Presentatie betaalbaarheid Sociaal Domein 12 oktober 2021

Betaalbaarheid van het Sociaal Domein

Aanleiding en doel ■ Op 7 september 2020 is in de P&C commissie gesproken over de draaiknoppen sociaal domein

■ Afgesproken draaiknoppen (langere termijn!) – Inkoop (nieuwe contracten) ■

Aanbestedingen WMO (begeleiding en HH)

■

Wijkteams

■

Lokale en regionale jeugdhulp

– Handhaving & Toezicht ■ Afspraak: periodiek informeren over voortgang

■ In deze bijeenkomst inzicht in ‘waar staan we nu’

Landelijke berichtgeving 26 AUGUSTUS 2021 Zorg&Sociaalweb Kennismarkt 2021 – Tekorten en toekomst van het sociaal domein Het sociaal domein is volop in beweging. De gevolgen van de decentralisatie worden steeds voelbaarder. Gemeenten kampen met tekorten in hun budgetten om goede zorg te kunnen verlenen. Dit heeft geleid tot drastische maatregelen bij gemeenten zelf en een overheid die met honderden miljoenen de gemeenten toch weer moet bijspringen.

De agenda is onderdeel van de financiële afspraken die de VNG op 2 juni 2021 met het rijk heeft gemaakt over de jeugdzorg.

Doelen De Hervormingsagenda Jeugd heeft drie doelstellingen: 1. Verbetering van de toegang tot en kwaliteit van de jeugdhulp 2. Betere beheersing van de kosten en borging van de beschikbaarheid van jeugdhulp 3. Versterking van het inzicht in het functioneren van het systeem

02 sep 2020 De ‘schrikbarende’ daling van het aantal mensen dat in de jeugdzorg wil werken, baart de Kamerfractie van GroenLinks zorgen.

Kansrijke zorgberoepen De zorgsector is een van de grootste werkgevers in Nederland. In 2020 waren er ruim 1,2 miljoen banen van werknemers in de zorg. In 2020 heeft de coronacrisis de banengroei wel wat afgeremd, maar aan het eind van het derde kwartaal van 2020 waren er toch in elke branche binnen de zorg meer banen voor werknemers dan een jaar eerder. Dit was vooral zichtbaar bij verpleging, verzorging en thuiszorg.

Samen met het ministerie van VWS, zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers) en professionals stelt de VNG op dit moment de Hervormingsagenda Jeugd 20222028 op.

woensdag 20 januari 2021 Als het aan demissionair staatssecretaris Van ’t Wout (SZW) ligt, komt de menselijke maat centraal te staan in het handhavingsbeleid in de sociale zekerheid. Hij deelt dan ook de zorgen die afgelopen tijd zijn geuit over de hardheid in de Participatiewet en de mogelijkheden tot maatwerk.

Naast de eerder genoemde moeilijk vervulbare beroepen gaat het bijvoorbeeld om huishoudelijk medewerkers in de thuiszorg en GZpsychologen.

Minister fluit gemeenten terug om inkomenstoets voor huishoudelijke hulp. Gemeenten mogen geen inkomenstoets invoeren voor de huishoudelijke hulp. Dat is in strijd met de wet. Dat valt op te maken uit een reactie van minister Hugo de Jonge (VWS) op Kamervragen over de situatie in Krimpen aan den IJssel en Leusden.20 aug. 2021

10 september 2021 Een groot aantal ouders die gedupeerd zijn in de toeslagenaffaire zitten klem tussen instanties die in het leven zijn geroepen om deze groep te helpen, te weten de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) en de Commissie Werkelijke Schade (CWS). Bij die laatste komen ouders terecht na erkenning door de UHT. De beoordelingen door de CWS verlopen traag, waardoor problemen dreigen voor de gedupeerden.

Algemeen: Systeem versus leefwereld

Algemeen: Betaalbaarheid Sociaal Domein 1. Het voorspellen van de kosten is ingewikkeld 2. Bij de toewijzing van hulp zijn kostenafwegingen niet leidend 3. Voor inzicht in de kosten en resultaten van hulp zijn gemeenten mede afhankelijk van derden 4. Bekostigingsmethodieken geven ruimte aan calculerend gedrag van alle partijen 5. Veranderende wet- en regelgeving kunnen de kosten opdrijven.

Keuzes: Waar richt je je op? -

Voorkomen is beter dan genezen (preventie)

-

Innoveren en samenwerken

-

Vertrouwen vs controle (balans)

Invloed covid op clusters maatschappij ■

Tozo / Tonk

■

(tijdelijk) wegvallen van voorliggende voorzieningen (signaalfunctie)

■

Uitstel van zorg

■

Inzet alternatieve zorg (wmo en jeugd) en stijging spoedeisende zorg bij jeugd.

