de ruimte groot. Een voorbeeld van zo’n initiatief is padel. In de Stationstuinen zijn tijdelijke padelbanen, maar deze moeten op termijn plaats maken voor de nieuwe woonwijk. Er is echter weinig tot geen plek in de gemeente waar padelbanen aangelegd kunnen worden. Bij outdoor banen spelen geluidsnormen een beperkende rol. Bij indoorbanen is dat niet het geval, maar beschikbare ruimte wel.
Bij voorkeur zetten we in om de padelinitiatieven aan te sluiten bij de huidige tennisverenigingen, maar gezien de ligging van deze verenigingen in of vlakbij een woonwijk zijn outdoor banen geen optie. We stimuleren niet dat verenigingen aanbod ontwikkelen buiten hun eigen sporttak. Dit kan er namelijk voor zorgen dat leden bij andere sportverenigingen vertrekken, met (financiële) consequenties tot gevolg. Dit komt vitaliteit niet ten goede. Een ander voorbeeld van nieuw sport- en beweegaanbod zou ‘Pickleball’ kunnen zijn. Deze sport valt onder de KNLTB, wat inhoudt dat we tennisverenigingen hierin ondersteunen. Op veel plekken in het land wordt padel commercieel geëxploiteerd. Deze kans en andere commerciële initiatieven laten we over aan de markt. Voor commerciële
Onze ambities | Barendrecht Sport en Beweegt | 27
ideeën is op dit moment ambtelijke capaciteit beschikbaar in de vorm van een projectleider marktinitiatieven. Vanuit de gemeente nemen we een open houding aan en staan we open voor innovatieve ideeën. Omdat het altijd een belangenafweging blijft en er beperkende factoren meespelen, is niet alles mogelijk. Hoe krijgen we dit samen voor elkaar? Als gemeente vinden we dit een belangrijke ambitie en daarom investeren we hierin. Dit doen we door het verstrekken van subsidies of cofinanciering voor onder andere opleidingen binnen verenigingen. Dit hangt sterk samen met acties uit eerder beschreven ambities. De verenigingsondersteuner wordt ingezet om clubs te begeleiden en adviseren bij organisatorische en financiële uitdagingen. Indien nodig en gewenst wordt de gemeente hierbij betrokken, ambtelijk dan wel bestuurlijk. Bij problemen en uitdagingen denken we graag mee en zoeken we naar oplossingen. Ook het vrijwillig kader is essentieel voor een vitale vereniging. Verenigingen geven aan dat de gemeente hierin een rol kan spelen door bijvoorbeeld hun waardering uit te spreken voor vrijwilligers of het promoten van vrijwilligerswerk. Dit doen we onder andere door NLdoet actief te promoten, maar ook door KijkopWelzijn te subsidiëren. Zij beheren een online vrijwilligersbank, waarop verenigingen vrijwilligersvacatures kunnen plaatsen.
Verder onderzoeken we of en hoe we meer kunnen doen op dit thema. Een belangrijk aspect van vitaliteit is ontmoeting. De kracht van ontmoeting wordt meermaals benadrukt in het collegeprogramma ‘Barendrecht Werelddorp 2022-2026’. Tijdens (in)formele ontmoeting worden ideeën uitgewisseld en leert men van elkaars best practices. Vraagstukken omtrent vrijwilligers, sponsoring, bestuurlijke organisatie en inkoop van materiaal zijn voorbeelden van thema’s die bij elke vereniging spelen, maar elke vereniging heeft dit op andere manieren (in) geregeld. Door in gesprek te gaan met elkaar kunnen kruisbestuivingen ontstaan.
Een structureel moment van ontmoeting is het Sportcafé Barendrecht. We blijven komende jaren inzetten op het mede organiseren van deze avonden. Nadrukkelijk betrekken we inspirerende sprekers en platforms om kennis te vergroten. Ook gaan we graag in gesprek met verenigingen om te verkennen of er behoefte is aan een extra, nieuwe overlegstructuur zoals bijvoorbeeld het ‘voorzitters- of bestuurdersoverleg’ dat in verschillende gemeenten een waardevolle bijdrage levert.
