Raadsvoorstel Overname beheer waterschapswegen Noldijk

Raadsvoorstel Onderwerp: Overname beheer waterschapswegen Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam)

College van burgemeester en wethouders 26 augustus 2025

Zaaknummer 2025-060784

Portefeuillehouder Dirk Vermaat

Commissie Ruimte 23 september 2025

Openbaar

Opsteller: Willem Goudzwaard

Gemeenteraad 30 september 2025

Geadviseerd besluit 1. In te stemmen met de overdracht van het wegbeheer van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam) van waterschap Hollandse Delta aan gemeente Barendrecht conform voorstel + bijlage waterschap dd. 18 juli 2025. 2. De afkoopsom van €460.000 –die wordt ontvangen van het waterschap Hollandse Delta voor het wegwerken van achterstallig onderhoud van deze wegen - om te investeren in onderhoud en te verwerken in de begroting 2026. 3. De kosten van deze areaaluitbreiding voor beheer en onderhoud (+€36.200) en gladheidbestrijding (+€17.200) structureel op te nemen in de meerjarenbegroting. 4. De investering voor de aankoop van extra gladheidbestrijdingsmaterieel (+€152.500) in de begroting 2026 op te nemen en de kapitaallasten (+€22.100) structureel op te nemen in de meerjarenbegroting.

Raadsvoorstel Inleiding Met het verleggen van de bebouwde komgrens in 2018 ligt een aantal waterschapswegen binnen de gemeentelijke bebouwde kom. Zowel vanuit de gemeente Barendrecht (actiepunt ‘Overdracht wegen vanuit Waterschap’ uit het meerjarenprogramma Barendrecht Werelddorp 2022-2026) als het waterschap Hollandse Delta is er de wens om het beheer van deze wegen over te dragen aan de gemeente. Het waterschap heeft daarvoor een voorstel gedaan met een beschrijving van de actuele toestand van de wegen en voorwaarden inclusief een afkoopsom voor het wegwerken van achterstallige onderhoudswerkzaamheden. In het kader van het op korte termijn verbeteren van de verkeersveiligheid en leefbaarheid op de Noldijk, loopt dit voorstel vooruit op het haalbaarheidsonderzoek om de overdracht van alle waterschapswegen aan de gemeente Barendrecht te verkennen. Beoogd effect Door deze overdracht wordt de gemeente wegbeheerder van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam) en daarmee verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van deze wegen. Als wegbeheerder kan de gemeente verkeersmaatregelen treffen en/of het wegontwerp aanpassen om daarmee de verkeersveiligheid te verbeteren. Aangezien de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk secundaire waterkeringen zijn, blijft het waterschap Hollandse Delta eigenaar van deze wegen.

Relatie met beleidskaders Programma Geluid en Lucht Mobiliteitsvisie “Barendrecht op weg” Beheerplan wegen 2022-2026 gemeente Barendrecht Meerjarenprogramma Barendrecht Werelddorp 2022-2026 Gladheidbestrijdingsplan 2026-2030 gemeente Barendrecht Overleg gevoerd met Waterschap Hollandse Delta. Argumenten 1.1. Hiermee geven we invulling aan het speerpunt ‘Overdracht wegen vanuit waterschap’ uit het Meerjarenprogramma Barendrecht Werelddorp 2022-2026 Om de verkeersveiligheid van de waterschapswegen in het buitengebied van Barendrecht te verbeteren, wil het college met het waterschap in onderhandeling om deze wegen over te dragen. De overdracht van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam) is een eerste stap vooruitlopend op de lopende verkenning voor de overdracht van alle waterschapswegen aan de gemeente Barendrecht. 1.2. Als wegbeheerder kan de gemeente maatregelen treffen om de verkeersveiligheid op deze wegen te verbeteren De wegbeheerder is conform de Wegenverkeerswet en Wegenwet verantwoordelijk voor het inrichten en onderhoud van haar wegen. Met deze overdracht krijgt de gemeente de bevoegdheid om maatregelen te treffen die bijdragen aan de verkeersveiligheid (bijv. aanpassen weginrichting, instellen snelheidsbeperkingen, aanbrengen markeringen etc.) 2.1.

