Ontwerp Programma Geluid Lucht 2024.pdf
Tekst van het document
Juni 2024
PROGRAMMA GELUID & LUCHT | Programma Geluid & Lucht
| 1
Inhoudsopgave Samenvatting
3
1
Inleiding
7
2
Geluid en Gezondheid
9
3
Luchtkwaliteit en Gezondheid
11
4
Milieubeleid Barendrecht
14
5
Participatie
16
5.1
Verwerking participatie
17
Bijlage 1: Onderzoek geluidmaatregelen per cluster
42
6
Geluid in Barendrecht
20
Cluster 1: 1e en 2e Barendrechtseweg en Binnenlandse Baan
42
6.1
Wettelijk kader geluid
22
Cluster 2: Kilweg-Leedeweg
43
6.2
Vergelijking eerste tot en met vierde actieplan
23
Cluster 3: Portlandse Baan
45
6.3
Afgelopen vijf jaar
24
Cluster 4: Smithoekse Baan
47
6.4
Huidige situatie – toets standaardwaarde
25
Cluster 5: Sweelincklaan
48
6.5
Huidige situatie – toets grenswaarde
26
Cluster 6 + 7: Noordersingel en Zuidersingel
49
Bijlage 2: Verkennend onderzoek Kilweg
50
6.6
Plandrempel
27
6.7
Locaties met overschrijding plandrempel
28
6.8
Saneringen
29
6.9
Hotspots geluid
30
6.10
Maatregelen geluid
31
6.11
Financieel overzicht geluidmaatregelen
33
7
Luchtkwaliteit in Barendrecht
35
7.1
Wettelijk kader luchtkwaliteit
36
7.2
Schone Lucht Akkoord
37
7.3
Richtlijn gevoelige functies
38
7.4
Aanvullende maatregelen luchtkwaliteit
39
7.5
Financieel overzicht maatregelen luchtkwaliteit
40
Inhoudsopgave | Programma Geluid & Lucht
| 2
Samenvatting In het kader van Europese regelgeving is de gemeente Barendrecht verplicht om elke vijf jaar geluidbelastingkaarten te maken om het geluid in de leefomgeving in kaart te brengen. Op basis van de geluidbelastingkaarten moet een Programma (voorheen Actieplan) worden opgesteld waarin staat hoe de gemeente Barendrecht het geluid van bepaalde geluidbronnen onder controle houdt of vermindert. Omdat de gemeente Barendrecht de gezondheid van haar inwoners heel belangrijk vindt, is de keuze gemaakt om het onderdeel luchtkwaliteit aan het Programma Geluid toe te voegen. Deze vormen nu samen het Programma Geluid & Lucht, waarin maatregelen op het gebied van geluid en lucht voor onze gemeente zijn opgenomen en verder uitgewerkt. Dit beleidsstuk sluit daarmee ook aan bij onze vastgestelde Milieuopgave, waarin het opstellen van het Programma Geluid & Lucht als doelstelling staat beschreven. Dit beleidsstuk heeft een doorlooptijd van vijf jaar (2024-2028). Het Programma richt zich op het verbeteren van de geluid- en luchtkwaliteit. Wanneer de geluid- en luchtkwaliteit goed is, zorgt het Programma er op zijn minst voor dat de kwaliteit behouden blijft. De invulling van het Programma draagt dus bij aan een gezondere leefomgeving voor onze inwoners. Een belangrijke randvoorwaarde van dit Programma is participatie.
De inwoners van de gemeente Barendrecht zijn actief betrokken bij de totstandkoming van het Programma. Er is een enquête uitgezet, waaruit onder meer is gebleken dat het geluid van verkeer, en motoren in het bijzonder, een grote bron van overlast is. Onze inwoners noemen het verlagen van de maximumsnelheid als mogelijke maatregel. Uit de enquête is ook gebleken dat de luchtkwaliteit in de gemeente als slecht of zeer slecht wordt ervaren. Ook hier wordt het wegverkeer gezien als belangrijkste oorzaak. Verder bleek uit de resultaten dat houtstook als zeer storend wordt ervaren door onze inwoners.
Geluid In dit Programma is het geluid door wegverkeer, spoorwegen en industrieterreinen in kaart gebracht. De voornaamste bronnen van geluidsoverlast in de gemeente zijn de lokale wegen. In de berekeningen voor geluid wordt uitgegaan van het gemiddelde geluid. Dit geeft de mogelijkheid om situaties objectief te kunnen vergelijken en effecten van maatregelen voor realisatie te kunnen berekenen. De geluidkaarten zijn tot stand gekomen aan de hand van modelberekeningen. Op basis hiervan zijn hotspots aangesteld. Hotspots zijn woonlocaties waar de meeste geluidsoverlast is. In de gemeente Barendrecht komen de volgende hotspots naar voren: - 1e en 2e Barendrechtseweg; - Binnenlandse Baan; - Kil- en Leedeweg; - Portlandse Baan; - Sweelincklaan. Bovendien worden er nog drie locaties meegenomen uit het oude actieplan, namelijk: - Smithoekse Baan; - Noordersingel; - Zuidersingel. Om geluidsoverlast te beperken zijn de volgende maatregelen voorgesteld: - Verkeersonderzoek naar snelheidsverlagingen op lokale wegen (1e en 2e Barendrechtseweg, Kil- en Leedeweg en de Sweelincklaan); - Stiller asfalt op de Smithoekse Baan; - Geluidscherm aan de Kilweg; - Verschillende vormen van handhaving.
Samenvatting | Programma Geluid & Lucht
| 3
Het beleid dat voortkomt uit het Programma omvat het vaststellen van de plandrempels. De belangrijkste zijn 63 dB voor wegverkeer en 65 dB voor cumulatief geluid. Deze drempels gelden als bovengrens. Het bouwen van geluidsgevoelige gebouwen (zoals woningen) boven de plandrem¬pels is onwenselijk. De plandrempels zijn gelijk aan het vorige actieplan. Lucht De luchtkwaliteit van de gemeente Barendrecht is ook in kaart gebracht. De concentraties van alle stoffen voldoen (in 2023) aan de vastgestelde wettelijke grenswaarden uit de Omgevingswet. Deze grenswaarden staan in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Ook voldoen de concentraties fijnstof ook aan de interimadvieswaarden van de World Health Organization (WHO). Maar, aan de strengere waarden, de WHO-advieswaarden, kunnen we nog niet voldoen. Voor de luchtkwaliteit zijn geen hotspots aan te wijzen, maar vooral rondom rijkswegen zijn de fijn- en stikstofconcentraties hoger.
Op het gebied van luchtkwaliteit zijn ook bepaalde beleidskeuzes gemaakt, namelijk: - Het deelnemen aan het Schone Lucht Akkoord, waarmee we het belang van schone lucht en de negatieve effecten van luchtvervuiling erkennen; - Het volgen van de GGD-richtlijn gevoelige functies, waardoor scholen, zorginstellingen en kinderdagverblijven niet dicht langs een Rijksweg of drukke binnenstedelijke weg gerealiseerd mogen worden; - Het benoemen van houtstook als milieubelastende activiteit in het omgevingsplan, waardoor de gemeente de mogelijkheid krijgt om nadere regels te stellen aan het gebruik van hout gestookte installaties.
Om inwoners beter te informeren en om meer bewustwording te creëren zijn de volgende maatregelen voorgesteld: - Het beschikbaar stellen van informatie over de lokale luchtkwaliteit via de Caeli app; - Het opzetten van een houtstook campagne om correct hout te stoken en daarbij overlast te verminderen; - Het aanbieden van de gratis cursus De Groene Stoker om correct gebruik te bevorderen.
Samenvatting | Programma Geluid & Lucht
| 4
Overzicht maatregelen geluid en lucht Locatie
Maatregel geluid
Uitwerking
Beoogd effect
1e, 2e Baren
Verlagen maxi-
Wordt meegenomen in
Bij 62 woningen daalt geluid
drechtseweg &
mumsnelheid naar
Binnenlandse Baan
30 km/u
Kilweg & Leedeweg
Verlagen maximumsnelheid naar
Uitwerking
Beoogd effect
Voorlichting houtstook
Zomer- en wintercampagne
Bewustwording, beter gebruik
met tips voor beperken overlast
barbecue/kachels en minder klachten
Deelname Schone Lucht
Implementeren verplichte
Verbeteren van de luchtkwaliteit in
Akkoord
maatregelen SLA
samenwerking met andere
Richtlijn gevoelige functies
Richtlijn meenemen in toetsing
Beschermen gevoelige doelgroepen
In combinatie met een
nieuwe ontwikkelingen
tegen luchtvervuiling
geluidscherm
Gratis cursus “De Groene
Bewustwording en beter gebruik
Groen scherm, hoogte
Bij 52 woningen daalt geluid
Stoker” aanbieden
houtkachel/stookgedrag
1.20m, plaatsing dicht
onder plandrempel
Netwerk minisensoren & app
Informeren en toegankelijk maken
gebruiken
actuele luchtkwaliteit Bewustwording en informeren.
verkeersonderzoek Wordt meegenomen in verkeersonderzoek
50 km/u Geluidscherm
Maatregel lucht
onder plandrempel
gemeenten, provincies en het Rijk
Bij 52 woningen daalt geluid onder plandrempel.