Onze ambities | Barendrecht Sport en Beweegt | 28
4 De strategie
De strategie | Barendrecht Sport en Beweegt | 29
4 De strategie Het formuleren en nastreven van ambities is mooi, maar hoe doen we dit? In dit hoofdstuk beschrijven we hoe we als gemeente op het gebied van samenwerking, monitoring en evaluaties zo efficiënt en effectief mogelijk willen bijdragen aan het sport- en beweeglandschap in onze gemeente. In hoofdstuk 5 gaan we verder in op het financiële aspect van deze nota.
4.1
Strategische samenwerkingen
Zoals eerder benoemd in deze sport- en beweegnota, zijn samenwerking en netwerken (orgware) cruciale sleutels tot een succesvol en duurzaam sport- en beweeglandschap. De organisatie van dit landschap doen we samen met partners. De kracht van sport en bewegen ligt in de gezamenlijke inzet van diverse partijen. Zonder onze samenwerkingspartners zou het niet mogelijk zijn om (nieuwe) initiatieven, activiteiten en projecten te realiseren. Sportverenigingen, scholen, zorginstellingen, welzijnsorganisaties, bedrijven en andere stakeholders spelen een essentiële rol in het creëren van een breed en toegankelijk sport- en beweegaanbod. Door samen te werken en kennis te delen, zorgen we ervoor dat sport en bewegen in Barendrecht voor iedereen binnen handbereik blijft. We werken samen met onder andere KijkopWelzijn, sport- en beweegaanbieders, de Sportraad, het onderwijs, de kinderopvang en buitenschoolse opvang. Ook zoeken we meer de samenwerking op met de VSG, Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS) en Maatschappelijke Organisaties in de Sport (MOS). Elke organisatie heeft een eigen rol op de thema’s sport en bewegen. Dit kunnen bestuurlijke of beleidsmatige rollen zijn, maar ook uitvoerende rollen. Ook als gemeente vervullen we verschillende rollen.
We blijven continu kijken welke rol we kunnen en moeten vervullen op bepaalde thema’s, om zo bij te dragen aan de geformuleerde ambities. Als gemeente kunnen we in ieder geval bijdragen met personele en/of financiële inzet, onderzoek en monitoring.
4.2
Vervolg
In 2025 en 2026 gaan we aan de slag met verschillende concrete acties, die we binnen de bestaande begroting uitvoeren. Deze worden hieronder weergeven. 1. We implementeren een digitaal reserveringssysteem voor binnensportaccommodaties. Hiermee slaan we een interne efficiëntieslag, maar wordt het voor de gebruikers inzichtelijker en gebruiksvriendelijker. Verenigingen hebben namelijk inzicht in de vrije ruimte die er is binnen de sportaccommodatie. Het digitale reserveringssysteem draagt daarnaast bij aan het verhogen van de bezettingsgraden van onze sportaccommodaties 2. Wijk- en doelgroepgericht jaarplan buurtsportcoaches. In samenspraak met KijkopWelzijn evalueren we het jaarplan 2025 van de buurtsportcoaches en stellen we een jaarplan voor 2026 met daarin extra aandacht voor de wijken Noord en Waterkant. Ook komt er in dit jaarplan specifiek aandacht voor inwoners met een lage SEP-score, meiden tussen de 13 en 18 jaar en senioren. Daarnaast onderzoeken we met KijkopWelzijn of er mogelijkheden zijn om al in 2025 met acties en pilots te starten. 3. We continueren het Sportcafé en organiseren verschillende workshops. Tijdens de sportcafés staat ontmoeting centraal en komen er interessante sprekers vertellen over relevante thema’s. Workshops worden vraaggericht georganiseerd en één daarvan zal gaan over het subsidielandschap. 4. Nieuwe subsidieregeling sportverenigingen.