De gemeente ontvangt van het waterschap een incidentele bijdrage voor het wegwerken van achterstallig onderhoud Delen van de over te dragen wegen hebben achterstallig onderhoud, diverse openbare verlichting voldoet niet aan de gemeentelijke norm en de pomp/schakelkast van het tunnelgemaal moet vervangen worden. Het waterschap koopt dit af middels een eenmalige bijdrage. 3.1. In de begroting is geen rekening gehouden met deze areaaluitbreiding Meer areaal betekent meer kosten voor beheer en onderhoud. 4.1. De maximale capaciteit van de bestaande strooiroutes is bereikt

2/11

Onze gladheidbestrijding is gebaseerd op de uitgangspunten ‘zo mogelijk is binnen 250 meter vanaf elke woning een gestrooide route beschikbaar’ en ‘het streven dat bij preventieve gladheidbestrijding alle strooiroutes binnen 3 uur zijn gestrooid’. In het gladheidbestrijdingsplan is geconcludeerd dat de maximale capaciteit van onze huidige strooiroutes is bereikt waardoor toekomstige uitbreiding van ons gladheidbestrijdingsareaal een extra strooiroute betekent (inclusief extra kosten voor aanschaf materieel en inzet ingehuurd personeel). 4.2. Het is ongewenst om de gladheidbestrijdingstaak op deze wegen bij het waterschap te laten Een constructie dat de gemeente verantwoordelijk is voor wegbeheer maar het waterschap voor de gladheidbestrijding, leidt tot een versnipperde taakverdeling en daarmee risico’s op onduidelijkheid in de uitvoering. Daarnaast geeft een extra strooiroute de gemeente meer mogelijkheden om de routeplanning te optimaliseren wat de verkeersveiligheid en bereikbaarheid tijdens gladheidperiodes ten goede komt. Kanttekeningen 1.1. De gemeente wordt hiermee geen eigenaar van de wegen Omdat de Ziedewijdsedijk, Noldijk en Achterzeedijk secundaire waterkeringen zijn, blijft het waterschap eigenaar van de gronden.

De gemeentelijke beheerbevoegdheid wordt middels een zakelijk recht door het waterschap geregeld (de kosten hiervoor worden 50/50 gedeeld tussen waterschap en gemeente). 2.1. De afkoopsom voor het wegwerken van achterstallig onderhoud is ontoereikend Het waterschap beheert haar wegen conform C-kwaliteit. Dit is lager dan die van de gemeente (Bkwaliteit). Hierdoor verschillen de gemeente en het waterschap over wat ‘achterstallig onderhoud’ is. Daarnaast draagt het waterschap alleen bij aan het herstel van belijning die aansluit bij hun inrichtingseisen. En het waterschap nam de kosten voor de acceptatie van teerhoudend asfalt niet over omdat ze van mening is dat bij het voorziene onderhoud geen teerhoudend materiaal wordt geroerd. Dit alles leidt tot een verschil van bijna €71.000 tussen wat de gemeente calculeert en wat het waterschap biedt (voorgesteld wordt om dit tekort te dekken uit de investering rehabilitatie wegen – zie financiële informatie). 3.1. Brengt structureel aanzienlijke kosten met zich mee voor beheer, onderhoud en gladheidbestrijding Deze overdracht vergroot het gemeentelijk beheerareaal. En meer areaal gaat onvermijdelijk samen met hogere structurele beheerkosten. Financiën Over de incidentele afkoop van achterstallig onderhoud is op bestuurlijk niveau onderhandeld met waterschap Hollandse Delta. Uiteindelijk is een bedrag van €460.000 overeengekomen.