Informeren luchtkwaliteit
naast rijbaan Portlandse Baan
Sweelincklaan
Onderzoek binnen-
Onderzoek in
Bij 38 woningen met geluid
Website gemeente aanpassen.
waarden
woningen.
boven de plandrempel
Informatie moet goed toegan-
onderzoeken of het geluid
kelijk zijn
binnen de woningen aan de
Houtstook in
Houtstook opnemen als milieu-
Zorgen voor sturingsmogelijkheden
wet voldoet
omgevingsplan
belastende activiteit in het
om overlast te verminderen/
omgevingsplan
voorkomen
Aanvullende maatregelen
Uitwerking
Beoogd effect
Boa’s inzetten tegen
Boa’s overlast gevend gedrag
Verminderen overlast en bewust-
geluidsoverlast
laten aanspreken
wording overlast gevend gedrag bij
Verlagen maxi-
Wordt meegenomen in
Geen woningen boven de
mumsnelheid naar
verkeersonderzoek
plandrempel, maar wel
50 km/u
bekende overlast locatie vanwege wegverkeer
Smitshoekse Baan
Aanleggen stil
Maatregel uit vorige
Geluidreductie 2 dB, geluid
asfalt
actieplan
ligt al onder plandrempel
Noorder- en
Verlagen maxi-
Wordt meegenomen in
Geen woningen boven de
Zuidersingel
mumsnelheid naar
verkeersonderzoek
plandrempel, maar wel
30 km/u
bekende overlast locatie vanwege wegverkeer. Ook verbeterd deze maatregel de verkeersveiligheid
veroorzakers Bestuurlijk overleg
Opnemen onderwerp in
Onder de aandacht brengen van
handhaving snelheid
periodiek bestuurlijk overleg
probleem snelheidsovertreders bij
wegverkeer
met politie
politie
Verdichten beplanting
Aansluiten bij plannen om meer
Onttrekken van hinderbron (weg)
Carnisserbaan
bomen te planten binnen de
aan het zicht van de woning &
gemeente via groenbeheerders
verminderen reflectie geluid
Samenvatting | Programma Geluid & Lucht
| 5
1 Inleiding
Inleiding | Programma Geluid & Lucht
| 6
1 Inleiding Geluid Op basis van de EU-richtlijn omgevingslawaai moeten door de overheid aangewezen gebieden iedere vijf jaar het geluid in de leefomgeving in kaart brengen. Gemeente Barendrecht maakt deel uit van het stedelijk gebied Rotterdam-Dordrecht en heeft de situatie van 2021 vastgelegd in de geluidbelastingkaarten 2022. Deze kaarten geven een beeld van het geluid door weg-, rail-, luchtverkeer en industrieterreinen en zijn digitaal te raadplegen op deze website.
Actieplan of Programma Geluid & Lucht
De Omgevingswet kent diverse beleidsinstrumenten waaronder programma’s. In programma’s staan de beleidsvoornemens van een gemeente. In een actieplan staat slechts uitgewerkt welke maatregelen de gemeente neemt. Omdat dit beleidsstuk zowel beleidsvoornemens als maatregelen bevat spreken we van een Programma Geluid & Lucht.
Op basis van de geluidbelastingkaarten moet een programma (voorheen actieplan) worden opgesteld waarin staat hoe de gemeente Barendrecht het geluid van bovenstaande geluidbronnen onder controle houdt of vermindert. Daarbij kijken we vooral naar het geluid rondom woningen en andere geluidgevoelige gebouwen en terreinen (zoals een kinderdagverblijf of een zorginstelling). Luchtkwaliteit De gemeente Barendrecht vindt de gezondheid van haar inwoners belangrijk en voegt daarom luchtkwaliteit toe aan het Programma Geluid. Dit is een vrijwillige keuze want er is geen wettelijke verplichting om dit te doen. Het Programma Lucht gaat over het beheersen en verbeteren van luchtkwaliteit. Er wordt hierbij gekeken naar de concentraties stikstofdioxide en fijnstof in de buitenlucht.
Juridische basis
Het Programma Geluid volgt uit de EU-richtlijn omgevingslawaai. De verplichtingen uit deze richtlijn zijn overgenomen in de Omgevingswet. De vaststelling van het actieplan is geregeld in artikel 3.6 van de Omgevingswet. In afdeling 4.3 van het Besluit kwaliteit leefomgeving staan instructieregels.
Inleiding | Programma Geluid & Lucht
| 7
2 Geluid en Gezondheid
Geluid en Gezondheid | Programma Geluid & Lucht
| 8
2 Geluid en Gezondheid Wat is geluid? Geluid is de hoorbare verandering van de luchtdruk. Geluid wordt onder andere veroorzaakt door voorwerpen, mensen en dieren. De geluidsterkte van geluid drukken we uit in decibellen (dB) en kan worden vastgesteld met behulp van een geluidmeter. De geluidsterkte in onze leefomgeving wordt bepaald door alle activiteiten en gebeurtenissen die geluid maken en wisselt voortdurend. De hoeveelheid geluid die iemand waarneemt, hangt af van de geluidsterkte van de geluidbron en de afstand tussen deze bron en de persoon die het hoort.
De belangrijkste gezondheidseffecten van blootstelling aan geluid in de woonomgeving zijn hinder en slaapverstoring. Hinder is een gevoel van afkeer, boosheid, onbehagen, onvoldaanheid of gekwetstheid dat optreedt wanneer geluid iemands gedachten, gevoelens of activiteiten beïnvloedt.
Om een volledig beeld te geven van geluid in onze leefomgeving zijn oneindig veel geluidmeters nodig. Deze meters geven een beeld van het geluid op het moment dat je ze afleest. Dit zegt niets over hoeveel geluid er vijf minuten later is. Daarom maken we in Nederland en veel andere landen gebruik van geluidmodellen die de gemiddelde situatie op een dag laten zien. Deze gemiddelde situatie geeft een beeld van de te verwachten hoeveelheid geluid en maakt het mogelijk om verschillende locaties met elkaar te vergelijken. Met geluidmodellen kunnen ook effecten van nog te nemen maatregelen of toekomstige ontwikkelingen worden berekend.
Bij een jaargemiddeld geluidsniveau van meer dan 60 dB neemt het risico op harten vaatziekten toe. Blootstelling aan geluid leidt mogelijk ook tot een verminderd prestatievermogen en leerproblemen bij kinderen.
Hinder kan al optreden vanaf geluidsniveaus van 40 dB en is ook afhankelijk van het soort geluid en de context van het geluid. Daarnaast kunnen hoge geluidsniveaus leiden tot (onbewuste) slaapverstoring.
Wegverkeer is de belangrijkste bron van geluidsoverlast in de woonomgeving. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat ruim 9% van de Nederlanders ernstige hinder door geluid van het wegverkeer ondervindt.
In 2022 hebben we het geluid binnen de gemeentegrenzen in kaart gebracht op basis van een geluidmodel dat is gebaseerd op de wettelijk afgesproken rekenregels en in dit Programma maken we gebruik van de kaarten uit 2022. Gezondheid Er zijn veel factoren die van invloed zijn op onze gezondheid. Naast roken, overmatig alcoholgebruik en overgewicht heeft ook geluidsoverlast een negatief effect op onze gezondheid.
Geluid en Gezondheid | Programma Geluid & Lucht
| 9
3 Luchtkwaliteit en Gezondheid
Luchtkwaliteit en Gezondheid | Programma Geluid & Lucht
| 10
3
bijvoorbeeld zeezout. Veel schadelijker zijn echter de fijn die worden uitgestoten door de mens, voornamelijk door v Voor fijnstof geldt dat hoe kleiner de deeltjes, hoe verder doordringen in het lichaam. De figuur hieronder toont tot Luchtkwaliteit en Gezondheid deeltjes kunnen doodringen.