■

Financiële regelingen voor omzet en meerkosten

■

Grotere afstand tot arbeidsmarkt bij doelgroep participatiewet

Daarnaast:  Toeslagenaffaire (geen Covid, wel extra werkzaamheden)

Ontwikkelingen Participatiewet ■ Extra doelgroep (Tozo / TONK)  cijfers in bijlage ■ Tozo 1 t/m 5 gehad (1 oktober geëindigd)  versimpelde aanvraag BBZ ■ Doelgroep re-integratie / statushouders  door stopzetten trajecten is afstand tot arbeidsmarkt vergroot

■ Toeslagenaffaire  cijfers in bijlage ■ Voorbereiding Wet Inburgering ■ Aanpassingen Wet Schuldhulpverlening gemeenten

Aantal uitkeringen

Participatiewet Ontwikkeling uitgaven *1000

Real 2018

Real 2019

Real 2020

Prog 2021

Begr.2022

BUIG uitkeringen

7.833

7.856

8.079

8.076

8.102

Re-integratie

583

395

304

560

566

Minimabeleid

1.102

1.112

1.295

1.169

1.230

Ontwikkelingen jeugdwet – Aanbesteding Wijkteams

– Regiovisie regio Rijnmond – Hervormingsagenda ■ POH GGZ – IVH casuïstiek komt over vanuit JBRR

Ontwikkelingen (vervolg) – Aanbestedingen ■ regionale aanbesteding specialistische jeugdzorg ■ lokale aanbesteding is in volle gang. – Wachtlijsten – Preventie

Unieke gebruikers Jeugd

Jeugdwet *1000

Real 2018

Real 2019

Real 2020

Prog 2021

Begr 2022

Inzet wijkteams

2.404

2.479

2.548

2.455

2.392

Lokale jeugdhulp ZIN

2.195

3.285

3.592

3.757

3.692

Lokale jeugdhulp PGB

824

793

1.204

1.345

1.080

Lokaal preventief

229

267

244

262

210

Spec jeugdhulp

6.425

6.211

6.565

6.598

6.519

Ontwikkelingen WMO ■ Aanbestedingen (en welke invloed op kosten) ■ Minister aanwijzing gegeven dat inkomenstoets abonnementstarief niet mag ■ Dubbele Vergrijzing – in relatie tot beroep op voorzieningen – Groep mantelzorgers ■ Nadruk op langer thuis wonen ■ Aanbestedingen (2022/2023) – Doelgroepenvervoer – Hulpmiddelen (vervoersvoorziening, woonvoorziening en rolstoelen

Leeftijdsverdeling WMO

Wet Maatschappelijke Ondersteuning *1000

Real 2018

Real 2019

Real 2020

Prog 2021

Begr 2022

Collectief vervoer

575

760

941

851

851

Begeleiding ZIN

2.014

2.077

2.292

2.298

2.223

Begeleiding PGB

522

500

500

525

525

HH ZIN

1.749

2.331

2.824

3.170

3.237

HH PGB

133

166

219

229

229

Voorzieningen wmo

869

1.027

1.074

1.075

1.075

Let op, dit is een prognose!

Huidige situatie (praktijk) ■ Goed gaat: – Voldoendes in CEO – Toepassing doorbraakmethode – Convenant wijkgerichte aanpak

Aandachtspunten ■ Wachtlijsten WMO (mede door niet kunnen vinden van gekwalificeerd personeel) ■ Wachtlijsten Jeugd versus onderbesteding wijkteams

Rapportcijfers dienstverlening De Algemene waardering (gemiddeld rapportcijfer) die in de onderzoeken naar voren komt is positief:

■ CEO Jeugdhulp Ouders

7,7

■ CEO Jeugdhulp Jongeren

7,7

■ CEO Wmo

7,8

■ KTO Leerlingenvervoer

7,8

■ KTO Wmo Vervoer

8,1

■ KTO Participatie

7,0

Financiële situatie Kosten ■ Structurele verhoging Wmo en Lokale Jeugdhulp ■ Stijging kosten jeugdhulp PGB ■ Stijgende kosten minimabeleid / schuldhulpverlening ■ Bijdrage GR Jeugdhulp Rijnmond Inkomsten ■ Extra rijksbijdrage Jeugdhulp  maar ook extra taakstelling

Draaiknoppen: wat tot nu toe bereikt – WMO aanbesteding ■

Vermindering aantal uren t.o.v. HHM protocol

■

Meer aandacht voor afschaling

– Aanbesteding Wijkteams ■

Loopt vanaf januari 2022

■

Declaraties van 95 naar 90% (voldoen aan taakstelling)

– Verlaging uitkeringslasten (inzet handhaving) ■ Handhaving en toezicht binnen Sociaal Domein