Voor de zomervakantie van 2026 ligt er een nieuwe, vastgestelde subsidieregeling voor sportverenigingen. Hierbij gaan we integraal te werk en schakelen we met andere beleidsterreinen zoals welzijn en participatie. De totstandkoming van de nieuwe subsidieregeling vindt plaats in samenspraak met sportverenigingen en de Sportraad om zo tot een breedgedragen subsidieregeling te komen.
De strategie | Barendrecht Sport en Beweegt | 30
5. Ontwikkeling van een verenigingsmonitor. We ontwikkelen een verenigingsmonitor waarin we relevante data over verenigingen in onze gemeente bijhouden. Aan de hand hiervan kunnen we als gemeente informeren, sturen en aanjagen met als doel onze ambities te verwezenlijken. Denk hierbij aan het aanjagen van de 4 V’s, het stimuleren van innovatief sport- en beweegaanbod, maar ook het ondersteunen van verenigingen bij vraagstukken over bijvoorbeeld financiën of vrijwillig kader. 6. Realisatie van sport-, beweeg- en speelplekken in de openbare ruimte. Via samenwerking en integrale afstemming tussen verschillende afdelingen in de gemeente zoals, Maatschappij en Buitenruimte, creëren we nieuwe sport-, beweeg- en speelplekken in de openbare ruimte. 7. Opstellen huldigingsprotocol. Hiermee willen we teams en individuele sporters met een bijzondere prestatie eren. 8. Het zetten van concrete stappen om een sociaal veiliger en inclusiever sportklimaat te realiseren. Dit doen we door middel van het faciliteren van workshops over bijvoorbeeld positief coachen en het aanjagen van voldoen aan de 4 V’s van NOC*NSF.
4.3
Evaluatie en monitoring
Zoals eerder beschreven, is er geen vaste einddatum gekoppeld aan deze sport- en beweegnota. In plaats daarvan voeren we tussentijds een evaluatie uit om te onderzoeken of onze ambities nog aansluiten bij de voortdurend veranderende samenleving en de actuele vraagstukken. Deze evaluatie vindt elke vier jaar plaats, zodat het beleid aansluit bij de collegeperiodes. De tijd tussen de vaststelling van deze sport- en beweegnota en de nieuwe collegeperiode is dusdanig kort dat we in 2026 geen volledige beleidsevaluatie uitvoeren. Wel evalueren we of we de doelen bereikt hebben zoals geformuleerd in dit hoofdstuk en de managementsamenvatting.
Evaluatie betekent niet altijd dat ambities volledig herzien worden, maar het kan wel leiden tot een hernieuwde focus binnen bestaande ambities. Bijvoorbeeld: waar eerder de nadruk lag op energie neutrale sportaccommodaties, zou in de toekomst de nadruk kunnen liggen op circulair materiaalgebruik binnen sportvoorzieningen. Een ander voorbeeld zou kunnen zijn dat we onze doelgroep focus aanpassen van 65+’ers naar volwassenen tussen de 35 en 55 jaar. Indien nodig kunnen we op basis van deze evaluatie een uitvoeringsprogramma opstellen voor de resterende collegeperiode. Dit uitvoeringsprogramma weergeeft concrete acties die we de komende collegeperiode gaan uitvoeren om de ambities te bewerkstelligen. Het uitvoeringsprogramma wordt ter vaststelling voorgelegd aan het college van B&W. De evaluatie van deze sport- en beweegnota wordt uitgevoerd op basis van input vanuit de samenleving. We betrekken hierbij sporten beweegaanbieders, maatschappelijke organisaties, de Sportraad en uiteraard inwoners. Hun inzichten en ervaringen zijn essentieel: • Hoe kijken zij aan tegen de geformuleerde ambities? • Hoe ervaren zij het sport- en beweeglandschap in Barendrecht? • Waar zou volgens hen meer of minder aandacht voor moeten zijn? Hoe kunnen we samen de gewenste ontwikkelingen realiseren? Ook tussen de evaluatiemomenten blijven we actief monitoren.