Luchtkwaliteit De luchtkwaliteit beoordelen we aan de hand van de hoeveelheid verontreinigende stoffen in de lucht. De belangrijkste stoffen zijn fijnstof en stikstofdioxide. Onder fijnstof vallen de kleine deeltjes die in de lucht zweven en met het blote oog niet zichtbaar zijn. Deeltjes met een diameter kleiner dan 10 micrometer duiden we aan met PM10 en deeltjes met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer als PM2,5. Nog kleinere deeltjes noemen we ultrafijnstof. De concentraties van fijnstof in de lucht worden aangeduid in het aantal microgram deeltjes per kubieke meter lucht (afgekort µg/m3). Van nature bevinden zich in de lucht al concentraties van fijnstof, bijvoorbeeld zeezout. Veel schadelijker zijn echter de fijnstofdeeltjes die worden uitgestoten door de mens, voornamelijk door verkeer. Voor fijnstof geldt dat hoe kleiner de deeltjes, hoe verder deze doordringen in het lichaam. De figuur hiernaast toont tot waar deze deeltjes kunnen doodringen.
Stikstofdioxide bestaat uit een atoom twee atomenstikstof zuurstof en wordt Stikstofdioxide bestaat uitstikstof eenen atoom en twee ato daarom ook wel aangeduid als NO . Stikstofdioxide ontstaat bij verbrandingsprozuurstof en wordt daarom ook wel aangeduid als NO2. Stik cessen. De uitstoot van deze stoffen worden voornamelijk veroorzaakt door ontstaat bij en verbrandingsprocessen. Wegverkeer en schee wegverkeer scheepvaart. belangrijke bronnen. 2
Luchtkwaliteit en gezondheid
Luchtverontreiniging heeft een belangrijk aandeel van de ziektelast in Nederland. Verontreinigde lucht veroorzaakt luchtweg- en longaandoeningen, zoals astma en longkanker, hart- en vaatziekten en kan gevolgen hebben voor de ontwikkeling van het ongeboren kind. Daarnaast verergert een slechte luchtkwaliteit al aanwezige aandoeningen.
Luchtkwaliteit en Gezondheid | Programma Geluid & Lucht
| 11
Advieswaarden luchtkwaliteit WHO
De luchtkwaliteit wordt in Nederland steeds beter maar we zijn er nog niet. Sinds het begin van de 21e eeuw is er voor de meeste stoffen sprake van een flinke daling van de gemiddelde concentraties in de lucht. Maar we zitten nog wel boven de waarden die de World Health Organisation (WHO) adviseert. Deze advieswaarden zijn alleen haalbaar als er wereldwijd afspraken worden gemaakt (en nageleefd) om de luchtkwaliteit te verbeteren.
Luchtkwaliteit en Gezondheid | Programma Geluid & Lucht
| 12
4 Milieubeleid Barendrecht
Milieubeleid Barendrecht | Programma Geluid & Lucht
| 13
4 Milieubeleid Barendrecht In de Milieuopgave Barendrecht 2023-2026 is het milieubeleid voor de komende jaren vastgelegd. In deze milieuopgave zijn de onderstaande doelstellingen voor de geluid- en luchtkwaliteit opgenomen. Doelstelling luchtkwaliteit We proberen de functies (zoals wonen, bedrijvigheid en recreatie) op een evenwichtige manier te verdelen over de locaties om een zo goed mogelijk geluidklimaat te maken met zo min mogelijk geluidsoverlast.
MILIEUOPGAVE BARENDRECHT November 2023
Subdoelen • Opstellen van het Programma Geluid & Lucht. • Opstellen van Hotspotkaarten om de huidige geluidssituatie in de gemeente inzichtelijk te maken. Dit staat beschreven in paragraaf 6.9. • Afname geluidsoverlast door wegverkeer. Dit is het primaire doel van het programma (onderdeel Geluid) en staat beschreven in paragraaf 6.10. Doelstelling luchtkwaliteit We verbeteren de lokale luchtkwaliteit om zoveel mogelijk gezondheidswinst te behalen. Subdoelen • Opstellen van het Programma Geluid & Lucht • Per 2030 voldoen aan de WHO interim doelen voor luchtkwaliteit. Dit wordt behandeld in hoofdstuk 7 van het programma.
Milieubeleid Barendrecht | Programma Geluid & Lucht
| 14
5 Participatie
Participatie
| Programma Geluid & Lucht
| 15
5 Participatie Participatie Gemeente Barendrecht vindt participatie belangrijk. Daarom is voor het schrijven van dit programma informatie ingewonnen over wat er leeft onder inwoners op het gebied van geluid- en luchtkwaliteit. In april 2023 heeft de gemeente samen met ProPublic een enquête gehouden onder de inwoners. Hierbij hebben we bewoners geïnformeerd via de gemeentelijke website, lokale kranten en social media. De enquête is door 614 inwoners volledig ingevuld. De uitkomsten hiervan zijn te vinden in de Infografic hiernaast. Onder de Omgevingswet is participatie een belangrijk onderwerp. Door de omgeving te betrekken bij initiatieven, plannen en besluiten komt er veel creativiteit en kennis beschikbaar. Het geeft ook de mogelijkheid om in de besluitvorming onderwerpen mee te nemen die betrokken inwoners belangrijk vinden. Bij de vaststelling van het Programma Geluid & Lucht moet de gemeente aangeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken. Dit is geregeld in artikel 10.8 van het Omgevingsbesluit. Geluid Uit de enquête volgt dat de meeste geluidsoverlast wordt ervaren door motoren. Het overige wegverkeer volgt op de tweede plaats. Hard rijden en de toename van vrachtverkeer wordt ook vaak genoemd als oorzaak van extra hinder.
Hoewel de gemeente Barendrecht op tien kilometer afstand van Rotterdam The Hague Airport ligt, veroorzaakt het vliegverkeer toch behoorlijke overlast. Door 11% van de respondenten wordt zware overlast door vliegverkeer gemeld. Treinverkeer, industrie, binnenvaart en windmolens worden nauwelijks genoemd als bron van hinder.
Inwonerpeiling lucht en geluid Barendrecht Geluidsoverlast
Luchtvervuiling
Hoeveel geluidsoverlast ervaar je van..? Niet of (Heel) licht zwaar
Hoe goed vind je de luchtkwaliteit in je buurt?
Motoren
39%
52%
Verkeer binnen gemeente
35%
55%
Vrachtverkeer
25%
68%
Verkeer op snelweg
25%
68%
Vliegverkeer
11%
83%
Windmolens
6%
88%
Treinen
5%
92%
Industrie
2%
92%
Binnenvaart
2%
95%
(Heel) slecht
Neutraal
(Heel) goed
40%
31%
29%
Van welke soorten luchtvervuiling heb je de meeste overlast?
57%
37%
Wegverkeer
Houtstook
11%
2%
Industrie
Binnenvaart
Merk je wel eens houtstook in je buurt? Nee
Is er iets dat de gemeente kan doen om geluidsoverlast van auto’s te verminderen?
40% Maximum snelheid verlagen
23%
Geluidsschermen plaatsen
36%
38%
Ja
Hoe vind je dit?
64%
(Heel) onprettig
63%
Snelheid beter handhaven
13% Meer drempels plaatsen
Is er iets dat de gemeente kan doen om geluidsoverlast van vrachtauto’s te verminderen?
(Heel) prettig
22% 15% Neutraal
Wat denk je dat de luchtkwaliteit in Barendrecht met je gezondheid doet? Heel veel
Veel
Neutraal
21%
39%
24%
Weinig
14% 2% Niets
28% Andere routes laten rijden
15% Geluidsschermen plaatsen
20% Maximum snelheid verlagen
12% Alleen bestemmingsverkeer toestaan
Respondentenkenmerken 614 respondenten
59%
18-29
41%
Participatie
40-49
50-59
60-69
70+
9% 10% 15%
25%
25%
16%
30-39
| Programma Geluid & Lucht
| 16
In de enquête is ook gevraagd welke maatregelen inwoners nodig vinden om geluidsoverlast tegen te gaan. Om geluidsoverlast te beperken stelt 40% van de respondenten voor om de maximumsnelheid te verlagen en 38% om de snelheid beter te handhaven. Het plaatsen van geluidsschermen (23%) en drempels (13%) staan op plaats drie en plaats vier. Voor vrachtverkeer komt het verlagen van de snelheid (20%) en het plaatsen van geluidschermen (15%) ook terug. Als belangrijkste optie noemt 28% van de respondenten het aanpassen van rijroutes en 12% gaf aan alleen bestemmingsverkeer toe te willen staan. Luchtkwaliteit Een groot deel (51%) van de respondenten geeft aan dat wegverkeer de grootste vervuilingsbron is. Op de tweede plaats komt hinder door houtstook (37%). De meeste respondenten ervaren de luchtkwaliteit als (heel) slecht en 60% denkt dat dit veel gevolgen heeft voor de gezondheid.
Hinder door motoren
Motoren zijn de grootste oorzaak van geluidsoverlast, zo blijkt uit de enquête. De overlast wordt vooral veroorzaakt door te hard rijden en te hard optrekken. Dit zijn korte momenten van overlast op steeds wisselende locaties die mensen vooral ‘s nachts als hinderlijk ervaren. Deze kortstondige geluidpieken zorgen voor veel overlast maar zijn niet terug te vinden in de geluidkaarten omdat deze zijn gebaseerd op gemiddelde geluidniveaus.
