Initiatiefvoorstel tunnelvisie na collegeadvies (003).pdf

Raadsbesluit Onderwerp: Tunnelvisie: een kwaliteitsimpuls voor Barendrechtse fiets-, auto en voetgangerstunnels

Commissie Ruimte 8 juni 2021

Zaaknummer

Portefeuille(s) Beheer & Onderhoud openbare ruimte

Gemeenteraad 29 juni 2021

Openbaar

De raad van de gemeente Barendrecht; gelezen het initiatiefvoorstel van de raadsleden E. SchaapHolsheimer en L.P. van der Linden; BESLUIT 1. De “Tunnelvisie Barendrecht 2021” vast te stellen; 2. Het college van B&W opdracht te geven om in goed overleg met Rijkswaterstaat, geïnteresseerde maatschappelijk partners en eventuele andere belanghebbenden nog dit jaar één of meerdere pilotprojecten te starten; 3. De beperkte éénmalige kosten van de pilot(s), voor zover dit niet uit reguliere budget gefinancierd kan worden, te verwerken in de eerstvolgende tussenrapportage; 4. Het college van B&W opdracht te geven om de pilotprojecten te evalueren en de gemeenteraad voorafgaand aan de voorjaarsnota 2023 een voorstel te doen voor uitvoering van de tunnelvisie op (middel)lange termijn;

Raadsvoorstel Inleiding Een hoogwaardig onderhouds- en kwaliteitsniveau van de buitenruimte is van positieve invloed op het gevoel / de beleving van veiligheid van mensen. Zo blijkt uit diverse onderzoeken. Dit initiatiefvoorstel, deze ‘tunnelvisie’, is een aanzet tot structurele verbetering van de kwaliteit van de Barendrechtse buitenruimte op een aantal specifieke locaties. Namelijk (een combinatie van) diverse fiets-, voetgangers- en autotunnels (hierna: tunnels) die Barendrecht rijk is. Barendrecht ambieert reeds een relatief hoog onderhoudsniveau van de buitenruimte. Met gemiddeld onderhoudsniveau B op een schaal van A tot en met F. Ten aanzien van voorgenoemde tunnels laat de kwaliteit van de buitenruimte echter te wensen over. O.a. door wateroverlast, kapotte verlichting, graffiti, vuil, wortelgroei etc. is de beleving van de buitenruimte in en om vele tunneltjes van beperkte kwaliteit. Daarom willen initiatiefnemers daar wat aan doen. Door deze locaties op te (laten) knappen. Voor de uitvoering van dit voorstel wordt creatieve samenwerking gezocht met maatschappelijk partners in Barendrecht. Door hen te laten participeren in het opknap (en oplap) proces van de diverse tunneltjes ontstaat culturele, sociaal maatschappelijke en gemeentelijke co-creatie.

Een project voor en door Barendrechters! Beoogd effect Door middel van een kwaliteitsimpuls en een structurele verbetering van de buitenruimte beogen initiatiefnemers het veiligheidsgevoel van inwoners c.q. gebruikers van deze tunneltjes structureel te verbeteren. De uitvoering van deze visie, in projectvorm, bevordert bovendien creatieve en sociaalmaatschappelijke participatie. Relatie met beleidskaders 1. Beheerplan Openbare Ruimte 2020 - 2024 2. Integraal veiligheidsbeleid 2020-2024 Argumenten 1. De “Tunnelvisie Barendrecht 2021” vast te stellen; 1.1. Uitvoering van deze visie verbetert het veiligheidsgevoel en de veiligheidsbeleving in Barendrecht. Zie ook bijlagen 1 en 2. 1.2. Een kwaliteitsimpuls aan deze tunneltjes, zorgt dat deze het algemeen beoogde hoogwaardige niveau van de buitenruimte in Barendrecht (zijnde minimaal B-kwaliteit) beter benaderen. 2. Het college van B&W opdracht te geven om in goed overleg met Rijkswaterstaat, geïnteresseerde maatschappelijk partners en eventuele andere belanghebbenden nog dit jaar één of meerdere pilotprojecten te starten; 2.1. De uitvoering van deze visie, stimuleert participatie. Met dit voorstel wordt co-creatie door gemeente, maatschappelijk partners en inwoners beoogd. Zodat we samen met hen werken aan kwaliteitsverbetering! 2.2. De initiële reacties vanuit diverse maatschappelijk partners zijn positief.