Voor het bepalen van de extra beheerkosten is uitgegaan van het principe prijs x hoeveelheid (P x Q), waarbij de gemiddelde beheerkosten per eenheid (P) zijn vermenigvuldigd met de uitbreiding van het areaal (Q). Omdat de maximale capaciteit van onze huidige strooiroutes is bereikt, is een extra strooiroute noodzakelijk. Dit betekent de aanschaf van een extra voertuig, opzetstrooier en sneeuwschuif (kapitaallasten op basis van een looptijd van 8 jaar en een rentepercentage van 3,5%) + kosten voor verzekering, onderhoud en wegenbelasting. Voor het bemensen van de extra strooiroute moet extern personeel worden ingehuurd. De overdracht van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam) heeft de volgende financiële gevolgen: Jaar van Omschrijving Bedrag Soort effect verwerking Afkoopsom achterstallig onderhoud -€460.000 Inkomst (incidenteel) 2025 Areaaluitbreiding – beheer wegen +€8.000 Exploitatie (structureel) Vanaf 2026 Areaaluitbreiding – beheer groen +€18.500 Exploitatie (structureel) Vanaf 2026 Areaaluitbreiding – beheer verlichting +€6.300 Exploitatie (structureel) Vanaf 2026 Areaaluitbreiding – beheer straatmeubilair +€1.400 Exploitatie (structureel) Vanaf 2026

3/11

Areaaluitbreiding – beheer gemalen Aankoop materieel gladheidbestrijding Kapitaallasten materieel gladheidbestrijding Areaaluitbreiding – beheer extra strooiroute

+€2.000 Exploitatie (structureel) +€152.500 Investering (incidenteel)

Vanaf 2026 2026

+€22.100

Exploitatie (structureel)

Vanaf 2026

+€17.200

Exploitatie (structureel)

Vanaf 2026

Jaarlijks betaalt de gemeente aan het waterschap een bijdrage in het kader van de Wet herverdeling wegen. Met deze overdracht daalt deze bijdrage met 13,11% (is -€9.500). Dit bedrag is verwerkt in ‘Areaaluitbreiding – beheer wegen’. Dekkingsvoorstel structurele lasten: algemene middelen. Dekkingsvoorstel tekort wegwerken achterstallig onderhoud: investering rehabilitatie wegen (het streven is om deze kosten te beperken door werkzaamheden te combineren voor zover dat praktisch te realiseren is). Juridische zaken Artikel 6:174 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de wegbeheerder aansprakelijk is voor de schade die is ontstaan als gevolg van een gebrekkige staat van de weg. Daarvan is sprake als de weg niet voldoet aan de eisen die daaraan in de gegeven omstandigheden mogen worden gesteld. Op moment van overdracht is hiervan geen sprake. De gemeente verkrijgt een zakelijk recht van opstal ten behoeve van het beheer en onderhoud van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam); het waterschap blijft juridisch eigenaar van deze wegen. Communicatie/participatie na besluitvorming De plannen en planning voor de herinrichting van de Noldijk zijn geen onderdeel van deze overdracht. Daarover communiceren we te zijner tijd aan de direct omwonenden.

Uitvoering/vervolgstappen Ook bij het waterschap Hollandse Delta loopt de besluitvormingsprocedure voor de overdracht van het beheer en onderhoud van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam) aan de gemeente Barendrecht. Na positieve besluitvorming worden het collegebesluit van de gemeente én het VV-besluit van het waterschap naar de provincie Zuid-Holland gestuurd. Pas na een positief provinciaal besluit is het beheer van de genoemde wegen daadwerkelijk overgedragen en wordt het zakelijk recht van opstal gevestigd. Ook zal de wegenlegger t.z.t. op dit punt worden aangepast. Na het moment van overdracht beheert en onderhoudt de gemeente de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam). Ook worden deze wegen vanaf strooiseizoen 2025-2026 meegenomen in de gemeentelijke gladheidbestrijding. De herinrichting van de Noldijk is geen onderdeel van deze overdracht (definitief ontwerp en aanvraag realisatiekrediet volgt via een separaat college-/raadsvoorstel). Evaluatie/monitoring Niet van toepassing.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Bijlage definitief voorstel WSHD-Gemeente Barendrecht 18-07-2025.pdf Tekening Noldijk_wshd.pdf Tekening Ziedewijdsedijk_wshd.pdf Tekening Achterzeedijk (stukje Zwingeldam)_wshd.pdf Overzicht meerkosten areaaluitbreiding overdracht wshd tablad 1.pdf Overzicht meerkosten areaaluitbreiding overdracht wshd tablad 2.pdf Verloop concept-definitief voorstel.pdf Definitief voorstel WSHD-Gemeente Barendrecht 18-07-2025.pdf

