Indiening Burgerinitiatief Bela-Vivo

Stichting Bela-Vivo

Barendrecht, 22 augustus 2025

Onderwerp: Stichting Bela-Vivo; een burgerinitiatief dat een veilige, inclusieve woonomgeving voor jongvolwassenen met een lichamelijke en lichtverstandelijke beperking wil realiseren

Stichting Bela-Vivo | www.bela-vivo.nl | info@bela-vivo.nl

Stichting Bela-Vivo

Geachte voorzitter,

Als betrokken ouders van jongvolwassenen met een combinatie van lichamelijke en licht-verstandelijke beperking doen wij een dringend beroep op uw aandacht en steun. Onze kinderen verdienen, net als ieder ander, een kans op een zo zelfstandig mogelijk en volwaardig leven. Toch blijkt dat passende woonvoorzieningen – met name voor jongeren die rolstoelgebonden zijn – in onze gemeente niet of nauwelijks beschikbaar te zijn. Dit leidt tot schrijnende situaties van sociaal isolement, stilstand in hun ontwikkeling en overbelasting van mantelzorgers. Via dit document verzoeken wij u vriendelijk doch dringend om ons burgerinitiatief “Realiseren van een veilige, inclusieve woonomgeving voor jongvolwassenen met een lichamelijke en licht-verstandelijke beperking” te agenderen voor bespreking in de gemeenteraad.

Achtergrond

In onze gemeente, en omgeving is er een groeiend aantal jongvolwassenen die vanwege hun gecombineerde lichamelijke en licht-verstandelijke beperking niet op een ‘normale’ leeftijd het huis uit kan om semi-zelfstandig te wonen, en toch deel wil uitmaken van de maatschappij. Voor deze groep jongvolwassenen is momenteel onvoldoende passende woonruimte beschikbaar voor hun 24/7 begeleiding en zorg. Hierdoor zijn zij aangewezen op langdurig verblijf in het ouderlijk huis, of op ongeschikte woonvoorzieningen, binnen of buiten de gemeente. Dit leidt tot sociale uitsluiting, overbelasting van ouders/ mantelzorgers, en een gemiste kans op participatie en zelfstandigheid.

Belang van bespreking

De gemeente heeft vanuit de Wmo 2015 en het VN-verdrag Handicap de taak om passende ondersteuning en toegankelijke woonvormen te bieden. Daarnaast sluit dit onderwerp naadloos aan bij lokale ambities op het gebied van inclusie, wonen en jeugdzorg. Door het onderwerp te agenderen, kan de raad zich buigen over de wenselijkheid en haalbaarheid van een wooninitiatief in samenwerking met inwoners, zorgpartijen en woningcorporaties. Wij als initiatiefnemers van Bela-Vivo – ouders uit Barendrecht, Ridderkerk en omgeving – zijn al een aantal jaar actief, maar we lopen vast… • op het vinden/verkrijgen van een geschikte locatie; • op weliswaar bereidheid tot luisteren, maar te weinig opvolging en heldere processtappen binnen de gemeente; • in de gemeentelijke route die nodig is voor besluitvorming; • de daadwerkelijk samenwerking met investeerders en/of wooncorporaties om te komen tot realisatie. Er is behoefte aan politieke agendering omdat onze jongvolwassenen een ‘onzichtbare’ groeiende groep is die tussen wal en schip valt.

Stichting Bela-Vivo | www.bela-vivo.nl | info@bela-vivo.nl

Stichting Bela-Vivo

Ervaringen met ons burgerinitiatief sinds 2021

Sinds 2021 zetten wij ons via een ouderinitiatief actief in om een passende woonvoorziening te realiseren. We delen graag de belangrijkste knelpunten die wij in de praktijk hebben ervaren:

Rigide scheiding tussen LG- en VG-indicaties

Onze kinderen hebben vaak gecombineerde zorgvragen — fysieke én lichte cognitieve of psychische beperkingen. De huidige scheiding tussen LG (lichamelijk gehandicapt) en VG (verstandelijk gehandicapt) is in de praktijk onwerkbaar. Dit leidt ertoe dat zij tussen wal en schip vallen. (Bron: Verwey-Jonker Instituut, Tussen wal en schip)