5.1
Verwerking participatie
Genoemde oplossingen De opmerkingen die bewoners via de enquête hebben meegegeven zijn grondig onderzocht op uitvoerbaarheid. Hieronder bespreken we de meest genoemde oplossingen. Geluid • Verlagen van de maximumsnelheid: Deze maatregel wordt voorgesteld op de 1e en 2e Barendrechtseweg, de Binnenlandse Baan, de Kilweg/Leedeweg, de Sweelincklaan en op de Noorder- en Zuidersingel. Hiervoor is het nodig om onderzoek te doen in de hele gemeente. We kijken dan naar de effecten van deze maatregel op het verkeer op andere wegen. We willen niet dat de maatregelen onbedoeld problemen veroorzaken op andere plekken in de gemeente. • Geluidsschermen plaatsten: Deze maatregel is onderzocht langs de Kilweg, Portlandse Baan en de Sweelinck laan. Er is per locatie onderzocht hoeveel effect een geluidscherm heeft, of het een zinvolle maatregel is en of de maatregel technisch haalbaar is. Een scherm is niet voor iedere locatie een geschikte oplossing. Het scherm kan de verkeersveiligheid beïnvloeden of het uitzicht vanuit woningen beperken. Het kan ook zijn dat inwoners het effect van een scherm niet merken (geen hoorbaar effect). • Snelheid beter handhaven: Verkeersveiligheid is opgenomen als prioriteit in het Integraal Veiligheidsbeleid van de gemeente. Het handhaven van de maximumsnelheid is hier een belangrijk onderdeel van. Er wordt structureel overleg gepleegd tussen de
Participatie
| Programma Geluid & Lucht
| 17
gemeente en de politie. Hier wordt ook de handhaving van het verkeer besproken. De uitkomsten van de enquête zijn hierin meegenomen. Om het belang nog meer te benadrukken zal dit punt ook worden meegenomen tijdens het bestuurlijk overleg tussen de burgemeester en de politie. • Meer drempels plaatsen: Het plaatsen van drempels zorgt ervoor dat er langzamer wordt gereden op de desbetreffende plek. Echter leidt het afremmen en optrekken en het geluid van de banden over de drempel tot een toename van geluid. In de meeste gevallen zijn drempels geen doeltreffende maatregel om geluidsoverlast te verminderen. • Vrachtauto’s andere routes te laten rijden: Hoeveelheid vrachtverkeer zal worden gemonitord via tellussen, zodat gebruik van verschillende routen inzichtelijk wordt. Door de monitoring van deze gegevens kijken we of de gewenste routes gebruikt worden, we werken hierbij samen met de lokale bedrijven. Daarnaast houden we nauwlettend in de gaten of de gebieden en bedrijven in de gemeente goed bereikbaar blijven. • Vrachtwagens, alleen bestemmingsverkeer toestaan: Deze maatregel geldt op verschillende plekken in de gemeente, maar handhaving blijkt lastig. Uitgezocht moet worden welke routes vrachtwagens gaan nemen als bepaalde wegen niet meer toegankelijk zijn. Het afsluiten van de ene route moet niet leiden tot overlast of onveilige situaties op een andere route.
Luchtkwaliteit • Houtstook aanpakken: We nemen houtstook op in het omgevingsplan als een milieubelastende activiteit. Hierdoor kunnen we als gemeente regels stellen om overlast te beperken. Verder juridisch onderzoek moet uitwijzen welke concrete regels redelijk en haalbaar zijn om op te nemen in het omgevingsplan.
Handhaving verkeer
Verkeersveiligheid is opgenomen als prioriteit in het Integraal Veiligheidsbeleid van de gemeente, maar het handhaven van verkeersovertredingen en het plaatsen van flitspalen is een autonome taak van de politie en het Openbaar Ministerie (OM). De gemeente heeft zelf geen bevoegdheden om de snelheid te handhaven. Wethouder van der Linden is via de VNG betrokken bij de lobby om het mogelijk te maken voor gemeenten om zelf te bepalen waar flitspalen noodzakelijk zijn en om geluidsoverlast als criteria mee te nemen in deze afweging. Ook wordt door wethouder van der Linden ingezet op het gebruik van zogenaamde flexflitsers, mobiele flitspalen. Deze zouden ingezet kunnen worden op locaties waar zowel verkeersveiligheid als geluid een uitdaging is.
Participatie
| Programma Geluid & Lucht
| 18
6 Geluid in Barendrecht
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht
| 19
t geluid n situatie
ndrecht. unten litst de punt t
weg,
n en
dse
emeente ering Zuider
heerd. nvloed
Net ten zuidoosten van de gemeentegrens ligt het emplacement Kijfhoek. ProRail is namens de rijksoverheid verantwoordelijk voor het spoor.
6. Geluid in Barendrecht
Geluidbronnen 6 Geluid in Barendrecht Voor dit programma worden de geluidbronnen bekeken die zijn
opgenomen in de geluidbelastingkaarten 2022. Het gaat om het geluid van het verkeer op de rijkswegen, lokale wegen, scheepvaart en industrieterreinen. Hieronder gaan we per geluidbron in op de situatie Geluidbronnen in Barendrecht. In dit Programma is gebruik gemaakt van de geluidbronnen die zijn opgenomen in de 2022. Dit zijn modelmatige berekeningen op basis van Wegeluidbelastingskaarten gen wettelijk bepaaldeen rekenvoorschriften. Het gaat om het vaninhet verkeer op De rijkswegen lokale wegen zorgen voor veelgeluid geluid Barendrecht. Net ten zuidoosten van de gemeentegrens ligt het emplacement In het noorden van Barendrecht loopt de A15 tussen de knooppunten de rijkswegen, lokale is wegen, scheepvaart en industrieterreinen. Hieronder gaan Kijfhoek. ProRail namens de rijksoverheid verantwoordelijk voor we Ridderkerk en Benelux. De A29 loopt van noord naar zuid en splitst de per hetgeluidbron spoor. in op de situatie in Barendrecht. gemeente in tweeën. De rijkswegen komen samen in het knooppunt Vaanplein en vormen een belangrijke ontsluitingsroute voor het Wegen verkeer in de regio. Veel geluid in de gemeente Barendrecht is afkomstig van de rijkswegen en lokale De hoofdstructuur bestaat uit de gebiedsontsluitingswegen Kilweg, wegen. In het noorden van Barendrecht loopt de A15 tussen de knooppunten Leedeweg, Boezemweg, Tuindersweg, Dierensteinweg, Henry Tramlijn en 25Benelux.
wordt geëxploiteerd door denaar RET en en rijdt vanaf Ridderkerk De A29 loopt van noord splitst de gemeente Dunantlaan, Sweelincklaan, Portlandse Baan,zuid Smitshoekse Baan en Rotterdam Schiebroek richting Barendrecht Carnisselande. Het geluid in tweeën. De rijkswegen samen in hetde knooppunt en vormen Carnisserbaan. Binnenkomen de ringen liggen 1e, 2e, Vaanplein 3e van dit lokale spoor valt onder de verantwoordelijkheid van de Barendrechtseweg, Dudokdreef, Binnenlandse een belangrijke ontsluitingsroute voor het verkeer in deBaan, regio. Buitenlandse gemeente Barendrecht. Baan, Ziedewijdsebaan.
