Nota van beantwoording

Nr. Vraag/opmerking Reactie 2dvastgoed 1 De bouwprijzen hebben te maken met schaarste door teveel vraag. Als de vraag kleiner wordt, zullen de prijzen Opmerking verwerkt. dalen. Het is dus van een tijdelijke aard. 2 Het is interessant om te constateren dat er juist in het hoge segment woningen bij moeten in zowel de Opmerking verwerkt. grondgebonden als in de gestapelde vorm. In de woonvisie wordt te weinig gezegd over die doorstroming en te veel geschreven over het toevoegen van sociale huur of koop. Daarmee wordt de doorstroming niet op gang gebracht en zullen de prijzen dus altijd hoog blijven. Aafje 3 Geen inhoudelijke opmerkingen. Delta Makelaars 4 Lokale behoefte (prijsklasse en huur/koop): De lokale vraag is vooral gericht op Opmerking verwerkt. grondgebondeneengezinswoningen. Dat door ruimtegebrek ook andere woningtypen worden gerealiseerd, doet niets af aan die vraag. 5 Behoefte aan sociale koop en middeldure koop en dure koop: De geschetste behoefte aan woningen tot Opmerking verwerkt. €275.000 klopt maar deze woningen moeten dan wel minimaal 3 kamers hebben en daardoor minimaal 55-60 m² zijn om interessant te zijn voor Barendrechters. 6 Middeldure en dure huur: beperkte uitbreidingsbehoefte: N.a.v. “Deze vraag is niet heel groot” en “niche”: De Opmerking verwerkt.

grootste vraag is weliswaar naar sociale huur maar er is ook nog een grote vraag naar middeldure huur en ook naar dure huur. Ten opzichte van de vraag naar sociale huur is de vraag naar middelduur en duur relatief klein maar het staat nu te ongenuanceerd in de tekst. 7 Kleiner en flexibeler bouwen: Voor €200.000 kan je geen woning van 45-60m² kopen en ook voor €250.000Opmerking verwerkt. €275.000 kan je geen woning van 60-70m² kopen (deze laatste woning kost circa €300.000). 8 4.3 De uitvoering, opmaat naar Woonprogramma: N.a.v. “waarvan 10-20% koop tot €275.000”: Wat wordt er Opmerking verwerkt. voor dit bedrag gebouwd? Is het realistisch dat voor dit bedrag een bij de markt passend product (PMC) wordt gebouwd? Het is wel goed om het streven te hebben! Havensteder 9 De druk op de sociale woningmarkt is ongekend hoog en zal de komende jaren alleen maar toenemen. Zowel De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. lokale evenals regionale doorstroom is hierin gewenst. Met de ontwikkeling van de Stationstuinen wordt een belangrijke stap gemaakt, dit is echter niet genoeg. Er is meer nodig. Er zijn kansen, denk aan het beschikbaar stellen van andere geschikte bouwlocaties en het toevoegen van alternatieve woonvormen.

Maar ook de inzet van diverse gemeentelijke beleidsinstrumenten om de ontwikkeling van sociale huurwoningen voor corporaties haalbaarder te maken. 10 Op het gebied van kwaliteit, betaalbaarheid en duurzaamheid van woningen zien we een grote opgave ten In ieder geval gedurende deze collegeperiode worden er geen voorbereidingen getroffen voor de aanleg aanzien van bestaand corporatiebezit. We benadrukken hierin het belang van aansluiting op het Warmtenet en van een warmtenet. sturen op logische en effectieve maatregelen gericht op energieverbruik. Net zo belangrijk is de rol van de gemeente in het bieden van perspectief aan bewoners die in armoede leven (of daartoe neigen) als een gevolg van stijgende inflatie, stijgende energielasten en andere toekomstige sociaaleconomische ontwikkelingen. 11 De vraag naar geschikte woningen voor senioren en mensen met een beperking zal steeds meer toenemen. Hetzelfde geldt ook voor de toename van diverse kwetsbare doelgroepen. Deze ontwikkelingen vragen om een multidisciplinaire en integrale aanpak waarin zowel fysieke evenals sociale maatregelen elkaar versterken. 12 Hoofdstuk 1: Op p.6 wordt aangegeven dat de woonzorgvisie (zoals het ministerie gemeenten verplicht om voor 2024 te maken) integraal onderdeel is van deze woonvisie.

Betekent dit dat er geen woonzorgvisie meer komt vanuit Barendrecht? 13 Hoofdstuk 2: We zien graag bij de landelijke ontwikkelingen ook de opname van de op 30 juni 2022 getekende Nationale prestatieafspraken.

Opmerking verwerkt.

Opmerking verwerkt.

Opmerking verwerkt.