Ze werken graag mee aan de realisatie van deze visie.

3. De beperkte éénmalige kosten van de pilot(s), voor zover dit niet uit reguliere budget gefinancierd kan worden, te verwerken in de eerstvolgende tussenrapportage; 3.1. Uit ambtelijke voorspreking blijkt dat fasegewijze uitvoering van de projecten binnen deze visie, niet leidt tot significante meerkosten. Er is al sprake van regulier schoonmaak en onderhoud. En het ‘opknap klaar’ maken kost relatief weinig tijd en inzet van materieel en middelen. 3.2. Indien er toch sprake is van (extra) kosten, kunnen daar mogelijk reguliere budgetten zoals onderhoud, vandalismebestrijding etc. voor worden aangewend. Een aantal tunneltjes zijn regelmatig beklad met graffiti. Dit verwijderen gaat ook ten laste van regulier budget. 4. Het college van B&W opdracht te geven om de pilotprojecten te evalueren en de gemeenteraad voorafgaand aan de voorjaarsnota 2023 een voorstel te doen voor uitvoering van de tunnelvisie op (middel)lange termijn; 4.1. Barendrecht hoeft het wiel niet gehele opnieuw uit te vinden. In diverse gemeenten zijn namelijk al goede resultaten geboekt, bijvoorbeeld Eindhoven, Hoofddorp en Apeldoorn. 4.2. Het is van belang met alle betrokkenen de pilot(s) goed te evalueren, om een lange termijn plan te maken. Uitvoering van deze visie kan ook best meerdere jaren duren. Overleg gevoerd met 1. Ambtelijke organisatie – afdeling ruimtelijk beheer 2.

Stichting Kunst Creatief Barendrecht 3. Stichting Kijk op Welzijn 4. Vertegenwoordigers van BOBO Kanttekeningen Eigendom - Een aantal tunnels zijn, als onderdeel van de (rijks)wegen, technisch eigendom van andere partijen dan de gemeente. Zoals Rijkswaterstaat (RWS) en Waterschap Hollandse Delta. Onderhoud en schoonmaak ligt in de meeste gevallen wel bij de gemeente. Samenwerking met die partijen is dus noodzakelijk. Er dienen duidelijke afspraken te worden gemaakt. Veiligheidsgevoel - Veiligheid c.q. criminaliteit kan worden gemeten aan de hand van harde cijfers zoals fietsendiefstal, overvallen etc. Dat is bij ‘veiligheidsgevoel’ een stuk lastiger. Het betreft beleving en die is subjectief. Een exacte doelstelling formuleren op het te verhogen veiligheidsgevoel, ook in relatie tot de kosten die met deze visie gemoeid zijn, is niet goed mogelijk. Lange uitvoeringsperiode - Het gaat om een aanzienlijk aantal objecten in Barendrecht, die bovendien in aard en omvang nogal verschillen. Een aanpak door middel van co-creatie met maatschappelijk partners, zorgt voor een langdurige uitvoeringstermijn. Prioritering is nodig. Evenals ruimte voor experimenten. Vandalisme - Vandalisme ligt op de loer. Dat blijkt ook uit een gesprek met BOBO over het opknappen van een tunneltje bij park Buitenoord. Daar zijn lessen uit te trekken en daarmee dient rekening te worden gehouden bij de aanpak.

Verkeersveiligheid - De diverse tunnels verschillen qua aard, omvang, locatie en intensiteit van gebruik. Verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt is bij de uitvoering.

Uitvoering/vervolgstappen Voor de uitvoering van het verfraaien van de tunnels hebben wij gesproken met zowel Kijk op Welzijn als Kunst Creatief Barendrecht. Beiden hebben positief gereageerd op het initiatief en zijn bereid om daar in operationele zin aan bij te dragen. Kijk op Welzijn ziet kansen om dit projectmatig samen met zowel jongeren als ouderen te doen. Zie bijlage: positieve reactie Kijk op Welzijn. Kunst Creatief Barendrecht is positief om dit onderdeel te maken van het cursusaanbod. Waarbij docenten en cursisten aan de slag gaan. Ook heeft KCB contact gehad met het onderwijs. Ook op dit vlak ziet men kansen tot samenwerking. Bijvoorbeeld in de vorm van examenprojecten. Zie bijlage: intentieverklaring KCB. Na besluitvorming is het zaak dat het college van B&W de aanpak met betrokken maatschappelijk partners concretiseert en komt tot een uitvoeringsplan en werkafspraken. Daarin dient aandacht te worden besteed aan o.a.: - Opdrachtgevers/opdrachtnemerschap; - Capaciteit; - Prioriteitstelling; - Planning: (grote) schoonmaak versus vormgeving; - Kaders passend creatief ontwerp; - Betrekken van de buurt; - Materialen en budget; - Periodiek onderhoud / schoonmaak nadien; Evaluatie/monitoring Het voorstel is om de pilot(s) met alle betrokkenen te evalueren.