1e, 2e, 3e Barendrechtseweg, Dudokdreef, Binnenlandse Baan, Buitenlandse Baan en de Ziedwijdsebaan. Tramlijn 25 wordt geëxploiteerd door de RET en rijdt vanaf
Rotterdam Schiebroek richting Barendrecht Carnisselande. Het geluid vanbevoegd dit lokale spoor valt de verantwoordelijkheid de van Het gezag en dus de onder verantwoording voor de rijkswegen is van in handen gemeente Barendrecht. de Rijksoverheid. Voor de lokale wegen is de gemeente wegbeheerder. Uitzondering hierop zijn de Noldijk, Achterzeedijk, 3e Barendrechtseweg, Koedood, Zuider Carnisseweg, IJsselmondse Randweg en een gedeelte van de Ziedewijdsedijk. Deze wegen zijn in beheer van het Waterschap Hollandse Delta. In en rond Barendrecht liggen geen provinciale wegen die van invloed zijn op het geluid in Barendrecht. Spoor Door de gemeente Barendrecht loopt de spoorlijn Rotterdam-Dordrecht. In de gemeente stoppen de treinen bij het overkapte station Barendrecht. De spoorlijn wordt gebruikt voor het vervoer van goederen en personen. Naar het westen buigt deze lijn af voor het goederenvervoer van en naar de Rotterdamse haven (Havenspoorlijn/Betuweroute). Relevante wegen in de gemeente Barendrecht
Voor de rijkswegen is de Rijksoverheid verantwoordelijk. De gemeente Barendrecht is wegbeheerder van de lokale wegen met uitzondering van de Noldijk, Achterzeedijk, 3e Barendrechtseweg, Koedood, Zuider Carnisseweg, IJsselmondse Randweg en een gedeelte van de Ziedewijdsedijk die door waterschap Hollandse Delta wordt beheerd. In en rond Barendrecht liggen geen provinciale wegen die van invloed zijn op het geluid in Barendrecht. Spoor Door de gemeente Barendrecht loopt de spoorlijn RotterdamDordrecht. In de gemeente stoppen de treinen bij het overkapte Relevante in de gemeente Barendrechtwordt gebruikt voor het vervoer van station wegen Barendrecht. De spoorlijn Relevanteen wegen in de Naar gemeente Barendrecht goederen personen. het westen buigt deze lijn af voor het goederenvervoer van en naar de Rotterdamse haven De hoofdstructuur bestaat uit de gebiedsontsluitingswegen Kilweg, Leedeweg, (Havenspoorlijn/Betuweroute). Boezemweg, Tuindersweg, Dierensteinweg, Henry Dunantlaan, Sweelincklaan, Portlandse Baan, Smitshoekse Baan en Carnisserbaan. Binnen de ringen liggen de
Rijksspoor en lokaal spoor in de gemeente Barendrecht
Rijksspoor en lokaal spoor in de gemeente Barendrecht
12 Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 20
Rotterdamse Waal-Eemhaven de gemeentegrens. Er liggen geen geluidgevoelige gebouwen binnen deze omtrek. Tot 1 januari 2024 werd het geluid van spoorwegterreinen apart beoordeeld. Het grootste deel van het geluid van spoorwegterreinen wordt overgeheveld naar het doorgaande spoor en ook zo beoordeeld. Daarom is spoorwegterrein Kijfhoek in de gemeente Zwijndrecht niet meer relevant als aparte industriële geluidbron in Barendrecht. Net ten zuidoosten van de gemeentegrens ligt het rangeerterrein Kijfhoek. ProRail is namens de rijksoverheid verantwoordelijk voor het spoor. Tramlijn 25 wordt geëxploiteerd door de RET en rijdt vanaf Rotterdam Schiebroek richting Barendrecht Carnisselande. Het geluid van dit lokale spoor valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeente Barendrecht. Industrieterreinen In de gemeente Barendrecht ligt één gezoneerd industrieterrein, het bedrijventerrein Bouwdok. Om een gezoneerd industrieterrein is een lijn getrokken waarbinnen de geluidbelasting overal even groot is. Binnen deze zone is het bouwen van geluidsgevoelige gebouwen zeer beperkt toegestaan. De geluidszone van Bouwdok loopt van de overzijde van de Oude Maas tot net over de Achterzeedijk. Binnen deze omtrek liggen geen geluidgevoelige gebouwen (zoals woningen). Aan de noordwestzijde van Barendrecht raakt de geluidcontour van de Rotterdamse Waal-Eemhaven de gemeentegrens.
Er liggen geen geluidgevoelige gebouwen binnen deze zone. Tot 1 januari 2024 werd het geluid van spoorwegterreinen apart beoordeeld. Het grootste deel van het geluid van spoorwegterreinen wordt overgeheveld naar het doorgaande spoor en ook zo beoordeeld. Daarom is spoorwegterrein Kijfhoek in de gemeente Zwijndrecht niet meer relevant als aparte industriële geluidbron in Barendrecht.
Gezoneerd industrieterrein in en om contour) Barendrecht (oranje contour) Gezoneerd industrieterrein in en om Barendrecht (oranje Scheepvaart Scheepvaart Voor dit programma is ook het geluid van scheepvaart over de Oude Voor dit programma is ook het geluid van scheepvaart over de Oude Maas Maas meegenomen. Scheepvaartlawaai kan wel hinder veroorzaken meegenomen. Scheepvaartlawaai kan wel hinder veroorzaken maar er is geen maar er is geen wettelijk kader met geluidseisen. Binnen de gemeente wettelijk kader met geluidsnormen. In de gemeente Barendrecht zijn er niet veel Barendrecht staan er weinig woningen langs de Oude Maas. woningen aanwezig langs de Oude Maas. Om een goed beeld te krijgen van de geluidsituatie is scheepvaart wel Om een goedHiervoor beeld te krijgen van de geluidsituatie is scheepvaart wel bekeken. bekeken. is uitgegaan van aantallen schepen die het Hiervoor is uitgegaan van aantallen schepen dat het Havenbedrijf Rotterdam heeft Havenbedrijf Rotterdam heeft aangeleverd. aangeleverd. Luchtvaart Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W) is verantwoordelijk voor luchtvaartlawaai en heeft de geluidcontouren voor de luchthaven Rotterdam The Hague Airport aangeleverd. Deze contouren liggen ver buiten de gemeentegrens, waardoor luchtvaartlawaai wettelijk niet relevant is voor de gemeente.
Er zijn daarom geen maatregelen in dit Programma opgenomen voor geluidsoverlast veroorzaakt door luchtvaart. Uit de enquete blijkt dat enkele inwoners wel hinder
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht
| 21
ervaren van het vliegverkeer. Meldingen van hinder door luchtverkeer worden behandeld door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Meldingen die binnenkomen bij de gemeente worden doorgezet en behandeld door ILT. Nieuwe ontwikkelingen
Het Programma geeft een basis om een afweging te maken op welke manier er bij nieuwe ontwikkelingen binnen de gemeente rekening kan worden gehouden met geluid en lucht. Door deze punten in een zo vroeg mogelijk stadium mee te wegen bij nieuwe ontwikkelingen kunnen toekomstige hotspots worden voorkomen.
De eisen van het omgevingsplan zijn gebaseerd op de standaard- en grenswaarden van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Hierin staan ook regels die de gemeente kan toepassen voor het beschrijven van de geluidkwaliteit in het omgevingsplan. De standaardwaarde is hierbij de algemeen geaccepteerde waarde, waarvan afgeweken kan worden als dit duidelijk onderbouwd is. De grenswaarde is de bovengrens en bouwen boven deze waarde is alleen bij uitzondering en met toepassing van geluidbeperkende maatregelen toegestaan. In de onderstaande tabel staan de standaard- en grenswaarden per bronsoort. Geluidbronsoort
Standaardwaarde
Grenswaarde
Gemeente- en water-
53 dB Lden
70 dB Lden
Rijks- en provinciale wegen
50 dB Lden
60 dB Lden
Lokale- en regionale
55 dB Lden
65 dB Lden
50 dB Lden
55 dB Lden
40 dB(A) Lnight
45 dB(A) Lnight
schapswegen
6.1
Wettelijk kader geluid
Omgevingswet Net als de oude Wet geluidsoverlast werkt de Omgevingswet met aandachtsgebieden langs geluidbronnen. Aandachtsgebieden zijn gebieden die langs of rond een geluidbron liggen. Buiten de aandachtsgebieden zijn nieuwe geluidgevoelige gebouwen altijd toegestaan. Als er bijvoorbeeld woningen gebouwd worden binnen een aandachtsgebied, is er altijd een geluidsonderzoek nodig. Wanneer er een nieuwe geluidbron met een geluidaandachtsgebied (veel geluid) wordt toegestaan, Wanneer er een nieuwe geluidsbron met geluidaandachtsgebied (veel geluid) wordt toegestaan, moet geluidsonderzoek plaatsvinden bij gebouwen die hier mogelijk hinder van ondervinden (bijvoorbeeld woningen). De onderzoeksresultaten worden verplicht getoetst aan de geluideisen uit het omgevingsplan.
spoorwegen Industrieterreinen
Monitoring Voor 1 januari 2024 werd de maximaal toelaatbare geluidsproductie van het hoofdspoor en de rijkswegen vastgelegd in geluidproductieplafonds (GPP’s). Onder de Omgevingswet geldt deze werkwijze nu ook voor provinciale wegen en industrieterreinen met een geluidaandachtsgebied. Met het GPP-systeem wordt de maximale hoeveelheid geluid van deze bronnen gemeten op vaste punten langs of rond de bron. Elke vijf jaar worden deze punten gecontroleerd. Als de maximale toegestane geluidsbelasting op een punt wordt overschreden of dreigt te worden overschreden, moet de verantwoordelijke overheidsinstelling maatregelen overwegen.