14 Hoofdstuk 2: Bij de ontwikkeling van een afwegingskader t.b.v. de verdeling van beschikbare ruimte over wonen, De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. andere domeinen of voorzieningen, is de betrokkenheid van woningcorporaties gewenst. 15 Hoofdstuk 2: Met betrekking tot energieneutrale woningen: de hoogste duurzaamheidseisen zijn niet altijd Opmerking verwerkt. haalbaar qua betaalbaarheid en realiseerbaarheid van woningen. Maatwerk en een goede samenwerking met de wooncorporaties is hierin gewenst. 16 Hoofdstuk 4: We zijn het niet eens met het uitgangspunt dat sociale huurwoningen onder de 1e en 2e Opmerking verwerkt (genoemde afspraak was per abuis in het concept opgenomen). aftoppingsgrens worden verhuurd. We zien graag dat de gemeente de afspraken opneemt die in het nieuwe Regioakkoord zijn afgesproken met de corporaties in plaats van hetgeen nu in de concept Woonvisie staat. 17 Hoofdstuk 4: De getallen in figuur 4 (p.19) behoeven nadere toelichting. In eerdere hoofdstukken wordt Het betreft het bod dat Barendrecht heeft uitgebracht t.b.v. het Regioakkoord: 30% sociaal, 30% inzichtelijk gemaakt dat het aandeel koopwoningen in Barendrecht heel groot is, zeker vergeleken met andere middelduur (tot de NHG-grens van 2022, zijnde €355.000) en 40% duur (vanaf de NHG-grens van 2022, steden in de regio.

Dit houdt in dat de gemeente meer sociale woningen zou moeten toevoegen. Bij het hanteren zijnde €355.000). De Provincie heeft dit bod goedgekeurd. van 30% sociaal (bij nieuwbouw), is het rekenkundig onmogelijk om aan het einde van de streep uit te komen op 30% sociaal over het totaal. Er lijkt hiernaast ook sprake te zijn van een discrepantie tussen het minder toevoegen van middelhuur (p.16 en 17) en de 30% middelhuur genoemd in dezelfde figuur (weliswaar met koop erbij). Wij zien graag een correctie of een nadere toelichting. 18 Hoofdstuk 4: Op p.19 staat dat de gemeente m.b.t. sociale huur het belangrijk vindt om urgenten met voorrang De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. aan een woning te helpen. Om voldoende woningen te houden voor reguliere woningzoekenden (wat reeds een uitdaging is), moet er meer worden gebouwd. We zijn benieuwd of de gemeente een bepaalde maximale verdeling ziet tussen regulier en urgent (zoals bijvoorbeeld in Rotterdam). 19 Hoofdstuk 5: Hogere energielabels zeggen vrij weinig over de mate waarin een woning duurzaam en of Opmerking verwerkt. energiezuinig is. Sturing op energieverbruik is effectiever. 20 Hoofdstuk 5: In 2050 alle beschikbare dakoppervlakken voorzien van energieproducerende installaties: geldt dit Opmerking verwerkt.

ook voor de particuliere voorraad? 21 Hoofdstuk 5: In 2050 moet de woningvoorraad op basis van de afspraken in het Klimaatakkoord en de Regionale Opmerking verwerkt: Het doel van de gemeente Barendrecht is gemiddeld label B en minimaal label C. Energie Strategie (RES) co2-neutraal zijn en niet label B hebben, of als minimum label C. We zien graag hierop een correctie. 22 Hoofdstuk 5: Op p.22 staat dat alle nieuwbouwwoningen levensloopbestendig dienen te zijn en makkelijk Opmerking verwerkt. aanpasbaar zijn voor mensen met een beperking. Er is geen duidelijke definitie van het begrip ‘levensloopbestendig’, afhankelijk van de invulling van dit begrip zijn er andere consequenties voor o.a. de kosten, maar ook voor de PvE. Hiernaast spelen factoren zoals de nabijheid van voorzieningen en mobiliteit ook een rol in de mate van nut en noodzaak. Per definitie kostenverhogend bouwen raden we sterk af. 23 Hoofdstuk 5: Het doel van normpercentage voor grondgebonden nultredenwoningen is in onvoldoende mate Opmerking verwerkt: Over de hoogte van het streefpercentage dient nog nadere discussie plaats te helder. Dit gaat ten kostte van het aantal te realiseren woningen en werkt kostenverhogend. Hetzelfde geldt voor vinden. de punten genoemd onder 5.3. We zijn benieuwd wie hiervoor de kosten zal dragen.