We monitoren de acties en projecten die we uitvoeren om de geformuleerde ambities na te streven en te realiseren. Acties en projecten die aantoonbaar bijdragen aan de ambities worden voortgezet, terwijl initiatieven die niet tot de gewenste effecten leiden, worden beëindigd of aangepast. Dit doen we niet alleen op basis van signalen uit de samenleving, maar ook op basis van harde data. Er zijn diverse instanties zoals de GGD, NOC*NSF en het Mulier Instituut, die structureel gegevens monitoren en
De strategie | Barendrecht Sport en Beweegt
| 31
onderzoek uitvoeren op het gebied van sport en bewegen. Door deze data te analyseren, kunnen we objectief beoordelen of we op de juiste koers zitten en waar bijsturing nodig is. Onderstaand overzicht geeft een indicatie van de data die we monitoren, inclusief actuele cijfers, gekoppeld aan onze ambities. We realiseren ons echter dat nieuwe monitoringsinstrumenten worden ontwikkeld en dat andere factoren in de toekomst relevanter kunnen worden. Dit overzicht is daarom niet limitatief en wordt waar nodig aangepast om een zo actueel en compleet mogelijk beeld te behouden. Voor het monitoren van een deel van de onderstaande indicatoren zijn we als gemeente zelf aan zet, omdat dit niet of niet lokaal door instanties wordt gemeten. In 2025 gaan we een verenigingsmonitor opstarten waarin we onderstaande indicatoren meenemen. Deze lokale data, gecombineerd met landelijke en regionale harde data verwerken we in één monitoringstool. Deze tool stelt ons in staat om trends en uitdagingen te signaleren, op basis waarvan we acties kunnen opstarten, continueren, bijsturen of stoppen.
De strategie | Barendrecht Sport en Beweegt
| 32
Een inclusief en sociaal veilig sportklimaat
Kwalitatief en kwantitatief behoud van bestaande sportaccommodaties
Een beweegvriendelijke buitenruimte
Focus op breedtesport
Vitale sport- en beweegaanbieders in Barendrecht
% Sportverenigingen dat voldoet aan de 4 V’s
Capaciteitsonderzoek binnen- en buitensport accommodaties
% inwoners dat tevreden is de inrichting van openbare ruimte als stimulerende beweegomgeving
% 18+ inwoners dat voldoet aan de beweegrichtlijnen 40,3% (2022)
% verenigingen met stabiel of stijgend aantal leden
% Sportverenigingen dat aanbod heeft voor jeugd, volwassenen, senioren en aangepast sporten
Multifunctionaliteit van sportaccommodaties
Score beweegvriendelijke buitenruimte 72/100 (2022)
% 18+ inwoners dat wekelijks sport 53,3% (2022)
% verenigingen dat positief is over het kader en bestuur
Programmatisch aanbod vanuit gemeente en partners
Verduurzaming van gemeentelijke sportaccommodaties
Initiatieven die bijdragen aan een beweegvriendelijker Barendrecht
% inwoners dat lid is van een sportvereniging 25,1% (2023)
Financiële situatie van verenigingen
Sportevenementen met (inter)nationale allure die plaatsvinden in Barendrecht
% verenigingen dat aandacht besteedt aan maatschappelijke thema’s
Verduurzaming van niet-gemeentelijke sportaccommodaties
Programmatisch aanbod vanuit gemeente en partners
De strategie | Barendrecht Sport en Beweegt | 33
5 Financiële kaders
Financiële kaders | Barendrecht Sport en Beweegt | 34
5 Financiële kaders Onze gemeente staat voor een grote financiële uitdaging, wat betekent dat er ook op het gebied van sport en bewegen concessies moeten worden gedaan. Het nieuwe beleid wordt daarom binnen de bestaande begroting uitgevoerd, zonder dat hier nieuwe structurele middelen aan worden toegevoegd. Toch blijven we ons inzetten om sport en bewegen zo goed mogelijk te stimuleren door slim en efficiënt om te gaan met structurele middelen, het creatief inzetten van incidentele middelen en het aanvragen van externe subsidies. Omdat financiële kaders momentopnames zijn, kiezen we er bewust voor om, met uitzondering van het jaarlijks subsidieplafond, geen exacte budgetten in deze sport- en beweegnota op te nemen. Structurele budgetten kunnen in de toekomst worden afgeraamd of bijgeraamd, afhankelijk van de financiële situatie van de gemeente. Incidentele budgetten zoals SPUK GALA en SPUK IZA zijn tijdelijk en zullen in de komende jaren deels verdwijnen, maar er bestaat ook de mogelijkheid dat het Rijk nieuwe incidentele middelen beschikbaar stelt. Door flexibel in te spelen op financiële ontwikkelingen en kansen optimaal te benutten, zorgen we ervoor dat sport en bewegen voor zoveel mogelijk inwoners toegankelijk blijft.