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 22
Gemeentewegen, waterschapswegen en lokale spoorwegen krijgen een Basisgeluid emissie (bge). De gemeente en het Waterschap Hollandse Delta verantwoordelijk zijn voor de monitoring. De regels hiervoor zijn opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving. Vanaf een vastgelegde datum (voor Barendrecht is dit naar verwachting 2025) monitort het de verantwoordelijke overheidsinstelling de hoeveelheid geluid van het wegennetwerk en vergelijkt het met de vastgestelde waarden. Bij een toename van 1,5 dB of meer moet de wegbeheerder aanvullende maatregelen overwegen. Monitoring vindt verder plaats via de cyclus van het programma, waarbij iedere vijf jaar de geluidbelastingkaarten en het programma worden herzien. De cyclus van de bge loopt hiermee gelijk, waardoor we iedere vijf jaar het geluid binnen de gemeente uitgebreid monitoren. Grenswaarden geluid
De nieuwe grenswaarden verschillen soms van de oude grenswaarden uit de Wet geluidsoverlast en Wet milieubeheer. Dit komt door nieuwe inzichten en nieuwe emissiecijfers, maar ook door het aanpassen van de rekenmethodiek. Daarnaast werd bij wegverkeer lang rekening gehouden met het stiller worden van het toekomstige wegverkeer (aftrek 110g Wet geluidsoverlast). In de praktijk blijkt dat de aangenomen reductie niet wordt behaalt. Ook is de aftrek voor Europees bronbeleid (2 dB aftrek voor stille banden) uit de rekenmethodiek gehaald. Voor industrielawaai wordt niet langer gewerkt met de etmaalwaarde maar wordt de geluidbelasting nu ook bepaald op basis van het gewogen jaargemiddelde (Lden), net als bij de andere geluidsbronnen. Daarnaast is er nu een grenswaarde toegevoegd voor de nachtperiode.
6.2
Vergelijking eerste tot en met vierde actieplan
Vergelijking resultaten Dit programma bevat het vierde actieplan geluid van gemeente Barendrecht. Bij alle actieplannen is het aantal (ernstig) gehinderde en slaapverstoorde personen bepaald op basis van de geluidbelastingkaarten die op het moment dat de actieplannen werden geschreven van toepassing waren. Voor de eerste, tweede en derde ronde is dit gedaan met de Standaardrekenmethode 2 (SRM2) en de Standaard karteringsmethode (SKM2). Voor dit programma is er voor het eerst gebruikgemaakt van de verplicht voorgeschreven Europese rekenmethode CNOSSOS-EU. Het gebruik van de verschillende rekenmethodes geeft bij dezelfde uitgangspunten soms andere resultaten. Daarnaast zijn ook de formules die de relatie tussen de geluidbelasting en het aantal gehinderde personen bepalen, de dosis-effectrelaties, veranderd. De cijfers uit de verschillende rapporten of programma’s geluid zijn hierdoor niet direct te vergelijken. Bij het gebruik van de nieuwe dosis-effectrelaties wordt het aantal gehinderden ook niet meer bepaald, maar wordt alleen gekeken naar het aantal personen dat een hoge mate van hinder ondervindt. Om toch een goede vergelijking te kunnen maken tussen de metingen in dit plan en de metingen in eerdere plannen is de geluidbelasting ook met de oude rekenmethode SRM2 bepaald.
Op basis van de oude dosis-effectrelaties zijn vervolgens het aantal gehinderde en slaapverstoorde personen bepaald. De resultaten van de afgelopen jaren staan hieronder. 2006 (SRM2)
2011 (SRM2)
2016 (SRM2)
2021 (SRM2)
2021 (CNOSSOS-EU)
Gehinderden
7,0 %
7,3 %
5,9 %
4,6 %
-
Ernstig gehinderden
2,9 %
3,0 %
2,4 %
1,9 %
2,1 %
Slaapverstoorden
1,0 %
1,0 %
0,8 %
0,4 %
0,2 %
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 23
Hinderbeleving
Een dosis-effectrelatie geeft een verband tussen de geluidbelasting en de ervaren hinder. Deze relaties zijn gebaseerd op onderzoek uit de jaren 90 en staan ook wel bekend als de Miedema-curves. Aanvullend onderzoek heeft geleid tot nieuwe dosis-effectrelaties, waarbij vooral het geluid van spoorverkeer als hinderlijker wordt gezien.
Een vergelijking van de resultaten laat een afname te zien tussen 2016 (en eerdere metingen) en 2021 (oude methode) en 2016 (en eerdere metingen). Deze afname komt, onder andere, door maatregelen die zijn genomen vanuit het vorige actieplan, zoals het aanbrengen van stil asfalt op de Portlandse Baan, Ziedewijdsebaan en Dudokdreef. Maar ook het geluidsscherm langs de Carnisserbaan zorgt voor een kleine afname.
6.3
Afgelopen vijf jaar
Vorige Actieplan Het actieplan voor de periode 2018-2023 voor de gemeente Barendrecht is vastgesteld op 8 juli 2019. De maatregelen uit dit actieplan, bestonden voor een deel uit maatregelen uit eerdere actieplannen en een nieuwe maatregel. De nieuwe maatregel betrof het plaatsen van een geluidscherm van 1,2 meter hoog langs de Carnisserbaan ter hoogte van de woningen aan het Veluwemeer. nieuwe maatregel was een geluidscherm van 1,2 meter hoog langs de Carnisserbaan ter hoogte van de woningen aan het Veluwemeer. Dit scherm is in 2021 geplaatst. In de onderstaande tabel staan de wegvakken waarbij de aanleg van stil asfalt was gepland.. In de tweede kolom staat of/en wanneer het stille asfalt is aangebracht. Wegvak
Uitgevoerd
Portlandse Baan vanaf keerlus
Gerealiseerd 2020
Smithoekse Baan
Gepland voor 2025
Ziedewijdsebaan fase 2
Gerealiseerd in 2022
Noordersingel
Kwaliteit van de weg wordt gemonitord
Zuidersingel
Kwaliteit van de weg wordt gemonitord
Dudokdreef
Gerealiseerd in 2018
Uit weginspecties blijkt verder dat het asfalt op de Noorder- en Zuidersingel nog niet aan vervanging toe zijn. Zodra dit het geval is wordt beoordeeld of en welk geluidreducerend asfalt kan worden aangebracht.
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht
| 24
6.4
Huidige situatie – toets standaardwaarde
Standaardwaarde De standaardwaarde is de algemeen geaccepteerde geluidbelasting per type geluidbron. Bij deze waarde is het geluid aanvaardbaar en de gezondheidsschade minimaal. Deze waarde wordt vooral toegepast bij nieuwe ontwikkelingen die geluidsoverlast kunnen veroorzaken. Van deze waarde kan worden afgeweken tot de grenswaarde (zie ook paragraaf 6.5) wanneer dit goed onderbouwd is. De standaardwaarden verschillen per geluidbronsoort door verschillen in geluidbeleving. Spoorweglawaai wordt bijvoorbeeld als minder hinderlijk ervaren dan geluid van wegen.
Waterschapswegen
Er zijn gesprekken gaande tussen het Waterschap Hollandse Delta en de gemeente over een eventuele overdracht van de Noldijk en andere wegen van het Waterschap Hollandse Delta naar de gemeente. Overname van deze wegen is niet op korte termijn te realiseren. De gemeente heeft de wens om de verkeersveiligheid op de Noldijk te verbeteren en het geluid te verminderen door de snelheid te verlagen naar 30 km/uur.
Geluidbronsoort
Standaardwaarde
Grenswaarde
Gemeente- en water-
53 dB Lden
70 dB Lden
Rijks- en provinciale wegen
50 dB Lden
60 dB Lden
Lokale- en regionale
55 dB Lden
65 dB Lden
50 dB Lden
55 dB Lden
40 dB(A) Lnight
45 dB(A) Lnight
schapswegen
spoorwegen Industrieterreinen
Op basis van de geluidbelastingkaarten 2022 hebben we de huidige geluidsituatie van de gemeente Barendrecht in kaart gebracht. Voor een betere aansluiting op de Omgevingswet zijn de kaarten eerst herberekend met de nieuwe rekenmethode uit de Omgevingsregeling.
