Initiatiefvoorstel Barendrechts Belang aanpak netcongestie en lokale energie-flexibiliteit Dutch Fresh Port (RC)

Initiatiefvoorstel Onderwerp: Initiatiefvoorstel aanpak netcongestie en lokale energie-flexibiliteit Dutch Fresh Port Datum: 9 januari 2026 Nummer: Indiener: Barendrechts Belang, Richard Carlebur Behandelend commissie: Ruimte Ondergetekende dient bij deze het volgende initiatiefvoorstel in: Het doel van dit initiatief: Het uitvoeren van een Energie- en Netcapaciteitsanalyse Dutch Fresh Port (fase 1), met als doel om: • De huidige en verwachte netbelasting binnen DFP in kaart te brengen; • Mogelijke oplossingsrichtingen, inclusief lokale flexibiliteitsopties (energiehubs, opslag, slim laden), inzichtelijk te maken; • Te bepalen welke maatregelen in fases 2 t/m 5 technisch, organisatorisch en financieel haalbaar zijn; • Een gedragen basis te leggen voor toekomstige besluitvorming door de raad. Inleiding In december 2025 hebben wij van het college een brief ontvangen over de mogelijke gevolgen netcongestie voor planning en uitvoering projecten (2025-089003). Hierin wordt geconcludeerd dat de structurele oplossing ligt bij uitbreiding van het netwerk op netbeheerdersniveau, oftewel de realisatie van een nieuw hoogspannings-/inkoopstation van TenneT en Stedin: station Bolnes. Aansluitend hierop is goed om een oplossing te vinden voor een grote energieverbruiker, Dutch Fresh Port (DFP).

Wanneer daar een oplossing gevonden wordt, brengt die meer mogelijkheden met zich mee voor andere gebieden (zoals Sporthal Driesprong, marktontwikkeling Middenbaan en sociale woningbouw aan de Lavendelhof). Ondergetekende dient daarom hierbij een initiatiefvoorstel in, gericht op onderzoek en oplossingsmogelijkheden specifiek voor DFP. Op basis van de ontvangen ambtelijke terugkoppeling is vastgesteld dat eerst een grondige analyse (fase 1) nodig is om de consequenties, haalbaarheid en kosten van fases 2 t/m 5 betrouwbaar te kunnen inschatten. Veel inhoudelijke keuzes hangen af van de resultaten van deze analyse. Daarom richt het initiatiefvoorstel zich op een gefaseerde aanpak waarbij fase 1 centraal staat. De uitvoering van fase 1 vormt het fundament voor een toekomstig integraal plan voor de aanpak van netcongestie en het versterken van lokale energie-flexibiliteit binnen Dutch Fresh Port. Sinds december 2024 geldt in vrijwel geheel Zuid-Holland congestie voor afname van elektriciteit. Uit het onderzoek van TenneT en Stedin blijkt dat: • De vraag naar elektriciteit sneller groeit dan het net aankan; • Congestiemanagement zonder aanvullende maatregelen leidt vanaf 2028 tot netveiligheidsproblemen;

• Structurele uitbreiding van het hoogspanningsnet pas tussen 2032 en 2035 beschikbaar komt;

• Nieuwe grootverbruikersaansluitingen op een wachtlijst komen, zonder garantie op aansluiting. Daarnaast heeft de ACM per 1 juli 2026 een bindend prioriteringskader vastgesteld, waarbij het onderscheid tussen klein- en grootverbruik vervalt. Alleen projecten die bijdragen aan congestieverzachting, veiligheid of maatschappelijke basisbehoeften maken kans op prioriteit. Voor Dutch Fresh Port – als energie-intensief logistiek en verscluster – betekent dit een reëel risico op stagnatie van bedrijfsontwikkeling, verduurzaming en investeringen. Zonder gerichte gemeentelijke regie en samenwerking dreigt economische schade. Voorstel De raad wordt verzocht om: 1. In te stemmen met het uitvoeren van fase 1 van de aanpak "Netcongestie en Energie-flexibiliteit Dutch Fresh Port". 2. Een budget van € 165.000 tot € 235.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van fase 1, bestaande uit: • Inhuur ambtelijke capaciteit (0,75 fte voor een half jaar): € 65.000 – € 85.000; • Inhuur externe specialistische partij: € 100.000 – € 150.000. 3. Het college op te dragen binnen 12 maanden een complete Energie- en Netcapaciteitsanalyse (fase 1) op te leveren; 4. Het college te verzoeken om, na afronding van fase 1, een uitgewerkt voorstel voor fases 2 t/m 5 aan de raad voor te leggen, inclusief kosten, fasering en verwachte opbrengsten. Toelichting 1.

Aanleiding Het bedrijventerrein Dutch Fresh Port – inclusief Nieuw Reijerwaard en Vaanpark – is een van de grootste vers- en logistieke clusters van Nederland. De combinatie van groei, elektrificatie (koeling, logistiek, EVladen) en beperkte netcapaciteit bij Stedin leidt tot toenemende netcongestie. Tegelijkertijd zijn er binnen DFP al initiatieven voor energiehubs, zoals op Vaanpark, die bijdragen aan netverlichting. Om de economische groei en de duurzaamheidsdoelen te waarborgen, is een gemeentelijke regierol noodzakelijk. 2. Reikwijdte fase 1 Fase 1 richt zich op het in kaart brengen van: • Huidige en toekomstige netbelasting binnen DFP; • Knellende aansluitcapaciteit en knooppunten waar congestie dreigt; • Beschikbare flexibiliteitsopties (batterijopslag, energiehubs, smart grids, slim laden, vraagsturing); • Mogelijke samenwerkingsvormen en governance met Stedin, de provincie en bedrijfsleven; • Financiële en organisatorische consequenties voor vervolgfases.