24 Hoofdstuk 6: Het is ons onduidelijk welke doelgroep er wordt bedoeld met ‘verstandelijk beperkten’. Gaat het Opmerking verwerkt. dan ook om uitstroom ggz? 25 Hoofdstuk 6: Het is opvallend dat op p.25 de behoefte aan woningen met een programma ‘zorg’ in de omgeving Opmerking verwerkt. wel wordt genoemd, maar een verhuisbeweging van zorgbehoevende mensen uit de regio (Rotterdam) richting Barendrecht niet wordt gezien als een mogelijk scenario. Ook die ontwikkeling gaat leiden tot meer vraag naar deze combinaties van Wonen en Zorg. 26 Hoofdstuk 6: Het blijft kwetsbaar dat ‘Wonen en Zorg’ vaak wordt uitgelegd alsof het ‘Wonen en Ouderen’ zou Opmerking verwerkt. zijn. Deze visie geeft dat soms correct aan, maar op andere plekken staat het niet zo precies omschreven. 27 Hoofdstuk 6: Op p.27 staat dat mantelzorgers bij voorrang woningen toegewezen krijgen in de buurt van degene Dit is opgenomen in de in 2020 vastgestelde regionale verordening woonruimtebemiddeling regio die ze verzorgen. Dit lijkt een voorrangsregeling bovenop de woningtoewijzing. Zeker in een gespannen Rotterdam. woningmarkt kan dat best spannend uitpakken. Zijn woningcorporaties betrokken bij dit idee, is er nagedacht over de daadwerkelijke uitvoering en hoe gaat de gemeente toetsen en monitoren op eventuele fraude?

28 Het valt ons op dat begrippen inconsistent worden gebruikt. Denk aan nultredenwoning, toegankelijkheid, Opmerking verwerkt. levensloopbestendig, woonkeur, ouderen. Dit is niet bevorderlijk voor de leesbaarheid van de tekst. 29 Qua tekst zien we dat er heel vaak wordt gewisseld van aggregatieniveau en mate van concreetheid in de Opmerking verwerkt. beschrijving van doelstellingen en opgaven. Het gevolg hiervan is dat je als lezer moeilijk kunt bepalen of je het ergens mee eens bent of niet. Bijvoorbeeld H5: warmte, klimaatadaptie (hittestress), warmtetransitie, een betaalbare stap. 30 We missen in dit concept duidelijkheid over wie eigenaar is of een rol heeft in bepaalde opgaven. Dit maakt het De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. lastig om als lezer te bepalen wat je van het beschreven ambitieniveau vindt en wat je er inhoudelijk van moet vinden. We adviseren sterk een revisie van de tekstdelen die om voorgenoemde redenen multi-interpretabel zijn. Kijk op Welzijn 31 Ik lees in het stuk veel over ontmoeting stimuleren. Daarin zou de Woonvisie en uitvoering daarvan faciliterend Opmerking verwerkt. kunnen (/moeten) zijn. Het is van meerwaarde als er bij nieuwe bouwprojecten rekening wordt gehouden met een buurtkamer/ontmoetingsruimte.

32 Buitenruimte is ook een belangrijke stimulans tot vitaliteit, mobiliteit en ontmoeting. Opmerking verwerkt. Laurens 33 De woonzorg opgave gerelateerd aan '24 uurszorg ouderen' wijkt af van die van Laurens (hoger dan die van ons). Opmerking verwerkt. We vermoeden dat dat komt door andere definities (IM en EM bij elkaar opgeteld bijv). Goed om dat op een nader moment te toetsen, zodat we eenzelfde stip op de horizon hebben. Maaswonen 34 Hoewel ontmoeten wel als belangrijk onderdeel voor welzijn wordt genoemd, wordt de ambitie om deze te Opmerking verwerkt. realiseren middels ontmoetingsruimten (bijv. bij Stationstuinen) nergens genoemd. Maatschappelijke Adviesraad Barendrecht 35 Heb oog voor goede openbare voorzieningen op verschillende plaatsen. Dit vergroot naar ons idee in hoge mate Opmerking verwerkt. de zelfredzaamheid. 36 Laat mensen in hun eigen bekende wijkje wonen. Dat geeft rust en zekerheid. Opmerking verwerkt. 37 Hoe wordt er omgegaan met inwoners die om welke reden dan ook overlast veroorzaken in de wijk? Op welke Opmerking verwerkt. wijze worden deze inwoners geïntegreerd? 38 Hoe wordt er omgegaan met inwoners, die eigenlijk in aanmerking komen voor een sociale huurwoning, maar die Opmerking verwerkt. net te veel inkomen hebben? Wat zijn de consequenties als zij door deze grensover-schrijding in een voor hen problematische financiële situatie terecht komen.