Ondanks de financiële beperkingen blijven we streven naar een duurzaam sport- en beweegbeleid dat bijdraagt aan de vitaliteit en sociale cohesie van Barendrecht.
5.1
Welke middelen zijn er?
Structurele budgetten De gemeente heeft verschillende soorten budgetten waaruit geput kan worden. Voor sport en bewegen zijn er aantal specifieke structurele budgetten: 1. Sportbeleid. Een groot deel van dit budget wordt gebruikt voor de jaarlijkse subsidies. Hier gaan we later verder op in. 2. Sportaccommodaties. Dit budget gebruiken we voor alles wat te maken heeft met binnen- en buitensportaccommodaties. Denk hierbij aan onderhoud, vervanging, schoonmaak, beveiliging et cetera. 3. Buurtsportcoaches. Het Rijk stelt jaarlijks een bedrag beschikbaar voor de aanstelling van onder andere buurtsportcoaches en een verenigingsondersteuner. Een cofinanciering vanuit de gemeente is verplicht en we betalen deze cofinanciering vanuit dit structurele budget. Naast de specifiek voor sport en bewegen bestemde budgetten zijn er binnen de gemeente ook middelen die niet direct aan sport en bewegen zijn gelabeld, maar wel kunnen worden ingezet voor sport- en beweegprojecten en -activiteiten. Denk hierbij aan het budget ‘Bewegen om de hoek’ dat ingezet wordt om openbare ruimte beweegvriendelijker te maken en budgetten die gericht zijn op participatie en bestaanszekerheid. Om ervoor te zorgen dat deze budgetten effectief bijdragen aan het stimuleren van sport en bewegen, is een nauwe afstemming met verschillende afdelingen en beleidsterreinen noodzakelijk.
Door samen te werken en beleidsdomeinen met elkaar te verbinden, kunnen we optimaal gebruikmaken van beschikbare middelen en sport en bewegen integreren in bredere maatschappelijke ontwikkelingen. Hiermee vergroten we niet alleen de impact van sport en bewegen, maar dragen
Financiële kaders | Barendrecht Sport en Beweegt
| 35
we ook bij aan een gezonde en inclusieve leefomgeving voor alle inwoners van Barendrecht.
doelen te bereiken. Dit maakt dat we de budgetten (deels) kunnen inzetten voor sport- en beweegactiviteiten, - projecten en –pilots.