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 25
de
Op basis van de geluidbelastingkaarten 2022 hebben we de huidige geluidsituatie gemeente Barendrecht in kaart gebracht. Voor Vervolgens is van per de bronsoort gekeken waar sprake is van een overschrijding van de een betere aansluiting op de Omgevingswet hebben we de kaarten standaardwaarde van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Deze locaties staan eerst herberekend met de nieuwe rekenmethode uit de Omgevingsregeling. op volgende kaart. Vervolgens is per geluidbron gekeken waar sprake is van een overschrijding van de standaardwaarde van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Deze locaties van staan de volgende kaart. De meest overschrijdingen deop standaardwaarden liggen rondom de A29,
sting ar en de past bij Van eer er
demeeste A15 enoverschrijdingen de lokale hoofdontsluitingswegen in Barendrecht. De van de standaardwaarden liggen rondom de de A15 en de lokalezijn hoofdontsluitingswegen in Barendrecht. BijA29 bestaande gebouwen er geen maatregelen nodig wanneer de standaardBij bestaande gebouwen zijn er geen maatregelen nodig wanneer de waarden worden overschreden. Dit is pas het geval wanneer de grenswaarde wordt standaardwaarden worden overschreden, dit is pas het geval wanneer overschreden. de grenswaarde wordt overschreden.
et oorbeeld
Overschrijdingen standaardwaarde ●Overschrijdingen lokaal wegverkeer ●standaardwaarde rijkswegen ● railverkeer ● industrieterrein
lokaal wegverkeer
rijkswegen
spoorverkeer
industrieterrein
6.5
Huidige situatie – toets grenswaarde
Grenswaarde Naast de standaardwaarde is in het Besluit kwaliteit leefomgeving ook een de grenswaarde voor geluid opgenomen. De grenswaarde geeft de bovengrens van toelaatbare geluid aan. Geluid tussen de standaard- en grenswaarde is toegestaan wanneer maatregelen niet leiden tot het verlagen van het geluid tot de standaardwaarde. Op de kaart hieronder staat waar de grenswaarden voor geluid worden overschreden. De overschrijdingen worden in de huidige situatie veroorzaakt door het geluid van rijkswegen en industrieterreinen. De woningen waar een overschrijding is door de rijksweg zijn in het verleden al meegenomen in een sanering door Rijkswaterstaat. Overschrijdingen grenswaarde lokaal wegverkeer rijkswegen
spoorverkeer
industrieterrein
18
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 26
Geluidbronsoort
Standaardwaarde
Grenswaarde
Gemeente- en water-
53 dB Lden
70 dB Lden
Rijks- en provinciale wegen
50 dB Lden
60 dB Lden
Lokale- en regionale
55 dB Lden
65 dB Lden
50 dB Lden
55 dB Lden
40 dB(A) Lnight
45 dB(A) Lnight
schapswegen
spoorwegen Industrieterreinen
6.6
Plandrempel
Plandrempel Onderdeel van het Programma Geluid is het vaststellen van een plandrempel voor geluid. De plandrempel is een geluidsniveau waarboven de gemeente maatregelen overweegt om de geluidbelasting te beperken. De plandrempel is bedoeld als hulpmiddel bij het stellen van prioriteiten en bestaat uit de jaargemiddelde geluidbelasting (Lden) en een jaargemiddelde geluidbelasting voor de nachtperiode (Lnight). De hoogte van de plandrempel kan de gemeente zelf bepalen, binnen de ruimte tussen de standaardwaarde en de grenswaarde.
Overschrijdingen grenswaarden Rijkswegen
Rijkswaterstaat is het bevoegd gezag op de rijkswegen. De gemeente kan daarom op of langs een rijksweg geen maatregelen treffen. De Rijkswegen moeten voldoen aan de GPP-systematiek. Hier wordt de maximale geluidproductie vastgelegd op vaste referentiepunten langs of rond de snelweg. Iedere vijf jaar wordt het geluid op de referentiepunten beoordeeld. Bij (dreigende) overschrijding van de maximale toegestane geluidbelasting op het referentiepunt moet Rijkswaterstaat maatregelen overwegen. De gemeente houdt deze monitoring zeer goed in de gaten en heeft regelmatig contact met Rijkswaterstaat over de uitvoering van verschillende maatregelen op de snelwegen rondom de gemeente.
Op basis van de plandrempel kan er bij nieuwe ontwikkelingen getoetst worden of het geluid acceptabel is op een bepaalde locatie. Bouwen van nieuwe woningen boven de plandrempel voor gecumuleerd geluid (zie pagina 28 voor uitleg gecumuleerd geluid) ziet de gemeente als onacceptabel. Als het geluid bij bestaande woningen hoger is dan de plandrempel overweegt de gemeente om maatregelen te treffen die ervoor zorgen dat de geluidbelasting lager wordt. De maatregelen die zorgen voor een verlaging van de geluidbelasting staan verderop (paragraaf 6.10) in het Programma beschreven. De gemeente Barendrecht heeft aparte plandrempels voor wegverkeer, spoorverkeer en industrie. Daarnaast is er een plandrempel voor de totale, gecumuleerde geluidbelasting. De plandrempels staan in de tabel op de volgende pagina. De plandrempels zijn gelijk aan die van het vorige Actieplan. Alleen de plandrempel voor de nachtperiode is toegevoegd.
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 27
6.7 Locaties met overschrijding plandrempel
Bronsoort Wegverkeer Industrie Spoorverkeer Gecumuleerd geluid
O v e r s c h r i j d i n g e n v e r k e e r ( 6 3 d B Ld e n ) De meeste overschrijdingen van de plandrempel Plandrempel door het lokale wegverkeer. worden veroorzaakt De belangrijkste wegen zijn hierbij de 1e 63 dB Lden Barendrechtseweg samen met de Binnenlandse Baan, de 60 Kilweg/Leedeweg en de Portlandse dB Lden Baan. 65 dB Lden
De rijksweg A29 zorgt voor overschrijdingen van de 65 dB L plandrempel opdendrie locaties rond de Voordijk. 55 dB Lnight
Gecumuleerd geluid
Bij 346 woningen is het geluid door wegverkeer hoger dan de plandrempel. Voor deze woningen wordt in dit programma gezocht naar mogelijke maatregelen. Een aantal woningen op de 1e Barendrechtseweg en de Gebroken Meeldijk zijn al verbeterd. Hier zijn gevelmaatregelen getroffen.
De gecumuleerde geluidbelasting is de som van het geluid van alle geluidO v e r s c h r i j d i n g e n s p o o r ( 6 5 d B Ld e n ) bronnen samen. Vanwege de eerdergenoemde verschillen in hinderlijkheid mag De plandrempel voor spoor wordt niet het geluid van wegverkeer, spoor en industrieterreinen zonder meer is bij overschreden. De hoogsteniet geluidbelasting dB op woningen aan de Noldijk. elkaar worden opgesteld. Het 60 geluid vandealle bronsoorten wordt eerst omgerekende naar geluid van wegverkeer en daarna opgeteld.
O v e r s c h r i j d i n g e n I n d u s t r i e t e r r e i n ( 6 0 d B Ld e n ) De plandrempel voor geluid van industrieterreinen wordt niet overschreden. De hoogste geluidbelasting bedraagt 60 dB Lden bij de Gebroken Meeldijk.
Bij 346 woningen in de gemeente is het geluid door wegverkeer hoger dan de plandrempel. Voor deze woningen worden in dit programma maatregelen voorgesteld die ervoor zorgen dat de geluidbelasting afneemt tot onder de 6.7 Locaties met overschrijding plandrempel plandrempel (zie paragraaf 6.10). Een aantal woningen op de 1e Barendrechtseweg Overschrijdingen cumulatieve geluidbelasting (65 dB Lden) en de Gebroken Meeldijk zijn al gesaneerd. Hier zijn gevelmaatrgelen getroffen. De overschrijdingen door het cumulatieve geluid zijn niet apart weergegeven. Deze zijn vergelijkbaar met de Overschrijdingen verkeer (63 dB Lden) resultaten voor het wegverkeer. Bij 75 woningen wordt de De meeste overschrijdingen van de plandrempel worden veroorzaakt door het Overschrijdingen spoor (65 dB Lden) plandrempel voor het gecumuleerde geluid overschreden. Voor deze lokale wegverkeer. De belangrijkste wegenwordt zijn hierbij 1e Barendrechtseweg De plandrempel voor spoor wordt niet overschreden. De hoogste geluidbelasting is woningen in ditde programma gezocht naar mogelijke maatregelen. samen met de Binnenlandse Baan, de Kilweg/Leedeweg en de Portlandse Baan. 60 dB op de woningen aan de Noldijk. De rijksweg A29 zorgt voor overschrijdingen van de plandrempel op drie locaties rond de Voordijk. Hier zijn in het verleden al maatregelen getroffen.
21
Overschrijdingen industrieterrein (60 dB Lden) De plandrempel voor geluid van industrieterreinen wordt niet overschreden. De hoogste geluidbelasting bedraagt 60 dB Lden bij de Gebroken Meeldijk. Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 28
Overschrijdingen cumulatieve geluidbelasting (65 dB Lden) De overschrijdingen door het cumulatieve geluid zijn niet apart weergegeven. Deze zijn vergelijkbaar met de resultaten voor het wegverkeer. Bij 75 woningen wordt de plandrempel voor het gecumuleerde geluid overschreden. Voor deze woningen wordt in dit programma gezocht naar mogelijke maatregelen.