3. Aanpak Opstellen en uitvoeren Energie- en Netcapaciteitsanalyse DFP; • Organiseren van bestuurlijke en technische overleggen met Stedin, provincie en DFP-bedrijven; • In kaart brengen van oplossingsrichtingen inclusief kosten-baten; • Opstellen concept-roadmap fases 2 t/m 5; • Advies aan de gemeenteraad over vervolgkeuzes.

Fase

Periode

Belangrijkste acties

1. Analyse & samenwerking

2026 Q1– Q3

Energie- en Netcapaciteitsanalyse opstellen incl. evt. samenwerkingsverbanden;

2. Beleidskaders & ruimtelijke borging

2026 Q3– Q4

Energie-impactscan bij kaveluitgifte; aanpassing Omgevingsvisie Barendrecht

3. Uitvoering & stimulering

2026–2028

Stimuleringsregeling Energiehub DFP; pilot batterijopslag en gedeelde laadinfrastructuur Jaarlijkse rapportage aan raad en publicatie voortgang (eerste Q4 2026)

4. Monitoring & rapportage vanaf 2026

4. Financiële paragraaf Bedrag (indicatief)

Kostenpost

Toelichting

Inhuur ambtelijke capaciteit

€ 65.000 – € 85.000

0,75 fte voor 6 maanden

Externe specialistische ondersteuning

€ 100.000 – € 150.000

Analyse, modellering, technische scenario’s

Totaal investeringsbudget

€ 165.000 – € 235.000

Te dekken uit Regiodeal ‘Brede Welvaart’

Eventuele cofinanciering: Provincie Zuid-Holland, Nationaal Programma Netcongestie, RVO. Mogelijke cofinanciering: Flex-E subsidie (RVO, maximaal 300k per project) 5. Risico's en beheersmaatregelen Risico Lage deelname van bedrijven

Kans

Impact

Middel Hoog

Onvoldoende samenwerking Stedin Middel Hoog

Maatregel Betrekken via VBO Fresh Port, subsidie als prikkel Bestuurlijke afspraken en convenant in fase 1

Technische vertraging pilotproject

Middel Middel Flexibele uitvoering in fases

Onvoldoende dekking budget

Laag

Middel Co-financiering via provincie of rijksfondsen

6. Communicatie •Periodieke Energiecafés DFP voor ondernemers;

•Updates op een specifiek themadeel van de gemeentelijke website. •Nieuwsbrieven via VBO Fresh Port;

•Jaarlijkse raadsrapportage over netcongestie en voortgang.

7. Resultaten & product van fase 1 De gemeente ontvangt na 12 maanden: • Een volledige, objectieve analyse van netcapaciteit en energievraag binnen DFP; • Een overzicht van technische en organisatorische oplossingsrichtingen; • Een realistische kostenraming en planning voor fases 2 t/m 5; • Een basis voor een gedragen samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente, Stedin en bedrijfsleven. 8. Vervolgstappen (na fase 1) Het college stelt na afronding van fase 1 een nieuw voorstel op voor fases 2 t/m 5, waaronder mogelijk: • Beleidskaders en ruimtelijke borging (fase 2); • Pilotprojecten energiehubs, batterijopslag en slim laden (fase 3); • Implementatie (fase 4); • Monitoring en rapportage (fase 5). Deze vervolgstappen worden pas voorgelegd na inzicht in technische haalbaarheid, kosten en impact. Fases 2 t/m 5 kunnen meer inzicht geven in economische baten, groei werkgelegenheid, verbetering duurzaamheid van het verminderen van netcongestie. Conclusie / Besluit voorstel Het initiatiefvoorstel beoogt structurele maatregelen tegen netcongestie en het stimuleren van lokale energie-flexibiliteit in Dutch Fresh Port, met aantoonbare financiële, economische en maatschappelijke baten. De gemeenteraad wordt gevraagd om: 1. In te stemmen met het uitvoeren van fase 1 van de aanpak "Netcongestie en Energie-flexibiliteit Dutch Fresh Port". 2.

Een budget van € 165.000 tot € 235.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van fase 1, bestaande uit: • Inhuur ambtelijke capaciteit (0,75 fte voor een half jaar): € 65.000 – € 85.000; • Inhuur externe specialistische partij: € 100.000 – € 150.000. 3. Het college op te dragen binnen 12 maanden een complete Energie- en Netcapaciteitsanalyse (fase 1) op te leveren, opgesteld in samenwerking met: 4. Het college te verzoeken om, na afronding van fase 1, een uitgewerkt voorstel voor fases 2 t/m 5 aan de raad voor te leggen, inclusief kosten, fasering en verwachte opbrengsten.

Ondertekening: [Naam indiener / fractie] [Datum]