Afwachtende houding en onduidelijke route binnen de gemeente

Wij als ouders ervaren helaas vaak een gebrek aan richting, eigenaarschap, ondersteuning en daadkracht vanuit de gemeentelijke organisatie. Er is veel bereidheid tot luisteren, maar te weinig opvolging en heldere processtappen. Dit belemmert voortgang en is soms ontmoedigend. Zonder een duidelijke aanspreekstructuur, actieve coördinatie en heldere procedures, lukt het ons niet om voor onze kinderen een passende woornvorm te realiseren.

Lange wachtlijsten bij bestaande organisaties

Voor onze jongeren is het vinden van een passende woning buitengewoon moeilijk. Bestaande, reguliere woonorganisaties bieden gespecialiseerde woonoplossingen. De vraag blijft toenemen maar het aanbod is zeer beperkt. Helemaal voor iemand die van een rolstoel afhankelijk is. Het probleem wordt verergerd door het gebrek aan doorstroming binnen deze woonvormen; bewoners die eenmaal een plek hebben gevonden, blijven er vaak levenslang wonen, omdat er op de reguliere woningmarkt nauwelijks alternatieve, gelijkwaardige opties beschikbaar zijn. Zonder uitbreiding van aangepaste woonvormen blijft de instroom van nieuwe kandidaten geblokkeert.

Ruimte is geen luxe, maar noodzaak voor rolstoelgebruikers.

In de zoektocht naar kostenbeheersing en maximale woningdichtheid merken wij dat beleidsmakers en projectontwikkelaars sturen op minimale vierkante meters per woning. Dit botst frontaal met de werkelijkheid van rolstoelgebruikers, die juist méér ruimte nodig hebben om zelfstandig te kunnen wonen: bredere doorgangen, ruime badkamers, draaicirkels, onderrijdbaar keukenblok en leefruimte zonder obstakels. Dit vraagt om een herijking van de norm: niet de goedkoopste woning per m² moet leidend zijn, maar de passende woning per persoon.

Behoefte aan maatwerk en zeggenschap

Voor onze jongeren is een standaardoplossing, zoals een ‘kamer met bed’, geen optie. Ze hebben een plek nodig waar ze zich veilig en thuis voelen, kunnen groeien in zelfstandigheid en deel kunnen uitmaken van een hechte gemeenschap. Wij als ouders en mantelzorgers hebben zoveel ervaring met wat er in de dagelijkse praktijk nodig is, en hechten daarom waarde aan inspraak bij het ontwerp van de woonomgeving en de vorm van begeleiding.

Ons verzoek aan u

Wij vragen u om: • de urgentie van passende woonvoorzieningen voor deze doelgroep te erkennen; • met ons in gesprek te gaan over concrete mogelijkheden binnen Barendrecht; • zich actief in te zetten voor het realiseren van een passende woonvoorziening.

Stichting Bela-Vivo | www.bela-vivo.nl | info@bela-vivo.nl

Stichting Bela-Vivo

Een dringende maatschappelijke opgave

Onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut wijst uit dat er in Nederland tienduizenden jongvolwassenen met een beperking zijn voor wie de wens tot zelfstandig wonen met begeleiding onvervuld blijft. Ruim 40% van hen woont nog bij hun ouders thuis – vaak noodgedwongen. (Bron: Van der Klein, Maatwerk in wonen, Verwey-Jonker Instituut, 2019). Een woonvoorziening op maat is geen luxe. Het is een voorwaarde voor inclusie, participatie en persoonlijke groei. Passend wonen maakt werk, vriendschappen en maatschappelijke betrokkenheid mogelijk. Het voorkomt eenzaamheid, vergroot het welzijn én verlicht de druk op ouders die nu dag en nacht klaarstaan, maar deze zware taak niet levenslang kunnen blijven dragen.