En op basis hiervan – uitgaande van een positieve evaluatie - een voorstel voor de (middel)lange termijn op te nemen in de voorjaarsnota 2023. Financiën Capaciteit en kosten versus maatschappelijk rendement Met slechts een beperkte extra inzet van gemeenschapsgeld kunnen relatief grote stappen worden gezet qua veiligheidsbeleving en kwaliteit. Onaangename verblijfsplaatsen worden op een laagdrempelige wijze juist bijzonder en aantrekkelijk gemaakt. Door uitvoering in handen te leggen van maatschappelijk betrokken partners, is het capaciteitsbeslag voor de gemeente beperkt. Kosten verlichting en schoonmaak Voor verlichting en schoonmaak worden geen normkosten gehanteerd. Schoonmaken van tunnels geschiedt op basis van meldingen. Momenteel worden minimaal 1x per jaar alle tunnels geïnspecteerd. Kosten van schoonmaken betreffen gemiddeld twee man en een hogedrukreiniger die een paar uur bezig zijn. Bij hoge tunnels is een hoogwerker nodig. De duur is afhankelijk van de grote van de tunnel. Ook het vervangen van verlichting is maatwerk per tunnel en hierdoor niet globaal te ramen. Het onderhoud van verlichting is wel planmatig op basis van levensduur geregeld. Vervangen verlichting door LED Vervanging reguliere verlichting door LED is al onderdeel van de planmatige vervanging. Bij einde levensduur van de lampen worden deze vervangen door Led.

Het verlichtingsniveau van de tunnel is standaard bepaald als ‘voldoende voor veilig gebruik van de tunnel’. Mogelijk is voor het extra verlichten van de verfraaide tunneltjes een hogere verlichtingsgraad nodig is. Dat is nu niet voorzien, maar kan projectmatig worden bepaald. Met oog voor zowel kwaliteit als acceptabele kosten.

Dekking onderhoud Het huidige onderhoud voor tunnels wordt gedekt vanuit diverse reguliere budgetten, zoals het budget voor kunstwerken, het budget wanden en wegenbudgetten fiets-, voetpad en rijbaan. Kosten per tunnel zijn afhankelijk van de omvang en huidige kwaliteitsstatus. Aard van de (extra) kosten De (extra) kosten voor uitvoering van deze visie zijn voornamelijk: vandalisme bestendig verfmateriaal / coating, armaturen van (nieuwe) LED lampen en manuren voor schoonmaak en onderhoud. Juridische zaken Goede afstemming met hoofdzakelijk Rijkswaterstaat is voor enkele tunnels die zij in eigendom / beheer hebben, noodzakelijk. Duurzaamheid Door middel van een éénmalige kwaliteitsimpuls wordt de veiligheidsbeleving van de tunnels duurzaam verbeterd. Een kwalitatief hoogwaardig vormgegeven tunnel nodigt minder uit tot vandalisme. Dit voorstel is papierloos tot stand gekomen. Deelnemende partijen wordt geadviseerd zoveel mogelijk gebruik te maken van milieuvriendelijke, bijvoorbeeld recyclebare, materialen. Voorts zal worden gekeken of de verlichting in de tunnels kan worden vervangen door kwalitatief betere en energiezuinige LED verlichting. Communicatie/participatie na besluitvorming Publicatie van het besluit. Zodra een tunneltje wordt opgeknapt en opgeknapt is, wordt dit onder de aandacht gebracht van de (lokale) media.

Bijlagen Bijlage 1 – Brokenwindowstheorie Wikipedia Bijlage 2 – Artikel okt 2011 - 5 vuistregels veiligheidsgevoel Bijlage 3 – Intentieverklaring KCB Tunnelvisie Bijlage 4 – Positieve reactie Kijk op Welzijn tunnelproject