M.a.w., kan er sprake zijn van enige flexibiliteit? 39 Laat de Maatschappelijke Adviesraad vanuit haar taakstelling deelnemen in het samenwerkingspanel. De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. 40 Door jaarlijks te actualiseren wordt de aandacht levend gehouden en voelt men zich betrokken. Opmerking verwerkt. Maatschappelijke Coalitie Barendrecht-Partners 41 In dit kader wordt groot belang gehecht aan het creëren van aantrekkelijke gemeenschappelijke buitenruimten in Opmerking verwerkt. de onmiddelijke omgeving van zulke kleinere wooneenheden. Enerzijds voor ontspanning en beweging (preventie!) en anderzijds voor ontmoeting en verbinding, en daarmee het tegengaan van eenzaamheid (inclusieve samenleving!). De MCB verzoekt de Gemeente om dit aspect op te nemen in de beleidsvoornemens terzake. 42 De nota meldt helaas niet expliciet de noodzaak om dergelijke aantrekkelijke gemeenschappelijke buitenruimten Opmerking verwerkt. als onderdeel van die kleinere wooneenheden te creëren. Wellicht is dit wel zo bedoeld door de opstellers van de nota. Als MCB noemen wij dit punt voor de zekerhied in dit commentaar.

43 De prognose tot 2030 is dat er 1.800 extra woningen nodig zijn voor de locale behoefte, met daarnaast 2.400 Deze conclusie is niet correct: Het Referentiescenario (op basis van de lokale behoefte) leidt voor extra woningen ten gevolge van de herverdeling van de circa 11.000 sociale huurwoningen die de komende jaren Barendrecht tot een behoefte van 1.800 woningen waarvan 17% (300 woningen) sociaal en 83% (1.500 aan het sociale huurwoningenbestand van Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen worden onttrokken. woningen) in de vrije sector. De regio heeft echter gekozen voor het Meer evenwichtscenario (op basis van de door de regio gewenste herverdeling van genoemde 11.000 sociale huurwoningen over de gehele regio). In dat geval dient Barendrecht 2.400 woningen te realiseren waarvan 92% (2.200 woningen) sociaal en 8% (200 woningeen) in de vrije sector. Het door de Provinci goedgekeurde bod van Barendrecht is een compromis tussen het Referentiescenario en het Meer evenwichtscenario: 3.600 woningen waarvan 30% (1.080) sociaal en 70% in de vrije sector (30% middelduur - tot de NHG-grens van 2022 - en 40% duur - boven de NHG-grens van 2022). 44 De nota gaat slechts zijdelings in op de mogelijkheden en voornemens om de doorstroming van juist senioren te De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. bevorderen.

45 Deze analyse leidt tot onze conclusie dat de concept nota, en het daarop te baseren beleid, veel meer aandacht Opmerking verwerkt: Om doorstroming op gang te brengen, is niet enkel sociale huur en goedkope koop dient te geven aan uitbreiding van het aantal sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen, de aanpassing noodzakelijk. van het bestaande woningbestand, en het waar mogelijk geschikt maken van kantoren en adere commerciële ruimten voor bewoning. 46 Een andere conclusie is dat het voornemen in de concept nota om in de periode tot 2031 nog eens 1.440 Dit is nodig t.b.v. de gwenste doorstroming. duurdere (vooral: koop-)woningen te realiseren voor heroverweging in aanmerking komt. 47 Op de bijeenkomst van 7 december 2022 werd geadviseerd om een voor de burgers van Barendrecht Opmerking verwerkt. aansprekend motto te kiezen voor de nieuwe woonvisie. Is het gekozen motto 'Ontrafel de trend: Kijk vooruit!' aansprekend genoeg? Een alternatief zou kunnen zijn: 'Prettig wonen in een veilige buurt' of 'Goed wonen in Barendrecht: visie voor 2023-2031'. 48 Op pagina 20 wordt gesproken over burgerinitiatieve. De concept nota is nog onduidelijk of, en zo ja hoe, Opmerking verwerkt: De gemeente heeft weinig grondposities. grondposities hiervoor bij de Gemeente beschikbaar komen en tegen welke voorwaarden.

49 De concept nota geeft geen voorbeelden van geslaagde projecten die andere gemeenten hebben ontwikkeld voor Opmerking verwerkt. senioren, en die de Gemeente bij uitstek geschik acht voor Barendrecht. Zulke voorbeelden in de nota kunnen burgerinitiatieven op dit gebeid stimuleren en bespoedigen. 50 In het kader van de concept nota zou het waardevol zijn om een globale inventarisatie toe te voegen van de Opmerking verwerkt. mogelijkheden en uitdagingen ten aanzein van het levensloopbestendig maken van de beschikbare woningvoorraad. In welke wijken lijkt dit goed mogelijk, en waar niet? 51 De opmerkingen hierover in huidige concept nota lijken wat gratuit (zo lang mogelijk thuis blijven wonen; traplift; De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. toenemende technische mogelijkheden e.d.), en vragen o.i. verdere doordenking. Vooral ook, omdat structurele aanpassingen in de fysieke ordening van het woningbestand kostbaar zijn.