Incidentele budgetten Verder zijn er incidentele budgetten waaruit de gemeente kan putten. Het Rijk stelt deze beschikbaar. Twee daarvan zijn de Brede Regeling Combinatiefuncties en het Sportakkoord en vallen onder het GALA. Het eerste budget betreft het cofinancieringsbudget vanuit het Rijk voor buurtsportcoaches. In de Kamerbrief van februari28 is bekend gemaakt dat dit budget tot en met 2029 blijft bestaan. Het tweede budget betreft uitvoeringsbudget voor sport- en beweeggerelateerde thema’s. Dit budget vervalt na 2026 en op dit moment is niet bekend of, en zo ja, in welke vorm, het gecontinueerd wordt. Tot die tijd kunnen organisaties en inwoners plannen indienen die bijdragen aan de in het Nationaal Sportakkoord II opgestelde ambities:29 1. Inclusie en diversiteit 2. Sociaal veilige sport 3. Vitale sportaanbieders 4. Vaardig in bewegen 5. Ruimte voor sport en bewegen 6. Maatschappelijke waarde van topsport
5.2
Verder stelt het Rijk incidentele budgetten beschikbaar die bedoeld zijn voor specifieke thema’s zoals valpreventie, mentale gezondheid en het tegengaan van overgewicht. De huidige budgetten zijn niet direct gelabeld aan de thema’s sport en bewegen, maar sport en bewegen kunnen wel worden ingezet als middel om deze 28 Kamerbrief over onderwerpen sport en bewegen, 21 februari 2025 LINK
Subsidiemogelijkheden
Jaarlijkse subsidie Op dit moment is het voor sportverenigingen die voldoen aan de voorwaarden uit de Algemene Subsidieverordening Barendrecht 2020 (ASV) en Algemene Subsidieregeling Barendrecht 2021 (ASR), mogelijk om jaarlijkse subsidie aan te vragen. De hoogte van de subsidie wordt in de eerste plaats bepaald op basis van het aantal leden en de leeftijdscategorie van deze leden. De mate waarin de sportvereniging aan maatschappelijke doelen van de gemeente bijdraagt (dit wordt beoordeeld aan de hand van onder andere het verplicht aan te leveren activiteitenplan), bepaalt hoeveel sterren er toegekend worden. Eén extra ster levert € 2,- per lid extra op. In 2025 (en verder) wordt structureel bezuinigd op deze subsidie. Voor kalenderjaar 2025 heeft dit geen financiële impact op sportverenigingen, maar in kalenderjaar 2026 wel. Naar verwachting zal bij de huidige subsidieregeling het subsidiebedrag voor elke vereniging ongeveer 20% lager uitvallen dan voorgaande jaren. Tijdens de bijeenkomsten gaven sportverenigingen aan dat het sterrensysteem en de beoordeling ervan niet altijd even duidelijk zijn. Ook de eerlijkheid en mate van transparantie werden als aandachtspunten aangehaald. Verenigingen met veel leden – vaak traditionele sporten zoals voetbal en hockey – ontvangen aanzienlijk meer subsidie dan sportverenigingen met minder leden.
Echter, voor kleinere verenigingen is het vaak lastiger om extra inkomstenbronnen zoals sponsoring aan te boren. Vanuit gemeentelijk perspectief is het belangrijk dat de subsidieregeling
29 Hoofdlijnen Sportakkoord II LINK
Financiële kaders | Barendrecht Sport en Beweegt | 36
aansluit bij de geformuleerde ambities. Onderstaande tabel laat zien hoe het jaarlijkse subsidieplafond er op moment van schrijven uit ziet: Kalenderjaar 2024
Kalenderjaar 2025
Kalenderjaar 2026 e.v.
Totaal beschikbaar:
Totaal beschikbaar: € 208.300
Totaal beschikbaar:
€ 277.800
€ 139.300
Gemiddeld totaal aan aanvragen per jaar € 170.000
De onvermijdelijke bezuinigingen, de feedback van sportverenigingen en deze nieuwe sport- en beweegnota zijn aanleidingen om het huidige subsidiestelsel te herzien. In 2025 en 2026 gaan we aan de slag met een nieuwe subsidieregeling voor sportverenigingen. Concreet betekent dit dat de huidige subsidieregeling ook in 2026 blijft bestaan, maar dat er vanaf kalenderjaar 2027 een nieuwe subsidieregeling is. Dit betekent dat we uiterlijk Q2 2026 een nieuwe subsidieregeling voor sportverenigingen vaststellen. De nieuwe subsidieregeling zal beter aansluiten op onze ambities, wordt voor aanvragers duidelijker en blijft binnen de gestelde financiële kaders. We zorgen dat de subsidie besteed wordt aan activiteiten die bijdragen aan onze ambities, maar waken ervoor dat het een bureaucratisch systeem wordt, zeker in geval van lagere subsidiebedragen. Dit werd als aandachtspunt meegegeven door sportverenigingen. Ook onderzoeken we of we aan andere knoppen kunnen draaien om sportverenigingen financieel te ondersteunen, zoals de hoogte van zaalhuur, huur voor sportvelden et cetera. Gedurende het hele proces rondom de herziening van de subsidieregeling blijven we afstemmen met sportverenigingen en de Sportraad, net zoals we dat hebben gedaan in het proces rondom deze nieuwe sport- en beweegnota.
