Presentatie Financieel Toezicht 11 maart 2024 raad.pdf
Tekst van het document
Financieel toezicht Gemeenteraad Barendrecht 11 maart 2024
Erik Oevering & Maarten Korbijn Financieel toezicht provincie Zuid-Holland
Onderwerpen Financieel toezicht
• Waarom financieel toezicht
• Hoe doen we dat? • Structureel en reëel resultaat • Loon- en prijsstijgingen • Financiële positie • Gezamenlijke taakveldanalyse • Wat zie je van ons? • Algemene landelijke ontwikkelingen
Waarom financieel toezicht? • Wettelijke taak van de provincie Artikel 203 Gemeentewet • Voorkomen dat een gemeente niet meer in staat is financiële
problemen zelf op te lossen, voorkomen beroep op algemene middelen Artikel 12 Financiële-verhoudingswet • Bevorderen van een gezonde financiële huishouding • Bieden van meerwaarde aan de kwaliteit van het openbaar bestuur • Complementair aan de kaderstellende en controlerende rol van de raad (horizontaal en verticaal toezicht)
2
Hoe doe we dat? • Toezichtregime op basis van het structureel en reëel resultaat • Repressief: SRE in begrotingsjaar of aannemelijk dat dit in het laatste jaar van de meerjarenraming wordt hersteld. • Preventief: • •
Termijn: jaarstukken of begroting niet op tijd ingediend Financiën: geen SRE in begrotingsjaar of aannemelijk dat dit in het laatste jaar van de meerjarenraming wordt hersteld.
• Uniform – Gemeenschappelijke toezichtkader (GTK) • Risicogericht – aandacht naar de meer risicovollere gemeenten • Kennisdelen – ambtelijke Focus op Financiën bijeenkomsten, gezamenlijke taakveldanalyses en delen best practices 3
Structureel en reëel resultaat • De structurele lasten worden gedekt door structurele baten en de ramingen zijn reëel.
• Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is leidend. • Structureel: in principe keren alle lasten en baten jaarlijks terug en zijn daarmee naar aard structureel. Structureel, tenzij… • Incidenteel: uitzondering zijn tijdelijke posten met een onvoorwaardelijke einddatum. Deze komen terug op het overzicht van incidentele baten en lasten en moet je in de toelichting onderbouwen. • Reservemutaties zijn in principe incidenteel tenzij ter dekking van kapitaallasten of inzet surplus AR (overzicht structurele reservemutaties). 4
Structureel en reëel resultaat • De structurele lasten worden gedekt door structurele baten en de ramingen zijn reëel.
• Reëel betekent: • inclusief nieuw beleid • gebaseerd op actuele onderhoudsplannen • inclusief volumeontwikkeling sociaal domein • dat eventuele bezuinigingen voorzien zijn van concrete maatregelen en de besparing voldoende is onderbouwd • voldoende rekening gehouden met loon- en prijsstijgingen
5
Loon- en prijsstijgingen •
Koopkrachtbehoud, een euro nu is niet evenveel waard als een euro over tien jaar!
•
Twee systematieken: constante (prijspijl basisjaar) en lopende prijzen (prijspeil lopende
jaar). •
Beide systematieken komen voor en beide hebben voor- en nadelen.
•
Algemene uitkering wordt op basis van lopende prijzen geraamd en daarin is compensatie
voor loon- en prijsstijgingen opgenomen. •
Ons kader is dat deze compensatie gebruikt moet worden om je lasten te indexeren.
•
Indexeer je onvoldoende dan moet je dit kunnen onderbouwen anders zien we dit als een
onrealistische bezuiniging. 6
Loon- en prijsstijgingen • Barendrecht raamt in lopende prijzen. • Fictief voorbeeld loon- en prijsstijgingen:
LPO’25
2025
2026
2027
2028
1
1
1
1
2
2
2
3
3
LPO’26 LPO’27 LPO’28 Totaal
1 1
3
6
7 7
Loon- en prijsstijgingen • Fictief voorbeeld waarbij de post (100 euro) niet wordt beïnvloed door andere factoren dan loon- en prijsstijgingen: Lopende prijzen
2025
2026
2027
2028
Algemene uitkering
101
103
106
107
Uitgaven
101
101
101
101
Stelpost loon- en prijsstijgingen
0
2
5
6
Constante prijzen
2025
2026
2027
2028
Algemene uitkering
101
101
101
101
Uitgaven
101
101
101
101 8
Financiële positie • Wettelijke criterium, structureel en reëel resultaat, is gericht op de exploitatie
• Maar de financiële positie is belangrijk en beïnvloedt de exploitaite en de flexibiliteit daarvan. •
•
Reserves: •
Algemene reserve: afdekken risico’s, opvangen tekorten en inzetten surplus AR
•
Bestemmingsreserve: specifieke bestemming zoals dekking van kapitaallasten.
Schulden: leiden tot rentelasten en die maken je begroting inflexibeler
9
Financiële positie •
We hebben geen kaders vanuit de provincie, wel signalering (op basis van de financiële kengetallen en normering weerstandsratio).
10
Op basis van openbare gegevens (Iv3 en begroting).
•
Aangevuld met verhaal achter de cijfers (duiding conceptanalyse).
•
Looptijd van januari tot ongeveer mei zodat de analyse als input kan worden meegenomen in de keuzes richting de begroting.
•
Analyse van de uitgaven (taakvelden) en inkomsten (clusters algemene
uitkering, gemeentelijke belastingen en overige) ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. •
Februari Januari
•
Maart
Gezamenlijk product!
Duiden conceptanalyse (gemeente)
April
•
Gegevens findo beschikbaar (PZH) Voorbereiden conceptanalyse (PZH)
Definitieve analyse (beide)
Mei
Gezamenlijke taakveldanalyse
Bespreken uitkomsten (beide)
Verder nog financiële positie aan de hand van de verplichte kengetallen
en de begrotingsflexibiliteit aan de hand van verplichte uitgaven (kapitaallasten, bijdrage GR’en en loonkosten). 11
Wat zie je van ons? • Ambtelijke overleggen • Ambtelijke bijeenkomsten ‘Focus op Financiën’
• Brieven naar de raad (en afschrift college): • Tussenbericht met aandachtspunten voor de begroting op basis van de kadernota/jaarrekening. • begrotingsbrief met daarin het besluit voor het toezichtregime. • Jaarverslag Financieel toezicht • Eventueel gezamenlijke taakveldanalyse • Bestuurlijk overleg bij preventief toezicht
12
Algemene landelijke ontwikkelingen • Hoge inflatie • Blijvende kostenstijging sociaal domein
• Veel discussie over de algemen uitkering • Compensatie sociaal domein (extra middelen jeugdzorg, hervormingsagenda, eigen bijdrage HH) • Financieringssystematiek • Opschalingskorting • Steeds meer SPUKS (specifieke uitkeringen) • Grote maatschappelijke opgaven
• Personeelstekort 13
Tot slot
Vragen?