Wie zou het initiatief moeten nemen voor het realiseren van een dementievriendelijk complex? En waar zou zo'n complex kunnen worden ingepast in Barendrecht? Welke capaciteit wordt voor een dergelijke voorziening geprognotiseerd? 52 Op welke wijze wil de Gemeente de Samenwerkingstafels betrekken bij de verdere planontwikkeling, de evaluatie De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. van het beleid en de uitvoering daarvan. En wat zijn dan eventueel de bijsturingsmogelijkheden? Pameijer 53 Vanuit Pameijer zouden wij als reactie willen meegeven dat wij ons niet kunnen vinden in het beeld wat geschetst Opmerking verwerkt. wordt rondom beschermd wonen. Vanuit onze cijfers blijkt dat Barendrecht op dit moment een ernstig tekort heeft aan intramurale wmo plaatsen voor mensen met een verstandelijke beperking of psychische problematiek. Patrimonium en Bewonersraad Patrimonium 54 De concept Woonvisie bevat veel goede voornemens die nadere concretisering behoeven. Wij zijn erg benieuwd naar de concrete vertaling door de gemeente in beleid en acties. We denken hierin graag met u mee.

De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden hiervoor een goed platform om dit te bespreken.

55 De druk op de sociale woningmarkt zal de komende jaren alleen maar toenemen, zowel regionaal als lokaal. Het betreft het bod dat Barendrecht heeft uitgebracht t.b.v. het Regioakkoord: 30% sociaal, 30% Gemeente Barendrecht levert met de ontwikkeling van de Stationstuinen een belangrijke bijdrage aan de opgave, middelduur (tot de NHG-grens van 2022, zijnde €355.000) en 40% duur (vanaf de NHG-grens van 2022, echter dit lijkt niet genoeg. Wat ons betreft hoort hierbij de regie, de verantwoordelijkheid en het actief toewijzen zijnde €355.000). De Provincie heeft dit bod goedgekeurd. van locaties voor de realisatie van meer sociale woning bouw bij de gemeente. 56 Belangrijke opgaven voor de komende jaren zijn naar onze mening: Kwaliteit, betaalbaarheid en de Opmerking verwerkt. toekomstwaarde van het wonen en de woningen, en wooncarrière kunnen maken in de gemeente, maar ook in de regio. Dit kan door de verduurzaming van bestaand bezit, toevoeging van zo veel mogelijk betaalbare nieuwbouw huurwoningen voor de doelgroep en andere alternatieve woonvormen. 57 We missen de energietransitie in de concept woonvisie, het is voor de toekomst van Barendrecht van essentieel Opmerking verwerkt. belang dat de woningvoorraad blijft voldoen aan de kwaliteitseisen die de maatschappij eraan stelt.

Juist voor onze doelgroep is in de afgelopen periode duidelijk geworden dat het wegnemen van excessen in de woonlasten een essentiële bijdrage levert aan de stabiliteit van onze doelgroep. 58 Wonen en zorg: Mensen moeten langer zelfstandig blijven wonen. Hierdoor zal de vraag naar geschikte woningen De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. voor senioren en mensen met een beperking de komende jaren toenemen. Ook zal het aantal kwetsbare mensen als gevolg van sociaal economische ontwikkelingen naar verwachting verder toenemen. We zijn benieuwd naar de concretisering van deze doelstelling en denken uiteraard hierover graag met u mee. 59 1.1 We missen de realisatieagenda die bij het Regioakkoord hoort en waar partijen (gemeenten en corporaties) Opmerking verwerkt. zich aan geconformeerd hebben door hun handtekening er onder te zetten. 60 2.1 Bij de landelijke ontwikkelingen missen we de op 30 juni 2022 getekende Nationale prestatieafspraken. Deze Opmerking verwerkt. afspraken zijn getekend door de minister, onze brancheorganisatie Aedes, de Woonbond en de VNG. Deze afspraken bevatten een behoorlijk aantal maatregelen die grote consequenties hebben voor de uitgaven en inkomsten van de woningcorporaties.