4/11

CONCEPT RAADSBESLUIT Onderwerp: Overname beheer waterschapswegen Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam)

Gemeenteraad: 30 september 2025

Zaaknummer:

Commissie ruimte 23 september 2025

De raad van de gemeente Barendrecht, gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders op 26 augustus 2025, gezien het advies van Commissie Ruimte op 23 september 2025, gelet op Burgerlijk Wetboek Wegenwet Wegenverkeerswet;

BESLUIT: 1. In te stemmen met de overdracht van het wegbeheer van de Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk (stukje bij Zwingeldam) van waterschap Hollandse Delta aan gemeente Barendrecht conform voorstel + bijlage waterschap dd. 18 juli 2025.

2. De afkoopsom van €460.000 –die wordt ontvangen van het waterschap Hollandse Delta voor het wegwerken van achterstallig onderhoud van deze wegen - om te investeren in onderhoud en te verwerken in de begroting 2026.

3. De kosten van deze areaaluitbreiding voor beheer en onderhoud (+€36.200) en gladheidbestrijding (+€17.200) structureel op te nemen in de meerjarenbegroting.

4. De investering voor de aankoop van extra gladheidbestrijdingsmaterieel (+€152.500) in de begroting 2026 op te nemen en de kapitaallasten (+€22.100) structureel op te nemen in de meerjarenbegroting.

5/11

Bijlage 1 – Actuele toestand en overeengekomen voorwaarden

1. Betreffende assets, onderhoudstoestand en overdrachtsvoorstel 1.1.

Verhardingen

Noldijk:  Er is sprake van lokale gebreken/sleuven. In 2024 is klein onderhoud uitgevoerd in het kader van sleuvenherstel. Momenteel zijn er veel bouw- en transportactiviteiten in het gebied en zijn er kabels- en leidingen werkzaamheden van derden voorzien. Het aanbrengen van een nieuwe deklaag is door WSHD in de komende jaren niet voorzien. Het aanbrengen van een nieuwe toplaag wordt gezien als logisch in samenhang met het actualiseren van de duurzaam veilige inrichting passend bij de bibeko situatie, door de gemeente. Gelet op de uitstraling van de weg (‘lappendeken’) en het naderen van het einde technische levensduur van de deklaag is het waterschap wel bereid om financieel bij te dragen. De gemeente kan deze middelen dan inzetten voor groot onderhoud/nieuwe toplaag, gecombineerd met een wijziging van de inrichting. 

Daarnaast is er sprake van lokaal benodigd onderhoud (actuele staat D-kwaliteit conform CROW richtlijn)

Ziedewijdsedijk  Er is er sprake van lokaal benodigd onderhoud (actuele staat D-kwaliteit conform CROW richtlijn) Achterzeedijk  Er is er sprake van lokaal benodigd onderhoud (actuele staat D-kwaliteit conform CROW richtlijn) Het waterschap is bereid om hiervoor een bedrag van € 352.000 excl. BTW beschikbaar te stellen bij overdracht. Het uitgangspunt dat hieraan ten grondslag ligt is dat bij verrekening de over te dragen assets op het niveau gebracht kunnen worden dat WSHD hiervoor hanteert. Het voorstel is hierbij gebaseerd op de in april 2025 uitgevoerde globale visuele inspectie. Voor het herstellen van D-kwaliteit is op basis van deze inspectie een bedrag van € 329.000 excl. BTW nodig en een bedrag van € 23.000 excl. BTW voor klein onderhoud. Bij de toekomstige algehele overdracht hanteert WSHD ten aanzien van verrekening, een werkwijze waarbij over het gehele areaal een gemiddelde kwaliteit wordt bepaald. 1.2.