Alternatieve subsidies De herziening van het subsidiestelsel betekent niet alleen dat de jaarlijkse sportsubsidies herzien worden. Ook andere subsidies, zoals de welzijnssubsidies, worden hierin meegenomen. Wanneer we de doelstellingen en eisen van deze subsidies herzien, kan er ruimte ontstaan voor nieuwe initiatieven van sportverenigingen die bijvoorbeeld extra maatschappelijke (sport- en beweeggerelateerde) initiatieven willen ontplooien, bijvoorbeeld in samenwerking met welzijnspartners, verzorgingstehuizen et cetera. Sport en bewegen zijn immers een middel om doelstellingen op het gebied van onder andere preventie en mentale gezondheid te behalen. Verder bestaat er ook een subsidieregeling voor evenementen. Sportverenigingen die evenementen willen organiseren en voldoen aan de criteria kunnen hiervoor een financiële bijdrage aanvragen bij de gemeente. Naast gemeentelijke subsidies bestaan er regionale, provinciale en landelijke subsidies. Voorbeelden van interessante subsidieregelingen zijn de BOSA-regeling en de DUMAVA-regeling. Ook zijn er organisaties die regelmatig subsidieregelingen presenteren, zoals ZonMw, NOC*NSF en sportbonden. Vanuit de gemeente monitoren we deze subsidiemogelijkheden structureel en communiceren we actief over deze subsidiemogelijkheden richting verenigingen.
Financiële kaders | Barendrecht Sport en Beweegt | 37
Bijlagen
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt | 38
Bijlage 1 – Grafieken verenigingsleven gemeente Barendrecht Vergelijking ledenpercentage gemeente Barendrecht, provincie Zuid-Holland en Nederland (2023)
Ledenpercentage mannen in de gemeente Barendrecht en Nederland (2023)
Ledenpercentage in de gemeente Barendrecht per geslacht (2023)
Ledenpercentage vrouwen in de gemeente Barendrecht en Nederland (2023)
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt
| 39
Bijlage 2 – SROI Sport en Bewegen gemeente Barendrecht Maatschappelijke waarde van sport en bewegen Hoe verhoudt Barendrecht zich tot de rest van het land?
Lokaal
Landelijk
SROI 2,51 2,76 Omgevings/beleidsindicatoren
Sport- en beweegcijfers
Baten sport & bewegen (als 10% meer gaat bewegen)
€5.129.342
Gezondheidsindicatoren
Kerncijfers Barendrecht
Hoogopgeleiden
Besteedbaar inkomen
Lokaal Landelijk
Lokaal Landelijk
Lokaal
31,8% 36,6%
Landelijk
€ 59.700 € 49.400
Niet-westerse migranten
Grijze druk
Lokaal Landelijk
Lokaal Landelijk
Lokaal
18,8% 14,4%
Landelijk
Stedelijkheid 32,4% 34,1%
Lokaal Landelijk
Sterk n.v.t.