Weliswaar staat tegen over de Nationale prestatieafspraken een afschaffing van de verhuurderheffing per 1 januari 2023, echter de opgaven die uit de Nationale prestatieafspraken voortkomen overstijgen het bedrag van de verhuurderheffing behoorlijk. 61 4.1 In de concept Woonvisie wordt de grens van Middeldure huur op maximaal €1000 gesteld. In Opmerking verwerkt. regionaalverband is deze grens vastgesteld op max €1075. Wij stellen voor om deze grens aan te houden. 62 4.2 We zijn het niet eens met het uitgangspunt dat sociale huurwoningen alleen onder de 1e en 2e Opmerking verwerkt (genoemde afspraak was per abuis in het concept opgenomen). aftoppingsgrens worden verhuurd. Dit beleid leidt op termijn tot segregatie. Daarnaast komt onze secundaire doelgroep (niet huurtoeslaggerechtigden die volgens de Europese Staatssteunregeling wel in aanmerking komen voor een sociale huurwoning) niet meer aan bod. In het ondertekende Regioakkoord is afgesproken dat corporaties 70% van hun sociale voorraad aftoppen op maximaal de 2e aftoppingsgrens en daarmee bereikbaar houden voor de primaire doelgroep. Een tweede afspraak is minimaal 75% van de vrijkomende sociale huurwoningen met een huurprijs onder de liberalisatiegrens, moet worden verhuurd aan huurtoeslaggerechtigden.

We zouden graag zien dat de gemeente deze regionale afspraken opneemt in de nieuwe woonvisie in plaats van wat er nu in de concept woonvisie is opgenomen.

63 5.1 Wij hebben een behoorlijke opgave als het gaat om de verduurzaming van ons bezit. In onze vastgoedplanning hebben we voor een groot deel van ons bestaand bezit rekening gehouden met aansluiting op Warmtenet. Hierover hebben we in de huidige gezamenlijke prestatieafspraken (2022-2025) onder artikel 3.afgesproken dat de gemeente Barendrecht een start maakt met het maken van wijkplannen voor Centrum, Paddewei en Noord , met als uitgangspunt aansluiting op Warmtenet. In de concept Woonvisie missen we deze voor ons uiterst belangrijke warmtevoorziening. De belangrijkste reden achter de keuze voor warmtenet in de huidige warmtevisie van de gemeente is de maatschappelijke lasten van een alternatieve energiebron. Het warmtenet was de oplossing voor 70-80% van de woningvoorraad tegen de laagste maatschappelijke kosten. Dit zou in het belang van Barendrecht nog steeds een prominente plaats moeten hebben in onze samenwerking. De tijd om de juiste keuzes te maken bij ons raakt op vanwege de opgelegde deadlines en eisen vanuit het Rijk en ons geprogrammeerde renovatieprogramma. Het gemeenschappelijke belang van Barendrecht om tot een juiste infrastructuur te komen die toekomstbestendig is lijkt ons juist ook een hele belangrijke voorwaarde om de woningvoorraad op peil en geschikt te houden.

64 5.1 Opwekking: de gemeente heeft als doel om in 2050 alle beschikbare dakoppervlakken te voorzien van energieproducerende installaties (zoals zonnepanelen). De gemeente wil inwoners faciliteren om zelf energie op te wekken. Dit stelt eisen aan de lokale infrastructuur, in hoeverre is de netbeheerder instaat om hier de voorwaarden voor juist te krijgen. 65 5.2 Wij houden in onze nieuwbouwplannen rekening met woonkeur en ook de woonstandaard, echter in de huidige opgave en beschikbare ruimte zijn deze eisen niet altijd allemaal haalbaar. Belangrijk is om hier aan de voorkant duidelijkere keuzes in te maken om er zeker van te zijn dat de juiste resultaten bereikt worden met het stellen van een dergelijke norm. 66 5.2 Levensloopbestendig: alle nieuwbouwwoningen (gestapeld en grondgebonden) zijn in principe geschikt voor bewoning door huishoudens in verschillende levensfases. Dat betekent dat ze makkelijk aanpasbaar zijn voor mensen met een beperking. Er is geen duidelijke en eenduidige definitie van het begrip ‘levensloopbestendig’, afhankelijk van de invulling van dit begrip zijn er andere consequenties voor o.a. de kosten, maar ook voor het PvE. Ook spelen factoren zoals de nabijheid van voorzieningen en mobiliteit ook een rol in de mate van nut en noodzaak. Per definitie kosten-verhogend bouwen raden we sterk af.

Daarnaast wordt het doel van het normpercentage van 25% voor grondgebonden nultredenwoningen niet verklaard/onderbouwd en is het doel in onze ogen niet helder. Dit gaat ten kostte van het aantal te realiseren woningen en werkt kostenverhogend. Hetzelfde geldt voor de punten genoemd onder 5.3. We zijn benieuwd wie dit gaat betalen.

In ieder geval gedurende deze collegeperiode worden er geen voorbereidingen getroffen voor de aanleg van een warmtenet.

De netbeheerder voorziet geen problemen.

Opmerking verwerkt.

Opmerking verwerkt: over de hoogte van het streefpercentage dient nog nadere discussie plaats te vinden.