Gemeentelijke verantwoordelijkheid

De Wmo 2015 verplicht gemeenten tot het leveren van passende ondersteuning, waaronder begeleid en beschermd wonen. Daarnaast verplicht het VN-Verdrag Handicap overheden tot gelijke toegang tot huisvesting en ondersteuning. Barendrecht profileert zich als inclusieve gemeente – een passende woonvorm voor jongvolwassenen met een beperking sluit daar naadloos op aan. Het is belangrijk te vermelden dat wij géén beroep doen op de gemeente voor financiële ondersteuning in de woonlasten of zorgkosten. Onze jongeren beschikken over een Wajong-uitkering (of een vergelijkbare inkomensvoorziening), waarmee zij zelfstandig huur en nutsvoorzieningen bekostigen. De benodigde zorg wordt vanuit hun zorgindicatie gefinancierd via een gecontracteerde zorgaanbieder. Ons verzoek betreft uitsluitend de wooncomponent: het beschikbaar stellen van geschikte en toegankelijke huisvesting, binnen de mogelijkheden van gemeentelijk beleid, grondpositie en samenwerking met woningcorporaties.

Lokaal probleem, landelijke trend

De behoefte aan toegankelijke woonvormen is in onze gemeente concreet en urgent. Jongeren staan in de regio, en soms ver daarbuiten, op lange wachtlijsten, terwijl rolstoelgeschikte woonvormen schaars zijn en daar nauwelijks doorstroming plaatsvindt. Zonder structurele uitbreiding blijven zij noodgedwongen thuis wonen – vaak onzichtbaar in statistieken, maar niet minder reëel. Verder signaleren cliëntondersteuners dat jongeren met gecombineerde beperkingen vaak lang moeten wachten op een passende woonoplossing.

Een investering die zichzelf terugbetaalt

Preventief investeren in een passende woonvorm voorkomt zwaardere zorg en bespaart maatschappelijke kosten. Uit CPB-onderzoek blijkt dat lichte vormen van zorg, zoals begeleid wonen, kosteneffectief zijn. (Bron: CPB Policy Brief 2018/09) Kleinschalige woonvoorzieningen zijn structureel goedkoper dan verblijf in instellingen – met besparingen tot wel € 30.000 tot € 50.000 per cliënt per jaar. (Bron: Rekenkamer Oost Nederland, 2020) Bovendien wordt de druk op mantelzorgers verlicht, wat burn-out en uitval op de arbeidsmarkt helpt voorkomen. (Bron: SCP, Zorg en ondersteuning in Nederland, 2021) Als Stichting Bela-Vivo staan wij uiteraard ook open voor overleg en eventuele samenwerking met andere nieuwe of bestaande wooninitiatieven. Daarbij is zorgvuldige afstemming op de verschillende doelgroepen en zorgbehoeften vanzelfsprekend noodzakelijk. Alleen samen kunnen we tot duurzame, passende oplossingen komen. Stichting Bela-Vivo | www.bela-vivo.nl | info@bela-vivo.nl

Stichting Bela-Vivo

Tot slot – ons dringende appèl

Geachte burgemeester, het is tijd om door te pakken. De problematiek is bekend, de urgentie is voelbaar, en de oplossing ligt binnen bereik — mits er bestuurlijke bereidheid is om actief te handelen. Wij vragen u om onze kinderen niet langer te laten wachten. Geef richting, creëer ruimte en wees de verbinder die mogelijk maakt wat nu nog ontbreekt: een veilige, passende woonplek in Barendrecht voor onze jongeren met een fysieke en licht-verstandelijke beperking. Uw steun maakt het verschil. Met vriendelijke groet, Namens de betrokken ouders en ervaringsdeskundigen in het bestuur van Bela-Vivo Astrid Plaisier — voorzitter Edwin Achterberg — secretaris Lillian van der Wilk — penningmeester Willem Plaisier — mede-initiatiefnemer

Bijlage (als separaat document meegstuurd): Handtekeningen-Bela-Vivo.pdf (65 handtekeningen)

Stichting Bela-Vivo | www.bela-vivo.nl | info@bela-vivo.nl