Groen

De wegen zijn gelegen op een waterkering. Daarom is er geen sprake van grondoverdracht en daarop aanwezig groen. Het waterschap blijft het groenonderhoud uitvoeren aan de aanwezige hagen en bomen.

6/11

1.3.

Bermen

De bermen en groenstroken blijven in eigendom en va het waterschap. Wat betreft het maaiwerk is het voorstel om dit volledig bij de gemeente Barendrecht te beleggen. De reden hiervan is dat met aftrek van een veiligheidsstrook beperkte stukken te maaien groen overblijven. Daarom wordt het beleggen van het volledige maaiwerk bij de gemeente Barendrecht als het meest handige en logische gezien. Er is op de over te dragen wegen sprake van verhuurde/verpachtte percelen. Deze percelen zijn uitgezonderd van het bovenstaand beschreven maaiwerk. In de bijlage zijn deze percelen aangegeven. Gedetailleerde informatie wordt bij overdracht bijgevoegd bij de Shapefiles.

1.4.

Openbare verlichting

De aanwezige openbare verlicht is volledig verled. De aantallen lichtmasten per weg zijn als volgt:   

Noldijk: Achterzeedijk: Ziedewijdsedijk:

84 lichtmasten en 11 wandarmaturen. 1 lichtmast 13 lichtmasten

Alle lichtmasten zijn aangesloten op Stedin-net. Voor het netwerk geldt geen verrekening. De lichtpunten in de tunnel Noldijk (onder spoorviaduct) worden vanuit de schakelkast van tunnelgemaal/pomp in de tunnel gevoed. In de afgelopen jaren zijn alleen armaturen vervangen (verled), maar geen masten. De leeftijd van de masten is als volgt (schatting):  25% rond de 30 jaar of ouder  50% tussen de 15- en 30 jaar  25% jonger dan 15 jaar Het waterschap hanteert voor de technische levensduur van een mast minimaal 40 jaar en voor armaturen wordt doorgaans 20 jaar gehanteerd. Het waterschap stelt als eis dat de gemeente binnen twee maand na overdracht alle lichtmasten zichtbaar overneemt en alle stickers van WSHD verwijderd of overplakt. De gemeente Barendrecht heeft de lichtmasten geïnspecteerd en geconstateerd dat er onderhoud nodig is. Dit onderhoud is geraamd op € 23.000 excl. BTW door de gemeente. WSHD is bereid dit bedrag over te dragen. 1.5.

Wegmeubilair

Bebordingen en wegmeubilair zijn in het algemeen in goede staat. De gemeente Barendrecht heeft deze geïnspecteerd en geconstateerd dat er € 1.000 excl. BTW nodig is aan onderhoud. WSHD is bereid dit bedrag over te dragen.

7/11

1.6.

VRI/kunstwerken

Er is sprake van een spoorviaduct over de Noldijk. Deze is eigendom van ProRail en niet in beheer van WSHD. Daarnaast is er sprake van een gemaal/pompinstallatie met bijbehorende schakelkast die voor het hemelwaterafvoer bedoeld is. Deze hoort bij de weg en wordt overgedragen. De pomp van het gemaal is in goede staat, maar de schakelkast is 21 jaar oud en toe aan vervanging. Deze vervanging is reeds voorbereid door WSHD. Hierbij is een raming opgesteld waarbij rekening gehouden wordt met een vervangende schakelkast die aangesloten kan worden op een SCADA systeem. Uitlezing en bediening op afstand is hiermee mogelijk. Dit is geraamd op € 75.000 excl. BTW. Dit bedrag wordt bij overdracht van de weg aan de gemeente Barendrecht ten behoeve van deze vervanging overgedragen. 1.7.