67 6.2 De doelen in dit hoofdstuk spreken ons erg aan. We zijn erg benieuwd naar de uitwerking hiervan in concrete De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. beleid en acties door de gemeente. We denken hierin uiteraard graag met u mee. 68 De woningmarkt zit al een aantal jaren op slot. Er is nauwelijks sprake van doorstroming. Dit vraagt om passende De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. doorstroommaatregelen. Ook hier denken wij graag met u mee. VAC 69 In paragraaf 5.1 is op p22 is aangegeven: We willen werken aan levensloopbestendige woningen én wijken. Dat Opmerking verwerkt. betekent dat de woningen en hun omgeving zoveel mogelijk levensloopbestendig, klimaatbestendig en duurzaam moeten zijn. Deze opgave richt zich niet uitsluitend op de bestaande voorraad of het corporatiebezit. Ook nieuwbouw, particulier woningbezit en particuliere verhuur is onderwerp van deze opgave. In paragraaf 5.2 wordt vervolgens alleen ingegaan op Doel 1: de nieuwbouw is optimaal toekomstbestendig. Wooncompas

70 Grote druk op de woningmarkt: De druk op de woningmarkt is groot. Duizenden woningzoekenden raken Het betreft het bod dat Barendrecht heeft uitgebracht t.b.v. het Regioakkoord: 30% sociaal, 30% dagelijks teleurgesteld in hun zoektocht naar een eerste of andere, passender, woning. Wij hoopten en middelduur (tot de NHG-grens van 2022, zijnde €355.000) en 40% duur (vanaf de NHG-grens van 2022, verwachtten die urgentie meer terug te lezen in de woonvisie. Er gebeurt veel in Barendrecht, onder andere in de zijnde €355.000). De Provincie heeft dit bod goedgekeurd. ontwikkeling van Stationstuinen, maar er is ook nog meer nodig. Wij roepen de gemeente op om nu en in de toekomst op zoek te gaan naar kansen, zowel in de vorm van bouwlocaties als in beleidsinstrumenten, om nieuwbouw en doorstroming mogelijk te maken. 71 Barendrecht in de regio: Wij waarderen het dat Barendrecht de woonvisie nadrukkelijk in lijn wil brengen met de Genoemde partijen worden geïnformeerd. regionale woonvisie. Dat is de afspraak en u toont ermee aan Barendrecht te zien als onderdeel van een groter geheel. In dat licht adviseren wij u ook de buurgemeenten en de regionale samenwerkingsverbanden uit te nodigen hun reactie te geven op dit concept. 72 De aandacht die u heeft voor de regionale woonvisie zien we minder voor het regioakkoord en de deze week Opmerking verwerkt. getekende realisatieagenda daarbij.

Dat vinden wij jammer. Juist in deze samenwerkingsdocumenten worden opgaven verder ingevuld, wat steviger dan nu het geval is terug zou moeten komen in het woningbouwprogramma in de woonvisie. 73 De sociale woningvoorraad: Onze aandacht gaat daarbij vanzelfsprekend vooral uit naar sociale woningbouw. Wij Het betreft het bod dat Barendrecht heeft uitgebracht t.b.v. het Regioakkoord: 30% sociaal, 30% onderschrijven dat het niet wenselijk is tussen 90 en 100 procent van de nieuwbouw in de sociale huur te middelduur (tot de NHG-grens van 2022, zijnde €355.000) en 40% duur (vanaf de NHG-grens van 2022, realiseren. Maar uw keuze uit te (blijven) gaan van een percentage van slechts 30 procent verbaast ons. Wij zijnde €355.000). De Provincie heeft dit bod goedgekeurd. hebben een gezamenlijke regionale ambitie, die op deze manier echt niet te realiseren is. Het aandeel sociale huur in nieuwbouw zal eerder rond 50 procent moeten liggen. 74 Een passend woningbouwprogramma: U lijkt sterk uit te gaan van de lokale behoefte. Past de vertaling daarvan, Het betreft het bod dat Barendrecht heeft uitgebracht t.b.v. het Regioakkoord: 30% sociaal, 30% bijvoorbeeld in de theoretische tekorten en overschotten, bij de gekozen verdeling sociaal/middelduur/duur? In middelduur (tot de NHG-grens van 2022, zijnde €355.000) en 40% duur (vanaf de NHG-grens van 2022, onze optiek niet. zijnde €355.000).