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt | 40 Lokaal
Landelijk
Bijlage 3 – Overzicht buitensportaccommodaties gemeente Barendrecht Sportpark Smitshoek
Sportpark de Bongerd
VV Smitshoek
Eigendom
Hoofdveld natuurgras
BVV
Eigendom
Gemeente
Veld 6 natuurgras met verlichting
Gemeente
Veld 2 natuurgras met verlichting
Gemeente
Veld 7 kunstgras met verlichting
Gemeente
Veld 3 natuurgras met verlichting
Gemeente
Veld 8 kunstgras met verlichting
Gemeente
Veld 4 kunstgras met verlichting
Gemeente
Veld 9 kunstgras met verlichting
Gemeente
Veld 5 kunstgras met verlichting
Gemeente
Oefenstrook incl. verlichting
Gemeente
Veld 6 kunstgras met verlichting
Gemeente
Clubhuis
Vereniging
Ja
Veld 7 kunstgras met verlichting
Gemeente
CAV Energie
Eigendom
Kleedkamers
Kunstgras boardingveld met verlichting
Gemeente
Atletiekbaan met verlichting
Gemeente
Clubhuis
Vereniging
Polsstokhooginstallatie
Gemeente
Discuskooi
Gemeente
Kogelslingerkooi
Gemeente
2 hoogspringinstallaties
Gemeente
Clubhuis
Vereniging
Ja
KV Vitesse
Eigendom
Kleedkamers
Veld 1 kunstgras met verlichting
Gemeente
Veld 2 met verlichting
Gemeente
Veld 3 met verlichting
Gemeente
Oefenveld met verlichting
Gemeente
Clubhuis
Vereniging
Ja Kleedkamers
Tennisvereniging Smitshoek
Eigendom
4 Kunstgrasbanen
Vereniging
Clubhuis
Vereniging
Kleedkamers
Ja
Kleedkamers
Ja
Sportpark de Bongerd BVV
Eigendom
Hoofdveld kunstgras met verlichting
Gemeente
Kleedkamers
Kleedkamers
Veld 2 natuurgras met verlichting
Gemeente
Veld 3 1,5 kunstgras met verlichting
Gemeente
Jeu de Boules
Eigendom
Veld 4 natuurgras
Gemeente
Jeu de Boules banen met verlichting
Gemeente
Veld 5 natuurgras
Gemeente
Container als kantine
Vereniging
Nee
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt
| 41
Burgerinitiatieven
Eigendom
3x3 basketbalveld
Gemeente
Beachveld
Gemeente
Kleedkamers
Aksent
Eigendom
Kleedkamers
Handbalveld asfalt met verlichting
Gemeente
Kantine in gebouw Aksent (kleedkamers in sporthal)
Humanitas
Watersporthaven
Eigendom
Kleedkamers Ja
Sportpark De Doorbraak HCB
Eigendom
Kleedkamers
Veld 1 kunstgras met verlichting
Gemeente
Roeivereniging aanlegsteiger
Gemeente
Veld 2 kunstgras met verlichting
Gemeente
Clubhuis met botenloods
Vereniging
Veld 3 kunstgras met verlichting
Gemeente
Kanovereniging aanlegsteiger
Gemeente
Veld 4 kunstgras met verlichting
Gemeente
Clubhuis met botenloods
Vereniging
Veld 5 kunstgras met verlichting
Gemeente
Scouting de Brandaen aanlegsteiger + speelveld
Gemeente
Veld 6 kunstgras met verlichting
Gemeente
Clubhuis met botenloods
Vereniging
Clubhuis
Vereniging
Blaashal (in de wintermaanden)
Vereniging
Ja
Nee
Ja Sportpark Ziedewij
Kleedkamers
TV Barendrecht
Eigendom
Tennisvereniging 9 gravelbanen met verlichting
Vereniging
Clubhuis
Vereniging
Indoorhal met 3 banen
Vereniging
Oranjespeeltuin
Eigendom
Kleedkamers Nee
Fietscross vereniging Barendrecht
Eigendom
Fietscrossbaan met verlichting
Gemeente
Clubhuis (samen met Toerclub Barhopoort)
SSB
Ja
Haven Watersportvereniging
Eigendom
Kleedkamers
Steiger met aanlegplaatsen
Gemeente
Nee
Speeltuin met diverse speeltoestellen
Vereniging
Clubhuis
Vereniging
Nee
Clubhuis en bijgebouw
Vereniging
Kleedkamers
Ja
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt | 42
Bijlage 4 – Sport- en speelplekken gemeente Barendrecht
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt | 43
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt | 44
Bijlagen | Barendrecht Sport en Beweegt
| 45
Bezoekadres: Binnenhof 1 2991 AA Barendrecht www.barendrecht.nl 14 0180 06 – 46 98 63 26 gemeente-barendrecht gemeentebarendrecht gemeentebarendrecht @BARENDRECHTzh