Geluid vrachtverkeer
Het geluid van wegen wordt bepaald op basis van tellingen en soorten voertuigen. Hierin wordt een weging gemaakt van verschillende soorten wegverkeer. Licht (personenauto’s) en zwaar verkeer (grote vrachtwagens) hebben een andere weging. Voor de duidelijkheid wordt hier gesproken over een gemiddelde.
6.8
Saneringen
B-lijst sanering Met het ingaan van de oude Wet geluidsoverlast (1979) diende bij nieuwe woningen en infrastructuur rekening gehouden te worden met het geluid door industrieterreinen en later wegen en spoorwegen. Voor bestaande woningen met een hoge geluidbelasting werd een saneringsregeling gemaakt zodat de geluidsoverlast in deze woningen verminderd werd. Op basis van deze regeling zijn duizenden woningen tegen geluid geïsoleerd op kosten van het Rijk. Woningen die hiervoor in aanmerking kwamen stonden op de zogenaamde A- en B-lijsten. Op de A-lijst stonden de hoogst belaste woningen (> 65 dB(A)) en op de B-lijst stonden de overige woningen (60-64 dB(A)).
De A-lijst is volledig afgerond en uitgevoerd. De B-lijst in de gemeente is grotendeels afgerond. De woningen die in aanmerking zijn gekomen voor sanering staan aan de Gebroken Meeldijk, de 1e Barendrechtseweg en de Noldijk. De werkzaamheden op de 1e Barendrechtseweg en Gebroken Meeldijk zijn afgerond. Er staan nog aan aantal woningen op de B-lijst, deze woningen zijn gevestigd aan de Noldijk. De Noldijk is in beheer van het Waterschap. De gemeente wil deze en andere wegen overnemen van het Waterschap. Hierover zijn de gemeente en het Waterschap met elkaar in gesprek. Na overname van de Noldijk wordt gekeken of de sanering kan worden afgerond. Sanering Rijkswegen en Spoor In het verleden zijn er in de gemeente ook saneringen uitgevoerd om het geluid veroorzaakt door het spoor en de rijkswegen binnenin woningen te verminderen. Deze zijn reeds afgerond. Er worden geen nieuwe saneringsprojecten verwacht binnen de gemeente.
De Omgevingswet kent ook een saneringsregeling
Het bevoegd gezag stelt een verplichte ‘Lijst met vanwege het geluid te saneren gebouwen’ vast. Op deze saneringslijst staan alle geluidgevoelige gebouwen met een geluidbelasting boven de grenswaarde van 70 dB. Ook geluidgevoelige gebouwen die langs een drukke 30 km/uur weg liggen, horen op de lijst. Eerder gesaneerde woningen mogen niet op deze lijst staan. In Barendrecht zijn er geen woningen die boven de grenswaarde van 70 dB komen.
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 29
6.9
Hotspots geluid
Inventarisatie geluid Hotspots zijn locaties waar het geluid boven de plandrempel komt. Een hotspot bestaat uit meerdere woningen. In eerste instantie zijn de woningen met een geluidvolume van 60 dB of meer geselecteerd. Vervolgen zijn de locaties waar ten minste één plandrempel wordt overschreden bepaald. De locaties zijn op de kaart op de volgende pagina weergegeven. De locaties met de hoogste geluidbelastingen zijn gelegen aan de 1e en 2e Barendrechtseweg, de Binnenlandsebaan, de Kilweg/Leedeweg, de Gebroken Meeldijk, de Portlandse Baan en de Henry Dunantlaan. Deze locaties zijn met een groen stip gemarkeerd. De diameter van de rode stippen is een maat voor de hoogte van het geluid. Hoe groter de stip, hoe hoger het geluid. Clusters Op basis van de hotspots hebben we een aantal clusters geslecteerd. Voor elk cluster is onderzocht welke maatregelen het best passend en effectief zijn. Op deze locaties is een hoge geluidbelasting en wonen veel mensen. Het geluid van de A29 is niet meegenomen in dit programma omdat het Rijk verantwoordelijk is voor deze geluidbron. Hieronder zijn de drie clusters genoemd die het hoogst zijn geprioriteerd op basis van de hoogte van de geluidbelasting en het aantal geluidbelaste woningen. Dat zijn: Cluster 1:
1e Barendrechtseweg 2e Barendrechtseweg Binnenlandse Baan
Cluster 2: Cluster 3:
Kilweg/Leedeweg Portlandse Baan
De clusters 4,5 en 6 overschrijden de plandrempel niet. Deze clusters komen nog uit een vorig Actieplan en/of zijn geselecteerd op basis van geluid/meldingen inwoners. Het gaat om: Cluster 4: Cluster 5: Cluster 6 + 7:
Smitshoekse Baan Sweelincklaan Noordersingel en Zuidersingel
* De clusters en afweging van de maatregelen zijn in bijlage 1 verder uitgewerkt.
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht | 30
6.10 Maatregelen geluid Snelheidsverlaging wegen Een snelheidsverlaging op de wegen in Barendrecht kan helpen om het geluid te verminderen, maar ook de luchtkwaliteit en de verkeersveiligheid te verbeteren. Het doorvoeren van een snelheidverlaging op één van de wegen heeft gevolgen voor de andere wegen. Automobilisten nemen dan mogelijk andere wegen waardoor de intensiteit en snelheid op andere wegen veranderd. Om dit inzichtelijk te maken is een gemeente breed verkeersonderzoek noodzakelijk. Zo kan berekend en bepaald worden of de verkeersintensiteit, en daarmee overlast zich niet verplaatst en een juiste afweging worden gemaakt.
De volgende wegen dienen onderzocht te worden in het verkeersonderzoek: - 1e/2e Barendrechtseweg - Binnenlandse Baan - Kilweg/Leedeweg - Sweelincklaan - Noorder- en Zuidersingel Stiller asfalt De meeste doorgaande wegen in de gemeente zijn voorzien van geluidsstil asfalt. Bij groot wegonderhoud van doorgaande 50 km/u- en 70 km/u wegen beoordelen we per situatie of geluidreducerend asfalt kan worden toegepast. Als er al een stiller wegdektype ligt dan moet dit worden vervangen door een wegdektype met dezelfde of een betere geluidreductie. In stedelijk gebied is geluidreducerend asfalt alleen zinvol als het over langere lengtes kan worden toegepast. Geluidreducerend asfalt is minder geschikt op wegen met veel optrekkend, stoppend of afslaand verkeer, zoals op kruispunten of rotondes. Geluidschermen In Barendrecht zijn al diverse geluidschermen gerealiseerd. Geluidschermen zijn effectief als deze over een grotere lengte op relatief korte afstand van de geluidbron (weg) worden geplaatst. Op sommige locaties kunnen geen schermen worden geplaatst omdat het effect niet hoorbaar is, of ze niet inpasbaar zijn vanwege stedenbouwkundige bezwaren, verkeersveiligheid en sociale veiligheid. In bijlage 1 hebben we het effect van een geluidscherm onderzocht bij de verschillende hotspots.
Handhaving maximumsnelheid Het thema verkeersveiligheid is opgenomen als prioriteit in het Integraal Veiligheidsbeleid 2025-2028. Een duidelijk benoemd onderdeel van het beleid is het
Geluid in Barendrecht
| Programma Geluid & Lucht
| 31
handhaven van de maximumsnelheid. Tijdens periodiek bestuurlijk overleg met de politie en het OM brengt de gemeente de knelpunten onder de aandacht. Het OM stelt flexflitsers beschikbaar op verschillende locaties binnen de gemeente. Deze flexflitsers zullen twee maanden op één plek staan en worden daarna verplaatst binnen de regio. Het doel van de flexflitsers om ervoor te zorgen dat er niet harder wordt gereden dan de maximum snelheid. Handhaving zonder flitspalen gebeurt incidenteel. Ook wordt er binnen de politie onderzocht of het mogelijk is om snelheidsmetingen in de gemeente te laten uitvoeren door agenten in opleiding. Het handhaven van verkeersovertredingen en het plaatsen van flitspalen is een taak van de politie en het Openbaar Ministerie (OM). De gemeente heeft geen bevoegdheden om dit zelf te doen, daarom wordt ingezet op een goede samenwerking.
Extra groen Vanuit de Groenvisie is er budget beschikbaar voor extra groen langs onze wegen. Ook vanuit duurzaamheid is het aanplanten van meer groen een wens om hittestress te verminderen en meer schaduwroutes te creëren. Dit is niet alleen positief voor het woon- en leefklimaat, maar ook voor de hinderervaring van onze inwoners. Vergroening zal niet direct zorgen voor een afname van de geluidbelasting, maar wel voor de beleving van het geluid. Een geluidbron die niet zichtbaar is, wordt over het algemeen als minder hinderlijk ervaren. De voornaamste locatie waar dit kan worden toegepast is langs de Carnisserbaan.