De Provincie heeft dit bod goedgekeurd. 75 U lijkt de vergrijzing grotendeels op te willen vangen in appartementen met een sociale huurprijs. Heeft u nadere Deze conclusie is niet correct: Hiervoor dient ook in de duurdere huur en koop te worden gebouwd. analyses van de vraag van senioren? 76 Kunt u nader duiden hoe u de woonopgave uit hoofdstuk 6 ziet in verhouding tot de uitgangspunten voor een Hoofdstuk 4 en hoofdstuk 6 zijn niet direct te koppelen. woningbouwprogramma in hoofdstuk 4? En neemt u hierin ook de regionale vraag mee? 77 Daarmee samenhangend: wordt de woonvisie aangevuld met een woonzorgvisie? Vanzelfsprekend denken wij Opmerking verwerkt. hier graag, opnieuw, in mee. 78 In de afgelopen paar jaar is duidelijk gebleken dat het voor de corporaties bijna onmogelijk is de volledige Opmerking verwerkt. taakstelling voor de huisvesting van statushouders in te vullen. Graag lezen wij in de woonvisie over deze en andere bijzondere doelgroepen meer terug dan dat u afspraken maakt met de corporaties. 79 Houdt u bijvoorbeeld in uw vestigingsbeleid voor bedrijven rekening met de afhankelijkheid van sommige Opmerking verwerkt. sectoren van arbeidsmigranten en de daarmee samenhangende vraag naar woonruimte? 80 Flexwonen: Een oplossing in de vraag naar (extra) woningen kan het realiseren van flexwoningen zijn. Wij Opmerking verwerkt.

adviseren u uw visie hierop onderdeel te maken van de woonvisie, ter aanvulling op de korte passage in hoofdstuk 4. 81 Middenhuur: U geeft in de woonvisie aan een vraag te zien naar middeldure huurwoningen. Dit segment kan een Opmerking verwerkt. bijdrage leveren aan doorstroming en kansen bieden voor nieuwe huishoudens. Middenhuur moet dan wel blijven aansluiten op de sociale huur. Wij gaan ervan uit dat u de corporaties ook voor dit segment als vanzelfsprekende samenwerkingspartner beschouwt. 82 Toekomstbestendig wonen: Ook voor de bestaande woonvoorraad, inclusief ons woningbezit, liggen er opgaven In ieder geval gedurende deze collegeperiode worden er geen voorbereidingen getroffen voor de aanleg om toekomstbestendig wonen mogelijk te maken. We zijn blij met de duurzaamheidsuitgangspunten die van een warmtenet. Barendrecht daarvoor hanteert, maar geven u meteen mee dat wij behoefte hebben aan een duidelijk programma met heldere keuzes, zowel strategisch als heel praktisch (energielabels zijn bijvoorbeeld geen goede graadmeter van de toekomstbestendige energiekwaliteit van woningen). Wij vragen daarbij wel aandacht voor de grote investeringen die nodig zijn om onze woningvoorraad CO2-neutraal te maken.

83 Minder goed kunnen we uit de voeten met de uitgangspunten voor levensloopbestendige wijken en buurten. De Opmerking verwerkt. gehanteerde definities en daaraan gekoppelde uitgangspunten zijn verwarrend of niet realistisch. 84 Overig: Samen met onze collega’s staan wij voor goed wonen in de gemeenten waar we actief zijn en tonen we Opmerking verwerkt. ons belangrijke en betrouwbare partners. Daar past bij dat u sociale huur definieert als “wordt ontwikkeld en beheerd door een lokaal werkzame corporatie”. 85 We zijn het, in diezelfde definiëring, nadrukkelijk niet eens met het uitgangspunt dat alle sociale huurwoningen Opmerking verwerkt (genoemde afspraak was per abuis in het concept opgenomen). onder de aftoppingsgrenzen verhuurd zouden moeten worden. In het regioakkoord zijn hierover andere afspraken gemaakt, die we graag in plaats van deze in de woonvisie terugzien. 86 Ook het zonder context maximaal toewijzen van nieuwbouw aan lokale woningzoekenden vinden wij geen Opmerking verwerkt. verstandig uitgangspunt. 87 Er bestaan meerdere koop- en huurvormen die doorstroming bevorderen en/of het behoud van betaalbare De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform om dit te bespreken. woningen garanderen. Deze vormen mogen wat ons betreft een nadrukkelijk plek krijgen in het spectrum van woningmarktinstrumenten.

Indien gewenst kunnen wij hierover meer informatie aanleveren. In de huidige markt moeten alle kansen benut worden. Daarbij lezen wij vanzelfsprekend graag uw visie op de rol die de gemeente daarbij zelf wil vervullen of die zij daarbij van woningcorporaties verwacht. 88 Van visie naar uitvoering: Het concept van de woonvisie geeft, met de opmerkingen die wij hiervoor maakten, een De in de woonvisie genoemde samenwerkingstafels bieden een goed platform. mooie richting. De gemeente zet zich duidelijk in voor prettig wonen in Barendrecht. Wij worden graag betrokken bij de noodzakelijke vertaling van deze visie naar uitvoering(sprogramma’s).