Belijning

Op de Ziedewijdsedijk en Noldijk is sprake van pianomarkering en figuratie die aan onderhoud toe is. Dit is door de gemeente Barendrecht geïnspecteerd en geraamd op € 9.000 excl. BTW. WSHD is bereid dit bedrag over te dragen. De overige aanwezige belijning is op sommige plaatsen toe aan onderhoud. Aangezien deze belijning echter niet meer past binnen de actuele inrichtingseisen die WSHD stelt aan de betreffende wegen, wordt deze niet langer toegepast. Om die reden wordt het onderhoud ervan niet meer uitgevoerd en wordt hiervoor ook geen bedrag overgedragen. 1.8. Informatieoverdracht Het waterschap levert alle beschikbare data en informatie aan voor alle over te dragen assets. Hierbij valt te denken aan (indien van toepassing en beschikbaar):

      

GIS: beheerkaarten zoals wegencategorisering, fietsroutenetwerk, maaikaarten.

  

Verwijzingen naar data in externe systemen. (o.a. George, BAG, BGT, etc).

Sharepoint: memo's, notities, technische documentatie, garantie(certificaten). Maximo: werkorders, conditiebeoordeling, onderhoudshistorie. Technische rapporten: Eventuele technische rapporten en inspectieverslagen. Fotodocumentatie: Foto's van de wegen en bijbehorende assets. Overige relevante documenten: zoals telgegevens, verkeersrisicoanalyses, scans, enz. Opsomming shapefiles, kaarten, plattegronden, beheerdata, conditiedata, rapportages, enz. Meldingenhistorie

Juridische/zakelijk documentatie en overeenkomsten: zoals pachtcontracten en verkeersbesluiten. Er vindt geen complete inventarisatie plaats van volledigheid en actualiteit van data en informatie. Informatie die niet beschikbaar is wordt niet door het waterschap verzameld, de gemeente zal deze informatie zelf moeten inwinnen. 1.9.

Beschrijving actuele inrichting

Conform het Handboek Wegontwerp van het CROW voldoen bovengenoemde wegen in hun huidige vorm aan de hiervoor opgestelde richtlijnen. Van een noodzakelijke aanpassing is dan ook geen sprake. Echter, na de overdracht kan de gemeente volgens haar eigen richtlijnen voor de binnen de komgrens, deze wegen anders gaan inrichten. Zo is de wens om de Noldijk een 30-km zone te maken en daar gaat de gemeente zelf over. 1.10.

Overdracht van eigendom

8/11

De bovengenoemde wegen zijn gelegen op eigendom van WSHD. De Noldijk, Ziedewijdsedijk en Achterzeedijk zijn ook secundaire waterkeringen en daarom is er geen sprake van overdracht van het eigendom. Wel dient een recht van opstal te worden gevestigd. In de recente toetsing is deze kering als voldoende beoordeeld. Dit betekent dat er voorlopig geen dijkversterkingsopgave speelt. Over c.a. 1- jaar wordt de kering opnieuw getoetst. Verder zijn uiteraard de regels van de waterschapsverordening van toepassing. 1.11.

Verrekening vergoeding wegenfonds

Bij een overdracht van wegen wordt de oorspronkelijke uitkering uit het Wegenfonds (gebaseerd op de WHW uit 1993) naar rato van de afname van het te beheren areaal verrekend. Het over te dragen gedeelte van de wegen is 3202 meter. Het totale areaal binnen de gemeente Barendrecht, wat op basis van de WHW uit 1993 door het waterschap wordt beheerd, bedraagt 24.417 meter. Dit betekent dat de bijdrage uit het Wegenfonds met 13,11% afneemt. 1.12.

Overige verrekeningen

In afstemming met de gemeente Barendrecht is er een weginspectie uitgevoerd. Conform de in de bijlage opgenomen offerte. Deze kosten zijn door de gemeente Barendrecht betaald en worden bij overdracht verrekend. Het betreft een bedrag van € 2.100 exclusief BTW. De kosten ten behoeve het vestigen van recht van opstal, waar nodig, worden 50/50 gedeeld tussen waterschap en gemeente.

9/11

Schematische weergave over te dragen wegen

10/11

11/11